Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Ochrony Środowiska i Praw Człowieka w K. na bezczynność Prezydenta Miasta Tarnowa w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej skargę oddala

Polskie Stowarzyszenie na rzecz Ochrony Środowiska i Praw Człowieka w K. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Tarnowa w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Organowi zarzucono naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 1 ust. 1 ustawy poprzez nieudostępnienie stowarzyszeniu wnioskowanej treści projektu budowlanego na skutek błędnej interpretacji, że informacja ta nie stanowi informacji publicznej.

W uzasadnieniu podniesiono, że pismem z dnia 12 października 2025 r. Stowarzyszenie zwróciło się do Prezydenta z wnioskiem o niezwłoczne udostępnienie treści projektu zagospodarowania terenu i projektu budowlanego w wersji elektronicznej (a nie jako skan wydrukowanych elektronicznych dokumentów) przesłanych przez inwestora P. Sp. z o.o. Organ w piśmie z dnia 21 października 2025 r. stwierdził, że wskazane dokumenty nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej. Wywiódł, że projekt budowlany nie jest informacją publiczną, zanim nie zostanie zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę (czyli nie stanie się częścią aktu administracyjnego).

Pismem z dnia 23 października 2025 r. Stowarzyszenie ponowiło wniosek wykazując ponownie, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną. Z kolei organ w piśmie z dnia 4 listopada 2025 r. podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko.

W dalszej części skargi stowarzyszenie podniosło, że ustawa o dostępie do informacji publicznej w żadnym miejscu nie wskazuje, jakiego rodzaju dokumenty mogą być udostępnione, a jakie nie. Ponadto nie ogranicza zakresu informacji wyłącznie do dokumentów. Informacja może być w innej postaci niż dokument. Jedyną przesłanką więc do zakwalifikowania wnioskowanej przez stowarzyszenie informacji jako informację publiczną jest to, czy dotyczy ona sprawy publicznej - zgodnie z art. 1 ust 1 ustawy. I ta przesłanka jest oczywiście spełniona i w żaden sposób jej nie zmienia to, czy projekty stałyby się częścią aktu administracyjnego, czy nie. Nie może umknąć z pola widzenia, jakiej inwestycji dotyczą wnioskowane przez stowarzyszenie projekty. Dotyczą one stacji bazowej telefonii komórkowej P. Sp. z o.o., której budowa jest planowana w T, , zaraz obok przedszkola, licznych bloków mieszkalnych oraz domu emerytów.

Strona skarżąca uznała, że złożony w niniejszej sprawie wniosek był w pełni zasadny i słuszny, a żądana informacja w całości dotyczy sprawy publicznej. Projekt budowlany i projekt zagospodarowania terenu zawierają wyłącznie szczegółowe informacje związane z budową inwestycji. Tak więc, skoro inwestycja byłaby inwestycją celu publicznego, wpływałaby na zdrowie ludzi, zagrażając mu i zagrażając nawet życiu ludzi, a ponadto skoro projekt budowlany jest sfałszowany i poświadczono w nim umyślnie nieprawdę, żeby fałszywie zaniżyć obszar oddziaływania do tak niskiego, aby społeczeństwo nie brało udziału w postępowaniu i nie mogło zablokować inwestycji, to udostępnienie takiej informacji jest konieczne.

W konkluzji skarżące stowarzyszenie wniosło o zobowiązanie organu do udostępnienia wnioskowanej informacji w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Tarnowa wniósł o jej oddalenie. Organ podniósł, że zarzut bezczynności nie znajduje uzasadnienia w niniejszej sprawie. Skarżące stowarzyszenie dwukrotnie wnioskowało o udostępnienie mu treści projektu zagospodarowania terenu i projektu budowlanego przesłanych przez inwestora P. sp. z o.o. W obu przypadkach przedmiotem żądania nie była skonkretyzowana informacja publiczna, ale dokument, który na ówczesnym etapie postępowania nie miał charakteru urzędowego. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że projekt budowlany zatwierdzany w decyzji o pozwoleniu na budowę lub w odrębnej decyzji poprzedzającej wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 34 ust. 4 i 5 ustawy Prawo budowlane) jest informacją publiczną jako część rozstrzygnięcia administracyjnego (tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lipca 2025 r. III OSK 90/25 i w cytowanych tam innych wyrokach tego Sądu oraz wojewódzkich sądów administracyjnych). Jednocześnie przed wydaniem tego rozstrzygnięcia sam wniosek inwestora i załączniki do wniosku nie posiadają takiego waloru i w przypadku odmowy udzielenia pozwolenia na budowę, nigdy nie będą objęte zakresem przedmiotowym ustawy o udostępnianiu informacji publicznej jako dokumenty urzędowe. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. III OSK 554/24, dokumentacja projektowa dołączona do wniosku inwestora o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno - budowanego może zawierać informacje o sprawach publicznych. Skarżący jednak orzeczenie to mylnie zinterpretował domagając się stanowczo projektów przesłanych przez inwestora. Tymczasem - w świetle przedstawionego stanowiska NSA - skarżący mógłby żądać tylko informacji publicznej ujętej w tych dokumentach, którą miałby obowiązek określić we wniosku. Wnioskodawca uzyskałby więc od organu zawarte w projektach dane, którymi jest zainteresowany, o ile stanowią informacje publiczną, a nie całość projektu. Ustalenie, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej uzasadnia poinformowanie o tym wnioskodawcy w formie zwykłego pisma, co w przedmiotowej sprawie organ uczynił dwukrotnie, tłumacząc szczegółowo swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", które to przepisy stanowią, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę procesową strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia, czy też - jak w sprawie niniejszej - przez rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W świetle powołanej ustawy, aby uchylić się od zarzutu bezczynności podmiot zobowiązany powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy wnioskowana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Ustalenie tej okoliczności determinuje dalsze czynności organu, w takim bowiem przypadku organ powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej bądź jeśli stwierdzi, że brak jest szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej przetworzonej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 i art. 3 ust. 1 u.d.i.p.); poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).

W przypadku gdy organ stwierdzi, że nie posiada żądanej informacji publicznej powinien poinformować o tym wnioskodawcę, czyniąc to w formie zwykłego pisma (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Analogicznie organ powinien postąpić jeśli w wyniku analizy przedmiotu sprawy stwierdzi, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).

Natomiast w przypadku, gdy - wbrew ocenie podmiotu zobowiązanego - wnioskodawca uznaje, że żądane przez niego informacje stanowią informację publiczną i powinny być mu udostępnione w trybie u.d.i.p. przez ten podmiot, może kwestionować tę ocenę wnosząc skargę na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. W postępowaniu zainicjowanym taką skargą sąd administracyjny, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., dokonuje weryfikacji czy wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej (warunek podmiotowy), czy żądane informacje posiadają walor informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. (warunek przedmiotowy) oraz czy wniosek został rozpatrzony w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami.

Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Prezydent Tarnowa, jako organ władzy publicznej, jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).

Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że "informacją publiczną" jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie "sprawa publiczna" oznacza natomiast przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto szeroką definicję pojęcia "informacja publiczna" wskazując, że jest to każda wiadomość wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; z dnia 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1574/19, publ. CBOSA). Charakter publiczny należy zatem przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności władz publicznych oraz innych podmiotów wykonujących zadania publiczne.

Z kolei przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. określa przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu. Obejmuje on m.in. informacje o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych, sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, prowadzonych rejestrach, ewidencjach, archiwach oraz sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych, o danych publicznych, w tym o treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, stanowiskach w sprawach publicznych zajętych przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych, treści innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej.

W powyższym rozumieniu dokumenty urzędowe w postaci decyzji administracyjnej organu nadzoru budowlanego czy też protokołów z przeprowadzonych przez ten organ obowiązkowych kontroli, spełniają warunki informacji publicznej, gdyż dotyczą działania organu wykonującego funkcje publiczne. Dokumenty te stanowią informację publiczną dotyczącą danych publicznych podmiotu zobowiązanego, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, do których należy w szczególności decyzja o wydaniu pozwolenia na budowę oraz dokumentacja z przebiegu i efektów kontroli (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze i drugie u.d.i.p).

W przedmiotowej sprawie skarżące stowarzyszenie wniosło o udostępnienie mu treści projektu zagospodarowania terenu i projektu budowlanego przesłanych przez inwestora P. sp. z o.o. Organ w piśmie z dnia 21 października 2025 r. stwierdził, że wskazane dokumenty nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, gdyż nie są elementem decyzji administracyjnej. Zdaniem Sądu prawidłowe jest stanowisko Prezydenta Miasta Tarnowa, że tak określony przedmiot wniosku nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Informacji publicznej nie stanowią bowiem dokumenty pochodzące od osoby fizycznej lub prawnej, nie będącej podmiotem publicznym. A zatem wszelkiego rodzaju dokumenty, które takie podmioty kierują do organu administracji publicznej, bez względu na to, jakiego rodzaju postępowanie wszczyna taki dokument lub też jakiej czynności oczekuje podmiot składając dany dokument, nie stanowią informacji publicznej. Dokument taki, niezależnie od tego, czy inicjuje postępowanie w konkretnej sprawie przed organem administracji publicznej, czy też nie, współtworzy wraz z innymi dokumentami całość akt prowadzonej przed nim sprawy. Akta sprawy w całości nie są natomiast informacją publiczną, są bowiem zbiorem informacji takich, które są informacją publiczną i takich, które jej nie stanowią. Wniosek o wydanie pozwolenia na budowę wraz z załącznikami złożony do organu przez prywatnego inwestora nie stanowi informacji publicznej. Informacją publiczną może być dopiero rozstrzygnięcie konkretnego wniosku przez uprawniony organ, tj. wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, co jak wynika z akt sprawy nie nastąpiło. Uprawnieniem udostępnienia w trybie u.d.i.p. nie są więc objęte różnego rodzaju wnioski (podania, prośby wraz z załącznikami) osób fizycznych i prawnych niepublicznych oraz różne pisma procesowe takich stron, lecz akty administracyjne (decyzje) wraz z ewentualnymi załącznikami, które stanowią ich integralne części. Nic zatem nie stoi na przeszkodzie, aby w sytuacji wydania pozwolenia na budowę dla konkretnego inwestora wniosek taki został złożony w trybie u.d.i.p. I wtedy informacja taka będzie stanowiła "informację publiczną".

Fakt, że dokumenty takie trafiają do organu i służą realizacji powierzonych prawem zadań organu nie oznacza, że nabierają przez to cech dokumentu urzędowego w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, nawet wówczas gdy ich forma będzie miała postać oficjalnego wzoru. Innymi słowy, podanie (wniosek) wraz z załącznikami skierowany do organu administracji publicznej przez podmiot prywatny (niepubliczny) nie staje się dokumentem urzędowym tylko dlatego, że został do tego organu złożony i znajduje się w jego posiadaniu. Informacją publiczną może być dopiero rozstrzygnięcie wniosku przez uprawniony organ, tj. wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, co jak wynika z akt sprawy nie nastąpiło ani w dacie złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ani w dacie złożenia skargi do Sądu (postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę zostało zawieszone). Uprawnieniem udostępnienia w trybie u.d.i.p. nie są więc objęte wnioski (podania wraz z załącznikami) osób fizycznych i prawnych niepublicznych oraz pisma procesowe takich stron, lecz akty administracyjne (decyzje) wraz z ewentualnymi załącznikami.

Podsumowując stwierdzić należy, że wniosek inwestora (nie będącego podmiotem publicznym) o wydanie decyzji administracyjnej (pozwolenia na budowę), stanowi postulat wszczęcia postępowania administracyjnego i dołączone do wniosku dokumenty, będące załącznikami, o których mowa w art. 34 ust. 4 i 5 ustawy Prawo budowlane, nie mają waloru informacji publicznej i tym samym nie są objęte zakresem przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. To końcowa decyzja administracyjna o pozwoleniu na budowę oraz załączniki stanowiące jej integralną część (w tym zatwierdzony w tejże decyzji projekt budowlany) stanowią "informację publiczną", o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. Stanowisko kwalifikujące projekt budowlany jako mający charakter informacji publicznej jest obecnie ugruntowane w orzecznictwie (zob. wyroki NSA: z 18 września 2008 r. sygn. akt I OSK 315/08, z 6 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 3073/12, z 21 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 1566/13, z 5 września 2013 r sygn. akt I OSK 865/13, z 5 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2143/14, z 12 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1856/15, z 18 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 204/16, z 15 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 3252/21, z 13 lutego 2024 r. sygn. akt III OSK 2875/22, z 9 lutego 2024 r. sygn. akt III OSK 3790/21 oraz wyroki WSA: w Poznaniu z 29 listopada 2007 r. sygn. IV SA/Po 656/07, w Rzeszowie z 17 stycznia 2013 r. akt II SAB/Rz 48/12, w Gorzowie Wlkp. z 21 listopada 2012 r. sygn. II SAB/Go 41/12, w Olsztynie z 11 czerwca 2013 r. sygn. II SA/Ol 319/13, w Krakowie z 8 stycznia 2013 r. sygn. II SA/Kr 1393/12, we Wrocławiu z 25 maja 2018r. sygn. IV SAB/Wr 89/18). Zatem w orzecznictwie wskazuje się, że projekt budowlany zatwierdzany w decyzji o pozwoleniu na budowę lub w odrębnej decyzji, poprzedzającej wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 34 ust. 4 i 5 p.b.) jest informacją publiczną. Projekt ten stanowi integralną część rozstrzygnięcia administracyjnego, jakim jest pozwolenie na budowę. Będąc częścią pozwolenia na budowę, jest tym samym informacją publiczną (por. wyrok NSA z 15 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3252/21). Pamiętać jednak należy, że sam fakt, że dana informacja (dokument będący nośnikiem takiej informacji) stanowi informację publiczną, nie oznacza jeszcze automatycznego obowiązku jej udostępnienia wnioskodawcy. Zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu m.in. ze względu na prywatność osoby fizycznej. Rozpatrując więc wniosek o udostępnienie informacji publicznej, podmiot zobowiązany do jej udzielenia winien każdorazowo dokonać oceny tego, czy udostępnienie interesującej wnioskodawcę informacji nie naruszy konstytucyjnie chronionego prawa jednostki. Przykładowo można bowiem wskazać, że zapoznanie się osób trzecich z projektem architektonicznym konkretnego budynku pozwala zdobyć wiedzę np. dotyczącą rozkładu pomieszczeń w budynku czy instalacji, a to zaś wkraczać może już w sferę szeroko pojętego prawa do prywatności (por. wyrok WSA w Gdańsku z 14 października 2015 r., sygn. akt II SAB/Gd 128/15). Zatem w niektórych sytuacjach udostępnienie projektu budowlanego może wykraczać poza niezbędność, wymaganą potrzebą transparentności życia publicznego w demokratycznym państwie prawnym.

Reasumując podnieść należy, że nie można zatem zgodzić się z argumentacją skargi, że niezatwierdzony projekt budowlany (załącznik do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę) stanowi informację publiczną. Prawidłowo zatem organ poinformował skarżące stowarzyszenie, że dokumenty objęte wnioskiem z dnia 12 października 2025 r. nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Prawidłowo również organ zawiadomił o tym wnioskodawcę w formie ww. pisma informacyjnego, co jest traktowane jako czynność materialno-techniczna. W takim bowiem przypadku jak rozpatrywany, prawidłową prawną formą działania podmiotu zobowiązanego jest pisemne zawiadomienie i nie ma normatywnych podstaw do wydania decyzji administracyjnej.

Podsumowując stwierdzić należy, że zarzut bezczynności Prezydenta Tarnowa jest nieuzasadniony.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.