Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa Asesor WSA Anna Kopeć (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi Krajowej Izby Radców Prawnych na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 7 października 2025 r. znak Adm.0123.128.2025 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego w Tarnowie na rzecz skarżącej Krajowej Izby Radców Prawnych kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Prezes Sądu Rejonowego w Tarnowie decyzją z 2 września 2025 r. znak Adm.0123.73.2025.UD po rozpoznaniu wniosku Krajowej Izby Radców Prawnych w Warszawie z dnia 11.07.2025 roku, o udostępnienie informacji publicznej w postaci informacji:

1) ile postanowień o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu zostało przez Sąd skierowanych w latach 2022 - 2024 do właściwej okręgowej rady adwokackiej celem wyznaczenia adwokata?

2) ile postanowień o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu zostało przez Sąd skierowanych w latach 2022 - 2024 do właściwej rady okręgowej izby radców

prawnych celem wyznaczenia radcy prawnego?

3) ile zostało wydanych przez Sąd/prezesa/referendarza Sądu w latach 2022 - 2024 postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu w postępowaniu karnym, w których pełnomocnikiem został ustanowiony adwokat?

4) ile zostało wydanych przez tut. Sąd/prezesa/referendarza Sądu w latach 2022 - 2024 postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu obrońcy z urzędu, w których obrońcą został ustanowiony adwokat?

5) ile zostało wydanych przez tut. Sąd/prezesa/referendarza Sądu w latach 2022 -2024 postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu w postępowaniu karnym, w których pełnomocnikiem został ustanowiony radca prawny/; 6) ile zostało wydanych przez tut. Sąd/prezesa/referendarza Sądu w latach 2022 -2024 postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu obrońcy z urzędu, w których obrońcą został ustanowiony radca prawny?

na podstawie art. 16 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz.U. 2022 r. poz. 902 ze zm. - zwanej dalej "u.d.i.p.") w zw. z art. 22 § 1 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku - Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 roku, poz. 334 ze zm.)

odmówił uwzględnienia wniosku.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że żądana informacja (opisana w sentencji decyzji) ma charakter informacji przetworzonej. Pismem z dnia 25.07.2025 roku wezwano wnioskodawcę o wykazanie okoliczności szczególnie istotnych dla interesu publicznego, które będą przemawiać za udzieleniem żądanej informacji publicznej oraz do sprecyzowania okresów jakich ma dotyczyć informacja - w terminie 14 dni od otrzymania wezwania - pod rygorem odmowy udzielenia informacji w tym zakresie.

Wezwanie zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 21 sierpnia 2025 roku, zaś we wskazanym terminie nie odpowiedział on na skierowane do niego wezwanie, jak też nie zmienił żądania wniosku.

Organ podkreślił, że zakres wniosku były bardzo szeroki i dotyczył całej działalności orzeczniczej Sądu, która jest prowadzona na podstawie różnych procedur i przepisów wykonawczych. Dodatkowo zauważyć należy, że w poszczególnych Wydziałach Sądu prowadzone są różne systemy biurowości elektronicznej, o różnych konfiguracjach i poziomie szczegółowości odnotowywania danych. Szczegółowo wskazać należy, że:

I. w zakresie w zakresie pytań: (nr 1) ile postanowień o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu zostało przez Sąd skierowanych w latach 2022 - 2024 do właściwej okręgowej rady adwokackiej celem wyznaczenia adwokata i (nr 2) ile postanowień o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu zostało przez Sąd skierowanych w latach 2022 - 2024 do właściwej rady okręgowej izby radców prawnych celem wyznaczenia radcy prawnego:

1) nie prowadzi się rejestru pozwalającego w sposób zautomatyzowany uzyskać danych, o jakich mowa w tych pytaniach w zakresie wszystkich Wydziałów Sądów lub rodzajów prowadzonych spraw;

2) w sprawozdaniach statystycznych wskazywane są dane o liczbie ustanowionych pełnomocników z urzędu, ale bez podziału na rodzaj pełnomocników z urzędu w osobie adwokata i radcy prawnego;

3) w sprawach karnych rozpatrywanych w li Wydziale Karnym możliwe jest przygotowanie informacji w zakresie postanowień/ zarządzeń wydanych w trakcie postępowania przygotowawczego, rejestrowanych w wykazie Kp, natomiast ustalenie ilości postanowień czy zarządzeń wydawanych w toku postępowania sądowego wymagałoby zapoznawania się z każdą sprawą zarejestrowaną w repertorium K, gdyż ustanowienie obrońcy w tym trybie w żaden sposób nie jest rejestrowane;

4) w zakresie spraw rozpatrywanych w III Wydziale Rodzinnym i Nieletnich nie jest możliwe w sposób zautomatyzowany wyszukać sprawy z podziałem na te, w których ustanowiono pełnomocnika w osobie radcy prawnego i w osobie adwokata;

5) w V Wydziale Gospodarczym nie jest możliwe w sposób zautomatyzowany wyszukanie spraw z zakresu postępowania upadłościowego i restrukturyzacyjnego, w których ustanowiono pełnomocnika z urzędu, w tym z podziałem na te, w których ustanowiono pełnomocnika w osobie radcy prawnego i w osobie adwokata.

II. Ze względu na konieczność wyszukania żądanych informacji, które nie może nastąpić w sposób zautomatyzowany, ich zgromadzenie, sprawdzenie i przygotowanie do udostępnienia wymagałoby jej przetworzenia w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem osoba może żądać informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Podane we wniosku informacje dotyczące celu uzyskania żądanych informacji nie są wystarczające, aby uznać je za spełniające kryteria szczególnego interesu publicznego. Wskazać należy, że przepis ten mówi o szczególnym interesie publicznym, co oznacza, że muszą istnieć szczególne okoliczności przemawiające za przetworzeniem informacji w celu jej udostępnienia. III. Zakres żądania wniosku nie dotyczy tylko udzielenie informacji o ilości wydanych orzeczeń, ale również o sposobie ich wykonywania, dotyczy różnych okresów, co powoduje że ich przygotowanie i udostępnienie w formie żądanej przez Wnioskodawcę wymaga szeregu czynności analitycznych o charakterze sprawozdawczym i statystycznym, w obszarach wskazanych w punktach IV i V. Wbrew uzasadnieniu wniosku przygotowanie informacji nie jest łatwe, gdyż repertoria elektroniczne w poszczególnych wydziałach sądu mają różną strukturę i konfigurację, a nie istnieje obowiązek biurowy lub statystyczny bieżącego raportowania ustanowienia pełnomocników z podziałem na radców prawnych i adwokatów. Przykładowo, do przygotowania informacji w pełnym zakresie np. w przypadku spraw rozpoznawanych w III Wydziale Rodzinnym i Nieletnich należałoby dokonać przeglądu wszystkich spraw, które były czynne w okresie lat 2022-2024 aby sprawdzić, czy został ustanowiony w nich pełnomocnik z urzędu, a jeśli tak, to jaki był jego charakter ze względu na wykonywany zawód.

Przedstawione powyżej okoliczności wskazują jednoznacznie, że ze względu na czasowy zakres wniosku oraz liczbę spraw liczoną w tysiącach, które należałoby najpierw wyselekcjonować (gdyż wniosek dotyczy okresu w jakim wydano postanowienie/zarządzenie, więc mogą wchodzić w rachubę sprawy rozpoczęte przed dniem 1.01.2022 roku), ręcznie przejrzeć, zaś przy braku możliwości automatycznego wygenerowania zestawienia tych spraw, przygotowanie do udostępnienia żądanej informacji byłoby znacząco pracochłonne.

Ze względu na charakter niezbędnych czynności należy uznać, że pozyskanie takich informacji wymagałoby jej przetworzenia w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

W związku z powyższym wezwano wnioskodawcę o wykazanie okoliczności szczególnie istotnych dla interesu publicznego, które będą przemawiać za udzieleniem informacji - w terminie 14 dni od otrzymania wezwania - pod rygorem odmowy udzielenia informacji w tym zakresie. Mając na uwadze to, że w zakreślonym terminie wnioskodawca nie uzupełniła wniosku, a tym samym nie wykazała, aby jej żądanie było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Dlatego też należało odmówić żądanej informacji publicznej, która miała charakter przetworzony.

Po rozpoznaniu odwołania Krajowej Izby Radców Prawnych od wskazanej wyżej decyzji Prezes Sądu Okręgowego w Tarnowie decyzją z 7 października 2025 r. znak Adm.0123.128.2025 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 16 ust. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2022.902) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024.572 t.j.).

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w całości podtrzymał stanowisko co do zakwalifikowania żądanych informacji jako przetworzonych oraz co do braku wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Krajowa Izba Radców Prawnych, zarzucając jej naruszenie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja przetworzona jest udostępniania w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na odmowie przez organ udostępnienia Skarżącej wnioskowanej informacji ze względu na błędne przyjęcie, że wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, a Skarżąca nie wykazała, że jej uzyskanie przez nią jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, podczas gdy wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej przetworzonej, a nadto Skarżąca wykazała, że uzyskanie przez nią tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, przedstawiając w tym zakresie stosowną argumentację, wskazując, że prowadzi działania zmierzające do przeanalizowania obecnej praktyki w zakresie wyznaczania pełnomocnika/obrońcy z urzędu, a w zakresie zadań ustawowych samorządu radców prawnych mieści się prowadzenie badań w zakresie funkcjonowania pomocy prawnej, jak również do zadań samorządu należy również współdziałanie w kształtowaniu i stosowaniu prawa, a w zakresie działania Krajowej Rady Radców Prawnych zawarte zostało udzielanie opinii o projektach aktów prawnych, jak również przedstawianie wniosków dotyczących unormowań prawnych. naruszenie przepisów postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 107 w zw, z art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm) poprzez brak właściwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji przez organ II instancji ze względu na brak odniesienia się do argumentacji Skarżącej przedstawionej w odwołaniu zmierzającej do zakwestionowania oceny charakteru wnioskowanej informacji jako informacji publicznej przetworzonej oraz brak wyjaśnienia z odniesieniem się do sytuacji faktycznej zaistniałej w przedmiotowej sprawie do przyczyn uznania, że uzyskanie przez Skarżącą wnioskowanej informacji nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego i nieodniesienie się w żaden sposób w tym zakresie do argumentacji przedstawionej przez Skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, co skutkowało niezrealizowaniem przez organ II instancji zasady przekonywania, bowiem nie wyjaśnił on zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy.

Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie ww. decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Strona skarżąca wywodzi, że żądane przez nią informacje nie stanowią informacji przetworzonych, a nawet gdyby tak przyjąć, to strona wykazała, że ich udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w Tarnowie wniósł o jej oddaleniu i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji podlegały uchyleniu, jakkolwiek z zupełnie innych przyczyn niż podniesione w skardze. Przedwcześnie bowiem orzeczono o odmowie udostępnienia informacji na podstawie art. 16 u.d.i.p..

Z treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie wynika, czy z wnioskiem tym występuje Z. T. jako osoba fizyczna, czy też w imieniu Krajowej Izby Radców Prawnych. Do pisma nie dołączono stosownego pełnomocnictwa, autor pisma nie wskazuje też, że działa w czyimkolwiek imieniu, jednak pismo kierowane jest na firmowym papierze zawierającym w nagłówku dane Krajowej Izby Radców Prawnych, a w jego treści wskazuje się: "Samorząd radców prawnych, jak i poszczególni jego członkowie są uprawnieni do uzyskania informacji publicznej w trybie u.d.i.p.". Potwierdzeniem niejasnego i niejednoznacznego sformułowania wniosku jest fakt, że Sąd Rejonowy dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie w sprawie sygn. II SA/Kr 1552/25 uznał, że jest to wniosek Z. T., natomiast Sąd Rejonowy w Tarnowie zakwalifikował identycznie brzmiący wniosek jako pochodzący od Krajowej Izby Radców Prawnych. Obie te sprawy były rozpoznawane na wokandzie w dniu 28 stycznia 2026 r. Zarówno na podstawie formy, jak i treści złożonych w obu tych sprawach jednobrzmiących wniosków o udostępnienie informacji publicznej z 11 lipca 2025 r., znak L.dz.648.2025.LP.AG nie sposób jednoznacznie wskazać, który z sądów rejonowych miał rację, a okoliczność ta wymaga wyjaśnienia i ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości. Oczywiście prawo do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej mają oba wskazane podmioty tj. Z. T. oraz Krajowa Izba Radców Prawnych, niemniej jednak prawidłowe ustalenie autora wniosku determinuje sposób rozstrzygnięcia sprawy. To bowiem wnioskodawca (i tylko on) jest uprawniony do złożenia odwołania od decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, to również wnioskodawca - w razie przyjęcia, że żądana przez niego informacja ma charakter informacji przetworzonej - ma wykazać szczególnie istotny interes publiczny. Oczywiste jest przy tym, że tak zdefiniowany interes publiczny winien dotyczyć tego konkretnego podmiotu, który domaga się udostępnienia informacji publicznej. Inne możliwości ma w tym zakresie osoba fizyczna podpisana pod wnioskiem, a inne Krajowa Izba Radców Prawnych.

W ponownie prowadzonym postępowaniu należy w pierwszej kolejności wezwać autora wniosku o wyjaśnienie, czy składa go w imieniu własnym, czy też jako pełnomocnik Krajowej Izby Radców Prawnych. Jednoznaczne ustalenie tej okoliczności pozwoli ocenić – w przypadku utrzymania dotychczasowego stanowiska – czy wnioskodawca wskazał na szczególnie istotny interes publiczny. Jednakże na obecnym etapie postępowania ocena przez Sąd charakteru żądanej informacji, jak również ewentualnego wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego jest przedwczesna i niedopuszczalna.

Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane wyżej okoliczności Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł obejmującą wniesiony wpis od skargi.