drukuj    zapisz    Powrót do listy

6480 658, Dostęp do informacji publicznej, Prokurator, Stwierdzono bezczynność organu - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA, III SAB/Gl 856/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2025-03-05, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

III SAB/Gl 856/24 - Wyrok WSA w Gliwicach

Data orzeczenia
2025-03-05 orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Fleszer /sprawozdawca/
Magdalena Jankiewicz
Marzanna Sałuda /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 1037/25 - Wyrok NSA z 2026-03-24
Skarżony organ
Prokurator
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902 art. 13
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. B. (B.) na bezczynność Prokuratora Regionalnego w Katowicach w przedmiocie informacji publicznej 1. stwierdza, że Prokurator Regionalny w Katowicach dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. zobowiązuje Prokuratora Regionalnego w Katowicach do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 14 dni od daty zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem, 3. zasądza od Prokuratora Regionalnego w Katowicach na rzecz skarżącego 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrot kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Pismem z 11 grudnia 2024r. M. B (dalej: Skarżący) złożył skargę na bezczynność Prokuratora Regionalnego w Katowicach (dalej: Prokurator) w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Z akt administracyjnych wynika, że pismem z dnia 8 listopada 2024r. (data wpływu 14 listopada 2024r.) Pełnomocnik Skarżącego wystąpił do Prokuratura o udzielenie, na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, informacji w postaci odpisu postanowienia Prokuratury Regionalnej w Katowicach z dnia 15 czerwca 2022 r., sygn. [...] o umorzeniu śledztwa, przez przesłanie skanu postanowienia pocztą elektroniczną na wskazany adres poczty e-mail oraz odpisu postanowienia pocztą tradycyjną na podany adres pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku wskazał że żądane postanowienie podlega udostępnieniu jako informacja publiczna i nie można powołać się na art. 156 k.p.k. odmawiając dostępu do akt zakończonego postępowania.

W odpowiedzi pismem z 18 listopada 2024r. Prokurator poinformował Skarżącego, że żądane we wniosku informacje podlegają udostępnieniu na zasadach i w trybie przewidzianym w Kodeksie postępowania karnego (art. 156 § 5 k.p.k. i art. 156 § 5b k.p.k.). Na poparcie swojego stanowiska wskazał wyrok NSA z 29 listopada 2023 r., sygn. III OSK 486/23.

Następnie pismem z dnia 3 grudnia 2024r. (data wpływu 6 grudnia 2024r.) Skarżący złożył ponaglenie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący zaskarżył bezczynność Prokuratora w sprawie rozpatrzenia jego wniosku z 8 listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez nieudostępnienie w ustawowym terminie żądanej informacji publicznej.

W związku z tak sformułowanym zarzutem wniósł o przeprowadzenie rozprawy i poinformowania Pełnomocnika Skarżącego o terminie rozprawy; zobowiązanie Prokuratora do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Jeżeli skład orzekający Sądu uzna, że którekolwiek zagadnienie prawne występujące w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej budzi poważne wątpliwości, wniósł o zainicjowanie podjęcia uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny celem rozstrzygnięcia występujących wątpliwości. Wniósł także o uwzględnienie skargi w trybie autokontroli przez Prokuratora.

W uzasadnieniu Skarżący podał, że był wspólnikiem B. (dalej: Spółka), ale nigdy nie był członkiem jej Zarządu. Spółka prowadziła działalność w zakresie umożliwiania obrotu [...]. Z dniem [...]. została umieszczona na liście ostrzeżeń Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: KNF). Złożone zostało także zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 150 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych. W dniu 12 maja 2023 r. uprawomocniło się postanowienie Prokuratora o umorzeniu śledztwa z 15 czerwca 2022 r. Pomimo tego Spółka nadal znajduje się na liście ostrzeżeń KNF, a Skarżący w związku z tym na trudności w relacjach z bankami. Poza tym chce poznać treść rozstrzygnięcia w sprawie, której wszczęcie spowodowało umieszczenie Spółki na publicznie dostępnej liście ostrzeżeń KNF. Jako były wspólnik Spółki Skarżący nie ma dostępu do treści postanowienia o umorzeniu. Skarżący wystąpił do Prokuratora z wnioskiem o uzyskanie dostępu do akt sprawy na podstawie art. 156 k.p.k. i - niezależnie - z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci postanowienia o umorzeniu.

W ocenie Skarżącego nie jest poprawne stanowisko Prokuratora co do tego, że żądane informacje nie podlegają udostępnieniu na zasadach i w trybie przewidzianym w stawie o dostępie do informacji publicznej. Na poparcie swojego stanowiska podał tezy z orzeczeń sądów administracyjnych.

Ponadto w sprawie nie wydano decyzji administracyjnej. W konsekwencji, wniesienie skargi na bezczynność jest zasadne.

W odpowiedzi na skargę Prokurator podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.

Prokurator wskazał, że pismem z 18 listopada 2024 r., a więc niezwłocznie od dnia 14 listopada 2024 r., tj. od daty wpływu wniosku poinformował Skarżącego o stanie prawnym mającym zastosowanie w realizacji jego wniosku o dostęp do informacji publicznej. W konsekwencji nie pozostaje w bezczynności i tym samym bezprzedmiotowe jest odnoszenie się do zarzutu naruszenia art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, statuującego kwestię sposobu i formy udostępnienia informacji publicznej na wniosek. Podkreślił przy tym, że art. 156 k.p.k. określają wyczerpująco wszelkie uprawnienia pokrzywdzonego lub podejrzanego, a także innych osób związane z uzyskaniem przez nich informacji zawartych w aktach czy dokumentach postępowania przygotowawczego. Na potwierdzenie słuszności swojego stanowiska podał orzecznictwo sądów administracyjnych.

Stanowisko Prokuratora przedstawione w piśmie z 18 listopada 2024r. nie pozostaje przy tym wszystkim w kolizji - na gruncie logicznym - z treścią art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze, albowiem zawarte w nim stwierdzenie, iż przepisy Kodeksu postępowania karnego w sposób pełny określają kwestię dostępu do akt postępowania przygotowawczego należy odnosić do sprawy, w której przecież w żadnej mierze nie wystąpiły kryteria udostępnienia informacji w oparciu o art. 12 Prawa o prokuraturze. Stąd też rozumieć je należy w ten sposób, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie stanowią alternatywnego i konkurencyjnego wobec przepisów właśnie tego Kodeksu sposobu pozyskiwania odpisów dokumentów czy informacji znajdujących się w aktach postępowania przygotowawczego.

Odnosząc się do wniosku Skarżącego o podjęcie uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny celem rozstrzygnięcia występujących w sprawie wątpliwości w oparciu o art. 15 p.p.s.a. Prokurator podniósł, że stosownie do art. 269 § 1 p.p.s.a. możliwość przedstawienia zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego to kompetencja sądu administracyjnego i jako taki winien on zostać odrzucony. Przy czym nawet uznając go za pewnego rodzaju sugestię dla Sądu rozpoznającego skargę, nie sposób twierdzić, iż w niniejszej sprawie takie zagadnienie prawne wystąpiło, którego notabene skarżący w żaden sposób nie uzasadnił.

Końcowo wskazał, że w sprawach skarg na bezczynność, która miałaby polegać na nieudzieleniu informacji publicznej, Skarżący nie jest zobowiązany do składania ponaglenia czy wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku.

W postępowaniu przed sądem wszczętym na podstawie skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w przewidzianym przez prawo terminie (wyrok WSA w Gliwicach z 21 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Gl 34/21). Nie ma wątpliwości, że kontrola sądowa - w trybie art. 149 p.p.s.a. -prowadzenia postępowania przez organ w następstwie skargi na bezczynność organu, a także - na przewlekłe prowadzenie takiego postępowania przez organ jest dokonywana na dzień wniesienia skargi, co potwierdzają uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 oraz z 7 marca 2022 r. o sygn. akt II OPS 1/21).

W pierwszej kolejności Sąd przywołując stanowisko NSA uznał, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Konsekwencją powyższego stanowiska jest uznanie, że skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej może być wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia prawa (wyrok NSA z 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 678/11; wyrok NSA z 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1048/11).

Wobec powyższego skargę wniesioną w niniejszej sprawie Sąd uznał za dopuszczalną.

Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzec skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Z uwagi na przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie należy mieć na względzie przepisy u.d.i.p., która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania (art. 1 - 2 u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.

Należy zauważyć, że przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak m.in. T. Woś /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 109).

Na gruncie przepisów u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ - będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej - nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).

W rozstrzyganej sprawie poza sporem jest, że Prokurator, do którego z wnioskiem o udzielenie informacji zwrócił się Skarżący jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p. Na gruncie przytoczonej regulacji prawnej obowiązane są do udostępniania informacji publicznej władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. W konsekwencji Prokurator jest zobowiązany do udostępnienia informacji będącej w jego posiadaniu, co wynika z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 390) prokuratura wykonuje zadania w zakresie ścigania przestępstw oraz stoi na straży praworządności. Obowiązki określone w art. 2 – co wynika z art. 3 § 1 w/w ustawy - Prokurator Generalny (...) oraz podlegli im prokuratorzy wykonują przez prowadzenie lub nadzorowanie postępowania przygotowawczego w sprawach karnych oraz sprawowanie funkcji oskarżyciela publicznego przed sądami. Swoje funkcje prokuratura realizuje poprzez podejmowanie różnorodnych czynności procesowych w postępowaniach sądowych (karnych, cywilnych, sądowoadministracyjnych), administracyjnych, jak również w prowadzonych postępowaniach przygotowawczych.

Istota sporu w sprawie sprowadza się natomiast co do kwalifikacji postanowienia o umorzeniu śledztwa z dnia 15 czerwca 2022 roku, sygnatura akt [...] jako informacji publicznej podlegającej udostępnieniu w trybie wyznaczonym przepisami u.d.i.p. – czego oczekuje Skarżący czy też jego uznania – jak sugeruje Prokurator – jako dokumentu podlegającego udostępnieniu w trybie określonym w art. 156 k.p.k w związku z art. 1 ust. 2 u.d.i.p.

Na gruncie u.d.i.p. nie została skonstruowana definicja legalna pojęcia "informacji publicznej". Wskazane jedynie zostało w jej art. 1 ust. 1, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Przyjmuje się, że "informację publiczną" stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Wśród nich w art. 6 ust. 1 pkt. 4 lit a tired pierwszy u.d.i.p. wskazano, że udostępnieniu podlega informacja publiczna danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Sąd orzekający w sprawie podziela stanowisko, według którego choć w treści art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. nie wskazano wprost postanowień prokuratora, to należy je niewątpliwie zakwalifikować jako "inne rozstrzygnięcia" wskazane w tiret pierwsze powołanego przepisu, a ponadto można je kwalifikować jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Stąd zarówno z uwagi na treść, jak i postać, wnioskowane przez skarżącego postanowienia kończące postępowanie podlegają udostępnieniu w trybie przewidzianym w u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Warszawie z 5 czerwca 2024 r.; sygn. akt II SAB/Wa 15/24; wyrok WSA w Poznaniu z 29 stycznia 2025 r., sygn. akt IV SAB/Po 171/24)

Dodatkowo pogląd, że dokumenty i informacje mające walor informacji publicznej, zawarte w aktach zakończonego postępowania przygotowawczego, w tym postanowienie o umorzeniu tego postępowania, podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej jest konsekwentnie prezentowany w orzecznictwie (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Rz 8/16; wyrok WSA w Warszawie z 15 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1492/16; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 28 lutego 2018 r., sygn. akt II SAB/Go 137/17; wyrok WSA w Gdańsku z 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II SAB/Gd 105/18; wyrok WSA w Łodzi z 12 maja 2020 r., sygn. akt II SAB/Łd 18/20; wyrok WSA w Krakowie z 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SAB/Kr 85/20; wyrok WSA w Opolu z 8 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Op 38/22).

Wobec powyższego nie jest właściwym stanowisko Prokuratura, utrzymującego o udostępnieniu żądanej informacji wyłącznie na zasadach przewidzianych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 46, dalej k.p.k.).

Zgodnie bowiem z art. 156 § 1 k.p.k. stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Z kolei art. 156 § 5 zdanie pierwsze k.p.k. stanowi, że jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie. Przepis § 5 stosuje się odpowiednio do udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego (art. 156 § 5b k.p.k.). Z powyższego wynika, że przepisy k.p.k., w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt w trakcie postępowania sądowego, postępowania przygotowawczego oraz po jego zakończeniu, wyłączają w tym zakresie uregulowania u.d.i.p. na mocy art. 1 ust. 2 tej ustawy. Odnoszą się one jednak do akt sprawy rozumianych jako określony zbiór materiałów i dokumentów stanowiący pewną całość, a nie do pojedynczej, będącej częścią tego zbioru informacji publicznej, czy też konkretnie oznaczonego dokumentu (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 2078/16).

W tym miejscu należy przywołać uchwałę siedmiu sędziów NSA z 9 grudnia 2013 r., I OPS 8/13 (ONSAiWSA z 2014, Nr 3, poz. 38). Wskazano w niej, że u.d.i.p. według założeń ustawodawcy ma być ustawą ustrojową, gdyż rozwijając i precyzując konstytucyjną zasadę, że informacja publiczna jest jawna (a więc i dostępna poza sytuacjami ograniczenia jawności w drodze ustaw lub w związku z ochroną prywatności), wyznacza zakres jawności informacji publicznej oraz prawo dostępu do tej informacji w porządku prawnym Rzeczpospolitej Polskiej. Z ustawy tej wynika jako norma podstawowa zasada domniemania jawności. Istnienie innych zasad czy trybu udostępniania informacji publicznej wyłącza stosowanie u.d.i.p. tylko w zakresie regulowanym wyraźnie tymi szczególnymi ustawami. Przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. oznacza, że wszędzie tam, gdzie konkretne sprawy dotyczące zasad i trybu dostępu do informacji będącej informacją publiczną uregulowane są inaczej w u.d.i.p., a inaczej w ustawie szczególnej dotyczącej udostępniania informacji i stosowania obu tych ustaw nie da się pogodzić, pierwszeństwo mają przepisy ustawy szczególnej. Tam jednak, gdzie dana sprawa uregulowana jest tylko częściowo lub w ogóle nie jest uregulowana w ustawie szczególnej, zastosowanie mają odpowiednie przepisy u.d.i.p., przy czym w pierwszym przypadku stosowane są uzupełniająco, w drugim zaś stanowią wyłączną regulację prawną w danym zakresie. Wymaga to zatem szczegółowej analizy porównywanych ustaw, przy czym uregulowania wprowadzające odmienne zasady i tryb dostępu winny być, jako wyjątkowe, interpretowane w sposób zwężający. Zatem istota odesłania, o którym mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., dotyczy takiej sytuacji, że to odrębna ustawa precyzuje zarówno zasady, jak i tryb dostępu do informacji publicznej, których zastosowanie wyłączać będzie zasadność ich realizacji na podstawie trybu ogólnego.

Zgodzić się tutaj należy z WSA w Opolu, który w wyroku z 8 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Op 38/22 stwierdził, że art. 156 k.p.k. reguluje kompleksowo dostęp do akt sprawy będącej zarówno w toku, jak i zakończonej wyłącznie w odniesieniu do stron, obrońców, pełnomocników i przedstawicieli ustawowych. W stosunku do innych osób, w sytuacji gdy postępowanie zostało już ukończone, nie przewiduje żadnych rozwiązań. Ponadto jego regulacją objęta jest jedynie kwestia bezpośredniego wglądu osób trzecich do akt postępowania karnego przygotowawczego a brak jest odrębnych unormowań dostępu osób trzecich do konkretnych treści mogących wynikać z akt postępowania karnego przygotowawczego, a odpowiadających definicji informacji publicznej. Oznacza to więc, że w tym nieuregulowanym zakresie, zastosowanie będą miały przepisy u.d.i.p. Wobec tego sytuacja analizowana w uchwale I OPS 8/13 jest odmienna od rozpatrywanej w niniejszej sprawie, gdzie wniosek Skarżącego dotyczył udostępnienia informacji w formie jasno sprecyzowanego dokumentu urzędowego - postanowienia kończącego postępowanie. Zatem żądana informacja nie podlega ograniczeniom wskazanym w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., w szczególności zaś nie ma zastosowania tryb udostępnienia przewidziany w art. 156 k.p.k.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W myśl art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Z akt administracyjnych wynika, że wniosek Skarżącego o udzielenie informacji publicznej przekazany został Prokuratorowi 14 listopada 2024 r., (karta 1 akt administarcyjnych). Pomimo złożenia pismem z dnia 3 grudnia 2024 r. (wpływ 6 grudnia 2024 r.) ponaglenia (karta 9 akt administracyjnych do dnia złożenia skarg - to jest 11 grudnia 2024r. - żądana informacja publiczna nie została udostępniona. Termin 14 dni do udzielenia odpowiedzi od dnia wniesienia wniosku upływał 28 listopada 2024r. Wobec przyjęcia przez Sąd, że przedmiotem żądania zawartego we wniosku była informacja publiczna, co zobowiązywało organ do jej udostępnienia, bądź wydania decyzji odmownej, należało uznać, że Prokurator w dniu złożenia skargi pozostawał w bezczynności, co Sąd stwierdził w pkt I sentencji wyroku.

Jednocześnie dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie, nie miało rażącego charakteru. Sąd miał bowiem na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania, rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu Prokuratora. Powstała bezczynność nie była celowa i zamierzona, nie zachodzi przypadek oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy lekceważenia wniosku Skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym.

W punkcie II sentencji wyroku Sąd zobowiązał Prokuratora do załatwienia wniosku Skarżącego o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia Prokuratorowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Ponadto Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 149 § 2 p.p.s.a.

Sąd nie uznał za konieczne zwracanie się do NSA o wydanie uchwały w oparciu o art. 15 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ponieważ nie stwierdził istnienia rozbieżności w orzecznictwie związanych ze stosowaniem art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. Rozbieżność w orzecznictwie, warunkująca podjęcie uchwały w tym trybie powinna być rzeczywista, a nie pozorna oraz aktualna. Przejawem rozbieżności jest wydawanie przez sądy różnych rozstrzygnięć na tej samej podstawie prawnej i w takim samym lub zbliżonym stanie faktycznym albo nawet wydawanie takich samych rozstrzygnięć, ale opartych na różnej wykładni tych samych przepisów prawa (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 23 czerwca 2003 r., FPS 2/03, ONSA 2003, Nr 4, poz. 118). W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.). Zasądzona kwota 597 zł stanowi zwrot wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł, zwrot wynagrodzenia pełnomocnika Skarżącego w wysokości 480 zł oraz opłata skarbowa za złożone pełnomocnictwo w wysokości 17 zł.



Powered by SoftProdukt