Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski (sprawozdawca) Sędziowie sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Poseniak po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 lutego 2023 r. sygn. akt IV SA/Po 828/22 w sprawie ze skargi P. R. na decyzję Prokuratora Okręgowego w Poznaniu z dnia 14 listopada 2022 r. nr 3032-5.Ip.37.2022 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 3 lutego 2023 r. sygn. akt IV SA/Po 828/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi P. R. ("skarżący", "wnioskodawca") na decyzję Prokuratora Okręgowego w Poznaniu z dnia 14 listopada 2022 r. nr 3032-5.Ip.37.2022 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, oddalił skargę w całości.

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu 22 września 2022 roku do Prokuratury Rejonowej w Środzie Wielkopolskiej nadesłany został drogą elektroniczną wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

1. wskazania ile postanowień w przedmiocie zwrotu kosztów obrony udzielonej z wyboru, w przypadku umorzenia postępowania przygotowawczego, wydano w latach 2018-2022 w Prokuraturze Rejonowej w Środzie Wlkp.,

2. wskazania sygnatur postanowień o których mowa w pkt 1,

3. nadesłania wnioskodawcy zanonimizowanych postanowień Prokuratury Rejonowej w Środzie Wielkopolskiej wydanych w latach 2018-2022, w których przedmiotem było rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów obrony z wyboru w przypadku umorzenia postępowania przygotowawczego prowadzonego w Prokuraturze Rejonowej w Środzie Wlkp.

Pismem z dnia 26 września 2022 roku wnioskodawca został wezwany o wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej przetworzonej. Poinformowano go również, że żądana w punkcie 3 informacja nie ma charakteru informacji publicznej.

Skarżący pismem z 3 października 2022 roku wskazał, że domagał się przekazania danych, które w jego ocenie są informacją "prostą". Jednocześnie z ostrożności wskazał, iż żądana przez niego informacja dotyczy szeroko komentowanych w "social mediach" o profilu prawniczym, a także dyskusjach prawników - gwarancjach Państwa w zakresie ochrony praw obywateli. Wskazał także, iż jako obywatelowi przyświeca mu chęć niesienia pomocy osobom potrzebującym, a centrum jego wniosku jest tylko i wyłącznie ochrona interesów obywateli, którzy mają prawo do obrony, które mogą realizować poprzez ustanowienie obrońcy z urzędu oraz do całkowitej transparentności stosowania określonych przepisów prawa, regulujących kwestie zwrotów kosztów obrony z wyboru w przypadku umorzenia postępowania.

Prokurator Rejonowy w Środzie Wlkp. decyzją z 5 października 2022 r. nr PR IP 5.2022, wydaną na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. z dnia 5 lipca 2019 r., Dz.U. z 2019 r. poz. 1429, dalej jako "u.d.i.p.") oraz art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 769 ze zm., dalej "k.p.a.") odmówił udzielenia przetworzonej informacji publicznej w zakresie wskazanym we wniosku.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że po analizie treści pisma wnioskodawcy z dnia 3 października 2022 roku i argumentacji w nim zawartej należało ustosunkować się także do pkt 3 wniosku dotyczącego nadesłania wnioskodawcy zanonimizowanych postanowień Prokuratury Rejonowej w Środzie Wielkopolskiej wydanych w latach 2018-2022, w których przedmiotem było rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów obrony z wyboru w przypadku umorzenia postępowania przygotowawczego prowadzonego w Prokuraturze Rejonowej w Środzie Wlkp. albowiem w połączeniu z zapytaniem skierowanym w punktach 1 i 2 należało go rozpoznać łącznie jako wniosek o udzielenie informacji publicznej należącej do kategorii przetworzonej.

Organ uznał, że skarżący nie wykazał, aby uzyskanie informacji publicznej przetworzonej było niezbędne nie tyle dla "interesu publicznego", ile dla jego kwalifikowanej formy, a mianowicie "szczególnie istotnego interesu publicznego". Podkreślanie przez skarżącego, że żądane dane mają istotne znaczenia dla dobra obywateli nie ma znaczenia dla oceny istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego. Wnioskodawca nie wykazał bowiem, w jaki sposób uzyskane przez niego informacje mogłyby mieć znaczenie dla ogółu obywateli czy funkcjonowania państwa, np. w konsekwencji usprawniałoby działanie jego organów.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący, wnosząc o jej uchylenie oraz o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W odwołaniu wskazano m.in., że żądane przez niego informacje nie mają charakteru informacji publicznej przetworzonej.

Prokurator Okręgowy w Poznaniu ("organ") decyzją z 14 listopada 2022 r. nr 3032-5.Ip.37.2022 utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, iż żądana przez skarżącego informacja publiczna stanowi informację przetworzoną. Żądane przez niego dane nie są bowiem gromadzone w formie elektronicznej, umożliwiającej ich wygenerowanie, lecz w formie papierowej. Informacje te znajdują się aktach spraw, a ich uzyskanie wymaga zapoznania się z nimi po uprzednim pozyskaniu z archiwum oraz sporządzenia zbiorczego zestawienia zawierającego dane, których udostępnienia domaga się wnioskodawca. Do ich sporządzenia konieczne będzie wydelegowanie pracownika sekretariatu, który w tym czasie nie będzie mógł wykonywać swoich zwykłych obowiązków służbowych. Przygotowanie takich informacji będzie to również wymagało dużego nakładu pracy i czasu. Powyższe przesądza, że żądana informacja publiczna spełnia kryteria informacji przetworzonej.

Organ drugiej instancji uznał, że wskazane przez skarżącego okoliczności nie spełniają przesłanki określonej w art.3 ust.1 pkt 1 u.d.i.p. Nie wykazał on bowiem, aby uzyskanie informacji publicznej przetworzonej było niezbędne nie tyle dla "interesu publicznego", ile dla jego kwalifikowanej formy, a mianowicie "szczególnie istotnego interesu publicznego". Skarżący nie wykazał, w jaki sposób uzyskane przez niego informacje mogłyby mieć znaczenie dla ogółu obywateli czy funkcjonowania państwa, np. w konsekwencji usprawniałyby działanie jego organów.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł skarżący, wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prokuratora Rejonowego w Środzie Wielkopolskiej z 5 października 2022 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę wskazując w uzasadnieniu, że organy obu instancji prawidłowo zakwalifikowały wnioskowaną przez skarżącego informację do kategorii informacji przetworzonych.

Realizacja wniosku skarżącego wiązałaby się z koniecznością przeprowadzenia przez pracownika rozpatrującego wniosek szeregu konkretnych czynności merytorycznych i fizycznych celem udzielenia informacji publicznej objętej przedmiotowym wnioskiem. Żądane dane nie są przez organ gromadzone w formie elektronicznej umożliwiającej jej wygenerowanie, lecz papierowej. Informacje te znajdują się w aktach spraw, a ich uzyskanie wymaga pozyskania akt z archiwum w przypadku spraw z lat 2018 - 2021 i analizy tych dokumentów pod kątem żądanych danych, a następnie stworzenie zbiorczego zestawienia postanowień oraz ich anonimizacją. Przeanalizować należałoby prawie pięcioletni okres. Sąd podziela pogląd, że pojedyncze czynności objęte realizacją wniosku mają charakter czynności prostych. Jednak ich ilość, a także to, że dopiero wskutek ich wykonania powstanie informacja żądana przez skarżącego powoduje, że organy obu instancji trafnie przyjęły, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej. Trafnie więc organ wezwał wnioskodawcę o wykazanie, że uzyskanie przedmiotowej informacji publicznej jest uzasadnione szczególnie istotnym interesem publicznym.

Sąd wskazuje, że interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz jego ciał publicznych jako pewnej całości, szczególnie zaś łączy się z funkcjonowaniem podstawowej struktury państwa. Skuteczne działanie w granicach interesu publicznego wiąże się z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa w szerokim tego słowa znaczeniu. W zaistniałej sytuacji brak jakichkolwiek przesłanek, aby skarżący działał w celu realizacji szczególnie istotnego interesu publicznego. Jego argumentacja ma charakter bardzo ogólny i nie wyjaśnia w jaki sposób udzielenie żądanej informacji mogłoby wpłynąć na organy państwowe w zakresie ochrony interesów obywateli, którzy mają prawo do obrony.

Tak więc udzielanie informacji publicznej przetworzonej wnioskodawcy, który nie wykazał, iż zostanie ona wykorzystana w celu usprawnienia funkcjonowania danego organu państwa przemawia za przyjęciem, iż po jego stronie nie występuje szczególnie istotny interes publiczny, uzasadniający udzielenie żądanej przetworzonej informacji publicznej.

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r., poz. 769 ze zm., dalej p.p.s.a.), skargę w całości oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, zaskarżając go w całości i wnosząc o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu z dnia 14 listopada 2022 r. i poprzedzającej decyzji Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Środzie Wielkopolskiej z dnia 5 października 2022 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem udzielenia żądanej przez skarżącego informacji publicznej oraz zasądzenie od Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów procesu, który toczył się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia przez Sąd wniosku zawartego w pkt 1 petitum, skarżący wniósł o:

2. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, a w każdym przypadku o:

3. zasądzenie od Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów procesu, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Jednocześnie, na podstawie przepisu art. 176 § 2 p.p.s.a. skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez jego błędne zastosowanie w niniejszej sprawie i w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, iż zawnioskowane przez skarżącego informacje publiczne są informacjami przetworzonymi, w związku z czym ich udostępnienie jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy przemawia za tym szczególny interes publiczny,

2. przepisu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. poprzez odmowę przyznania waloru informacji publicznej prostej żądaniu zawartemu we wniosku z dnia 22 września 2022 r., podczas gdy w rzeczywistości - co potwierdza ugruntowana linia orzecznicza - informację publiczną prostą stanowią dokumenty znajdujące się w posiadaniu organu zobowiązanego, których udostępnienie nie wiąże się z koniecznością podjęcia przez organ czasochłonnych i złożonych czynności o znacznym stopniu zaangażowania, dzięki którym wytworzona zostanie nowa informacja o treści i formie zażądanej przez wnioskodawcę, a okoliczności faktyczne sprawy potwierdzają, iż Prokurator Prokuratury Rejonowej w Środzie Wielkopolskiej dysponuje zawnioskowanymi przez skarżącego informacjami, których udzielenie wymaga podjęcia wyłącznie kilku prostych czynności faktycznych, bez jednoczesnego poświęcania na to znacznego nakładu osobowego, czasowego oraz finansowego,

3. przepisu art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i w konsekwencji pozbawienie skarżącego przysługującego mu prawa do uzyskania informacji publicznej.

Odpowiadając na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skarga kasacyjna w niniejszej sprawie podlegała rozpoznaniu w granicach przytoczonej w niej podstawy.

Zarzuty 1-2 skargi kasacyjnej zmierzają do podważenia stanowiska Sądu pierwszej instancji w zakresie kwalifikacji żądanej informacji jako informacji publicznej przetworzonej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty te są chybione, ponieważ stanowisko Sądu pierwszej instancji w tym zakresie jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. uprawnienia do "uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego". Cytowana regulacja dotycząca informacji przetworzonej stanowi wyjątek od zasady statuowanej w art. 2 ust. 2 u.d.i.p., w myśl której od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Problem interesu prawnego nie jest jednakże objęty granicami skargi kasacyjnej. Choć ustawodawca posłużył się w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. terminem "informacja przetworzona", to go nie zdefiniował ani nawet bliżej nie określił. Termin "informacja prosta" w u.d.i.p. w ogóle nie występuje.

Analiza bogatego orzecznictwa sądowoadministracyjnego pozwala jednak ustalić sposób pojmowania obu pojęć. Powszechnie przyjmuje się, że informacja prosta to taka, która jest już w posiadaniu zobowiązanego i może zostać od razu udzielona wnioskodawcy, a jej wyodrębnienie ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowań) nie jest związane z koniecznością poniesienia pewnych kosztów osobowych lub finansowych trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji. Z kolei informacja publiczna przetworzona to taka informacja publiczna, która:

- w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z 30 września 2015 r., I OSK 1746/14);

- jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyroki NSA z: 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, 17 października 2006 r., I OSK 1347/05) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyroki NSA z: 12 grudnia 2012 r., I OSK 2149/12, 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, 3 października 2014 r., I OSK 747/14);

- jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu – "przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze, iż ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (wyroki NSA z 5 września 2013 r. I OSK 953/13, I OSK 866/13, I OSK 865/13); "proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego" (por. wyrok NSA z 9 października 2010 r., I OSK 1737/12);

- może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (por. wyroki NSA z: 28 kwietnia 2016 r., I OSK 2658/14, 5 stycznia 2016 r., I OSK 33/15). Ten rodzaj informacji publicznej stanowi jakościowo nowy typ informacji, przygotowany specjalnie dla wnioskodawcy, a zatem to taka informacja, której organ wprost nie posiada i dla jej wytworzenia niezbędne jest przeprowadzenie pewnych działań na posiadanych już informacjach. W wyniku tych działań powstaje nowa merytorycznie informacja. Nie jest ona jedynie innym technicznie zestawieniem danych, innym sposobem ich uszeregowania, ale stanowi jakościowo nową informację, prowadzącą zazwyczaj do określonej oceny, czy interpretacji danego zjawiska (zob. wyrok WSA z 23 września 2009 r., II SA/Wa 978/09; podobnie wyroki NSA: z 30 października 2008 r., I OSK 951/08; z 27 czerwca 2013 r., I OSK 529/13). Przetworzenie informacji wymaga więc dokonania stosownych działań analitycznych, zebrania lub zsumowania pojedynczych informacji na podstawie różnych kryteriów wynikających z treści wniosku (zob. wyrok NSA z 5 marca 2013 r., I OSK 3097/12). Informacją przetworzoną jest taka informacja, która nie była w posiadaniu zobowiązanego, ale została przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy, wedle wskazanych przez niego kryteriów. Podnosi się jednak, że często przygotowanie takiej informacji wiąże się z poniesieniem określonych środków finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami organu państwa (zob. wyrok NSA z 5 września 2013 r., I OSK 865/13). Powstanie tego rodzaju informacji powoduje, że dla jej wytworzenia koniecznym jest zaangażowanie ponadprzeciętnych zasobów zobowiązanego, niezwiązanych z jego zwykłą, codzienną działalnością;

- nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją – "informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyroki NSA z: 5 marca 2015 r., I OSK 863/14, z 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14, z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 977/11);

- której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej liczby dokumentów – "informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji (...); w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (por. wyroki NSA z: 2 października 2014 r., I OSK 140/14, 21 września 2012 r., I OSK 1477/12, 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11, 8 czerwca 2011 r., I OSK 426/11, 17 października 2006 r., I OSK 1347/05).

W judykaturze przyjmuje się zatem, że w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia przez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (zob. wyrok NSA z 6 października 2011 r., I OSK 1199/11; podobnie wyrok NSA z 17 maja 2012 r., I OSK 416/12), organ musi ponieść wysokie nakłady, jest czasochłonne, angażuje znacząco pracowników, powoduje konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań. Podjęcie tego rodzaju działań może być uznane za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (por. wyroki NSA: z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11; z 25 kwietnia 2012 r., I OSK 202/12; z 5 marca 2015 r., I OSK 863/14; z 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14; z 25 listopada 2016 r., I OSK 1513/15; z 14 kwietnia 2017 r., I OSK 2791/16; z 26 marca 2018 r., I OSK 2349/17; z 27 marca 2018 r., I OSK 1526/16). Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela zreferowane wyżej poglądy, które prezentuje również Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku.

Z niepodważonego w skardze kasacyjnej stanu faktycznego będącego podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że skarżący domagał się udostępnienia bardzo szerokiego zakresu danych. Organ nie prowadzi odrębnego narzędzia rejestrującego ilość, sygnatury spraw, jak i treść wydanych postanowień w przedmiocie zwrotu kosztów obrony udzielonej z wyboru w przypadku umorzenia postępowania przygotowawczego. Uwzględnienie wniosku wiązałoby sią z koniecznością pozyskania z archiwum zakładowego wszystkich akt postępowań prowadzonych w latach 2018-2022, następnie z ich przeglądaniem (czyli kartkowaniem celem odszukania wnioskowanego rodzaju orzeczenia), skopiowaniem postanowień spełniających kryteria wskazane przez wnioskodawcę, dokonaniem ich anonimizacji, sporządzeniem danych statystycznych według wskazać wniosku dostępowego. Anonimizacja musiałaby skutkować modyfikacją treści orzeczeń w stopniu znacznym ze względu na zagrożenie ujawnienia danych osobowych pokrzywdzonych, podejrzanych oraz przedmiotu postępowania. Taka ingerencja w treść orzeczenia prokuratorskiego, przekraczająca typową anonimizację, wymaga zwiększonego nakładu czasowego i znacznej ostrożności. W konsekwencji udostępnienie orzeczeń w sprawach karnych wymaga bardziej niż zwykle zaawansowanego procesu anonimizacji, zmierzającego do pozbawienia uzasadnień orzeczeń treści odnoszących się do wskazanych wyżej danych umożliwiających identyfikację osób fizycznych w kontekście przedmiotu postępowania karnego. Wiąże się to z wnikliwą, szczegółową analizą treści tych orzeczeń, co nie tylko stanowi o znaczącym nakładzie pracy, ale i prowadzi do powstania nowej pod względem jakości informacji. W sprawie nie zostało wprawdzie ustalone, ile spraw należałoby przejrzeć i w stosunku do jakiej liczby orzeczeń konieczna byłaby anonimizacja, niemniej jednak, sam fakt konieczności poszukiwania tego rodzaju spraw w całości akt prokuratorskich z lata 2018-2022 związany jest z zaangażowaniem oddelegowanego specjalnie w tym celu pracownika organu zobowiązanego, co z oczywistych względów czyniłoby niemożliwym podejmowanie przez niego czynności służbowych leżących w zwykłym zakresie jego zadań, zakłócając tym samym prawidłowe działanie jednostki prokuratury. Wyszukanie, zestawienie, weryfikacja i przygotowanie do udostępnienia (np. w formie wykazu, czy tabeli) wielu informacji prostych oraz opracowanie nowych zestawień i zanonimizowanych dokumentów żądanych we wniosku powoduje konieczność poniesienia znacznego nakładu pracy pracownika (pracowników) oddelegowanego do tych czynności.

Racje ma zatem Sąd pierwszej instancji, że zakres wniosku i czasochłonność związana z przygotowaniem wnioskowanej informacji powoduje, iż zachodzi przypadek informacji przetworzonej. Na gruncie niniejszej sprawy informacja, której domaga się skarżący kasacyjnie, nie istnieje w żądanej postaci. Organ ten posiada co prawda dokumenty, które stanowią źródło wnioskowanej informacji, jednak uczynienie zadość wnioskowi skarżącego kasacyjnie wymagałoby wydobycia akt spraw z archiwum zakładowego, weryfikacji tych spraw pod kątem oczekiwań wyrażonych we wniosku, przeprowadzenia analizy tych dokumentów, dokonania ich selekcji, a następnie anonimizacji oraz sporządzenia nowych zestawień. Nie ulega wątpliwości, że mamy w tym przypadku do czynienia z informacją przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Z tych względów zarzuty 1-2 są nieuzasadnione.

Zarzut 3 jest nieuzasadniony. Zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2004 r., OSK 284/04, niepubl., wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012r., I OSK 294/12; wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r., II OSK 329/12; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., I OSK 2255/12; wyrok NSA z dnia 8 września 2017 r., I OSK 3080/15, www.cbosa). Zarzut taki mógłby okazać się skuteczny jedynie wówczas, gdyby autor skargi kasacyjnej zarzucając niezastosowanie określonego przepisu jednocześnie wskazał przepis, który w jego przekonaniu został wadliwie zastosowany zamiast przepisu przez niego wskazywanego - wraz z podaniem uzasadnienia tego stanowiska. Wymogu tego skarga kasacyjna nie spełnia, co czyni zarzut nieuzasadniony.

Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.