![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6480 658, , Burmistrz Miasta i Gminy, Zobowiązano do dokonania czynności, III SAB/Po 64/26 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2026-03-25, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
III SAB/Po 64/26 - Wyrok WSA w Poznaniu
|
|
|||
|
2026-01-09 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu | |||
|
Józef Maleszewski Katarzyna Witkowicz-Grochowska /sprawozdawca/ Tomasz Grossmann /przewodniczący/ |
|||
|
6480 658 |
|||
|
Burmistrz Miasta i Gminy | |||
|
Zobowiązano do dokonania czynności | |||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2026 r. sprawy ze skargi Ł. S. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Burmistrza Miasta i Gminy do załatwienia sprawy z wniosku Ł. S. z 25 października 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku i akt administracyjnych; 2. stwierdza, że Burmistrz Miasta i Gminy dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku Ł. S. z 25 października 2025 r.; 3. stwierdza, że bezczynność opisana w pkt 2 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy na rzecz skarżącego Ł. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. |
||||
|
Uzasadnienie
Ł. S. pismem z dnia 10 grudnia 2025 r. wniósł skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy wnosząc o: 1. stwierdzenie bezczynności Burmistrza Miasta i Gminy w sprawie udzielenia informacji publicznej/załatwienia sprawy z jego pisma z dnia 25 października 2025 r., 2. zobowiązanie Burmistrza Miasta i Gminy do załatwienia sprawy w terminie wyznaczonym przez Sąd (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), 3. stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) 4. zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że w dniu 25 października 2025 r. złożył w Urzędzie Gminy [...] pismo dotyczące udzielenia informacji w sprawie braku umowy na odbiór odpadów komunalnych przez podmiot prowadzący działalność na terenie strzelnicy "[...]" w S. . Dalej wskazano, że do dnia sporządzenia niniejszej skargi organ nie udzielił odpowiedzi na to pismo, nie poinformował o przyczynach opóźnienia ani nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, nie wskazał braku zasadności żądania. Organ, zdaniem Skarżącego, naruszył art. 35 i 36 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący wskazał, że w dniu 2 grudnia 2025 r. złożył do Burmistrza ponaglenie na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. Ponaglenie to zostało doręczone organowi, jednak do dnia wniesienia skargi nie wywołało żadnej reakcji ze strony Burmistrza. Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 35 k.p.a. organ powinien załatwić sprawę niezwłocznie, a najpóźniej w ciągu miesiąca. Organ nie dopełnił ustawowego obowiązku i pozostaje w bezczynności. Brak jakichkolwiek działań, mimo złożonego ponaglenia, potwierdza rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a. Bezczynność organu narusza jego zdaniem konstytucyjne prawo do uzyskania informacji oraz zasady wynikające z art. 7, 8 i 12 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że Skarżący nie jest stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie usunięcia odpadów komunalnych przez prowadzącego strzelnicę sportową. Na podstawie pisma Skarżącego z dnia 28 maja 2025 r. organ zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] o przeprowadzenie kontroli u przedsiębiorcy, który prowadzi strzelnicę. Wskazano, że pismem z dnia 2 lipca 2025 r. WIOŚ poinformował Burmistrza Miasta i Gminy o wynikach kontroli. Na podstawie wyników kontroli Burmistrz pismem z dnia 7 lipca 2025 r. wezwał prowadzącego strzelnicę do usunięcia odpadów, który pismem z dnia 24 lipca 2025 r. poinformował Burmistrza, że usunie odpady do dnia 30 września 2025 r. Organ wskazał, że z uwagi na to, że odpady w deklarowanym terminie nie zostały usunięte, Burmistrz Miasta i Gminy wszczął w dniu 15 października 2025 r. z urzędu postępowanie w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów z terenu działki [...] w S. . Postępowanie jest w toku. Dalej argumentowano, że na wnioski Skarżącego organ udziela mu informacji o podejmowanych czynnościach w przedmiocie usunięcia odpadów. Podkreślił, że skarżący nie jest stroną postępowania, a zatem nie może ingerować w jego przebieg. Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.) postępowanie w sprawie nakazania usunięcia odpadów może być wszczęte tylko z urzędu, a nie na wniosek. Stroną takiego postępowania jest posiadacz odpadów władający powierzchnią ziemi. Zdaniem organu w niniejszej sprawie Skarżący nie może więc być uznany za stronę postępowania i nie jest uprawniony do ingerowania w przebieg toczącego się postępowania. Organ reasumował, że obecnie trwają czynności wyjaśniające i ustalanie obowiązki podmiotu władającego powierzchnią ziemi do usunięcia zużytych opon, które służą za kulochwyty. Z treści ponaglenia i skargi wynika, że skarżący łączy swoje prawo do uzyskiwania informacji od organu o sprawach prowadzonych przez organ z prawem do żądania prowadzenia spraw indywidualnych, których Skarżący nie jest stroną, w oczekiwany przez niego sposób. Wątpliwości zatem budzi zdaniem organu czy Skarżący ma legitymację czynną do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. W toczącym się postępowaniu administracyjnym, którego Skarżący nie jest stroną, organ podejmuje czynności stosownie do otrzymywanych stanowisk strony. Po przeprowadzeniu wszystkich zaplanowanych czynności dowodowych organ będzie wydawał decyzję w sprawie. Pismem z dnia 1 marca 2026 r. Skarżący złożył replikę na odpowiedź organu na skargę wskazując, że skarga nie dotyczy sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie odpadów ani jego statusu strony tego postępowania, a jedynie uzyskania informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., zwanej dalej – "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu administracyjnego, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z § 1b powyższego przepisu, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jak wskazuje art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.; dalej: "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Ponadto do skargi na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11 maja 2011 r., I OSK 716/11; z 26 maja 2011 r., I OSK 857/11 – CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcia czynności (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2011 r., I FSK 249/10; a także wyrok WSA z 27 października 2011 r., II SAB/Po 60/11 – CBOSA). Mając wszystko to na uwadze Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną. W oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy Sąd ustalił następujący stan faktyczny. W dniu 25 października 2025 r. (data wpływu) Ł. S. złożył do Burmistrza Miasta i Gminy pismo, w którym zakwestionował udzielenie mu odpowiedzi na wcześniejsze zapytania z maja 2025 r. w sprawie umowy na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z terenu strzelnicy sportowej "[...]" w S. . W piśmie tym zawarł wniosek, w którym zwrócił się z prośbą o udzielenie szczegółowych informacji w następującym zakresie: - Zestawienie kar pieniężnych nałożonych na podmiot prowadzący działalność na terenie strzelnicy "[...]" z tytułu braku umowy na odbiór odpadów komunalnych, wraz z: datami ich nałożenia, wysokością, podstawą prawną, informacją, czy zostały uiszczone (w szczególności na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). - Wskazanie daty złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 183 § 1 Kodeksu karnego (dot. nielegalnego składowania odpadów niebezpiecznych w postaci opon i beczek nieznanego pochodzenia), a także: aktualnego terminu usunięcia odpadów, dat wszystkich poprzednich terminów, które były wyznaczane w tej sprawie. Na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. poprosił również o udostępnienie do wglądu i kopiowania dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy dotyczących ww. postępowania administracyjnego, w tym decyzji, protokołów kontroli oraz ewentualnych korespondencji z podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą na terenie strzelnicy "[...]". Skarżący wskazał, że w przypadku braku odpowiedzi w ustawowym terminie 14 dni, zastrzega sobie prawo do złożenia skargi na bezczynność organu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 oraz art. 52 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pismem z dnia 2 grudnia 2025 r. Skarżący wniósł pismo stanowiące ponaglenie na bezczynność organu wskazując, że w dniu 25 października 2025 r. zwrócił się o udzielenie informacji jawnej, ale nie otrzymał żadnej odpowiedzi. Pismem z dnia 10 grudnia 2025 r. Ł. S. wniósł za pośrednictwem Burmistrza Miasta i Gminy skargę do WSA w Poznaniu na bezczynność organu. Przedmiotowa skarga wpłynęła do organu tego samego dnia. Z treści wniosku i skargi wynika, że Skarżący domagał się udzielenia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, przewidując różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek, zgodnie z art. 10 u.d.i.p. Wniosek niewątpliwie wszczyna postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zakreślając krąg podmiotów tego postępowania oraz jego przedmiot. Złożenie wniosku do organu administracji (podmiotu zobowiązanego) przesądza o tym, że w odniesieniu do tego właśnie konkretnego organu należy ustalić, czy jest on zobowiązany, w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej oraz czy podjął stosowne czynności, których brak jest jednoznaczny z bezczynnością. Odnosząc się w pierwszej kolejności do stanowiska organu przedstawionego w odpowiedzi na skargę zauważyć należy, że organ błędnie od momentu wpływu wniosku nie zakwalifikował go jako złożonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ podkreślał, że Skarżący nie jest stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie usunięcia odpadów przez prowadzącego strzelnicę sportową. Jednakże w przypadku wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie ma wymogu posiadania statusu strony w jakimkolwiek postępowaniu prowadzonym przez organ. Zdaniem Sądu, z treści wniosku wynika, że intencją Skarżącego jest uzyskanie informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zauważyć jednak należy, że ustawa ta nie wymaga od wnioskodawcy powoływania się na jej przepisy. Pisemny wniosek składany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wniosku nie trzeba uzasadniać, bowiem art. 2 ust. 2 u.d.i.p. zwalnia osobę wykonującą prawo do informacji publicznej z obowiązku wykazania interesu prawnego lub faktycznego (wyjątek dotyczy jedynie uzyskania informacji przetworzonej – art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Na uwadze mieć jednak należy, że Skarżący zażądał udzielenia mu informacji w terminie 14 dni, czyli terminie właściwym dla u.i.d.p. co wskazywało na zastosowanie przepisów tej ustawy do jego wniosku. Ponadto jasno wyartykułował jakich informacji się domaga: zestawienia kar pieniężnych nałożonych na podmiot prowadzący działalność na terenie strzelnicy "[...]" z tytułu braku umowy na odbiór odpadów komunalnych, wraz z: datami ich nałożenia, wysokością, podstawą prawną, informacją, czy zostały uiszczone (w szczególności na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach), a także wskazanie daty złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 183 § 1 Kodeksu karnego (dot. nielegalnego składowania odpadów niebezpiecznych w postaci opon i beczek nieznanego pochodzenia), a także: aktualnego terminu usunięcia odpadów, dat wszystkich poprzednich terminów, które były wyznaczane w tej sprawie. Z treści pism Skarżącego wynika, że nie chciał w żaden sposób wpłynąć na tok postępowania, o którym wspomina organ, nie uważał się za stronę postępowania ani nie żądał uznania go stroną postępowania. Dodatkowo w razie wątpliwości co do charakteru wniosku strony organ mógł wezwać do wyjaśnienia, w jakim trybie wniosek jest składany, czego jednak zaniechał. Odnosząc się do części wniosku Skarżącego o udostępnienie do wglądu i kopiowania dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. wskazać należy, że również taki wniosek nie przesądzał o tym, że Skarżący nie miał na celu działać w trybie dostępu do informacji publicznej. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych zasadnie wskazuje się, że to stronie postępowania przysługuje prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania, posiada ona dostęp do pełnych akt administracyjnych danej sprawy i może sporządzać z nich notatki i odpisy, a w określonych przypadkach może żądać uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. Skoro dostęp do akt postępowania administracyjnego dla stron tego postępowania reguluje przepis art. 73 k.p.a., to w tym zakresie, z mocy art. 1 ust. 2 u.d.i.p., wyłączone jest stosowanie przepisów u.d.i.p. Natomiast dla podmiotów niebędących stroną postępowania administracyjnego wskazany jest na podstawie u.d.i.p. i w trybie tej ustawy, co do zasady, dostęp do dokumentów zawartych w aktach postępowania administracyjnego (por.: wyrok NSA z 28 stycznia 2017 r., I OSK 2006/16; a także wyroki WSA: z 06 września 2017 r., IV SA/Po 494/17; z 21 lutego 2019 r., II SAB/Kr 5/19; z 22 sierpnia 2019 r., II SAB/Kr 156/19; z 10 marca 2022 r., IV SAB/Wr 306/21; dostępne w CBOSA). Zwrócić należy uwagę, że Skarżący działał samodzielnie, bez profesjonalnego pełnomocnika, zatem jego powołanie się na art. 73 k.p.a. nie uprawniało organu do uznania, że jego wniosek nie dotyczył dostępu do informacji publicznej. Jak wynika z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ustawa o dostępie do informacji publicznej określa tryb jej udzielania, w tym obowiązki podmiotu, do którego został skierowany wniosek, wskazując w szczególności w jaki sposób zainicjowane takim wnioskiem postępowanie powinno zostać zakończone. Podmiot, do którego złożono wniosek powinien albo udostępnić informację w formie czynności materialno-technicznej w zakreślonym ustawą terminie (art. 10 w zw. z art. 14 i 13 u.d.i.p.) albo - w drodze decyzji - odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Naruszenie powyższych zasad skutkuje zarzutem bezczynności podmiotu zobowiązanego. Na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce także wówczas, gdy podmiot nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Przyjmuję się bowiem, że stwierdzenie przez podmiot zobowiązany, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, a także nie znajduje się w dyspozycji podmiotu zobowiązanego, skutkuje zobowiązaniem podmiotu do poinformowania wnioskodawcy w zakreślonym terminie o powyższej okoliczności. Należy także wskazać, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Ponadto zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że Burmistrz Miasta i Gminy należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o ile znajduje się ona w jego posiadaniu i jest uprawniony do jej udostępnienia. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są m.in. organy władzy publicznej. Po pierwsze wskazać należy, że organ nie załatwił wniosku w ustawowym terminie 14-dni. Termin do udzielenia informacji na przedmiotowy wniosek upłynął w dniu 10 listopada 2025 r. (wniosek wpłynął do organu w sobotę). Organ do momentu rozpoznania niniejszej skargi nie udzielił odpowiedzi na wniosek Skarżącego. Powyższa okoliczność skutkuje przyjęciem, że organ stał się bezczynny, co obligowało Sąd do stwierdzenia bezczynności organu w załatwieniu wniosku z dnia 25 października 2025 r. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o udzielenie tej informacji podmiot taki nie udostępnia pełnej informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.i.d.p.), albo nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.i.d.p.), albo nie powiadamia pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 2 u.i.d.p.). Powiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanych informacji powinno być nie tylko jasne i konkretne, ale także zawierać pewne wyjaśnienie, dlaczego organ nie posiada żądanych informacji, jeśli powinien je posiadać. Przedstawione informacje powinny być na takim poziomie szczegółowości, który pozwoli sądowi dokonać oceny, czy prawdopodobne jest, że podmiot zobowiązany rzeczywiście nie posiada żądanej informacji publicznej, mimo że powinien taką informację posiadać (por: wyroki NSA: z 24 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 851/09; wyrok NSA z 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 156/12). Podkreśla się przy tym, że tylko przy zachowaniu powyższych zasad możliwe jest zapewnienie wnioskodawcy realnej ochrony sądowej przed arbitralnymi działaniami podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznych, który z różnych przyczyn może dążyć do niewykonania spoczywających na nim ustawowych obowiązków (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 638/14). W niniejszej sprawie wobec braku ustosunkowania się organu do żądania sformułowanego w piśmie z 25 października 2025 r., to rolą organu jest w pierwszej kolejności ocena czy żądana informacja ma charakter informacji publicznej i następnie w terminie do 14 dni podjąć określone ustawą czynnością, by uchylić się od zarzut bezczynności. Organ nie odniósł się do żądania udostępnienia informacji w zakresie zestawienia kar pieniężnych i ewentualnego złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa dotyczącego nielegalnego składowania odpadów również w odpowiedzi na skargę. Kwestie te powinny podlegać ocenie organu przy ponownej analizie wniosku Skarżącego. W niniejszej sprawie organ nie udzielił więc odpowiedzi Skarżącemu na jego wniosek datowany na 25 października 2025 r. w żadnym zakresie. Zobowiązać więc należało, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Burmistrza Miasta i Gminy do załatwienia sprawy z wniosku Ł. S. z 25 października 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku i akt administracyjnych, jak Sąd orzekł w pkt 1 wyroku. Z uwagi na powyższe, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że Burmistrz Miasta i Gminy dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku Ł. S. z 25 października 2025 r., przy czym Sąd ocenił, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego (art. 149 § 1a p.p.s.a.), jak orzeczono w punkcie 2 i 3 wyroku. "Charakter rażący" jest pojęciem nieostrym, wymagającym interpretacji z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy, tym niemniej w świetle ugruntowanego orzecznictwa nie ulega wątpliwości, że powinno być odnoszone do sytuacji oczywistego, nie budzącego żadnych wątpliwości, poważnego naruszenia obowiązku działania przez podmiot zobowiązany. Musi chodzić o znaczące opóźnienie w podejmowanych przez podmiot zobowiązany czynnościach, pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21.06.2012 r., I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27.03.2013 r., II OSK 468/13, CBOSA). Co więcej, w orzecznictwie akcentuje się ciążący na sądach administracyjnych obowiązek roztropnego kwalifikowania bezczynności czy przewlekłości jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wynikający z konsekwencji (w tym prawnokarnych) takiej kwalifikacji (por. wyroki NSA z 17.09.2015 r., II OSK 652/15 i z 8.03.2017 r., I OSK 1925/16, CBOSA). W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego. Co prawda organ nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi w związku z wnioskiem Skarżącego z 25 października 2025 r., jednak Sąd uwzględnił, że wynikało to z błędnej oceny rzeczonego wniosku przez organ – jako złożony przez nieuprawnioną stronę w toku postępowania administracyjnego, a nie w trybie dostępu do informacji publicznej. W ocenie Sądu zdecydowanie nie można przypisywać takiemu działaniu charakteru rażącego. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku organ będzie musiał ocenić wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W zależności od dokonanej oceny wnioskowanych informacji albo udostępnić informację publiczną w całości zgodnie z wnioskiem, albo powiadomić pisemnie wnioskodawcę, że wnioskowane informacje nie mają charakteru informacji publicznej albo o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem albo wydać decyzję. W przypadku braku posiadania informacji, Burmistrz poinformuje wnioskodawcę o tym fakcie, jak to wyjaśniono powyżej. Uwzględnić przy tym należy 14-dniowy termin do załatwienia wniosku od dnia zwrotu do Burmistrza Miasta i Gminy prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. O zwrocie kosztów Sąd postanowił w punkcie 4 wyroku na mocy art. 200 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), zasądzając od Burmistrza Miasta i Gminy całość należnego i uiszczonego wpisu sądowego od skargi na bezczynność organu w wysokości 100 zł. Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). |
||||