Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, Sędziowie NSA Jolanta Rajewska, Jerzy Solarski (spr.), Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 2191/06 w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną

Wyrokiem z dnia 2 lutego 2007r. sygn. akt II SA/Wa 2191/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (zwany dalej WSA lub Sądem I instancji), po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. C. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej - skargę oddalił.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: decyzją z dnia [...]. nr [...] Minister Obrony Narodowej, na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]. nr [...], którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] w przedmiocie wypowiedzenia płk M. C. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Minister Obrony Narodowej stwierdził, że na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [...] z dnia [...] w sprawie zmian organizacyjnych w rejonowych bazach materiałowych jednostka wojskowa, w której płk M. C. pełnił zawodową służbę wojskową, uległa z dniem [...] rozformowaniu, w wyniku czego utracił on zajmowane dotychczas stanowisko służbowe, stosowne do posiadanych kwalifikacji wojskowych i stopnia wojskowego. Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON decyzją nr [...] z dnia [...] wypowiedział M.C. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, w oparciu o art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997r., Nr 10, poz. 55 ze zm.) oraz § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997r. Nr 7, poz. 38 ze zm.); od decyzji tej nie wniesiono odwołania, wobec czego stała się ostateczna.

W dniu [...] M. C. działając poprzez pełnomocnika wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Minister Obrony Narodowej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji podając, że nie zawiera ona wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W wyniku rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] [...] Rejonowa Baza Materiałowa, w której M. C. pełnił zawodową służbę wojskową ulegała rozformowaniu w dniu [...], w związku z tym M. C. stracił dotychczas zajmowane stanowisko służbowe i nie było możliwości zaproponowania mu innego stanowiska adekwatnego do posiadanego stopnia wojskowego i kwalifikacji zawodowych. Wskazany wyżej rozkaz był formalnym aktem rozformatowania jednostki wojskowej, w wyniku czego doszło do likwidacji jej stanu etatowego co stanowiło podstawę do podjęcia działań personalnych zmierzających do przesunięć żołnierzy zawodowych na inne stanowiska służbowe. Natomiast w przypadku braku takich możliwości - do wypowiadania stosunku służbowego. Minister podał, że decyzja o wypowiedzeniu została doręczona oficerowi w dniu [...] i w tym dniu weszła do obrotu prawnego, przy czym M. C., na swój wniosek dotyczący skróconego terminu wypowiedzenia, został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] i przeniesiony do rezerwy. Wobec tego nie zaistniały przesłanki z art. 156 § 1 kpa skutkujące stwierdzeniem nieważności.

W skardze M. C. domagał się uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Ministra Obrony Narodowej. Zarzucił organom stronniczość w rozpoznaniu sprawy i wskazał, że stan etatowy jednostki wojskowej zmniejszył się dopiero z dniem [...] a więc zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych dopiero wtedy zaistniały przesłanki do dokonania skarżącemu wypowiedzenia stosunku służbowego.

Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA skargę oddalił i wyjaśnił, że zgodnie z wyrażoną w art. 16 kpa zasadą trwałości decyzji ostatecznych, decyzje nie mogą być zmieniane lub uchylane dowolnie, lecz tylko na zasadach i w trybie określonym w kpa. Jedną z form wzruszania decyzji administracyjnej jest stwierdzenie jej nieważności, jeżeli została ona dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa. Wskazane przez skarżącego rażące naruszenia prawa zostało przewidziane w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Jest to kwalifikowana postać naruszenia prawa i nie może być interpretowana rozszerzająco. Wskazując na poglądy orzecznictwa, wedle których naruszenie prawa jest rażące, gdy w jego wyniku powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, czy też niemożności akceptacji zaskarżonego orzeczenia jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa WSA stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie decyzja o wypowiedzeniu stosunku służbowego wydana została na podstawie obowiązujących w dacie jej wydania przepisów prawa, przez właściwy organ i decyzja ta nie zawiera wad powodujących jej nieważność. Decyzją z dnia [...] na postawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997r. Nr 10, poz. 55 ze zm.), Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON wypowiedział M. C. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z tym przepisem wypowiedzenie stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy może nastąpić, jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni służbę wojskową, podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Decyzja z dnia [...] była oparta na przesłance likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego i braku możliwości wyznaczenia dla żołnierza innego stanowiska służbowego. Zmniejszenie stanu etatowego nastąpiło w wyniku rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [...] z dnia [...] w sprawie zmian organizacyjnych w rejonowych bazach materiałowych. Cel zawarty w tym rozkazie miał być osiągnięty w terminie do dnia [...]. Dla prawidłowości rozkazów personalnych istotne było, aby wydawane były najwcześniej z chwilą wejścia w życie rozkazu nr [...], a zatem od dnia [...]. Wypowiedzenie stosunku służbowego M. C. nastąpiło decyzją z dnia [...] a więc już po wejściu w życie rozkazu z dnia [...]. Z przepisu art. 78 ust. 2 pkt. 2 powołanej ustawy wynika, że musi istnieć związek przyczynowy między reorganizacją jednostki wojskowej lub zmniejszeniem się jej stanu etatowego, a wypowiedzeniem żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego; w sprawie związek taki istnieje. Nadto w rozkazie Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] wskazano początek i koniec procesu przeformowania. Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 78 ustawy Sąd I instancji stwierdził, że zarzuty te mogły mieć znaczenie, gdyby skarżący skorzystał ze zwykłego trybu zaskarżenia decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego. Natomiast przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu.

W skardze kasacyjnej M. C. reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), tj. przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997r., Nr 10, poz. 55 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i "zastosowanie wobec skarżącego w sytuacji, gdy jednostka wojskowa, w której skarżący pełnił służbę podlegała przeformowaniu (lecz stan etatowy tej jednostki zmniejszył się dopiero w dniu [...].), rażąco naruszyło prawo dokonywanie wypowiedzenia skarżącemu przed datą zmniejszenia się stanu etatowego jednostki choćby o jedno stanowisko i oceny Sądu w tym względzie przeciwne temu stanowisku są wadliwe prawnie",

2. naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) to jest przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) przez nieuwzględnienie skargi, mimo dającego się stwierdzić naruszenia prawa materialnego przez organ zaskarżony, które miało wpływ na wynik sprawy, a także naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów art. 133 § 1 zd. 1 w związku z art. 106 § 5 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 233 § 1 kpc i w związku z art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem wadliwość wyroku z powodu naruszenia przytaczanych powyżej przepisów postępowania, jest w szczególności konsekwencją naruszenia przez Sąd I instancji zasady swobodnej oceny dowodów, która w danym przypadku była oceną formułowaną bez udowodnienia w postępowaniu faktów, do których się odnosiła (brak dowodów na zmniejszenie się stanu etatowego [...] Rejonowej Bazy Materiałowej przed dniem [...], tj. w momencie podjęcia decyzji o wypowiedzeniu, albo przed dniem [...] tj. w dacie doręczenia decyzji o wypowiedzeniu), a także analizowanie i interpretowanie treści nie-aktu, tj. rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] w sprawie zmian organizacyjno-etatowych w bazach materiałowych, w sposób nie znajdujący potwierdzenia w przepisach zawartych w tym nie-akcie, na które to rzekome dowody skarżący nie miał żadnego wpływu i z którymi nie był zapoznawany w postępowaniu przed sądem I instancji albo organami administracyjnymi,

3. naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), to jest art. 141 § 4 cyt. ustawy poprzez pominięcie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia co do części zarzutów stawianych przez skarżącego w skardze do WSA (w szczególności rozstrzygnięcia co do naruszenia przez organ administracji ogólnych zasad postępowania administracyjnego - w szczególności wyrażonych w art. 7, 8, 9 i 10 kpa) poprzez niewskazanie możliwości faktycznego braku wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe przez organ administracyjny, uniemożliwienie (przez organ) wypowiedzenia się w sprawie skarżącemu oraz niezapoznanie z materiałami postępowania,

4. naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), to jest art. 141 § 4 tej ustawy poprzez pominięcie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia co do części zarzutów stawianych przez skarżącego w skardze do WSA w przedmiocie naruszenia art. 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 16, 17, 19 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji.

Uzasadniając zarzuty i wnioski skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji nie dostrzegł wszystkich zarzutów i nie ustosunkował się do nich. Organ nadzoru wszczynając postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności obowiązany był zbadać wszystkie potencjalne przesłanki, na które byłby uprawniony zarzut o nieważności decyzji o wypowiedzeniu i koniecznej w takim wypadku ingerencji prawnej organu. Organy administracyjne były całkowicie bierne i stronnicze w rozstrzyganiu sprawy. Wskazując na art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy stwierdzono, że przepis ten nie budzi w orzecznictwie i doktrynie żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Organ może wypowiedzieć stosunek służbowy na podstawie tego przepisu wówczas, gdy już zmniejszył się stan etatowy jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił służbę. Natomiast w sprawie skarżącego ten stan miał się zmniejszyć w dniu [...], tym samym naruszenie przepisu ustawy pragmatycznej było oczywiste, widoczne, wyraźne i bezsporne. Wydane decyzje pozostają w sprzeczności z treścią cytowanego przepisu i naruszenie to ma cechę rażącego, ponieważ decyzja nim dotknięta nie da się pogodzić z wymogami praworządności. Skarżącemu nie chodziło o wykładnię prawa, lecz o działanie organu sprzeczne z nakazem wynikającym dla organu z treści art. 78 ust. 2 pkt 2. w/w. ustawy. Działania organów wywołały skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności i jest to nie tylko naruszenie prawa będące następstwem karygodnego naruszenia obowiązków przez Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolenia Wojskowego MON, lecz także naruszenie zasad ogólnych kpa. Rozstrzygnięcie Sądu I instancji i argumentacja zawarta w uzasadnieniu wyroku wskazują, że doszło do naruszenia prawa materialnego - art. 78 ust. 2 pkt 2 w/w. ustawy poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przepis ten został prawidłowo zastosowany przez organy. Wskazano, że naruszono przepisy procesowe, to jest art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie skargi, pomimo dającego się stwierdzić naruszenia prawa materialnego przez organy, które miało wpływ na wynik sprawy, a także naruszenia art. 141 § 4 i art. 133 § 1 zd. 1 w zw. z art. 106 § 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 233 § 1 kpc i w zw. z art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ wadliwość wyroku z powodu naruszenia przytaczanych powyżej przepisów postępowania, jest w szczególności konsekwencją naruszenia przez Sąd I instancji zasady swobodnej oceny dowodów, która w danym przypadku była oceną formułowaną bez udowodnienia w postępowaniu faktów, do których się odnosiła. Brak jest dowodów na zmniejszenie się stanu etatowego [...] Rejonowej Bazy Materiałowej przed dniem [...] lub dniem [...] i analizowanie rozkazu nr [...] z dnia [...] bez uzyskania tego dokumentu do akt sprawy, tak aby zapoznał się z nim także skarżący. Nadto w wyroku Sądu I instancji nie zostały omówione wszystkie podnoszone przez skarżącego zarzuty, co skutkuje naruszeniem art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zarzutów naruszenia przez organy przepisów art. 6, 7, 8, 9 i 10 kpa poprzez niewskazanie możliwości faktycznego braku wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe. Nie odniesiono się też do zarzutu naruszenia zasad Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji.

Na tych podstawach sformułowany został wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu II instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Do protokołu rozprawy z dnia 6 maja 2008r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o zwrócenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisu art. 26 § 2 i art. 16 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w zakresie, w jakim uprawniają asesora do rozstrzygania spraw sądowoadministracyjnych, a także o wystąpienie do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym w przedmiocie, czy prawo wspólnotowe w szczególności przepis art. 2-4 art.6 ust. 1 i 2 Traktatu o Unii Europejskiej zezwala państwu członkowskiemu na utrzymanie przepisów dotyczących udziału asesora w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązał pełnomocnika do przedłożenia tych pytań wraz z uzasadnieniem w terminie 1 miesiąca, a ponieważ uzasadnienia nie przedłożono, wniosek skarżącego kasacyjnie nie został uwzględniony.

Stosownie do przepisu art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był podstawami skargi kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenie prawa procesowego. Wobec tego w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania, gdyż jedynie prawidłowo ustalony stan faktyczny może być przedmiotem subsumcji konkretnego przepisu prawa materialnego.

W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. wskazano na przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 133 § 1 zd. 1 w związku z art. 106 § 5 P.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 kpc i w związku z art. 134 P.p.s.a. podnosząc, że uchybienia tym przepisom mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, "bowiem wadliwość wyroku z powodu naruszenia przytaczanych powyżej przepisów postępowania, jest w szczególności konsekwencją naruszenia przez Sąd I instancji zasady swobodnej oceny dowodów, która w danym przypadku była oceną formułowaną bez udowodnienia w postępowaniu faktów, do których się odnosiła (brak dowodów na zmniejszenie się stanu etatowego [...] Rejonowej Bazy Materiałowej przed dniem [...], tj. w momencie podjęcia decyzji o wypowiedzeniu, albo przed dniem [...] tj. w dacie doręczenia decyzji o wypowiedzeniu), a także analizowanie i interpretowanie treści nie-aktu, tj. rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] w sprawie zmian organizacyjno-etatowych w bazach materiałowych, w sposób nie znajdujący potwierdzenia w przepisach zawartych w tym nie-akcie, na które to rzekome dowody skarżący nie miał żadnego wpływu i z którymi nie był zapoznawany w postępowaniu przed sądem I instancji albo organami administracyjnymi". W ramach tej podstawy kasacyjnej wskazano również na naruszenie przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez pominięcie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia co do części zarzutów stawianych przez skarżącego w skardze do WSA (w szczególności rozstrzygnięcia co do naruszenia przez organ administracji ogólnych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, 8, 9 i 10 kpa) poprzez niewskazanie możliwości faktycznego braku wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe przez organ administracyjny, uniemożliwienie wypowiedzenia się w sprawie skarżącemu oraz niezapoznanie z materiałami postępowania, a także naruszenie art. 141 § 4 tej ustawy poprzez pominięcie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia co do części zarzutów stawianych przez skarżącego w skardze do WSA w przedmiocie naruszenia art. 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 16, 17, 19 Europejskiego kodeksu dobrej administracji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten jest nietrafny. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Sąd pierwszej instancji dokonuje kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jej wydania. Z art. 133 ustawy P.p.s.a. wynika, że Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, nie będąc przy tym związany granicami skargi (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Do kompetencji sądu administracyjnego nie należy zatem rozstrzyganie sprawy administracyjnej co do jej meritum, a jedynie ocena, czy organ administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Rolą sądu administracyjnego nie jest też prowadzenie postępowania dowodowego, które jedynie jako wyjątek w zakresie dowodu z dokumentu zostało przepisem art. 106 § 3 P.p.s.a. dopuszczone. Analizując postępowanie sądowe w aspekcie powyższych przepisów stwierdzić należy, że Sąd I instancji nie prowadził postępowania dowodowego, co wynika z protokołu rozprawy, a zatem nie mógł dopuścić się naruszenia art. 106 § 5 P.p.s.a. oraz przepisu Kodeksu postępowania cywilnego dotyczącego oceny dowodów. Natomiast orzekając po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, a więc w oparciu o zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy, nie uchybił przepisowi art. 133 § 1 P.p.s.a.

W dalszej części wskazano na naruszenie przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. Otóż przypomnieć należy, że w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na str.2 podniesiony został zarzut oczywistego naruszenia "art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7 kpa" oraz przepisów stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji, który w uzasadnieniu powiązano z zasadami ogólnymi zawartymi w kpa oraz w Europejskim kodeksie dobrej administracji. Wbrew wywodom skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie uchybił temu przepisowi, bowiem w uzasadnieniu trafnie wskazał, że zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji wypowiadającej skarżącemu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Taki zakres sprawy przesądził o tym, że w postępowaniu tym organ nie gromadził nowych dowodów, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych. WSA podkreślił też, że w takiej sprawie organ oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Sąd w uzasadnieniu wyjaśnił również istotę rażącego naruszenia prawa w znaczeniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a więc tym samym odniósł się do naruszeń zasad ogólnych postępowania administracyjnego, które w istocie formułowane były pod adresem postępowania "zwykłego", zakończonego decyzją o wypowiedzeniu stosunku zawodowej służby wojskowej z dnia [...] Nr [...].

Wobec powyższego konkluzja jest taka, że zarzut naruszenia przepisów postępowania okazał się nieusprawiedliwiony.

Przechodząc do oceny zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, to jest art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stwierdzić należy, iż zarzut ten jest niezasadny. Przypomnieć wypada, że przedmiotem sprawy nie było zbadanie zgodności z prawem decyzji administracyjnej wydanej w trybie zwykłym, którą na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wypowiedziano skarżącemu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, lecz decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym - o stwierdzenie nieważności tejże decyzji, w którym to postępowaniu organ nadzorczy badał jedynie, czy kwestionowana w tym postępowaniu decyzja jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 Kpa. Zatem WSA kontrolując legalność zaskarżonej decyzji stosował prawo materialne w kontekście przesłanek stwierdzenia nieważności. W świetle ugruntowanych poglądów orzecznictwa, błędna wykładnia nie stanowi rażącego naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1999 r. sygn. akt II SA 1387/89, Lex nr 46253; wyrok NSA z 2 lutego 2006 r. II OSK 489/05, Lex nr 196694). Wobec tego zastosowanie przepisu będące skutkiem wadliwej jego wykładni nie jest rażącym naruszeniem prawa.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że wykładnia i zastosowanie przez organy wojskowe art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej przy wypowiadaniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej były zgodne z prawem. W sprawie bezsporne było, że zmniejszenie stanu etatowego jednostki, w której pełnił służbę skarżący nastąpiło na mocy rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] w sprawie zmian organizacyjno-etatowych w bazach materiałowych. Cel zawarty w tym rozkazie miał być osiągnięty w terminie do dnia [...]. Obowiązująca wówczas ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przewidywała 9-miesięczny okres wypowiedzenia, którego termin, zgodnie z art. 79 ust. 5 tej ustawy, biegł od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wypowiedzenia i doręczono rozkaz. W przypadku skarżącego rozkaz doręczono w dniu [...], a zatem termin ten biegł od [...], a więc upływ 9-miesięcznego terminu przypadał na [...] i przekraczał okres zakończenia określonego w tym rozkazie procesu zmniejszania stanu etatowego jednostki wojskowej. Okoliczność, że na wniosek skarżącego okres wypowiedzenia skrócono i za ten okres wypłacono odszkodowanie nie stanowi podstawy do uznania, że dokonane wypowiedzenie było przedwczesne i nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej. Natomiast spełnienie drugiej przesłanki przewidzianej tym przepisem - brak możliwości wyznaczenia oficera na inne stanowisko służbowe - zostało w tej sprawie wykazane.

Zaznaczyć w tym miejscu wypada, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pojawiły się rozbieżności na tle wykładni art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej z 1970 roku. W wyroku z dnia 15 października 2007 r. l OSK 1986/06 podobnie jak w wyrokach z dnia 23 września 2004 r. OSK 397/04 i z dnia 5 stycznia 2006 r. l OSK 587/05 Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że użycie w drugim członie omawianego przepisu czasu przeszłego i czasownika dokonanego ("zmniejszył się") oznacza, że w dacie wypowiedzenia stan ten musi już zaistnieć, a zatem jednostka wojskowa winna mieć w tym czasie zmniejszony stan etatowy, co przy braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe uniemożliwia trwanie stosunku służbowego.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie poglądu wyrażonego w tych wyrokach nie podziela. Przychyla się natomiast do poglądu, wedle którego żołnierzowi zawodowemu można wypowiedzieć stosunek służbowy na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej z 1970r. również w trakcie zmniejszania stanu etatowego jednostki wojskowej, a nie tylko po zakończeniu tego procesu (tak NSA w wyrokach z dnia 27 lipca 2001r. sygn. IISA 2673/00. Lex 77681, z dnia 10 września 2001r. sygn. IISA 1530/00, Lex 140906, z dnia 11 maja 2007r. sygn. I OSK 1061/06, z dnia 20 czerwca 2007r. sygn. I OSK 1246/06, z dnia 20 listopada 2007r. sygn. I OSK 443/07, z dnia 13 lutego 2008r. sygn. I OSK 365/07, czy też z dnia 13 marca 2008r. sygn. I OSK 442/07). Wobec powyższego przyjąć należy, że wejście w życie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] w sprawie zmian organizacyjno-etatowych w bazach materiałowych oznaczało przystąpienie do jego wykonania, w tym także do podejmowania decyzji o wypowiedzeniu żołnierzom zawodowym stosunków służbowych. Celem tego rozkazu było osiągnięcie w zakreślonym terminie, tj. do dnia [...] stanu założonego przez ten rozkaz. Natomiast analiza art. 78 ust. 2 pk 2 ustawy o służbie zawodowej żołnierzy zawodowych prowadzi do wniosku, że między zmniejszeniem stanu etatowego jednostki wojskowej a wypowiedzeniem żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej musi istnieć jedynie związek przyczynowy. Taki związek powinien być zachowany również wtedy, gdy przyczyną (podstawą) wypowiedzenia żołnierzowi stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej jest rozformowanie jednostki wojskowej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 P.p.s.a, skargę kasacyjną oddalił.