IV SA/Gl 154/08 - Wyrok

Data orzeczenia	2008-06-13	
Data wpływu	2008-02-25	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach	
Sędziowie	Beata Kalaga-Gajewska
Stanisław Nitecki
Wiesław Morys /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6200 Choroby zawodowe	
Hasła tematyczne	Ochrona zdrowia	
Skarżony organ	Wojewódzki Inspektor Sanitarny	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115;  par. 2; Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2008r. sprawy ze skargi D.S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę	
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. odmówił stwierdzenia u Pani D. S. – F. choroby zawodowej w postaci [...] spowodowanej [...] trwającym co najmniej [...] lat – wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115). W uzasadnieniu powołał się na wyniki badania strony w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] r. oraz w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. Obie placówki wykluczyły istnienie tej choroby zawodowej, gdyż stwierdzone u badanej schorzenie nie odpowiada kryteriom wskazanym w przywołanym załączniku. W szczególności placówka drugiego stopnia rozpoznała u skarżącej [...]. Dlatego też, mimo wykonywania pracy w zawodzie [...] w latach [...] a po przejściu na [...] w latach [...] w niepełnym wymiarze godzin, w narażeniu na działanie czynnika szkodliwego, czyli [...], w ocenie organu do stwierdzenia tej choroby dojść nie mogło.

W odwołaniu skarżąca stwierdziła, iż nie zgadza się z orzeczeniami lekarskimi oraz decyzją organu pierwszej instancji, uważając że obecne dolegliwości są spowodowane pracą w narażeniu na [...]. Świadczy o tym między innymi rozpoznanie przez lekarza [...] w trakcie wykonywanych w [...] r. badań okresowych [...] oraz skierowanie skarżącej w celu dalszego leczenia do przychodni [...]. Do odwołania skarżąca dołączyła dokumentację medyczną Poradni [...] NZOZ "A", gdzie rozpoznano [...].

Celem ustosunkowania się do powstałych na tle nowych dokumentów wątpliwości skarżąca została skierowana na dodatkowe uzupełniające badania lekarskie. Pierwsze z tych badań przeprowadzone w dniu [...] r. zalecało obserwację przez okres [...] miesięcy w kierunku choroby zawodowej. Uzupełniające orzeczenie lekarskie zostało wydane w dniu [...] r., a więc po upływie zaleconego okresu obserwacji. W orzeczeniu tym stwierdzono, iż występujące u badanej zmiany [...] nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej [...].

Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymano w mocy powyższą decyzję. Organ odwoławczy doszedł bowiem do wniosku, że w świetle nie budzących wątpliwości orzeczeń lekarskich kompetentnych placówek lekarskich wykluczających chorobę zawodową u odwołującej się, jest ona zasadna. Powołał się przy tym na wyniki badań przeprowadzonych w postępowaniu wyjaśniającym oraz orzeczenia lekarskie, które jednoznacznie twierdzą, iż stan narządu głosu u Pani D. S. – F. nie odpowiada opisowi choroby zawodowej zawartemu w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Przeprowadzone w wyniku odwołania skarżącej dodatkowe badania i wydane orzeczenie uzupełniające nie potwierdziły zmian [...] opisywanych w dokumentacji medycznej Poradni [...] NZOZ z dnia [...] r. dostarczonej przez skarżącą. Wskazał nadto, że wymogiem stwierdzenia choroby zawodowej jest nie tylko praca w warunkach działania czynników szkodliwych, jak w przypadku odwołującej się, która od [...] do [...] r. zatrudniona była w [...], nadmiernie [...], ale też wykazanie związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a schorzeniem i rozpoznanie tegoż schorzenia jako choroby zawodowej przez upoważnione placówki diagnostyczne. Brak któregokolwiek z tych elementów wyklucza wydanie pozytywnej dla pracownika decyzji. Z tej przyczyny w niniejszej sprawie nie było podstaw do zakwestionowania decyzji objętej odwołaniem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach D. S. – F. w dalszym ciągu zaprezentowała okoliczności podniesione w uzasadnieniu odwołania, kwestionując trafność orzeczeń lekarskich wyeksponowała sprzeczności w diagnostyce pomiędzy orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez organy inspekcji sanitarnej i przez inne placówki medyczne. Do skargi dołączyła "opinię" dr. L., która stwierdziła u badanej podstawy do rozpoznania choroby zawodowej [...].

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 13 czerwca 2008 r. skarżąca zgłosiła swoje zastrzeżenia co do sposobu przeprowadzenia badań w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., okazała również zaświadczenie lekarza [...] I. L. z dnia [...] r. stwierdzające u skarżącej [...] oraz wynik badania z poradni [...] Uniwersyteckiego Szpitala klinicznego w Ł. z dnia [...] r. stwierdzające u skarżącej, między innymi [...] i [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jak głosi przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem kontrolują czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (p. art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.). Przy czym, po myśli art.134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w aspekcie zarzutów podniesionych w skardze oraz wziętych pod rozwagę przez Sąd z urzędu w zakreślonych powyżej ramach wykazała, iż odpowiada ona prawu, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych ani przepisów procedury.

Decyzja ta zapadła na skutek dostatecznego wyjaśnienia sprawy, tj. zgromadzenia potrzebnych do jej rozstrzygnięcia dowodów, właściwej ich oceny, prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych. Została też poprawnie uzasadniona. Jest zatem zgodna z przepisami postępowania.

Rozstrzygnięcie to również nie uchybia przepisom prawa materialnego. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest łączne wystąpienie czynników w postaci pracy w warunkach szkodliwych, a więc w narażeniu na [...] trwający co najmniej [...] lat, rozpoznanie schorzenia jako choroby zawodowej przez upoważnioną placówkę lekarską oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy pracą w takich warunkach a chorobą. Z materiału sprawy wynika, iż badające skarżącą zespoły lekarzy nie rozpoznały u niej choroby zawodowej, gdyż stwierdziły, że uszkodzenie [...] nie nosi znamion takiej choroby. Jest tak dlatego, że nie wykryto u D. S. – F. ani [...], ani [...], ani [...] i [...], które są postaciami [...] pozwalającej na uznanie schorzenia tego narządu za chorobę zawodową.

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach za choroby zawodowe uważa się choroby wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Aby zatem określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze, rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa wyżej, a po drugie, winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Organy inspekcji sanitarnej nie kwestionowały występowania u skarżącej schorzeń [...], jak również narażenia na długotrwały [...], jednak w sposób nie budzący wątpliwości uzasadniły, iż występująca u skarżącej choroba [...] nie jest chorobą zawodową w rozumieniu prawa – nie spełnia ona bowiem kryteriów określonych w poz. [...] załącznika do w/w rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie skarżąca powołuje się na wyniki badań i diagnozę wydane przez innych lekarzy, jednakże w postępowaniu w zakresie chorób zawodowych obowiązuje precyzyjnie określona procedura. Aktualne przepisy w tej materii są konkretne, jednoznaczne i rygorystyczne, zatem nie pozwalają na swobodę zarówno w zakresie oceny charakteru schorzenia, jak i trybu postępowania. Wyrazem tego stanu rzeczy jest przede wszystkim ścisłe określenie właściwych placówek diagnostycznych oraz przyznanie w § 7 ust. 3 rozporządzenia orzeczeniu wydanym w wyniku ponownego badania przymiotu ostateczności. Właściwymi do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania są jednostki orzecznicze wymienione w § 5 powołanego rozporządzenia. Zgodnie z poglądem orzecznictwa podzielonym w pełni przez skład orzekający rozpoznający niniejszą skargę, wskazanie w przepisach jednostek uprawnionych do stwierdzenia choroby zawodowej powoduje, że gdy ich opinie nie stwierdzają istnienia choroby zawodowej, opinia innej jednostki służby zdrowia i to nie spełniająca wymogów formalnych nie może być uznawana za podstawę kwestionowania opinii podmiotów uprawnionych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2005r. sygn. OSK 148/04, publ. Lex 166671). Z tego też względu składana przez skarżącą w trakcie postępowania przed organami inspekcji sanitarnej oraz przed sądem administracyjnym dokumentacja medyczna innych niż uprawnione do stwierdzenia choroby zawodowej jednostek medycznych nie mogła stanowić podstawy do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Trzeba ponadto podkreślić, że w sprawie – oprócz dwóch orzeczeń wydanych przez uprawnione podmioty – wydano opinię uzupełniającą, w której ustosunkowano się do dokumentacji złożonej przez stronę. Orzeczenia te wraz z ową opinią, zasługują na wiarę, mogły stanowić podstawę dokonanych ustaleń faktycznych w sprawie. Końcowo wypadnie nadmienić, że okazany podczas rozprawy wynik badania z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Ł. z dnia [...] r. potwierdza diagnozę lekarzy z uprawnionych placówek medycznych wypowiadających się w sprawie. Czyni to "opinię" lekarza [...] I.L. odosobnioną.

Konkludując, brak przesłanki w postaci rozpoznania choroby przez upoważnioną placówkę lekarską uniemożliwia stwierdzenie choroby zawodowej. Dla wyniku sprawy nie ma już więc znaczenia okoliczność, że skarżąca wiele lat pracowała w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego, co zapewne jest przyczyną jej schorzenia [...], które jednak nie nosi cech choroby zawodowej. Przeto mimo subiektywnego przekonania o wadliwości zapadłych decyzji, do ich podważenia dojść nie mogło. Na marginesie można jeszcze tylko dodać, że wynik niniejszego postępowania nie zamyka drogi do uzyskania świadczeń z tego tytułu, wszak dochodzonych przed sądem powszechnym.

Skoro więc zaskarżonej decyzji nielegalności zarzucić nie sposób, skargę należało oddalić na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.