Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 16 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Paweł Daniel (sprawozdawca) Sędzia WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 kwietnia 2026 roku sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 30 grudnia 2025 r.; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 100;- zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pismem z dnia 30 grudnia 2025 r., J. K. zwrócił się do Wojewody (dalej jako: "Wojewoda" lub "organ") z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej poprzez "udostępnienie zebranego materiału, na który powołano się w piśmie [...] z dnia 18 grudnia 2025 r., oraz kopii stanowiska członków Komisji Rewizyjnej, o którym mowa w tym piśmie".

Pismem z dnia 26 stycznia 2026 r. J. K. (dalej jako: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wojewody polegającą na nierozpoznaniu jego wniosku z dnia 30 grudnia 2025 r. wskazując, że organ nie podjął żadnej czynności mimo upływu ustawowego terminu na udzielenie informacji publicznej. Wobec powyższego skarżący wniósł o zobowiązanie Wojewody do rozpatrzenia wniosku, stwierdzenie że bezczynność była rażąca oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podał, że w dniu 30 grudnia 2025 r. na adres e-mail: wuw@poznan.uw.gov.pl, wpłynął skierowany do Wojewody wniosek o udostępnienie informacji publicznej od skarżącego. Tego samego dnia został on przekazany na adres e-mail dedykowany informacjom publicznym, celem zarejestrowania i nadania dalszego biegu. Pracownik kancelaryjny [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] zarejestrował przedmiotową korespondencję, niemniej nadając jej dalszy bieg, w wyniku omyłki, pobrał i podłączył do przesyłki załączniki z innej sprawy dotyczącej informacji publicznej.

W konsekwencji powyższego, wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 30 grudnia 2025 r. nie został przekazany do dalszego rozpatrzenia.

Powyższy wniosek został poprawnie zarejestrowany w dniu 27 stycznia 2026 r., tj. niezwłocznie po zidentyfikowaniu omyłki. W tym samym dniu przekazano go także do komórki organizacyjnej właściwej do jego rozpatrzenia, tj. Wydziału Prawnego [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...].

Pismem z dnia 30 stycznia 2026 r., znak: [...], Wojewoda udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 30 grudnia 2025 r., udostępniając Wnioskodawcy kopię stanowiska członków Komisji Rewizyjnej wraz z jego uzupełnieniem. Wyjaśniono jednocześnie, przywołując stosowne orzecznictwo sądów administracyjnych, iż zebrany materiał, na który powołano się w piśmie [...] z 18 grudnia 2025 r. nie stanowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej jako: "u.d.i.p").

W konkluzji, wskazując na niezwłoczne udzielenie informacji skarżącemu po identyfikacji omyłki, Wojewoda stwierdził, że jego działanie nie może świadczyć o rażącym naruszeniu prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej między innymi w zakresie orzekania w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania.

W pierwszej kolejności uznać należy, że w niniejszej sprawie spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą na bezczynność, gdyż skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 P.p.s.a., ponieważ stosownie do treści art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., przepisy K.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza zatem, że przepisy k.p.a. nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie u.d.i.p., w tym do czynności materialno-technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest bezczynność Wojewody dotycząca braku rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 30 grudnia 2025 r., w którym wniósł on o udostępnienie "zebranego materiału na który powołano się w piśmie [...]" oraz "kopii stanowiska członków Komisji Rewizyjnej, o którym mowa w tym piśmie"

Wskazać w tym miejscu należy, że warunkiem wykluczenia zarzutu bezczynności na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest to, aby stosowne działanie podmiotu zobowiązanego podjęte było – w wymaganych przepisami tej ustawy – terminie i formie. Oznacza to, że adresat wniosku, jeżeli jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeżeli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w zw. z art. 5 u.d.i.p.); poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).

Bez wątpienia Wojewoda jako organ administracji publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia posiadanych informacji na podstawie przepisów u.d.i.p. Wskazać więc należy, że na dzień wniesienia skargi, tj. 26 stycznia 2026 r. pozostawał on w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, o czym Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku.

Podkreślenia jednak wymaga, że już w dniu 30 stycznia 2026 r., a więc jeszcze przed przekazaniem skargi do Sądu, organ udzielił wyczerpującej odpowiedzi na żądania skarżącego, udzielając informacji w zakresie stanowiska Komisji Rewizyjnej oraz wskazując, że żądanie udostępnienia akt sprawy skargowej, bez określenia konkretnych dokumentów, nie może być uznane za wniosek o udostępnienie informacji publicznej.

Sąd podziela przy tym stanowisko organu, że udostępnienie zebranego materiału nie mieści się w kategorii informacji publicznej. Niewątpliwie zebrany materiał stanowią akta sprawy, które są pewnym przedmiotem, którego dotyczą przepisy szczególne odnoszące się zarówno do jego tworzenia, rejestrowania, przechowywania, jak i udostępniania. Przyjmuje się, że żądanie udostępnienia akt sprawy jako całości, także akt zakończonego postępowania, nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, ale żądaniem udostępnienia określonego zbioru materiałów (por. wyroki NSA z 22 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1280/17 i z 18 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1521/15, publ. w CBOSA). Należy odróżniać jednak żądanie dostępu do akt sprawy od żądania dostępu do informacji publicznej. Inną kwestię stanowi wniosek o udostępnienie informacji publicznej na podstawie akt postępowania. Akta takie mogą niewątpliwie zawierać informacje publiczne, ale w trybie u.d.i.p. nie można żądać udostępnienia zbioru dokumentów składającego się na akta sprawy, ale konkretnych informacji.

W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że akta postępowania mogą być zbiorem różnego rodzaju dokumentów. Mogą to być dokumenty, które zawierają informację publiczną lub nie. W aktach mogą znajdować się materiały, które nie zostały wytworzone przez organ władzy publicznej lub inne podmioty zobowiązane do udzielenia informacji publicznej. Wnioskodawca ma prawo uzyskania informacji publicznej, a nie prawo dostępu do zbioru, w którym niektóre dokumenty mają walor takiej informacji (zob. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r. I OSK 757/12, publ. w CBOSA).

Powyższe uwagi mają na celu podkreślenie, że wnioskodawca ma prawo uzyskania informacji publicznej, a nie prawo dostępu do zbioru, w którym niektóre dokumenty mogą mieć walor takiej informacji. Uznanie, że akta postępowania jako zbiór dokumentów i informacji nie stanowią w całości informacji publicznej nie ogranicza prawa skarżącego do wystąpienia o udostępnienie konkretnej informacji publicznej na podstawie akt postępowania. Warunkiem skorzystania z uprawnienia do uzyskania informacji w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej jest skonkretyzowanie wniosku. Wnioskodawca powinien wskazać o jaką konkretnie informację mu chodzi lub co ma być jej przedmiotem, aby organ mógł ocenić czy dotyczy sfery faktów publicznych.

Idąc dalej, Sąd wskazuje, że w myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b stanowi, że Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie § 2 art. 149 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie, sprawy co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność czynności, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2114/13, LEX nr 1421789).

Mając na uwadze, że w dacie orzekania w niniejszej sprawie wniosek skarżącego został przez organ załatwiony, Sąd uznał, że stan bezczynności Wojewody nie występuje.

Postępowanie sądowe, w zakresie zobowiązania organu do wydania określonego aktu lub dokonania stosownej czynności, uznać należy więc za bezprzedmiotowe. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 umorzył je w tym zakresie (pkt 1 sentencji wyroku).

Nie ulega wątpliwości, że organ rozpoznał wniosek skarżącego już po wniesieniu do sądu skargi na jego bezczynność. Jak wynika z akt sprawy, skarga została złożona w dniu 26 stycznia 2026 r. natomiast odpowiedzi na wniosek udzielono pismem z dnia 30 stycznia 2026 r. Sąd podziela przy tym stanowisko organu, że brak podania konkretnych dokumentów, jakich udostępnienia zażądał skarżący, zasadnie zostało uznane za sytuację nieskutecznego złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Trzeba jednak zauważyć, że udostępnienie informacji publicznej, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa – stosownie do art. 149 § 1a P.p.s.a. Ustawa nie reguluje przesłanek takiego orzeczenia. Stwierdzenie, zatem, czy bezczynność organu miała charakter rażący, stanowić musi wynik oceny sądowej, nawiązującej do okoliczności sprawy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy działanie organu lub jego brak następuje sprzecznie z niebudzącą wątpliwości normą prawną. Ocena czy w danym przypadku mamy do czynienia z przypadkiem rażącym, powinna być dokonana w zgodzie z zasadą szybkości postępowania, o której mowa w art. 12 § 1 k.p.a. Bezczynność w stopniu rażącym wystąpi, jeżeli brak czynności organu w sprawie jest oczywiście widoczny i pozbawiony jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia.

Rażące naruszenie prawa jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde naruszenie prawa wskutek trwającej bezczynności będzie więc tego rodzaju naruszeniem. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, musi być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie. Nie jest, bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną. Rażące naruszenie prawa musi posiadać, zatem pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia bezczynności.

W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie stwierdzona bezczynność organu nie miała charakteru rażącego, o czym Sąd orzekł w pkt 3 sentencji wyroku. Choć podkreślenia jeszcze raz wymaga, że termin udzielenia informacji nie został zachowany, gdyż udostępnienie informacji publicznej następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, to organ podjął czynności bezpośrednio po stwierdzeniu, że na skutek przeoczenia pracownika kancelarii, wniosek skarżącego nie został przekazany do załatwienia zgodnie z obowiązującą procedurą. Wniosek został zarejestrowany ponownie dzień po wpłynięciu skargi. Jednocześnie organ wyjaśnił w odpowiedzi na skargę, że sytuacja nie miała charakteru celowego i stanowiła oczywistą omyłkę pracownika. Ta ujawniona pomyłka, choć nie powinna mieć miejsca, jest jednak na tyle realnie możliwa, że pozwala Sądowi na przyjęcie, że bezczynność Wojewody, który prowadzi jednocześnie wiele postępowań z zakresu udostępniania informacji publicznej, miała charakter jedynie incydentalny, nie była rażąca.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając kwotę 100 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Końcowo wypada jeszcze wskazać, że niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a.