Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 7 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Janina Guść Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant: Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Powszechnej Spółdzielni A w G. na decyzję Wojewody z dnia 30 kwietnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 28 lutego 2003 r., nr [...] 2. orzeka, że wymienione w punkcie pierwszym decyzje nie mogą być wykonane. Sygn. akt II SA Gd 832/03.

Decyzja z dnia 28 lutego 2003 r.. nr [...]. Prezydentem Miasta zatwierdził projekt budowli i udzielił A. S.A. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej sieci B na dachu budynku C na działce nr [...] przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził. że z przedłożonego w toku postępowania administracyjnego raportu oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko wynika, iż planowana stacja nic będzie stanowić zagrożenia dla ludzi i środowiska. Informacja o planowanej inwestycji oraz o treści raportu podana została do wiadomości publicznej zgodnie z wymogami ustawy - Prawo ochrony środowiska. Jako podstawę prawną decyzji w-skazano art. 28. 32. 33. 34 ust. 4 oraz art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2000 r.. nr 106. poz. 1126 ze zm,).

Odwołanie od wskazanej decyzji wniosła Spółdzielnia A w G. stwierdzając, iż w imieniu mieszkańców dwóch osiedli mieszkaniowych protestuje przeciwko realizacji planowanej inwestycji, która będzie szkodliwie oddziaływać na środowisko, w szczególności na mieszkańców bloków mieszkalnych położonych w sąsiedztwie. Wskazano nadto, iż tak D, jak i Rada Nadzorcza Spółdzielni sprzeciwiają się realizacji zamierzonej inwestycji;

Wojewoda decyzją z dnia 30 kwietnia 2003 r.. nr [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że inwestor legitymuje się uprawnieniami do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a projekt planowanej inwestycji, sporządzony przez osobę uprawnioną, został uzgodniony decyzją ostateczną z inspekcją sanitarną oraz pozytywnie zaopiniowany przez Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w G. Nadto, spełnia on wymogi rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska. Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 11 sierpnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ochrony przed promieniowaniem szkodliwym dla ludzi i środowiska, dopuszczalnych poziomów promieniowania, jakie mogą występować w środowisku oraz wymagań obowiązujących przy wykonywaniu pomiarów' kontrolnych promieniowania (Dz.U. nr 107. poz. 676). co zostało potwierdzone w raporcie oddziaływania na środowisko. Ze wskazanego raportu wynika, iż pola elekromagnetyczne mogące oddziaływać biologicznie na ludność będą niedostępne dla ludności przebywającej w otoczeniu stacji bazowej. W przypadku anten sektorów maks) malm zasięg szkodliwego promieniowania wynosi 1l).3 ni i u \ stępuje na wysokości od ¡2.1 m do I <\ I m nad poziomem terenu. W przepadku zaś anten parabolicznych maksymalny zasięg szkodliwego promieniowania występuje w odległości 5.5 ni od anten) typu \'Hl.Pl-370 na wysokości 14.8 ni do 15.2 m na poziomem terenu i w odległości 3.8 m od anten) typu YJiLPl-220 na wysokości od 14.8 m do 15.2 m nad poziomem terenu. Jedynie na dachu budynku w odległości 20 in od anteny sektorowej skierowanej na azymut 300 nie wolno przebywać osobom postronnym. Według raportu, biorąc pod uwagę, że obszary elektromagnetyczne aktywne biologicznie położone są wyłącznie w przestrzeni niedostępnej dla ludzi, ocenia się narażenie ludności na pola elektromagnetyczne jako pomijalne. Nadto, postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się z udziałem społeczeństwa, o czym świadczy zawiadomienie Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w G. z dnia 10 stycznia 2002 r. umieszczone w internecie. Szkodliwe promieniowanie nie koliduje z obecnym 1 z ewentualnym, przyszłym zainwestowaniem terenów działek sąsiednich. Zakres szkodliwego promieniowania występujący na wskazanych wysokościach nie wykracza bowiem poza granicę działki objętej przedmiotowym pozwoleniem na budowę. Zamierzone przedsięwzięcie nie stwarza zatem nawet potencjalnej możliwości kolizji z zainwestowaniem terenów okalających.

Skargę na powyższą decyzję wywiodła Spółdzielnia A wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że budynek C znajduje się w odległości 15 m od budynku administracji Spółdzielni, a więc objęty jest zasięgiem szkodliwego promieniowania anten sektorowych, których zasięg wynosi 19,3 m. Ponadto, na dachu budynku administracyjnego Spółdzielni muszą przebywać osoby, które wykonują naprawy (dachu, elewacji) oraz osoby nadzorujące roboty, jak również dokonujące przeglądów pokrycia dachowego. Brak odpowiednich zabezpieczeń w projekcie naraża osoby zatrudnione przez skarżącą i pracujące w otoczeniu stacji na szkodliwe oddziaływanie anten. W projekcie nie ustalono żadnych ograniczeń w użytkowaniu terenów otaczających stację. W przypadku planowanej nadbudowy lub rozbudowy budynku administracyjnego oddziaływanie to może się znacznie zwiększyć, gdyż zmniejszy się odległość od bazy telefonii komórkowej. Zarząd Spółdzielni, a nadto D oraz i Rada Nadzorcza Spółdzielni sprzeciwiają się realizacji przedmiotowej inwestycji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w zaskarżonej decyzji. Nadto, podkreślił, że z obowiązujących

przepisów wynika, ze dopuszczalnych poziomów promieniowania nic stosuje sio dla miejsc niedostępnych dla ludzi. Prognozowany obszar o przekroczonym poziomie elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego wystąpi na wysokości zawieszenia anten co oznacza. że będzie niedostępny dla ludności przebywającej w otoczeniu stacji. Organ wskazał. że jak wynika z raportu, w miejscach przebywania ludności w sąsiedztwie stacji nic wystąpi promieniowanie o wartościach gęstości mocy przekraczający eh poziom dopuszczalny według obowiązujących przepisów. Wskazano, że fakt nałożenia na inwestora w decyzji organu I instancji obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie inwestycji oraz związany z tym obowiązek uzyskania opinii organów wymienionych w art. 56 ustawy Prawo budowlane, w tym m.in. Powiatowego Inspektora Sanitarnego (jako organu właściwego w zakresie higieny radiacyjnej i zobligowanego do dokonania pomiarów dot. promieniowania) oraz obowiązek przedstawienia organom ochrony środowiska wyniku pierwszych pomiarów kontrolnych promieniowania elektromagnetycznego niejonizującego dla celów ochrony ludności i środowiska, dodatkowo podkreśla prawidłowość i staranność postępowania w sprawie. Zgodnie z brzmieniem art. 76 ustawy Prawo ochrony środowiska, stacje bazowe telefonii komórkowej nie mogą być oddane do użytku, jeżeli nie spełniają wymagań takich jak m.in. uzyskanie ustawowo wymaganych decyzji określających zakres i warunki korzystania ze środowiska. Zatem pozwolenie na emitowanie przez stację bazową telefonii komórkowej pól elektromagnetycznych tj. pozwolenie należące z mocy zapisu art. 180 pkt 5 i art. 234 pkt 2 ww. ustawy do wymaganych decyzji inwestor winien uzyskać przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej stacji bazowej. Zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego warunkujące dopuszczalność lokalizowania inwestycji w zależności od zasięgu występowania uciążliwości, których źródłami są te inwestycje nie powinny być stosowane w odniesieniu do radiokomunikacyjnych inwestycji emitujących pola elektromagnetyczne o parametrach wyższych od dopuszczalnych, o ile pola te występują w miejscach niedostępnych dla ludzi. Jak wynika z wyżej przetoczonych przepisów obecnie obszar ograniczonego użytkowania tworzy się tylko w miejscach dostępnych dla ludzi, dla których są ustalone standardy jakości środowiska i tylko wówczas, gdy pomimo zastosowania dostępnych rozwiązali technicznych, technologicznych i organizacyjnych nie można ograniczyć ponadnormatywnego oddziaływania instalacji radiokomunikacyjnej, Natomiast w miejscach, gdzie przepisy nie ustalają standardów jakości środowiska, tj. np. w miejscach niedostępnych dla ludzi, niezależnie od parametrów występujących tam pól elektromagnetycznych nie tworzy się obszarów ograniczonego użytkowania.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art 97 1 ustaw z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. Nr 153 po/. 1271) spraw w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr i 53 poz. ¡269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowa inaczej. Zgodnie z art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zaskarżona decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z naruszeniem prawa.

Z art. 35 ust. lpktl lit a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. Nr 106 z 2000 r. poz. 1126 ze zm.) wynika, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność zamierzenia inwestycyjnego z miejscowymi planem zagospodarowania przestrzennego. Art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego wprowadza wymóg dołączenia do pozwolenia na budowę decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, a zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego, decyzja o pozwoleniu na budowę, może być wydana wyłącznie temu. kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowana terenu jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym.

Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę musi być zatem poprzedzone stwierdzeniem zgodności planowanej inwestycji z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz oceną istnienia i spełnienia przez inwestora wymogu złożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

W niniejszej sprawne organy administracyjne obu instancji zaniechały zbadania zgodności planowanej inwestycji z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również oceny wymogu dołączenia przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

zgodnie / art. } 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym [t.j. Dz. U:. Nr 15 po/. 139 /o /m.) obowiązującej w chwili podjęcia zaskarżonej decyzji, zmiana zagospodarowania terenu polegająca w szczególności na wykonaniu, odbudowie, rozbudowie i nadbudowie obiektu budowlanego wymaga ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W myśl art. 3° ust 2 niniejszej ustawy nie wymagają ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu roboty budowlane polegające na remoncie lub montażu, przebudowa oraz zmiana przeznaczenia budynku lub jego części, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu (pkt 1) oraz roboty budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę (pkt 2).

Organy administracji I nie dokonały prawidłowej oceny inwestycji w punktu wadzenia treści art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego i nie wykazały przesłanek zwalniających inwestora od obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Fakt ograniczenia inwestycji do robót montażowych nie wyłącza obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - w przypadku zamiany sposobu zagospodarowania terenu. W niniejszej sprawie, planowana inwestycja zmienia sposób zagospodarowania działki, na której znajduje się inwestycja. Działka ta zabudowana jest budynkiem Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji. Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej stanowi wprowadzenie na terenie działki nowej inwestycji o zupełnie odmiennym od dotychczas istniejącego obiektu budowlanego charakterze. Inwestycja la wiąże się i trwałą ingerencją w przestrzeń. Wzniesienie na nieruchomości stacji telefonii komórkowej - obiektu budowlanego, stanowi zatem zmianę sposobu zagospodarowania tej nieruchomości, w stosunku do poprzednio istniejącego.

Zamontowanie na dachu budynku stacji bazowej telefonii komórkowej może także wywoływać skutki w sferze zagospodarowania sąsiednich nieruchomości. Ze sporządzonego w sprawie Raportu oddziaływania inwestycji na środowisko wynika, że w przypadku anten sektorowych maksymalny zasięg szkodliwego promieniowania wynosi 19.3 m i występuje na wysokości od 12.1 m do 16.1 m nad poziomem terenu, w przypadku zaś anten parabolicznych maksymalny zasięg szkodliwego promieniowania występuje w odległości 5.5 m od anteny typu VHLPl-370 na wysokości 14.8 m do 15.2 m na poziomem terenu i w odległości 3,8 m od anteny typu VHLP1-220 na wysokości od 14.8 m do 15.2 m nad poziomem terenu. Organ odwoławczy wskazał- iż sfera oddziaływania inwestycji nie przekracza granic działki, na której ma być ona rea li/o u ana. wobec c/cgo istnienie planowanego obiektu nie wywrze wpływu na sposób zagospodarowania sąsiednich nieruchomości. Ocena taka. wbrew treści art. NO k.p.a. nic została oparta na dokonam cli pwo/ organ ustaleniach faktycznych i zebranym materiale dowodowym. W deevzji nie ustalono bowiem w jakiej odległości od granic nieruchomości zrealizowana zostanie inwestycja.

W wyroku z dnia 10 października 2001 r. w sprawie sygn. akt 11 SA (id 1364 99 (nie publ. i Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, /e oddziaływanie projektowanej inwestycji, polegającej na montażu na istniejącym budynku mieszkalnym stacji bazowej telefonii komórkowej, na nieruchomości sąsiednie sprowadza się do powstawania ograniczeń w inwestowaniu i powoduje zmiany sposobu zagospodarowania terenu a w konsekwencji, stosownie do treści art. 39 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, wymaga uzyskania decyzji o ustaleniu warunków- zabudowy i zagospodarowania terenu.

Wskazać nadto należy, iż organ administracji powołując się na brak wpływu szkodliwego promieniowania w odniesieniu do budynków istniejących, nie ustalił w jakiej odległości od anten znajdują się budynki sąsiednie i jaka jest ich wysokość.

W toku postępowania przed organami obu instancji doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego w związku z art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, które miało wpływ na wynik sprawy. Z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego wynika bowiem, że w razie niespełnienia wymagań określonych w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego organ administracji winien odmówić wydania pozwolenia na budowę.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a związku z art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.

Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji winien uwzględnić stan prawny wynikający z wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 poz.717 ze zm.) oraz zmiany ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Na podstawie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Wykonanie wadliwych decyzji do czasu uprawomocnienia sic wyroku jest bowiem niecelowe i aksjologicznie nieuzasadnione.