Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2025 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku K. K. z dnia [...] maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie opinii [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dotyczącej budynku przy ul. [...] w [...] 1. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku K. K. z dnia [...] maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie opinii [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dotyczącej budynku przy ul. [...] w [...]; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz K. K. kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z [...] czerwca 2025 r. K. K.; zwany dalej "skarżącym" skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] polegającą na częściowym nierozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej z [...] maja 2025 r., tj. w zakresie udzielenia informacji publicznej poprzez przesłanie skanu opinii wojewódzkiego konserwatora zabytków dotyczącego budynku przy ul. [...] w [...].

Zarzucił organowi naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902); zwanej dalej u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie żądanej w powyższym zakresie informacji w terminie ustawowym i odesłanie do innego podmiotu zobowiązanego.

W związku z tym wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w nierozpoznanej do tej pory części oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżący wskazał, że we wniosku z [...] maja 2025 r. nawiązał do artykułu [...] A. M. dostępnego pod adresem: [...], w którym stwierdzono m.in., że: "Był plan, żeby być może podzielić mieszkania, które tam są Natomiast opinie [...] i [...] konserwatora zabytków jasno pokazały, że jest to niemożliwe - powiedziała [...]".

W odpowiedzi na wniosek organ [...] maja 2025 r. przesłał mu wiadomość za pośrednictwem poczty elektronicznej zawierającą skan wytycznych konserwatorskich pochodzących od [...] konserwatora zabytków, o co także wnioskował. Równocześnie, co do wytycznych pochodzących od [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, stwierdził, że: "Aby uzyskać skany opinii Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, dotyczące przedmiotowej nieruchomości, proszę zwrócić się do [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...]".

W ocenie skarżącego organ jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, a wnioskowana informacja ma walor informacji publicznej.

Zaznaczył, że na żadnym etapie organ nie stwierdził, iż nie posiada wnioskowanej informacji. Nawet, gdyby taki argument zostałby stwierdzony, to nie byłby wiarygodny, bowiem nie ulega wątpliwości, iż budynek przy ul. [...] stanowi własność [...], a więc jest mieniem publicznym. Organ, jako właściciel budynku, był adresatem wytycznych konserwatorskich, a więc musi je posiadać. Fakt posiadania tych wytycznych potwierdza cytowana powyżej wypowiedź wiceprezydent [...], która powoływała się na znajomość ich treści.

W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że odpowiedź niepełna, wymijająca lub odsyłająca do innych podmiotów zobowiązanych nie stanowi prawidłowej realizacji wniosku o dostęp do informacji publicznej. Stąd, pomimo udzielenia częściowej odpowiedzi na wniosek [...] maja 2025 r., nie można uznać, iż organ nie popadł w bezczynność.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ewentualnie umorzenie postępowania wskazując, że nie pozostaje w bezczynności. Wyjaśnił, że nie mógł zrealizować wniosku skarżącego w zakresie udostępnienia opinii [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dotyczących budynku przy ul. [...] w [...], gdyż na dzień udzielania odpowiedzi w zasobach Urzędu [...] dokumentu tego nie było. Dlatego skarżącemu w ramach odpowiedzi została udzielona informacja o potrzebie zwrócenia się w tym zakresie do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Dodatkowo podał, że [...] czerwca 2025 r. uzyskał od [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków treść opinii tego organu z [...] maja 2020 r. w sprawie remontu i przebudowy budynku przy ul. [...], którą udostępnił skarżącemu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935); zwanej dalej P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

W myśl art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających.

Skarga analizowana wg. podanych kryteriów kontroli jest zasadna.

Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1– 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast okoliczność wydania aktu lub podjęcia czynności po wniesieniu skargi powoduje, że bezprzedmiotowe jest orzekanie w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, ale uwzględnienie skargi może wówczas polegać na stwierdzeniu, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo naruszenie prawa nie było rażące (wyrok NSA z 2 lutego 2018 roku, sygn. akt II OSK 2966/17). Sąd mając na względzie katalog możliwych rozstrzygnięć wymienionych w art. 149 P.p.s.a. powinien odnieść się do całości sprawy orzekając zarówno w zakresie bezczynności, jak i dokonując oceny, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa.

W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej – art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2022 r. poz. 902); zwanej dalej u.d.i.p., zaś zakres podmiotowy – wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że Prezydent [...] jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a przedmiotem wniosku uczyniono dokument urzędowy stanowiący informacją publiczną.

Sporne pozostaje jedynie to, czy obowiązek informacyjny został przez organ w sposób prawidłowy zrealizowany.

Z akt sprawy wynika, że na wniosek z [...] maja 2025 r., w części dotyczącej udzielenia informacji publicznej poprzez przesłanie skanu opinii wojewódzkiego konserwatora zabytków dotyczącego budynku przy ul. [...] w [...], organ pismem z [...] maja 2025 r. poinformował wnioskodawcę, iż aby uzyskać wnioskowaną opinię należy zwrócić się do [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...]. Następnie po wniesieniu skargi do Sądu na bezczynność w przedmiocie realizacji powyższego wniosku, w załączeniu do pisma z [...] czerwca 2025 r., skarżącemu udostępniono stanowisko [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] maja 2020 r. dotyczące remontu i przebudowy budynku przy ul. [...] w [...].

Podkreślenia wymaga, że udzielając odpowiedzi na wniosek pismem z [...] maja 2025 r. organ nie poinformował wnioskodawcy, iż powyższego dokumentu nie posiada. Obowiązek informacyjny, w świetle art. 4 ust. 3 u.d.i.p., spoczywa na podmiocie będącym w posiadaniu takiej informacji. Tym samym odesłanie wnioskodawcy do innego podmiotu (będącego autorem dokumentu) bez podania informacji o braku wnioskowanego dokumentu w zasobach podmiotu, do którego wpłynął wniosek, nie może być uznane za prawidłowe zrealizowanie obowiązku informacyjnego.

Należy podkreślić, że przepisy u.d.i.p. nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w 14-dniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

Udostępnienie informacji publicznej dokonywane jest w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 (...), następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w sytuacji, gdy podmiot obowiązany nie jest dysponentem żądanej informacji, zawiadamia o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie.

Tym samym skarżony organ nie rozpoznał wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej w ustawowym terminie i popadł w stan bezczynności, który ustał [...] czerwca 2025 r. wraz pozyskaniem od [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i udostępnieniem skarżącemu żądanego dokumentu oraz oświadczeniem w odpowiedzi na skargę z [...] czerwca 2025 r., iż w dacie rozpoznawania przedmiotowego wniosku Prezydent [...] wnioskowaną informacją nie dysponował.

W świetle powyższych okoliczności, skoro udostępnienie informacji nastąpiło po upływie ustawowego 14-dniowego terminu załatwienia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) i nie zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p., a nadto już po wniesieniu skargi, Sąd był zobowiązany z urzędu do orzeczenia o uwzględnieniu skargi na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (punkt 1 sentencji wyroku) poprzez deklaratoryjne stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie załatwienia wniosku skarżącego.

Oceniając natomiast stan faktyczny sprawy w odniesieniu do przesłanek z art. 149 § 1a P.p.s.a., Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa (punkt 2 sentencji wyroku). Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, K.p.a. Komentarz, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., jest bowiem taki stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12).

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie sytuacja rażącej bezczynności nie zaistniała, albowiem nieuwzględnienie wniosku skarżącego nie wynikało ze złej woli organu lecz błędnego procedowania w sprawie. Organ pismem z [...] maja 2025 r. udzielił nieprawidłowej odpowiedzi wskazując wnioskodawcy sposób w jaki może żądany dokument uzyskać. Z korespondencji mailowej znajdującej się w aktach sprawy wynika, iż wnioskowanego dokumentu skarżony organ nie posiadał i pozyskawszy takowy niezwłocznie zainteresowanemu przekazał. Organ wykazał się dobrą wolą aby zrealizować obowiązek informacyjny, choć wystarczyło w wymaganym terminie poinformować wnioskodawcę, iż w jego zasobach nie znajduje się żądany dokument i uwolnić się od zarzutu bezczynności. Jak wskazał NSA w wyroku z 26 września 2024 r. sygn. akt III OSK 2615/22, dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wówczas, gdy informacja fizycznie istnieje, nie została wcześniej udostępniona wnioskodawcy i nie funkcjonuje w obiegu publicznym. W sytuacji, gdy wnioskodawca domaga się udostępnienia informacji niebędących w posiadaniu adresata wniosku w dniu jego złożenia, a więc nie jest możliwa realizacja żądania udostępnienia informacji publicznej, wówczas organ powinien o tym poinformować wnioskodawcę w drodze zwykłego pisma.

W przedmiocie należnych skarżącemu kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 3 wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., które obejmują: wpis od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).

Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (www.orzeczenia.nsa.gov.pl).