![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6480 658, Dostęp do informacji publicznej, Komendant Policji, Zobowiązano do podjęcia czynności, II SAB/Bk 64/26 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2026-05-21, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II SAB/Bk 64/26 - Wyrok WSA w Białymstoku
|
|
|||
|
2026-04-23 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku | |||
|
Barbara Romanczuk /przewodniczący/ Małgorzata Roleder Marta Joanna Czubkowska /sprawozdawca/ |
|||
|
6480 658 |
|||
|
Dostęp do informacji publicznej | |||
|
Komendant Policji | |||
|
Zobowiązano do podjęcia czynności | |||
|
Dz.U. 2022 poz 902 art. 2 ust.1, art. 4 ust.1 pkt 1, art. 6 ust. 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk, Sędziowie sędzia WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.),, sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 maja 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. w W. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Bielsku Podlaskim w przedmiocie informacji publicznej 1. zobowiązuje Komendanta Powiatowego Policji w Bielsku Podlaskim do załatwienia, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, wniosku P. w W. z dnia 30 marca 2026 r. – w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Komendanta Powiatowego Policji w Bielsku Podlaskim na rzecz skarżącego P. w W. kwotę 580,00 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. |
||||
|
Uzasadnienie
P. w W., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyło skargę do sądu administracyjnego na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Bielsku Podlaskim w przedmiocie informacji publicznej. W skardze wniesiono o: 1. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 30 marca 2026 r. o udostępnienie treści mandatów karnych; 2. zobowiązanie organu do rozpoznania ww. wniosku w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podał, że w dniu 30 marca 2026 r. drogą elektroniczną skierował, na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p."), wniosek o udzielenie informacji publicznej. Przedmiotem wniosku było przekazanie treści nałożonych mandatów karnych przez funkcjonariuszy wydziału ruchu drogowego komendy w dniach 18-24 grudnia 2025 r. Podniósł, że do dnia wniesienia skargi do sądu, tj. do 15 kwietnia 2026 r. organ nie udostępnił żądanych informacji, nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie ich udostępnienia ani nie poinformował skarżącego w jakikolwiek prawnie skuteczny sposób o przeszkodach w terminowym załatwieniu wniosku. Od daty złożenia wniosku upłynął okres znacznie przekraczający 14-dniowy termin przewidziany w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Autor skargi wskazał, że Policja jest podmiotem wykonującym zadania publiczne (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.) i jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznych na wniosek. Informacje, o których udzielenie wnioskował skarżący dotyczą działalności funkcjonariuszy Policji w zakresie ruchu drogowego i są to informacje istniejące, utrwalone, wymagające jedynie skopiowania lub przekazania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że w ustawowym terminie, tj. 9 kwietnia 2026 r. została sporządzona pisemna odpowiedź, w której wskazano, że żądanie skarżącego nie stanowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o której mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i nie może być rozpoznane. Nadto w ocenie organu wniosek nie zawierał dostatecznie wyraźnego żądania odnoszącego się do prawidłowo sprecyzowanej informacji. Odpowiedź została przekazana w sposób wskazany przez skarżącego, na adres e-mail w dniu 9 kwietnia 2026 r., co zostało potwierdzone wydrukiem znajdującym się w aktach sprawy. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie doszło zatem do bezczynności organu, ani tym bardziej do rażącego naruszenia prawa, ponieważ Komendant Powiatowy Policji poinformował pisemnie skarżącego, że złożony wniosek nie zawiera precyzyjnego żądania, tj. nie określa prawidłowo sprecyzowanej informacji. Wskazano, że jeżeli wniosek nie spełnia tego standardu i nie zostanie sprecyzowany przez wnioskodawcę, wówczas nie może być traktowany jako wniosek o informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. W związku z tym nie wywołuje on skutku prawnego w postaci obowiązku organu zastosowania przepisów tej ustawy. W konsekwencji tego organ nie ma możliwości popaść w bezczynność w rozpatrzeniu wniosku. W piśmie procesowym z 28 kwietnia 2026 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że stanowisko organu jest całkowicie pozbawione podstaw prawnych i faktycznych, a w szczególności pozostaje w rażącej sprzeczności z utrwaloną, powszechną praktyką organów Policji w całym kraju, które w odpowiedzi na tożsame wnioski skarżącego udostępniły żądane informacje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taki przypadek ma miejsce w rozpoznawanej sprawie i dlatego orzeczenie zapadło na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 120 P.p.s.a.). W sprawie niniejszej skarga dotyczy bezczynności organu w udostępnieniu informacji na zasadach i w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej Zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 P.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Należy też wskazać, że w przypadku skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest konieczne uprzednie skierowanie do organu ponaglenia w trybie w trybie art. 37 § 1 K.p.a. (vide: wyrok NSA z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05 – wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w CBOSA). Odnośnie terminu wniesienia skargi na bezczynność wskazać należy, że nie mają do niej zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 P.p.s.a. (vide: postanowienia NSA z: 11 maja 2011 r., I OSK 716/11; 26 maja 2011 r., I OSK 857/11). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (vide: wyrok NSA z 29 kwietnia 2011 r., I FSK 249/10; czy też wyrok WSA w Poznaniu z 27 października 2011 r., II SAB/Po 60/11). Stanowisko to potwierdza obecnie, dodany z dniem 1 czerwca 2017 r., przepis art. 53 § 2b P.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność można wnieść "w każdym czasie" ‒ które to określenie musi być postrzegane w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego (vide: wyrok NSA z 17 listopada 2020 r., II OSK 973/19). Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej (art. 16 i art. 17 w zw. z art. 5 u.d.i.p.); poinformować, że w sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Przy czym w przypadku, gdy - wbrew ocenie podmiotu zobowiązanego - wnioskodawca uznaje, że żądane przez niego informacje stanowią informację publiczną i powinny zostać udostępnione, może zwalczać stanowisko tego podmiotu wnosząc skargę na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Pomimo bowiem udzielenia przez organ odpowiedzi na wniosek skarżącego przed wniesieniem skargi, skarga ta jest dopuszczalna, gdyż kwestionuje prawidłowość tej odpowiedzi. Przechodząc do oceny merytorycznej skargi podnieść należy, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. W sprawie bezsporne pozostaje, że wniosek skarżącego, którego dotyczy rozpoznawana skarga na bezczynność, skierowany został do podmiotu, na którym ciąży obowiązek informacyjny wynikający w przepisów u.d.i.p. Komendant powiatowy (miejski) Policji jest terenowym organem administracji rządowej na obszarze województwa w sprawach, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2025 r. poz. 636 ze zm., dalej powoływana jako "u.P."), a więc w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego (art. 6 ust. 1 pkt 2 u.P.). Komendant powiatowy (miejski) Policji, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, jest ponadto organem właściwym w postępowaniu administracyjnym, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Policji (art. 6a ust. 1 u.P.). Komendant powiatowy (miejski) Policji jest zatem organem władzy publicznej, a więc podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznych, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Odnośnie zakresu przedmiotowego wskazać należy, że żądanie skarżącego sformułowane we wniosku z 30 marca 2026 r. dotyczyło udostępnienia informacji w zakresie treści nałożonych mandatów karnych przez funkcjonariuszy wydziału ruchu drogowego komendy w dniach 18-24 grudnia 2025 r. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 u.d.i.p., który w ust. 1 zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. Na tle analizy tych przepisów przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, str. 28-29). Pod pojęciem informacji publicznej należy zatem rozumieć wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym (vide: wyroki NSA: z 25 marca 2003 r., II SA 4059/02; z 11 grudnia 2019 r., I OSK 1846/18). Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych. Przepis art. 6 ust. 2 u.d.i.p. stanowi jednocześnie, że dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Z powyższych przepisów wynika, że ustawodawca zalicza do kategorii informacji publicznej zarówno dane zawarte w dokumentach urzędowych, jak i samą postać takich dokumentów. Wszakże sporządzanie dokumentów urzędowych przez funkcjonariuszy publicznych pozostaje elementem publicznej sfery działalności organów władzy publicznej. Na tle powyższej regulacji należy zatem przyjąć, że informacja o treści mandatów karnych nałożonych przez funkcjonariuszy wydziału ruchu drogowego komendy w dniach 18-24 grudnia 2025 r. stanowi informację publiczną. Jest to bowiem informacja o treści mandatu karnego, który - co nie ulega wątpliwości – jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Jest to jednocześnie informacja wytworzona w ramach realizacji przez Policję powierzonych tej formacji zadań publicznych w zakresie ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego (do których należy m.in. wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców – art. 1 ust. 2 pkt 4 u.P.). Informacja taka dotyczy zatem sprawy publicznej (tj. publicznej działalności Policji) niezależnie od tego, czy sam czyn, za który wystawiono mandat karny, budzi szersze zainteresowanie społeczne. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela w tym kontekście pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 18 lutego 2020 r., II SAB/Rz 131/19, że informacje o rodzaju i wysokości zastosowanej sankcji (np. wysokości nałożonego mandatu karnego) stanowią informacje publiczne. W kontekście twierdzenia organu o nieprecyzyjności żądania, zawartego w piśmie z 9 kwietnia 2026 r. wskazać należy, że istotnie niesprecyzowane wnioski o informacje, zawierające sformułowania chaotyczne, nielogiczne, wadliwe językowo itp. – obiektywnie niepozwalające ustalić treści żądania wnioskodawcy – nie stanowią wniosków o informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., a w rezultacie nie podlegają rozpatrzeniu w jej trybie (wyrok NSA z 25 sierpnia 2016 r., I OSK 219/15). Podkreślić należy jednak, że wniosek skarżącego, wbrew twierdzeniom organu, takich cech nie posiada. W ocenie sądu skarżący w sposób zrozumiały i precyzyjny w dniu 30 marca 2026 r. zwrócił się do organu o przekazanie treści nałożonych mandatów karnych przez funkcjonariuszy wydziału ruchu drogowego komendy w dniach 18-24 grudnia 2025 r., a więc o udzielenie informacji publicznej. Należy też zaznaczyć, że w sytuacji niepewności co do treści wniosku, podmiot zobowiązany do udzielenia informacji jest uprawniony do tego, aby zwrócić się do wnioskodawcy o jego uściślenie/sprecyzowanie. Taka sytuacja w sprawie niniejszej nie miała miejsca. Z tych wszystkich względów należało stwierdzić, że organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 30 marca 2026 r. o czym orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 1 P.p.s.a.). Stwierdzenie bezczynności skutkowało zobowiązaniem organu do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku skarżącej w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt organowi po uprawomocnieniu się orzeczenia, na mocy art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. (pkt 1 sentencji wyroku). Sąd w sprawie niniejszej przesądził, że wniosek został sformułowany w sposób umożliwiający jego rozpatrzenie oraz że dotyczy informacji publicznej. Sposób załatwienia tego wniosku leży już natomiast w gestii organu. Z uprawnień kontrolnych sądu administracyjnego wynika zakaz zastępowania organu w tym zakresie. W pkt 3 sentencji wyroku stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie, w związku z tym dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków (vide: wyrok NSA z 26 marca 2024 r., III OSK 659/23). W orzecznictwie stan rażącego naruszenia prawa odnosi się do wadliwości obciążającej postępowanie o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającej miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (vide: wyrok NSA z 8 grudnia 2021 r., II OSK 2024/21). Orzeczenie o rażącej, czyli kwalifikowanej postaci bezczynności jest zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. W sprawie niniejszej organ udzielił odpowiedzi, co prawda w nieprawidłowy sposób, ale uczynił to z zachowaniem 14-dniowego terminu. Nie sposób więc uznać, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Jednocześnie sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia organowi grzywny lub przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej stosownie do art. 149 § 2 P.p.s.a. W skardze nie zawarto wniosku w tym zakresie. O kosztach postępowania (pkt 4 sentencji wyroku) sąd orzekł, działając na podstawie art. 200 zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118). Do kosztów zaliczono wpis od skargi (100 zł) oraz koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru (480 zł). Małgorzata Roleder Barbara Romanczuk Marta Joanna Czubkowska |
||||