Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 14 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Asesor WSA Jacek Rejman (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 maja 2026 roku sprawy ze skargi M. Ł. i D. Ł. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.

M. Ł. i D. Ł. (dalej również: wnioskodawcy; skarżący) w piśmie z dnia 18 listopada 2025 r. (data wpływu podania od organu: 25 listopada 2025 r.) wystąpili z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, zadając Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w [...] (dalej również: PPIS [...]; PPIS; organ) 22 następujących pytań:

A. Działania i kontrola PPIS: 1. Czy PPIS zbiera dane nieszczepionych dzieci z numerem PESEL? Jeśli tak, to na jakie podstawie prawnej? 2. Skąd PPIS uzyskuje informacje o braku szczepień? Jakie instytucje je przekazały w bieżącym roku.? 3. Czy i jak PPIS kontroluje zgłaszanie NOP-ów przez lekarzy? Ile przypadków zaniechania zgłoszenia miało miejsce? 4. Czy PPIS zgłasza uchybienia lekarzy do Izby Lekarskiej?

B. Statystyki i dane: 5. Ile NOP-ów odnotowano w ostatnich 5 latach z podziałem na szczepionki? 6. Ile było ciężkich NOP-ów (rodzaje i liczba) w ostatnich 5 latach? 7. Ile osób do 19 r.ż. zmarło w ciągu 4 tygodni od szczepienia (ostatnie 5 lat)? 8. Statystyki szczepień dzieci i dorosłych z ostatnich 5 lat (z obszaru badania PPIS). 9. Ile zgłoszeń NOP zostało zmienionych przez PPIS i z jakiego powodu? 10. Ile grzywien nałożono na lekarzy za brak zgłoszeń NOP w ciągu ostatnich 5 lat? 11. Ile zgłoszeń uchybień dokonano do Izby Lekarskiej w ciągu ostatnich 5 lat?

C. Podstawy prawne i procedury: 12. Na jakiej podstawie prawnej tworzona jest lista osób uchylających się od szczepień? 13. Czy przymuszanie do szczepień nie narusza art. 47 Konstytucji RP? 14. Czy WHO zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak – w jakiej formie? 15. Czy PPIS konsultuje się z prawnikiem w sprawach egzekucji obowiązku szczepień? Ile takich konsultacji miało miejsce?

D. Szczepienia i dokumentacja medyczna: 16. Kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce i kto za to odpowiada? 17. Jak długo utrzymuje się odporność po podaniu poszczególnych szczepionek (osobno dla każdej)? 18. Jakie badania można wykonać, by wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionek? 19. Czy lekarz po kwalifikacji szczepienia ma obowiązek wydania jakiegoś dokumentu? 20. Co możemy zrobić, jeśli lekarz nie wystawi zaświadczenia o braku możliwości szczepień ani nie przeprowadzi szczepienia? 21. Jak można ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu po NOP? 22. Ile odszkodowań wypłacono za NOP-y?

Ponadto wnioskodawczy wystąpili o: 1. udostępnienie charakterystyk produktów leczniczych szczepionek, które mają być zastosowane; 2. udostępnienie informacji dotyczących badań bezpieczeństwa szczepionek zgodnych ze "złotym standardem" (z zastosowaniem obojętnego placebo), które mają zostać podane naszemu dziecku lub. Wskazanie instytucji, która taką dokumentację posiada – osobno dla każdej szczepionki oraz dla całego schematu szczepień; 3. udostępnienie szczepionek: pojedynczych, niezawierających związków glinu i rtęci, zanieczyszczeń fizycznych i biologicznych, etycznych (tj. nieprodukowanych w oparciu o linie komórkowe z aborcji i niezawierających ludzkiego DNA), posiadających badania bezpieczeństwa przy użyciu naturalnego placebo (nie może być to inna szczepionka zawierająca m.in. związki aluminium); 4. przeprowadzenie badań wykluczających przeciwwskazania do podania poszczególnych szczepionek, m.in. alergii na składniki, niedoborów odporności (wrodzonych i nabytych), zgodnie z informacjami zawartymi w ulotkach producentów; 5. informację, czy izby lekarskie otrzymujące środki finansowe od producentów szczepionek przestały stosować sankcje wobec lekarzy odraczających obowiązkowe szczepienia ochronne.

Odpowiadając na ten wniosek dwoma jednobrzmiącymi pismami z dnia 4 grudnia 2025 r., doręczonymi każdemu z wnioskodawców odpowiednio w dniu 9 grudnia 2025 r., PPIS w [...], powołując się na art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902) - dalej: u.d.i.p., wypowiedział się w stosunku do wszystkich 22 pytań zasadniczych, w podziale na poszczególne segmenty (części wniosku), jak i kolejnych 5 pytań (żądań) dodatkowych.

W skardze z dnia 7 stycznia 2026 r. (wniesionej bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu), M. Ł. i D. Ł. zaskarżyli bezczynność Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej: PPIS w [...]) w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

Skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez "nieudzielenie informacji publicznej" i wnieśli o: 1. zobowiązanie PPIS w [...] do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; 2. "na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz.U z 2011 r. nr 34, poz. 173)" w związku z art. 149 § 2 p.p.s.a orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 4. zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że skarżący wystąpili do "Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]" w dniu 18 listopada 2025 r. z wnioskiem o udostępnienie informacji dotyczących zarejestrowanych powikłań poszczepiennych, ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych, przypadków śmiertelnych. Stwierdzono, że "do dnia dzisiejszego nie dostali[...] odpowiedzi na powyższe pismo, organ administracji publicznej nie udostępnił żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 pkt. ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszył 14 dniowy termin zapisany art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej".

Do skargi dołączono "Analizę odpowiedzi PPIS w [...] pod kątem naruszenia obowiązku udzielenia wyczerpującej i rzetelnej informacji publicznej", stanowiącą "szczegółowe uzasadnienie zarzutów zawartych w skardze". W piśmie tym skarżący wskazali, które pytania z wniosku z dnia 18 listopada 2025 r. zostały "potraktowane przez organ w sposób ogólnikowy (niewyczerpujący), a które pominięte lub zbyte", przy czym, za ogólnikowe uznali odpowiedzi na pytania nr 2, 3, 12, 16 i 21, a za "pominięte lub zbyte (brak odpowiedzi merytorycznej)" odpowiedzi na pytania nr 13, 14, 15 i 22.

Na wezwanie Sądu skarżący w piśmie procesowym z dnia 25 lutego 2026 r. sprecyzowali, że ich skarga dotyczy bezczynności Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w przedmiocie udostępnia informacji publicznej".

PPIS w [...], reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, w odpowiedzi na skargę, wniósł o oddalenie skargi w całości i zasądzenie od skarżących na rzecz organu kosztów postępowania.

Organ wyjaśnił, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznych pozostających w jego posiadaniu, co wynika z art. 4 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 u.d.i.p. Organ stwierdził, że udzielił skarżącym wszystkich wskazanych we wniosku informacji publicznych w ustawowo zakreślonym terminie.

W ocenie PPIS w [...] w przedmiotowej sprawie udzielił wyczerpującej odpowiedzi na wszystkie zapytania dotyczące informacji publicznej. Organ wyjaśnił, że informację publiczną stanowią informacje dotyczące ustalania zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie, a także dane dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z rejestrów zgłoszeń prowadzonych przez właściwych państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych. Organ wskazał na to, że spośród informacji związanych z nadzorem nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych charakter informacji publicznej mogą mieć wyłącznie te dane, które pozostają w posiadaniu organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej na podstawie przekazanych im sprawozdań lub innych dokumentów.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skarżących, organ stwierdził, że:

- w pytaniu nr 2 skarżący zwrócili się o udzielenie informacji, skąd organ pozyskuje dane dotyczące braku szczepień, a także jakie instytucje przekazały te informacje organowi w 2025 r.; na powyższe zapytanie organ wyjaśnił, że stosowne zgłoszenia o braku szczepień przekazywane są przez przychodnie lekarzy rodzinnych świadczące usługi w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej; niewątpliwie stanowi to pełną realizację obowiązku informacyjnego, bowiem organ nie pozyskuje wskazanych informacji z innych źródeł;

- w pytaniu nr 3 skarżący zwrócili się o udzielenie informacji dotyczących kontroli zgłaszanych NOP-ów przez lekarzy; na przedmiotowy wniosek organ udzielił wyczerpującej odpowiedzi, wskazując, że takie przypadki nie były zgłaszane; jednocześnie organ wyjaśnił, jaka jest podstawa prawna ewentualnego zgłaszania takich informacji, a także jaki jest tryb postępowania w tego rodzaju przypadkach;

- w pytaniu nr 12 skarżący zwrócili się o udzielenie informacji poprzez wskazanie podstawy prawnej, na podstawie której tworzona jest lista osób uchylających się od szczepień; organ udzielił na to zapytanie stosownej odpowiedzi, wskazując zarówno właściwą podstawę prawną, jak i zakres informacji przekazywanych przez lekarzy sprawujących profilaktyczną opiekę zdrowotną nad małoletnimi dziećmi; ponadto organ wyjaśnił, jakie dane przekazywane są w raporcie o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, również ze wskazaniem odpowiedniej podstawy prawnej;

- w pytaniu numer 13 skarżący zwrócili się z zapytaniem "Czy przymuszanie do szczepień nie narusza art. 47 Konstytucji RP?"; na powyższe zapytanie organ odpowiedział, że nie jest podmiotem kompetentnym do dokonywania oceny obowiązującego prawa; PPIS podniósł, że w trybie udostępnienia informacji publicznej nie jest zobowiązany do udzielania odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, zmierzające do uzyskania porady prawnej lub dokonania wykładni przepisów prawa, a w konsekwencji informacja żądana w pytaniu nr 13 nie stanowi informacji publicznej, bowiem dotyczy oceny zgodności określonych okoliczności z Konstytucją;

- w pytaniu nr 14 skarżący zwrócili się zapytaniem "Czy WHO zaleca przymuszanie do szczepień? Jeżeli tak - w jakiej formie?"; na powyższe zapytanie organ udzielił odpowiedzi, wskazując, że nie jest przedstawicielem Światowej Organizacji Zdrowia oraz że w jego kompetencjach nie leży udzielanie informacji dotyczących działalności tej organizacji; PPIS podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym zagadnienia dotyczące działalności Światowej Organizacji Zdrowia nie stanowią informacji publicznej; działalność organizacji międzynarodowej nie odnosi się do polskich władz publicznych ani do gospodarowania mieniem publicznym; z tych względów organ nie miał prawnego obowiązku udzielania odpowiedzi na wskazane zapytanie;

- w pytaniu nr 15 skarżący zwrócili się z zapytaniem "Czy PPIS konsultuje się z prawnikiem w sprawach egzekucji obowiązku szczepień? Ile takich konsultacji miało miejsce?"; na powyższe zapytanie organ odpowiedział, że nie dotyczy ono PPIS w [...]; stanowisko to wynikało z tego, że nie były zlecane żadne zewnętrzne ekspertyzy ani opinie prawne, które mogłyby stanowić podstawę działań organu w zakresie egzekucji obowiązku szczepień;

- w pytaniu nr 16 skarżący zwrócili się o udzielenie informacji dotyczących ustalania listy przeciwwskazań do szczepień oraz wskazania podmiotu za to odpowiedzialnego; w tym zakresie skarżący uzyskali stosowną odpowiedź, bowiem organ wskazał, że szczegółowa lista przeciwwskazań zawarta jest w Charakterystyce Produktu Leczniczego; PPIS podkreślił przy tym, że przedmiot zapytania wkracza w sferę wiedzy medycznej i nie mieści się w zakresie jego kompetencji, w konsekwencji informacje, których udzielenia domagają się skarżący, nie stanowią informacji publicznej, do udostępnienia której organ byłby zobowiązany;

- w pytaniu nr 20 skarżący zwrócili się z zapytaniem dotyczącym tego, co mogą zrobić w sytuacji, gdy lekarz nie wystawi zaświadczenia o braku możliwości szczepień ani nie przeprowadzi szczepienia; na powyższe zapytanie organ udzielił odpowiedzi, że w trybie udostępniania informacji publicznej nie jest zobowiązany do udzielania odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, zmierzające do uzyskania porady prawnej lub dokonania wykładni przepisów prawa; nie budzi również wątpliwości, że poza zakresem działania organu pozostaje udzielanie informacji dotyczących tego, jakie działania powinien podjąć przedstawiciel ustawowy osoby małoletniej w sytuacji, gdy lekarz nie wystawi zaświadczenia o braku możliwości szczepienia ani nie przeprowadzi szczepienia; przedmiot takiego pytania wkracza w sferę wiedzy medycznej oraz indywidualnej oceny sytuacji faktycznej i nie należy do zadań PPIS w [...], w konsekwencji organ nie był zobowiązany do udzielenia informacji objętej przedmiotowym zapytaniem;

- w pytaniach nr 21 i 22 skarżący zwrócili się z zapytaniem o możliwość ubiegania się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu po NOP, a także o udzielenie informacji o liczbie odszkodowań wypłaconych z tego tytułu; na powyższe kwestie organ udzielił odpowiedzi zgodnie z obowiązującymi przepisami; nadzór organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie realizacji obowiązku szczepień ochronnych nie obejmuje zagadnień odszkodowawczych; zgodnie bowiem z art. 17a ust. 6 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi należne w takich przypadkach świadczenia kompensacyjne, w związku z wystąpieniem określonego rodzaju niepożądanych odczynów poszczepiennych, przyznawane są przez Rzecznika Praw Pacjenta, tym samym informacje dotyczące odszkodowań z tytułu NOP – jako odnoszące się do majątku publicznego – mogą mieć walor informacji publicznej, jednakże nie sposób przyjąć, aby pozostawały one w posiadaniu organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Według organu, w przedmiotowej sprawie PPIS w [...] w piśmie z dnia 4 grudnia 2025 r. udzielił odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku z dnia 18 listopada 2025 r., który wpłynął do organu w dniu 25 listopada 2025 r., a zatem przed upływem 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Podniósł, że nie pozostawił żadnego z pytań bez odpowiedzi, a w odniesieniu do niektórych udzielił odpowiedzi zgodnie z obowiązującymi przepisami, wskazując brak podstaw do udostępnienia żądanych danych oraz – w razie potrzeby – przyczyny takiego stanu rzeczy, jak również właściwy podmiot do ich ewentualnego udzielenia. Tym samym, według organu brak jest podstaw do formułowania wobec PPIS w [...] zarzutu bezczynności w przedmiotowej sprawie.

Ponadto organ zwrócił uwagę na sztampowy charakter skargi, która została sporządzona na gotowym formularzu, zawierającym jedynie odręcznie uzupełnione pola dotyczące danych personalnych skarżących, znaku sprawy, miejscowości, w której znajduje się sąd administracyjny oraz organ, a także daty wniosku.

PPIS w [...] wskazał również na to, że na pierwszej stronie skargi skarżący domagali się zobowiązania Powiatowego Inspektora Sanitarnego do udzielenia żądanej informacji, podczas gdy z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej zwrócili się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] jako organu właściwego miejscowo. Organ podniósł przy tym, że skarga ma charakter blankietowy i nie odnosi się w sposób rzeczywisty do przedmiotowej sprawy, bowiem jedynie data wniosku została uzupełniona odręcznie przez skarżących na formularzu skargi. PPIS podniósł również, że na drugiej stronie skargi wskazano, iż skarżący do dnia jej złożenia nie otrzymali odpowiedzi na wniosek z dnia 18 listopada 2025 r. ani żądanej informacji, ani też nie została wydana decyzja odmowna, co według organu pozostaje w oczywistej sprzeczności ze stanem faktycznym sprawy, bowiem organ udzielił wyczerpujących odpowiedzi na wszystkie zadane pytania w terminie krótszym niż przewidziany ustawowo, tj. w terminie 14 dni.

PPIS w [...] zauważył również, że załącznik nr 1 do skargi do został sporządzony na gotowym formularzu i zawiera jedynie blankietowe sformułowania, które nie odnoszą się do treści udzielonej skarżącym w tej sprawie odpowiedzi z dnia 4 grudnia 2025 r.

Zdaniem PPIS powyższe wskazuje na to, że skarżący nie zapoznali się z pismem organu z dnia 4 grudnia 2025 r. stanowiącym odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Tymczasem organ udzielił odpowiedzi na pytania skarżących w ustawowym terminie, w miarę posiadanych informacji, w sposób możliwie pełny, konkretny i rzetelny, nie pozostawiając żadnego z pytań bez odpowiedzi, lecz odnosząc się do nich w sposób rzeczowy i merytoryczny. W ocenie organu, wniosek skarżących o udostępnienie informacji publicznej został rozpoznany prawidłowo i w terminie, wobec czego brak jest podstaw do zarzucenia organowi bezczynności w zakresie udostępnienia żądanej informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: p.p.s.a.

Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4, tj. mających za przedmiot m.in. decyzje administracyjne (pkt 1) oraz inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), w tym przybierające postać tzw. czynności materialno-technicznych.

Zakres kontroli sądu w sprawach na bezczynność organu w załatwieniu sprawy sprowadza się do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze wydania określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego bądź podjęcia czynności materialno-technicznej oraz, czy wydanie określonego aktu prawnego nastąpiło w ustawowo określonym terminie. W myśl art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902) do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 601/05 - w braku odmiennego zastrzeżenia, wszystkie orzeczenia sądowe przywołane w niniejszym wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W odniesieniu do skarg na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie znajduje zastosowania wymóg z art. 53 § 2b in fine p.p.s.a. w postaci uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu (por. np. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2433/18).

Poza tym, w postępowaniu toczącym się na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualne: Dz.U. z 2025 r., poz. 1691) - dalej: k.p.a., z wyjątkiem, o którym mowa w art. 16 ust. 2 u.d.i.p. - wobec czego przed wniesieniem skargi nie ma obowiązku wyczerpania trybu przewidzianego w art. 53 § 2b p.p.s.a., a zatem nie zachodzi konieczność wniesienia ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a. Stanowisko to jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z dnia 4 marca 2020 r. sygn. akt I OSK 1917/18 i 21 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 4287/18).

Warto jeszcze zauważyć, że zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność można wnieść "w każdym czasie" - a które to określenie musi być postrzegane w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 17 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 973/19, dostępny jw.).

Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi, Sąd wyjaśnia, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Z kolei rodzaje informacji, które ustawa w ramach katalogu otwartego uznaje w szczególności za informację publiczną, określone zostały w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów.

Wobec tego należy wyjściowo zauważyć, że adresat wniosku – tj. w tym wypadku państwowy powiatowy inspektor sanitarny – jest co od zasady podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jest organem władzy publicznej. Zagadnienie to pozostawało zresztą poza sporem w niniejszej sprawie.

Udostępnianiu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o ich organizacji oraz o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i lit. d u.d.i.p.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p., informację publiczną stanowi również informacja o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym między innymi o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (pkt 3 lit. a) oraz dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności m.in. treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (pkt 4 lit. a).

Na tym tle w orzecznictwie stwierdza się, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2024 r., poz. 416 ze zm.), w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie. Przede wszystkim informację publiczną stanowią informacje zbierane przez organ dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, które gromadzone są w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych. Powyższe dane stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p.

Zdaniem Sądu, z obszernego zakresu pytań przedstawionych we wniosku skarżących z dnia 18 listopada 2025 r. (data wpływu do organu: 25 listopada 2025 r.) nie wszystkie z podniesionych kwestii w ogóle mogły być uznane za żądanie udzielenia przez organ informacji publicznej, czyli informacji, które odnoszą się do publicznej sfery działalności tego organu, a zostały wytworzone lub są posiadane przez ten organ. Część podnoszonych kwestii dotyczy informacji ogólnych dotyczących ochrony zdrowia, w szczególności związanych z problematyką szczepień, w których posiadaniu są inne organy.

Sąd w pełni zgadza się w tym względzie ze stanowiskiem przedstawionym przez organ w odpowiedzi na skargę.

W rozpoznawanej sprawie skarżący domagali się w swoim wniosku udzielenia informacji w zakresie szczegółowo przedstawionym we wstępnej części niniejszego uzasadnienia obejmującym 22 pytania, jak też jeszcze dodatkowych informacji w odniesieniu do 5 dalszych pytań. Wniosek wpłynął do organu w dniu 25 listopada 2025 r. Organ w ustawowym terminie 14 dni, tj. w dniu 4 grudnia 2025 r. udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania zawarte we wniosku. Odpowiedź została doręczona odrębnie każdemu z wnioskodawców w dniu 9 grudnia 2025 r.

Sad przypomina, że w przedmiotowymi piśmie PPIS w [...] wyjaśnił każdemu ze skarżących co następuje.

W odniesieniu do części A. Działania i kontrola PPIS organ: Ad. 1 i 2 wskazał na zadania i działania lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad małoletnim, wynikające z art. 17 ust. 9b pkt 1 i 2, ust. 9c pkt 1 i 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2025 r., poz. 1675), w tym na dane osoby małoletniej zawarte w raporcie o przypadkach niewykonania szczepień ochronnych, jak też wskazał na zgłoszenia przekazane przez przychodnie lekarzy rodzinnych świadczące usługi podstawowej opieki zdrowotnej; Ad. 3 poinformował, że zgodnie z art. 21 ust. 1 przywołanej ustawy lekarz lub felczer, który podejrzewa lub rozpoznaje wystąpienie niepożądanego odczynu poszczepiennego, ma obowiązek, w ciągu 24 godzin od powzięcia podejrzenia jego wystąpienia, zgłoszenia takiego przypadku do państwowego powiatowego inspektora sanitarnego właściwego dla miejsca powzięcia podejrzenia jego wystąpienia; zgłaszalność niepożądanych odczynów poszczepiennych jest przedmiotem działalności kontrolnej organów sanitarnych, a PPIS w [...] nie posiada informacji o przypadkach zaniechania zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych przez lekarzy; Ad. 4 wyjaśnił, że nie dokonał żadnego zgłoszenia uchybienia lekarzy do Izby Lekarskiej.

W odniesieniu do części B. Statystyki i dane PPIS w [...]: Ad. 5 wyjaśnił, jak w poszczególnych latach 2021-2025 kształtowały się odnotowane przypadki NOP; Ad. 6 wskazał, że w ciągu ostatnich 5 lat nie odnotowano żadnych ciężkich odczynów poszczepiennych na terenie powiatu obornickiego; Ad. 7 poinformował, że w ciągu ostatnich 5 lat nie odnotowano zgonów będących wynikiem szczepień ochronnych; Ad. 8 wyjaśnił, że nie prowadzi statystyk dotyczących szczepień dzieci i dorosłych; Ad. 9 poinformował, że nie dokonał zmiany kwalifikacji żadnego z rozpoznanych przez lekarzy niepożądanych odczynów poszczepiennych.; Ad 10 - poinformował, że w ciągu ostatnich 5 lat na terenie powiatu obornickiego nie było przypadków niewywiązania się z ustawowego obowiązku zgłaszania niepożądanych odczynów poszczepiennych przez lekarzy, w związku z powyższym nie zostały nałożone grzywny; Ad 11 wyjaśnił, że nie zgłosił w ciągu ostatnich 5 lat żadnego uchybienia do Izby Lekarskiej.

W zakresie części C. Podstawy prawne i procedury PPIS organ: Ad. 12 wyjaśnił działania lekarzy i zakres danych raportu o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, wynikające z art. 17 ust. 9b pkt 1 i 2. ust. 9c pkt 1 i 2 przywołanej ustawy; Ad. 13 wyjaśnił, że nie jest organem kompetentnym do oceny obowiązującego prawa; Ad 14 wyjaśnił, że nie jest przedstawicielem Światowej Organizacji Zdrowia, a nadto w kompetencji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nie leży udzielanie informacji o działaniu Światowej Organizacji Zdrowia; Ad. 15 stwierdził, że nie dotyczy [a zatem, że takie okoliczności nie miały miejsca].

W zakresie części D. Szczepienia i dokumentacja medyczna organ: Ad. 16 wskazał, że szczegółowa lista przeciwskazań do szczepień znajduje się w charakterystyce produktu leczniczego (ChPL); Ad. 17 wyjaśnił, że nie posiada wskazanych danych; Ad. 18 wyjaśnił, że nie posiada wskazanych danych, a odpowiedzi na zadane pytanie powinien udzielić lekarz; Ad. 19 poinformował, że zgodnie z art. 17 ust. 4 i 5 przywołanej ustawy po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania, a w przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej; Ad. 20 wskazał, że w trybie informacji publicznej nie jest zobowiązany do odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, zmierzające do udzielania porady prawnej lub dokonania wykładni przepisów; Ad. 21 wyjaśnił, że nie zajmuje się wypłatą wskazanych odszkodowań ani poradnictwem prawnym w tym zakresie; Ad. 22 stwierdził, że zapytanie nie dotyczy [organ odesłał do wyjaśnienia do pkt 21].

Ponadto, w związku żądaniem udostępnienia charakterystyk produktów leczniczych szczepionek, informacji dotyczących badań bezpieczeństwa szczepionek, udostępnieniem szczepionek, przeprowadzenia badań oraz informacji dotyczącej izb lekarskich PPIS w [...] wyjaśnił, że zadania w tym zakresie nie znajdują się w kompetencjach inspekcji sanitarnej.

W konsekwencji całkowicie chybiony okazał się zarzut naruszenia przepisów art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy pozwalają stwierdzić, że organ wypełnił obowiązek określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a który to przepis przewiduje, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że organ wypowiedział się co do wszystkich pytań i żądań zawartych we wniosku skarżących.

W ocenie Sądu, mając na względzie wcześniejsze uwagi, organ prawidłowo i w możliwie pełny sposób oraz w ustawowym terminie wywiązał się z obowiązku udostępnienia posiadanej informacji publicznej. Podkreślenia wymaga, że organ udzielił odpowiedzi na wszystkie zadane pytania od 1 do 22, odnosząc się merytorycznie do wszystkich zadanych przez skarżących pytań, względnie wskazując, na to, że dane pytanie nie odnosi się do sytuacji skarżonego organu ("nie dotyczy"). Organ udzielił możliwie wyczerpujących wyjaśnień i nie pozostawił żadnego z pytań bez odpowiedzi. Nawet jeżeli któreś z pytań nie dotyczyło informacji publicznej, skutkiem czego organ nie był zobowiązany do udostępnienia takich informacji, to i tak udzielił wnioskodawcom wyczerpującej odpowiedzi zgodnie z posiadanym stanem wiedzy i w zakresie dysponowania taką informacją. W przekonaniu Sądu organ podjął zatem ponadstandardowe działania celem wyjaśnienia skarżącym zagadnień, które były dla nich szczególnie istotne, gdyż dotyczyły kwestii związanych z obowiązkowymi szczepieniami ich dziecka.

W następnej kolejności Sąd wyjaśnia, że nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej zagadnienia z zakresu wiedzy medycznej, farmakologii, jakości i skuteczności leków i szczepień, ochrony zdrowia oraz metod postępowania leczniczego (por. np. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 listopada 2022 r. sygn. akt II SAB/Sz 211/22 i wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 marca 2023 r. sygn. akt II SAB/Lu 10/23, dostępne jw.). Zagadnienia te nie mieszczą się w zakresie informacji o sprawach publicznych, rozumianych jako informacje wytworzone przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne lub inne podmioty, które wykonują funkcje i zadania publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, ani też informacje odnoszące się do władz, osób i innych podmiotów publicznych.

Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko wyrażane przez sądy administracyjne, w myśl którego organ w trybie informacji publicznej nie jest też zobowiązany do odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, zmierzające do udzielania porady prawnej lub dokonania przez organ wykładni przepisów (por. m.in. wyroki WSA w Warszawie z dnia 25 lutego 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 664/20; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2022 r. sygn. akt III SAB/Gd 170/22, wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 grudnia 2022 r. sygn. akt II SAB/Lu 139/22 dostępne jw.).

W tym miejscu Sąd wskazuje, że z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wprost wynika, iż obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. W razie niedysponowania żądaną informacją publiczną, po stronie adresata wniosku nie powstaje zatem również obowiązek wydania decyzji przewidzianej w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie podkreśla się bowiem, że wskazanie, iż podmiot, do którego skierowano żądanie udzielenia informacji publicznej, informacji tej nie posiada (a zatem nie jest zobowiązany do jej udostępnienia) nie stanowi odmowy jej udzielenia. W takiej sytuacji adresat wniosku – tak jak i w przypadku żądania informacji niebędącej informacją publiczną – zobowiązany jest jedynie powiadomić pisemnie wnioskodawcę o tym fakcie (por. wyroki NSA z dnia 27 września 2002 r. sygn. akt II SAB 289/02 i 16 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 1644/09 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 103/12, dostępne jw.). Co więcej, za prawidłowe Sąd uznaje stanowisko, że organ nie ma obowiązku wydawania decyzji w sytuacji, gdy podanie o udzielenie informacji obejmuje żądania udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 19 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SAB/Go 18/23 dostępny jw.). Udostępnieniu nie podlega bowiem informacja, która nie jest informacją publiczną, ani informacja, która nie jest w posiadaniu danego organu. W tym trybie należy udostępnić informacje i dokumenty będące w posiadaniu organu, przez niego wytworzone, przetwarzane lub mu przekazane, jeżeli zawierają żądana we wniosku informację. W związku z tym PPIS w [...] nie był obowiązany do udzielenia informacji dotyczących zadań czy kompetencji innych organów, a tym bardziej organizacji międzynarodowych (jak np. WHO).

Organ udzielił odpowiedzi na pytania, które dotyczyły informacji publicznej i którą posiada. Ponadto poinformował skarżących o tym, że pewnych kategorii informacji nie posiada lub że sprawami takimi się nie zajmuje, czy że zagadnienia, o które pytają wnioskodawcy nie należą do jego kompetencji, zatem informacji publicznej w takim zakresie nie może udzielić. Ponadto poinformował skarżących w kwestiach, które nie dotyczyły bezpośrednio działań organu zgodnie z posiadaną wiedzą i w zakresie, w jakim organ dysponuje daną informacją. Natomiast w skardze pełnomocnik stron wyraził ogólnikowe niezadowolenie z udzielonych przez organ odpowiedzi, wspierając się stanowiskami orzecznictwa sądów administracyjnych, których nawet nie odniesiono do konkretnych punktów odpowiedzi organu.

Podsumowując wszystko powyższe, Sąd stwierdza, że organ udzielił odpowiedzi na pytania skarżących w ustawowym terminie – w miarę posiadanych informacji i w sposób możliwie pełny i konkretny. Uczynił to, udzielając wystarczająco szczegółowych odpowiedzi na wszystkie zadane pytania. Przesłana skarżącym odpowiedź jest niewystarczająca dla uznania zrealizowania przez organ obowiązku udzielenia informacji publicznej. Stąd też brak podstaw do zarzucenia organowi bezczynności w udostępnieniu żądanej informacji publicznej. W zapytaniach dotyczących kwestii niebędących w zakresie kompetencji PPIS organ wskazał, w jakich specjalistycznych jednostkach można uzyskać odpowiedzi. Żadne z 22 pytań, jak też dodatkowych żądań (5 pytań) nie pozostało bez odpowiedzi. Zarzuty skargi okazały się zatem bezpodstawne.

Skoro PPIS w [...] udzielił odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wniosku skarżących, na które zobowiązany był odpowiedzieć, jak też nie pominął wyjaśniania tych kwestii, które nie stanowiły informacji publicznej, to nie można organowi przypisać naruszenia prawa, w szczególności zaś przepisów art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. W konsekwencji należało uznać, że wniosek skarżących w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej został, wbrew twierdzeniom skargi, załatwiony prawidłowo i w ustawowo określonym terminie.

Z tych wszystkich względów Sąd stwierdził, że organ nie dopuścił się zarzucanej bezczynności.

W takim stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Natomiast odnosząc się do wniosku pełnomocnika organu o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, Sąd informacyjnie wskazuje, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a prawo do żądania zwrotu kosztów postępowania od organu ma wyłącznie strona skarżąca i to tylko w przypadku uwzględnienia wniesionej przez nią skargi. Na etapie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości uwzględnienia wniosku o zasądzenie od strony skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania.