Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu D. L. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 31 marca 2026 r., znak: SKO.41/917/IN/2026 w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odrzucić sprzeciw.

Decyzją z 23 lutego 2026 r., po rozpoznaniu wniosku Fundacji W. (dalej jako: Fundacja), Dyrektor Z. (dalej jako: Dyrektor Z. lub organ I instancji) odmówił udostępnienia informacji publicznej na wniosek Fundacji z 30 grudnia 2025 r.

Po rozpatrzeniu odwołania Fundacji, decyzją z 31 marca 2026 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie uchyliło decyzję z 23 lutego 2026 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Sprzeciw do sądu administracyjnego od powyższej decyzji Kolegium wniósł Dyrektor Z. , podnosząc zarzuty naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, ze zm.) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: k.p.a.).

W odpowiedzi na sprzeciw Kolegium wniosło o jego odrzucenie, z powodu braku legitymacji skargowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sprzeciw podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny (art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej jako: p.p.s.a.). Niedopuszczalność sprzeciwu wynika z przyczyny podmiotowej – niedopuszczalny jest sprzeciw wniesiony przez podmiot, który nie jest legitymowany do jego wniesienia.

Zgodnie z art. 64a p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. W sposób jednoznaczny podmiotem legitymowanym do wniesienia sprzeciwu jest strona postępowania administracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie sprzeciw wniósł Dyrektor Z. , czyli organ, który wydał decyzję w I instancji. Organ, który wydał decyzję jest zupełnie innym podmiotem postępowania niż strona, czyli podmiot, którego interesu prawnego dotyczy postępowanie (art. 28 k.p.a.).

Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie ugruntowany jest pogląd jednoznacznie wykluczający legitymację skargową w postępowaniu sądowoadministracyjnym zarówno jednostki samorządu terytorialnego, jak i jej organu, który wydawał decyzję w sprawie. Pogląd taki wyrażono w aż trzech uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego (uchwały NSA z 9 października 2000 r., OPK 14/00, ONSA 2001/1/17; z 19 maja 2003 r., OPS 1/03, ONSA 2003/4/115; z 16 lutego 2016 r., I OPS 2/15, ONSAiWSA 2016/4/54).

Jak wskazuje się w ugruntowanym orzecznictwie sądowym, skarga wniesiona przez organ, który wydał decyzję (postanowienie) w pierwszej instancji, a więc organ niemający z zasady legitymacji skargowej, podlega odrzuceniu. Charakterystyczną cechą postępowania sądowoadministracyjnego jest jego kontradyktoryjność. Spór przed sądem prowadzony jest przez dwa podmioty: podmiot żądający udzielania ochrony prawnej, również prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka czy organizację społeczną (stronę skarżącą) i organ administracji publicznej, którego działanie lub zaniechanie stało się przyczyną zgłoszenia żądania udzielenia ochrony prawnej. Ukształtowana w ten sposób struktura postępowania sądowoadministracyjnego determinuje krąg podmiotów, którym przepisy procesowe mogą przyznać prawo do jego uruchomienia. Nie może zostać ono uruchomione z urzędu, jak też w drodze złożenia skargi przez organ administracji publicznej, którego działanie ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem, ani żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej administracji publicznej (por. przykładowo: postanowienie NSA z 19 marca 2024 r., III OSK 343/24; postanowienie WSA w Łodzi z 6 listopada 2025 r., III SA/Łd 790/25; postanowienie WSA w Gliwicach z 12 listopada 2025 r., III SA/Gl 824/25; postanowienia WSA w Warszawie z 23 grudnia 2025 r., VI SA/Wa 3019/25 i z 21 stycznia 2026 r., III SA/Wa 2695/25; postanowienia WSA we Wrocławiu z 11 grudnia 2025 r., II SA/Wr 733/25 i z 10 marca 2026 r., IV SA/Wr 51/26; postanowienie WSA w Kielcach z 31 marca 2026 r., II SA/Ke 169/26).

Oczywisty brak legitymacji skargowej jest podstawą do odrzucenia skargi, przesłanka ta powinna zatem zostać zbadana przez sąd już na wstępnym etapie, przed przejściem do oceny merytorycznej sprawy (por. uchwałę NSA z 11 kwietnia 2005 r., OPS 1/04; postanowienia NSA z 3 czerwca 2018 r., II OSK 1355/18; z 10 lipca 2019 r., I OSK 1222/19). Z mocy odesłania zawartego w art. 64b § 1 p.p.s.a. pogląd ten znajduje pełne zastosowanie w odniesieniu do sprzeciwu.

Z powyższych przyczyn sprzeciw podlegał odrzuceniu na podstawie art. 64a oraz art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a.