Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Asesor sądowy WSA Maja Pietrasik Protokolant Sekretarz sądowy Dagmara Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2026 r. sprawy ze skargi K. w W. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 5 września 2025 r. nr OA.0123.343.2025 w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.

Krajowa Izba Radców Prawnych w Warszawie (dalej: "skarżąca", "KIRP"), wnioskiem z dnia 11 lipca 2025 r., na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p."), zwróciła się do Prezesa Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku (dalej: "organ I instancji" "Prezes SR") o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Ile postanowień o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu zostało przez Sąd skierowanych w latach 2022-2024 do właściwej okręgowej rady adwokackiej celem wyznaczenia adwokata?; 2. Ile postanowień o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu zostało przez Sąd skierowanych w latach 2022-2024 do właściwej rady okręgowej izby radców prawnych celem wyznaczenia radcy prawnego?; 3. Ile zostało wydanych przez Sąd/prezesa/referendarza Sądu w latach 2022-2024 postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu w postępowaniu karnym, w których pełnomocnikiem został ustanowiony adwokat?; 4. Ile zostało wydanych przez Sąd/prezesa/referendarza Sądu w latach 2022-2024 postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu obrońcy z urzędu, w których obrońcą został ustanowiony adwokat?; 5. Ile zostało wydanych przez Sąd/prezesa/referendarza Sądu w latach 2022-2024 postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu w postępowaniu karnym, w których pełnomocnikiem został ustanowiony radca prawny? ; 6. Ile zostało wydanych przez Sąd/prezesa/referendarza Sądu w latach 2022-2024 postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu obrońcy z urzędu, w których obrońcą został ustanowiony radca prawny?. Skarżąca zwróciła się o udzielenie informacji poprzez uzupełnienie tabeli załączonej do wniosku.

Skarżąca przywołała argumentację, w świetle której zarówno samorząd radców prawnych, jak i jego członkowie, są uprawnieni do uzyskania informacji publicznej w trybie u.d.i.p. Żądana informacja, która uwzględniałaby podział na radców prawnych i adwokatów, nie jest dostępna w Biuletynie Informacji Publicznej. Organ jest w jej posiadaniu, konieczne jest jedynie techniczne zebranie tego rodzaju danych z systemu komputerowego sądu, korespondencji czy repertoriów. Żądana informacja nie stanowi informacji przetworzonej - udzielenie informacji nie powoduje konieczności przeanalizowania bardzo szerokiego zakresu danych i przygotowania rozbudowanego zestawienia, co wymagałoby dużego nakładu pracy i środków. Przeciwnie, jest ona możliwa do pozyskania w łatwy sposób, bez angażowania dodatkowych zasobów kadrowych, z systemu komputerowego sądu, jak również z korespondencji, repertoriów i innych źródeł, w zależności, które rozwiązanie będzie dla organu dogodniejsze. Zakres czasowy żądania jest ograniczony, bowiem obejmuje tylko trzy lata, tj. lata 2022-2024. KIRP nadmieniła, że w tym zakresie otrzymała już informacje od prezesów innych sądów , którzy nie kwestionowali charakteru wnioskowanej informacji jako prostej oraz nie było konieczne wyznaczanie nowego terminu udzielenia informacji na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. W przypadku uznania przez organ żądanej informacji za informację przetworzoną skarżąca wskazała, że uznać należy, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, że informacja ta jest niezbędna w celu przeanalizowania obecnej praktyki w zakresie wyznaczania pełnomocnika/obrońcy z urzędu i służyć ma poprawie funkcjonowania pomocy prawnej i szeroko rozumianego wymiaru sprawiedliwości, jak również dobru klientów reprezentowanych przez pełnomocników/obrońców z urzędu. Skarżąca zaznaczyła, że prowadzenie badań w zakresie funkcjonowania pomocy prawnej jest ustawowym zdaniem samorządu radców prawnych. Działania podejmowane w celu usprawnienia działania instytucji pełnomocnika czy obrońcy z urzędu niewątpliwie są szczególnie istotne dla interesu publicznego, bowiem są podejmowane w interesie całego społeczeństwa.

Prezes SR w dniu 25 lipca 2025 r. udostępnił skarżącej informacje wskazane w punkcie 1 i 2 przedmiotowego wniosku. W zakresie informacji objętych punktami od 3 do 6 przedmiotowego wniosku decyzją z dnia 25 lipca 2025 r., wydaną na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmówił skarżącej udostępnienia informacji publicznej przetworzonej ze względu na brak w sprawie szczególnie istotnego interesu publicznego.

Zdaniem organu I instancji zakres żądanej informacji obejmuje obowiązek przetworzenia, o którym mowa w art. 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p. Aby uczynić zadość żądaniu skarżącej konieczna jest analiza akt kilkunastu tysięcy spraw karnych i wykonawczych pod kątem wskazania ilości wydanych orzeczeń o wyznaczeniu obrońcy z urzędu i pełnomocnika z urzędu, w których obrońcą został ustanowiony adwokat, a w których radca prawny. Organ wyjaśnił, że na podstawie danych gromadzonych w systemie SAWA oraz danych z dekretacji spraw wpływających do wydziału karnego możliwe jest jedynie ustalenie liczby załatwionych spraw dotyczących wniosków o wyznaczenie/zmianę obrońcy lub pełnomocnika w okresie wskazanym we wniosku. W latach 2022-2024 załatwiono 1313 spraw dotyczących wniosków o wyznaczenie obrońcy lub pełnomocnika. Nie jest natomiast możliwe wygenerowanie ilości orzeczeń o wyznaczeniu obrońcy z urzędu, w których obrońcą został ustanowiony adwokat, a w których radca prawny. Tak szczegółowe dane można uzyskać dopiero poprzez ręczne sprawdzenie wykazu Kp i rejestrowanych w nim zarządzeń wyznaczających obrońcę lub pełnomocnika z urzędu. Obrońca lub pełnomocnik z urzędu wyznaczany jest także w toku postępowania sądowego lub posiedzenia aresztowego poprzez wydanie zarządzenia do protokołu rozprawy lub posiedzenia. W związku z powyższym uzyskanie rzetelnych danych dotyczących liczby adwokatów lub radców prawnych wyznaczonych jako obrońca lub pełnomocnik z urzędu wymagałoby ręcznego sprawdzenia wszystkich spraw z repertorium K i W, które wpłynęły do wydziału w latach 2022-2024. Średniorocznie jest to około 2000 spraw zarejestrowanych w repertorium K i około 2500 spraw zarejestrowanych w repertorium W. Wydział wykonawczy nie posiada narzędzia informatycznego, z którego można wyodrębnić listę spraw, w których został z urzędu wyznaczony obrońca lub radca prawny. Prezes SR powołał się na informację udzieloną przez przedstawiciela firmy O., z której wynika, że na chwilę obecną nie ma możliwości wygenerowania tego rodzaju zestawienia z systemu. Aby przygotować informację należałoby przeanalizować 15331 spraw zarejestrowanych w latach 2022-2024 w tym wydziale. Dokonanie tego wymaga zaś znacznego zaangażowania pracowników sądu, gdyż organ nie ma możliwości dokonania tego typu czynności w sposób zautomatyzowany. Wymaga to zaangażowania środków osobowych i działań organizacyjnych, które utrudniałyby wykonywanie przypisanych organowi zadań. Prezes SR wskazał, że nie ma możliwości przeznaczenia wyłącznie do obsługi tego wniosku pracowników, ze względu na konieczność obsługi zaplanowanych wokand oraz wykonywania zarządzeń i pozostałych obowiązków.

Prezes SR uznał, że skarżąca nie wykazała, że uzyskanie żądanej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Skarżąca wskazała, że żądane informacje posłużą do przeprowadzenia badań w zakresie funkcjonowania pomocy prawnej, jednak nie wykazała realnej możliwości wpływu przyszłej analizy na poprawę funkcjonowania pomocy prawnej i szeroko rozumianego wymiaru sprawiedliwości, jak również, w jaki sposób ma ona służyć dobru klientów reprezentowanych przez pełnomocników/obrońców z urzędu. Organ I instancji zwrócił uwagę na pogląd ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym szczególnym interesem społecznym jest możliwość rzeczywistego wykorzystania informacji w taki sposób, aby miała ona wpływ na określone działania lub sytuację. Wnioskodawca powinien zatem posiadać obiektywne i autentyczne, a nie tylko potencjalne możliwości posłużenia się informacją przetworzoną do podjęcia działań dla poprawy sytuacji określonej grupy społecznej lub naprawy instytucji. Nawet działanie w interesie ogólnym nie jest wystarczające dla przyjęcia "szczególnej istotności dla interesu publicznego" takiego działania. Prezes SR wskazał także, że odmowy udostępnienia informacji publicznej przetworzonej nie można utożsamiać z ograniczeniem wolności badań. Należy wyraźnie rozróżnić dostęp do informacji publicznej od udostępnienia materiałów źródłowych do badań.

Prezes Sądu Okręgowego w Gdańsku (dalej: "organ odwoławczy", "Prezes SO"), po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia 5 września 2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że informacje objęte wnioskiem skarżącej to informacja publiczna przetworzona. Prezes SR wskazał bowiem, że uzyskanie danych objętych przedmiotowym wnioskiem wymagałoby ręcznego sprawdzenia wszystkich spraw z repertorium K i W, które wpłynęły do wydziału w latach 2022-2024. Brak jest możliwości wygenerowania zestawienia żądanych danych z systemu, bowiem nie każdy sąd korzysta z systemu ewidencyjno-biurowego "Sędzia2". System ten rzeczywiście umożliwia bardziej zaawansowane filtrowanie spraw niż system SAWA, który funkcjonuje w Sądzie Rejonowym Gdańsk-Północ w Gdańsku. W konsekwencji udostępnienie skarżącej żądanych informacji wymagałoby przeprowadzenia szeregu czasochłonnych czynności, w tym odszukania akt spraw objętych wnioskiem oraz ich szczegółowej analizy. Niezbędne byłoby ręczne przejrzenie akt spraw, co – z uwagi na zakres żądania obejmującego kilkanaście tysięcy spraw – jest w praktyce niemożliwe do wykonania.

Organ odwoławczy wskazał, że przesłanka szczególnie istotnego interesu publicznego nie występuje, a udostępnienie informacji publicznej ma w rzeczywistości na względzie realizację własnych (indywidualnych) celów. Podkreślił, że uzyskanie przetworzonej informacji publicznej wiąże się z poniesieniem określonych środków, zwłaszcza finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami konkretnych organów. W związku z tym udzielanie informacji publicznej przetworzonej podmiotom, które nie zapewniają, że zostanie ona wykorzystana w celu usprawnienia funkcjonowania danego organu państwa przemawia za przyjęciem, iż po ich stronie nie występuje szczególnie istotny interes publiczny, uzasadniający udzielenie im żądanej przetworzonej informacji publicznej.

Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, żądając jej uchylenia w całości. Podniosła zarzut naruszenia:

1/ art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na odmowie przez organ udostępnienia skarżącej wnioskowanej informacji ze względu na błędne przyjęcie, że informacja ta ma charakter informacji publicznej przetworzonej, a skarżąca nie wykazała, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W ocenie skarżącej wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej przetworzonej, a skarżąca wykazała, że uzyskanie jej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, przedstawiając w tym zakresie stosowną argumentację. Skarżąca wskazała, że prowadzi działania zmierzające do przeanalizowania obecnej praktyki w zakresie wyznaczania pełnomocnika/obrońcy z urzędu – w zakresie zadań ustawowych samorządu radców prawnych mieści się bowiem prowadzenie badań w zakresie funkcjonowania pomocy prawnej, jak również do zadań samorządu należy współdziałanie w kształtowaniu i stosowaniu prawa, w tym poprzez udzielanie opinii o projektach aktów prawnych, przedstawianie wniosków dotyczących unormowań prawnych;

2/ art. 107 w zw. z art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a."), poprzez brak właściwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji ze względu na brak odniesienia się do argumentacji skarżącej przedstawionej w odwołaniu zmierzającej do zakwestionowania oceny charakteru wnioskowanej informacji jako informacji publicznej przetworzonej oraz brak wyjaśnienia przyczyn uznania, że uzyskanie przez skarżącą wnioskowanej informacji nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego i brak odniesienia się do argumentacji przedstawionej przez skarżącą w odwołaniu, co skutkowało niezrealizowaniem zasady przekonywania, gdyż organ nie wyjaśnił zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy.

Skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko, że wnioskowana informacja, która dotyczy okresu tylko trzech lat, jest możliwa do pozyskania bez angażowania nadmiernych zasobów kadrowych z dostępnych organowi źródeł, szczególnie zważywszy na zakres wnioskowanych informacji. Ponownie wskazała, że otrzymała już informacje w tym zakresie od prezesów części sądów, do których zwróciła się z wnioskiem, a którzy nie kwestionowali charakteru żądanej informacji jako prostej. Zdaniem skarżącej rozłożenie przygotowania żądanej informacji w czasie (na 2 miesiące) umożliwiłoby jej udostępnienie i jednocześnie nie obciążyło znacząco delegowanych do tych czynności pracowników sądu, a tym samym nie wpłynęłoby na bieżącą pracę i funkcjonowanie organu. Możliwe byłoby więc pozyskanie żądanych informacji bez zakłócania pracy sądu i bez nadmiernego zaangażowania pracowników sądu w sposób uniemożliwiający im wykonywanie bieżących obowiązków. Brak możliwości automatycznego wygenerowania informacji z systemu informatyczno-biurowego nie przesądza o tym, że wnioskowana informacja stanowi informację przetworzoną. Organ nie wskazał konkretnie, jakie zasoby osobowe należałoby zaangażować do realizacji wniosku i jak bardzo czasochłonne byłoby to zadnie, przez co trudno ocenić, jak wpłynęłoby to na bieżące funkcjonowanie sądu. Skarżąca zaznaczyła, że uzyskanie wnioskowanej informacji nie powoduje konieczności przeprowadzenia wnikliwej analizy akt sprawy i zebrania obszernych i szczegółowych informacji, a następnie ich ustrukturyzowania w formie wskazanej przez skarżącą, a jedynie ustalenia jednej informacji – faktu ustanowienia pełnomocnika/obrońcy z urzędu z dookreśleniem, czy był to adwokat czy radca prawny. Z tych względów udostępnienie wnioskowanej informacji nie powinno powodować nadmiernych problemów organizacyjnych, biorąc pod uwagę możliwość rozłożenia przygotowania informacji w czasie.

Zdaniem skarżącej organ odwoławczy, odmawiając udostępnienia żądanej informacji z uwagi na brak wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, w zasadzie nie przestawił uzasadnienia w tym zakresie i w żaden sposób nie odniósł się do argumentacji przedstawionej w odwołaniu. Skarżąca wyjaśniła, w jaki sposób i w jakim celu wnioskowane przez nią dane mogą być wykorzystane, wskazała na narzędzia, jakimi ustawowo dysponuje. Zaznaczyła, że prowadzenie badań w zakresie funkcjonowania pomocy prawnej jest ustawowym zadaniem samorządu radców prawnych (art. 41 pkt 6 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych). Zdaniem skarżącej działania podejmowane w celu usprawnienia działania instytucji pełnomocnika czy obrońcy z urzędu są szczególnie istotne dla interesu publicznego, bowiem są one podejmowane w interesie całego społeczeństwa. W odwołaniu skarżąca przedstawiła realną i konkretną możliwość wykorzystania przez samorząd radców prawnych dla dobra ogółu wnioskowanej informacji. Ponadto wskazała, że do zadań samorządu należy również współdziałanie w kształtowaniu i stosowaniu prawa, a w zakresie działania Krajowej Rady Radców Prawnych zawarte zostało udzielanie opinii o projektach aktów prawnych, jak również przedstawianie wniosków dotyczących unormowań prawnych (art. 41 pkt 3 ustawy o radcach prawnych). Samorząd radców prawnych ma zatem realne możliwości wykorzystania wnioskowanej informacji dla dobra ogółu, która posłuży mu do przeanalizowania obecnej praktyki w obszarze objętym wnioskowaną informacją w kontekście obowiązujących przepisów prawa, a to z kolei pozwoli wysnuć wnioski na przyszłość i ewentualnie zaproponować zmiany obowiązującego prawa. Skarżąca zwróciła uwagę na aktualnie toczące się prace legislacyjne dotyczące m.in. obrońcy i pełnomocnika procesowego, a także przymusu adwokacko-radcowskiego w k.p.k. i k.p.c., w których uczestniczy KIRP. Samorząd zawodowy radców prawnych dysponuje możliwościami wykorzystania żądanych informacji publicznych dla ochrony interesu publicznego i poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej, a więc nawet przy uznaniu, że wnioskowana informacja stanowi informację przetworzoną, spełniona została przesłanka jej udostępnienia.

W odpowiedzi na skargę Prezes SO wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Zdaniem organu sam fakt, iż samorząd radców prawnych jest ustawowo zobowiązany do prowadzenia wskazanych badań nie oznacza, że obowiązek ten może zostać przerzucony na sądy. Skarżąca nie wyjaśniła, w jaki sposób zamierza wykorzystać uzyskane informacje. Samo powołanie się na obowiązki KIRP oraz możliwość wykorzystania danych nie stanowi wystarczającego uzasadnienia, że informacje te faktycznie zostaną użyte w interesie publicznym. To wnioskodawca powinien wykazać, iż żądane informacje nie służą wyłącznie jego indywidualnym potrzebom, lecz mają znaczenie dla dobra publicznego. Tym samym zobowiązany jest do przedstawienia takich okoliczności i faktów, które pozwolą uznać, że działa w interesie publicznym, a żądane informacje mają szczególne znaczenie dla realizacji tego interesu. Skarżąca wskazała jedynie, że ustawa nakłada obowiązek gromadzenia takich danych, co – zdaniem organu odwoławczego – nie stanowi wystarczającego wykazania szczególnego interesu publicznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej ( (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p."). Ustawa ta stanowi m.in.: Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie ( art. 1 ust. 1). Każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej". Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego ( art. 2 ust.1 i 2 ).

Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:

1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;

2) wglądu do dokumentów urzędowych;

3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów ( art. 3 ust. 1 ).

Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji ( art. 16 ust. 1 oraz art. 17 ust.1 u.d.i.p.).

Z powyższych przepisów wynika, że informacja publiczna przetworzona powinna być udostępniona w sytuacji, gdy jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Zauważyć zatem należy, że w przepisach u.d.i.p. pojęcie informacji przetworzonej nie zostało zdefiniowane. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przez informację przetworzoną należy rozumieć jakościowo nową informację, która nie istnieje w przyjętej treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Stworzenie informacji przetworzonej wiąże się z czynnościami, które wykraczają poza zwykłą działalność podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia. Dlatego nawet zbiór informacji prostych może być uznany za informację przetworzoną, gdy ich udostępnienie wiąże się z koniecznością wyboru, odnalezienia i anonimizacji. Jeśli utworzenie zbioru informacji prostych wymagałoby takiego nakładu środków i zaangażowania sił podmiotu zobowiązanego, które negatywnie wpływałoby na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na zobowiązanego, a w szczególności, gdy wymaga to analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych żądanych przez wnioskodawcę, bądź wymaga odnalezienia i posegregowania wielu informacji prostych, to jest to informacja przetworzona (wyroki NSA: z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 3097/12, z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 977/11, z dnia 6 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1199/11, z dnia 17 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 416/12, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Skarżąca , kwestionując co do zasady stanowisko organów, że żądana informacja publiczna jest informacją przetworzoną zarzuciła ponadto, że organy uznając, że część żądanych informacji to informacje przetworzone nie określiły konkretnie, jakie zasoby osobowe należałoby zaangażować do realizacji wniosku i jak bardzo czasochłonne byłoby to zadanie.

W orzecznictwie wskazuje się , że uznając informację publiczną za przetworzoną organ zobligowany jest do wykazania zakresu nakładów, jakie musi ponieść, ich czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, konkretnej ilości koniecznych do przeanalizowania i zanonimizowania dokumentów, czy też innego rodzaju okoliczności mogących zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań.

Należy jednak zauważyć, że w kwestionowanych decyzjach wskazano, że Sąd Rejonowy Gdańsk - Północ w Gdańsku nie posiada ani bazy danych, ani narzędzia informatycznego, które umożliwiłyby proste wygenerowanie danych dotyczących liczby adwokatów lub radców prawnych wyznaczonych jako obrońca lub pełnomocnik z urzędu. Przygotowanie takiej informacji wymagałoby nie tylko ręcznego sprawdzenia wykazu Kp i rejestrowanych w nim zarządzeń wyznaczających obrońcę lub pełnomocnika z urzędu, lecz także ręcznego sprawdzenia wszystkich spraw z repertorium K i W, które wpłynęły do wydziału w latach 2022-2024 , bowiem obrońca lub pełnomocnik z urzędu może być wyznaczony w toku postępowania sądowego lub posiedzenia aresztowego poprzez wydanie zarządzenia do protokołu rozprawy lub posiedzenia, czyli należałoby przeanalizować 15.331 spraw zarejestrowanych w latach 2022-2024.

Tak wielka ilość spraw, które musiałyby być poddane badaniu przez pracowników sądu, którzy obciążeni są innymi obowiązkami, związanymi z ich codzienną pracą, w okolicznościach niniejszej sprawy pozwala na ocenę, że zasadne jest stanowisko organów , że żądane przez skarżącego informacje należy uznać za przetworzone, nawet bez dokładnego wskazania, ile osób musiałoby być wyłączonych i jak długo z wykonywania zwykłych obowiązków. Oddelegowanie pracowników sądu tylko do tej konkretnej czynności powodowałoby ponadto, że ich obowiązki musiałyby przejąć inne zatrudnione osoby. W ocenie Sądu tak wielka ilość spraw, koniecznych do przeanalizowania przez pracowników tego sądu - w sposób nie budzący żadnych wątpliwości negatywnie wpływałaby na tok realizacji ustawowych zadań, nałożonych na ten sąd, z uwagi na ogromny nakład środków i zaangażowania czasowego.

Podnoszona przez skarżącą okoliczność, że inne sądy przekazały analogiczne informacje powyższej konstatacji nie zmienia. Sąd dokonuje kontroli jedynie zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzji, nie dokonując porównań stanów faktycznych - sytuacji kadrowej innych sądów, ilości spraw, które do innych sądów wpłynęły, możliwości innych sądów pozyskania żądanych informacji.

Wobec powyższego należy podzielić stanowisko zawarte w zaskarżonych decyzjach, że żądana przez skarżącą informacja publiczna w zakresie objętym punktami od 3 do 6 wniosku skarżącej jest informacją przetworzoną.

Zasadnie zatem organy obu instancji uznały, że uzyskanie żądanej informacji przez skarżącą jest uzależnione od wykazania przez nią, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Sąd orzekający podziela także stanowisko organów obu instancji , że skarżąca nie wykazała, że uzyskanie przez nią żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Skarżąca wskazywała, że uzyskane informacje mają służyć badaniom w zakresie funkcjonowania pomocy prawnej w celu jej poprawy, szeroko rozumianemu wymiarowi sprawiedliwości i dobru klientów , wskazywała na ustawowe zadania samorządu radców prawnych i toczące się prace legislacyjne dotyczące m.in. obrońcy , pełnomocnika procesowego , przymusu adwokacko – radcowskiego.

Twierdzenia skarżącej w tym zakresie są jednak bardzo ogólne , zatem zasadnie organy obu instancji uznały, że nie można mówić o wykazaniu przez nią możliwości realnego wykorzystania tych informacji. Ze wskazanych przez skarżącą okoliczności nie wynika, w jaki realny sposób informacje dotyczące ilości wydanych postanowień /zarządzeń o wyznaczeniu adwokata/ radcy prawnego miałyby być wykorzystane i jaki miałyby wpływ na określone działania. Sam fakt prowadzenia badań dotyczących funkcjonowania pomocy prawnej czy bardzo ogólnie opisanych prac legislacyjnych nie oznacza, że uzyskanie przedmiotowych informacji miałoby znaczenie – i to szczególnie istotne - dla interesu publicznego.

Należy dodać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że posiadanie przez samorząd zawodowy określonych uprawnień publicznych nie może być potraktowane jako automatyczne posiadanie szczególnie istotnego interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nie jest zatem możliwe wykazywanie przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez wskazywanie na określone uprawnienia publicznoprawne samorządu zawodowego. Dostęp do określonych informacji w przypadku organów samorządu zawodowego musi wynikać albo z normy szczególnej albo opierać się na ogólnych zasadach uregulowanych w u.d.i.p. To zaś pociąga za sobą konieczność wykazania przez taki podmiot przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego jak każdy inny podmiot ( patrz np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2024 r. sygn. akt III OSK 3410/21, CBOSA) .

Zatem pozycja prawna skarżącej, wynikająca w realiach niniejszej sprawy z art. 41 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych ( tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 499 ), nie przemawia za posiadaniem przez nią szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu przedmiotowych informacji.

Odnosząc się do zarzutów skargi dodać należy, że choć uzasadnienie decyzji organu odwoławczego w omawianym zakresie jest rzeczywiście dość skąpe, to jednak organ ten wyraźnie wskazał przyczynę dla której uznał, że uzyskanie przez skarżącą żądanej informacji nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Utrzymując zaskarżoną odwołaniem decyzję organu I instancji organ odwoławczy podzielił w omawianym zakresie stanowisko tego organu.

Wskazać też trzeba, że uwzględnienie skargi z powodu naruszenia przepisów postępowania może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.). Tego rodzaju naruszeń Sąd nie stwierdził.

Sąd nie podzielił też, z wyżej przedstawionych względów, zarzutów skargi o naruszeniu przepisów prawa materialnego.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.