Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Kamińska po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Z. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Z., a Prezydentem Miasta K. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku B. W. w sprawie udzielenia pomocy finansowej w formie zasiłku okresowego i zasiłku celowego na zakup obuwia postanawia: wskazać Prezydenta Miasta K. jako organ właściwy do rozpoznania wniosków.

I OW 217/12

UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2012 r. Wójt Gminy Z. reprezentowany przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. wystąpił o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zaistniałego tym organem, a Prezydentem Miasta K. w sprawie wydania decyzji o udzielenie pomocy finansowej w formie zasiłku okresowego i zasiłku celowego na zakup obuwia dla B. W. przebywającego w K. przy ul. [...] i ul. [...].

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu [...] listopada 2012 r. Prezydent Miasta K. przekazał Wójtowi Gminy Z. wniosek przebywającego w K. B. W. wraz z dokumentacją o udzielenie pomocy finansowej w formie zasiłku okresowego i zasiłku celowego na zakup obuwia. Zgodnie z art. 101 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, a w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zamieszkania tej osoby na pobyt stały. Wójt Gminy Z. podał, że B. W. nie jest osobą znaną pracownikom socjalnym miejscowego Ośrodka, a jego życie nigdy nie koncentrowało się a terenie Gminy Z. bowiem od około 40 lat przebywał i mieszkał w K., gdzie założył rodzinę (w [...] zamieszkują jego córki) i tam koncentrowało się jego życie. Z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynik, że pobyt stały jest zamieszkaniem w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Ze zgromadzonej dokumentacji przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. nie wynika, że B. W. nosi się z zamiarem stałego przebywania na terenie Gminy Z., a wyłącznie na terenie miasta K.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Prezydent Miasta K., reprezentowany przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. podał, iż zasadą jest, że dla osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej właściwą jest gmina miejsca zamieszkania – art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

Niemniej w przypadku osoby bezdomnej, a taką osobą jest B. W., gminą właściwą miejscowo do udzielenia pomocy jest gmina ostatniego zameldowania tej osoby na pobyt stały, co wynika z art. 101 ust. 2 powołanej ustawy. Dlatego też zdaniem Prezydenta Miasta K., Wójt Gminy Z. błędnie wskazuje w uzasadnieniu wniosku do Sądu, że przypadku osób bezdomnych właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zamieszkania.

Natomiast w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej osoba bezdomna to osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osoba niezamieszkała w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.

Z kolei art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn. Dz. z 2005 r. Dz. U. Nr 31 poz. 733 ze zm.) stanowi, iż ilekroć w ustawie jest mowa o: lokalu – należy przez to rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki; nie jest w rozumieniu ustawy lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. Jak natomiast wnika z dokumentacji zgromadzonej przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. B. W. od [...] września 2007 r. jest wymeldowany z pobytu stałego w miejscowości Ch. w gminie Z. Nie posiada on stałego miejsca pobytu, nie przebywa ani nie nocuje nawet w lokalu, prowadzi tułaczy tryb życia, nocuje w miejscach niemieszkalnych. Każdy z przeprowadzonych wywiadów środowiskowych był sporządzony w warunkach niemieszkalnych /altanka działkowa, klatka schodowa/. Wbrew informacjom zawartym w uzasadnieniu wniosku do Sądu o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, B. W. nie posiada pobytu stałego w myśl art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, na terenie Gminy Miejskiej K., gdyż nie zamieszkuje on w K. pod żadnym oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Sam fakt chęci przebywania w K. nie jest wystarczający do stwierdzenia, ze Gmina Miejska K. jest miejscem zamieszkania czy też pobytu stałego tej osoby. Ponadto, zgodnie z art. 74 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności ilekroć w przepisach prawa jest mowa o zameldowaniu na pobyt stały lub zameldowaniu na pobyt czasowy, od dnia 1 stycznia 2014 r. należy przez to rozumieć miejsce zamieszkania, o którym mowa w art. 25 Kodeksu cywilnego.

W związku powyższym wniesiono o wskazanie, iż gminą właściwą do rozpatrzenia wniosku B. W. o pomoc jest Gmina Z.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", co oznacza, że należy je rozumieć zgodnie z ogólną definicją tego terminu, zawartą w przepisach kodeksu cywilnego. Art. 25 k.c. stanowi, że miejscem zamieszkania osoby jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, przy czym ustalenie tego zamiaru powinno być oparte o kryteria zobiektywizowane. O zamieszkiwaniu można mówić więc wówczas, gdy występujące okoliczności pozwalają przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosków, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem aktywności życiowej danej osoby fizycznej.

Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy zwrócić uwagę, że B. W. nie jest znany pracownikom socjalnym Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., a jak wynika z informacji zawartych w aktach sprawy, w tym w Kwestionariuszu Wywiadu Środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wynika, że przebywa on w K. od kilkudziesięciu lat, z tym miastem jest związany, kilkukrotnie posiadając meldunek na pobyt czasowy. Tam pracował jako stolarz i miejscowość ta stanowi jego centrum życiowe. W tym mieście także ubiega się o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej.

B. W. nie przebywa na terenie gminy Z., nie ma zamiaru stałego pobytu na jej terenie. To na terenie miasta K. przebywa od wielu lat, także u znajomego, który zmarł i znajomej, która wyjechała na stałe za granicę. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy przyjąć, że to w K., chce koncentrować swoją aktywność życiową.

Wobec tego stwierdzić należy, że to Prezydent Miasta K. jest właściwy do rozpatrzenia wniosków o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego i zasiłku celowego na zakup obuwia.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji postanowienia.