Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SAB/Sz 4/26 odrzucające skargę P. B. na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, postanowieniem z 2 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SAB/Sz 4/26, odrzucił skargę P. B. na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

P. B. wniósł do WSA w Szczecinie skargę na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału I z 14 stycznia 2026 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL, podpisanie skargi (podpisano jedynie pismo przewodnie do skargi) lub nadesłanie podpisanej skargi podpisem odręcznym, profilem zaufanym lub podpisem kwalifikowanym, a także do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 100 zł. Jednocześnie wskazano, że wezwania należy wykonać w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.

Wezwania zostały wysłane do skarżącego za pośrednictwem Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP) i skutecznie doręczone 19 stycznia 2026 r. W tym samym dniu skarżący uiścił wpis sądowy od skargi, przesłał podpisane elektronicznie pisma dotyczące przesłania potwierdzenia uiszczenia wpisu oraz repliki na odpowiedź organu na skargę. Z weryfikacji podpisu wynikał numer PESEL skarżącego. Natomiast brak formalny skargi w postaci podpisu nie został uzupełniony we wskazanym przez Sąd I instancji terminie.

W zażaleniu na to postanowienie skarżący zażądał uchylenia postanowienia WSA w Szczecinie i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz pozostawienia rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego Sądowi rozpoznającemu sprawę. Zarzucono naruszenie:

‒ art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez ich zastosowanie w sposób skrajnie formalistyczny i oderwany od rzeczywistego przebiegu postępowania, tj. przez przyjęcie, że brak formalny skargi nie został usunięty w stopniu umożliwiającym dalsze procedowanie, pomimo że po doręczeniu wezwania został uiszczony wymagany wpis sądowy, skarżący został jednoznacznie zidentyfikowany przez Sąd I instancji, a z całokształtu jego czynności nie wynikała żadna wątpliwość co do autorstwa skargi, zakresu żądania ani woli jej popierania;

‒ art. 46 § 1 pkt 4 i art. 46 § 2a-2b P.p.s.a. przez ich nadmiernie rygorystyczną wykładnię, nieuwzględniającą specyfiki wniesienia skargi drogą elektroniczną wraz z podpisanym pismem przewodnim i dalszymi podpisanymi pismami procesowymi w tej samej sprawie, co doprowadziło do sprowadzenia oceny skuteczności czynności procesowej do czysto technicznego rozdzielenia podpisanego pisma przewodniego od załącznika zawierającego skargę, pomimo braku jakiejkolwiek realnej niepewności co do pochodzenia pisma;

‒ art. 45 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez zastosowanie najsurowszej sankcji procesowej, tj. odrzucenia skargi, w sytuacji, w której cel wymogów formalnych został w istocie osiągnięty, a uchybienie miało charakter wyłącznie techniczny i nie uniemożliwiało merytorycznego rozpoznania sprawy;

‒ standardu sądowej ochrony prawa do informacji publicznej przez zamknięcie drogi sądowej w sprawie dotyczącej kontroli bezczynności organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wyłącznie formalnych, mimo że sprawy z zakresu dostępu do informacji publicznej wymagają szczególnie starannego wyważenia między wymogami formalnymi a realną ochroną prawa jednostki do kontroli działalności organów władzy publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: P.p.s.a.) skarga kierowana do sądu administracyjnego powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, m.in. musi zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). W przypadku, gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno zostać podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zasady te dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego (art. 46 § 2a-2b P.p.s.a.). Według zaś art. 49 § 1-2 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Niewykonanie w terminie tego wezwania skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Wezwania z 14 stycznia 2026 r.: do podania numeru PESEL, podpisania skargi lub nadesłania podpisanej skargi podpisem odręcznym, profilem zaufanym lub podpisem kwalifikowanym, a także do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi zostało skutecznie doręczone stronie 19 stycznia 2026 r., a więc zakreślony w zarządzeniu siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku formalnego upływał 26 lutego 2026 r. Skarżący już 19 stycznia 2026 r. uiścił wpis sądowy od skargi, przesłał podpisane elektronicznie pisma dotyczące przesłania potwierdzenia uiszczenia wpisu oraz repliki na odpowiedź organu na skargę. Ponadto Sąd I instancji uzyskał numer PESEL skarżącego z weryfikacji podpisu. Natomiast brak formalny skargi w postaci podpisu nie został uzupełniony we wskazanym przez Sąd I instancji terminie. Podkreślić trzeba, że strona jest zobligowana do wykonania w zakreślonym terminie, wszystkich nałożonych przez nią obowiązków.

Wskazać trzeba na postanowienia uchwały NSA z 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FSP 2/21, w której stwierdzono, że zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b P.p.s.a., skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 269 P.p.s.a., postanowienia tej uchwały są wiążąca również dla Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę.

Słusznie zauważył Sąd I instancji, że skarżący podpisał jedynie pismo przewodnie (ogólne), a skarga, stanowiąca załącznik do tego pisma, nie zawierała podpisu. Przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 46 § 2a-2b P.p.s.a., konieczność opatrzenia kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym dotyczy także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Tymczasem strona, pomimo wezwania, w oznaczonym terminie tego braku formalnego nie uzupełniła. Zasadnie więc WSA w Szczecinie, z uwagi na postanowienia art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., odrzucił skargę.

Zaznaczyć tu należy, że prawomocne postanowienie o odrzuceniu skargi nie ma przymiotu powagi rzeczy osądzonej, a skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść ‒ zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a. ‒ w każdym czasie, o ile nadal trwa stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Ewentualne nieprawidłowości w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, mogą zatem stać się przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, w wyniku nowej, prawidłowo złożonej skargi.

W wyroku z 10 maja 2000 r., sygn. akt K 21/99 Trybunał Konstytucyjny wskazał, że prawo do sądu nie jest prawem absolutnym i bezwzględnym. Nawet sposób ukształtowania postępowania przed sądem stwarza pewne ograniczenia, do których można zaliczyć m.in.: terminy procesowe i materialne, opłaty, zasady inicjowania postępowania, rygory postępowania dowodowego. Są one niezbędne ze względu na pozostałe wartości państwa prawnego, jak np. zaufanie do prawa czy bezpieczeństwo prawne. Dlatego też nie można zgodzić się ze skarżącym, że Sąd I instancji dopuścił się względem niego nadmiernego formalizmu procesowego, żądając od niego wypełnienia wymogów formalnych, określonych przepisami prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak sentencji.