Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2008r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nadania i wybicia nowych numerów identyfikacyjnych pojazdu; uchyla zaskarżoną decyzję. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ A. Zieliński /-/ J. Szaniecka

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta P. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 - dalej kpa), art. 66a ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.), §28 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 133 z 2002 r. poz. 908) i §11 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 32 z 2003 r. poz. 262 ze zm.) nie wyraził zgody na nabicie nowych numerów identyfikacyjnych nadwozia w pojeździe marki V. T. [...], zarejestrowanego na G. G..

W uzasadnieniu decyzji podano, iż rejestracja przedmiotowego pojazdu na nazwisko skarżącego miała miejsce w dniu [...] r., w oparciu o przedłożony dowód rejestracyjny wydany przez Urząd Miasta L., dowód własności – umowę kupna-sprzedaży, dowód tożsamości. Wydano wówczas stały dowód serii [...] oraz tablice rejestracyjne nr [...]. W dniu [...] r. do Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta P. wpłynęło postanowienie Prokuratury Rejonowej P. G. o umorzeniu dochodzenia w sprawie przerobienia w nieustalonym miejscu i czasie znaków identyfikacyjnych w przedmiotowym pojeździe – [...]. Z treści postanowienia wynika, iż w toku dochodzenia ustalono, iż dokonano wcięcia w całości przedniego podszybia łącznie z wybitym tam numerem oraz wspawano podszybie z nowym, nie fabrycznym numerem. Powołany w sprawie biegły odczytał oryginalny numer nadwozia przedmiotowego pojazdu. Prowadzone czynności przez Prokuraturę nie doprowadziły do ustalenia czasu, miejsca i osoby, która dokonała przerobienia numerów przedmiotowego pojazdu. Wnioskodawca przedłożył w Wydziale Komunikacji kopie rachunku nr [...] wystawionego przez A. H. z W. wraz z tłumaczeniem tego dokumentu, z którego wynika, iż wskazana firma nabiła w pojeździe nr [...]. Następnie załączył rachunek z dnia [...] r. z którego wynika, iż rozszerzono zlecenie o nabicie numerów nadwozia. Powyższych zmian nie odnotowano w karcie pojazdu, a z informacji uzyskanych z Konsulatu Generalnego R. F. N. we W. oraz wyjaśnień otrzymanych z Ambasady N. wynika, iż nadanie numeru identyfikacyjnego pojazdu następuje przez właściwy urząd dopuszczający pojazd do ruchu i fakt ten musi zostać odnotowany w karcie pojazdu. W tym przypadku takich adnotacji w karcie pojazdu nie zamieszczono. Wyjaśniono, że w przedmiotowym pojeździe numery nadwozia okazały się nie fabryczne. Stąd pojazd nie może zostać dopuszczony do ruchu bowiem nie spełnia warunków określonych w §11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Wskazano, iż w tym przypadku brak przesłanek do nadania i nabicia nowych numerów identyfikacyjnych w oparciu o przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Pismem z dnia [...] r., które do organu I instancji wpłynęło w dniu [...] r., pełnomocnik skarżącego wniósł odwołanie od powyższej decyzji, żądając jej uchylenia i orzeczenie co do istoty sprawy. Zarzucił naruszenie art. 66a ust. 2 ustawy Prawo o ruchy drogowym poprzez jego niezastosowanie. Wskazał, iż w wyjaśnieniach uzyskanych z placówek dyplomatycznych R.F. N. wynika jedynie mechanizm ponownego nabijania numerów pojazdu, wyjaśnienia te jednakże nie odnoszą się do konkretnego pojazdu stanowiącego własność skarżącego. Wskazał, iż z przedłożonych przez stronę dokumentów wynika, iż autoryzowany dealer dokonał nabicia numeru identyfikacyjnego ściśle określonego, którego nie mógł przyjąć dowolnie, wiec musiało to nastąpić w uzgodnieniu z odpowiednimi władzami. Podniósł, iż w przypadku gdy z nadesłanego dokumentu VIN wynika, że jeżeli nie istnieje numer identyfikacyjny względnie nie można go z całą pewnością ustalić, to wydział komunikacji może nadać odpowiedni numer, a z akt wynika, iż zostało wymienione całe przednie podszybie, co z technicznego punktu widzenia musiało spowodować nabicie nowego numeru identyfikacyjnego. Zdaniem pełnomocnika organ nie uwzględnił możliwości wydania decyzji w oparciu o pkt 3 art. 66a ust. 2, podczas gdy przedmiotowy pojazd został naprawiony w A. H. w W., a w czasie tej naprawy zostało wymienione podszybie, na którym znajdował się numer identyfikacyjny.

Decyzją z dnia [...] (powinno być [...] r.) Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa i art. 66a ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż postępowanie w sprawie nadania nowego numeru identyfikacyjnego zostało wszczęte w związku z wnioskiem strony z dnia [...] r., w którym nie sprecyzowano na jakiej podstawie prawnej strona domaga się podjęcia działań przez organ I instancji. Zdaniem Kolegium pismo pełnomocnika strony z dnia [...] r. i wyrażone w tym piśmie stanowisko o możliwości rozpoznania wniosku w oparciu o przepis art. 66a ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym dotyczy toczącej się wówczas sprawy rejestracji pojazdu, a pełnomocnik nie był umocowany w sprawie nadania i nabicia numerów identyfikacyjnych. W tej sytuacji Kolegium uznało, że ocenie podlega cały art. 66a ust. 2 ustawy. Wskazano, że w odniesieniu do przedmiotowego pojazdu nie zachodzą przesłanki ujęte w punktach 1-6 tego artykułu. Zgodnie z art. 66 ust. 3 ustawy okoliczności wymienione w pkt 6 art. 66a ust. 2 powinny zostać stwierdzone pisemną opinią rzeczoznawcy samochodowego, a opinia taka powinna wykluczać ingerencję w pole numerowe w celu umyślnego ich zniszczenia lub zafałszowania, tymczasem w aktach sprawy opinii takiej brak. Z akt sprawy wynika natomiast, że w pojeździe dokonano wycięcia w całości przedniego podszybia łącznie z wbitym tam numerem oraz wspawano podszybie z nowym niefabrycznym numerem, niefabryczny jest także numer silnika. Wskazano, iż ustaleń tych dokonała Prokuratura Rejonowa P.-G., a umorzenie dochodzenia nastąpiło wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa. Zdaniem Kolegium Prokuratura udowodniła fałszerstwo numerów identyfikacyjnych, a to wyklucza możliwość wydania decyzji no nadaniu numerów identyfikacyjnych w oparciu o punkt 6 art. 66a ust. 2 ustawy. Wskazana w art. 66a ust. 3 opinia ma na celu wykluczenie okoliczności, która została jednoznacznie stwierdzona w powyższym dochodzeniu.

W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik G. G. wniósł o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach. Zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego art. 66a ust. 2 pkt 6 ustawy poprzez błędne przyjęcie, iż cecha identyfikacyjna nie została zniszczona podczas wypadku drogowego lub podczas naprawy, naruszenie art. 7 kpa poprzez działanie w toku postępowania na szkodę strony postępowania, z naruszeniem słusznego interesu obywatela, naruszenie art. 77 kpa poprzez nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz nie zapoznanie się z całością materiału zebranego w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę. Podniósł, iż postanowienie Prokuratora Rejonowego w P. z [...] r. nie może się ostać bowiem skarżący otrzymał dokumenty od sprzedającego pojazd J. T., nie można argumentować, iż dochodzenie zostało umorzone z powodu nie wykrycia sprawcy, bowiem wspawania numerów dokonał znany organom zakład naprawy samochodów na wyraźne zlecenie ówczesnego właściciela pojazdu, którego zeznania to potwierdzą. Tym samym istnieje domniemanie, że pojazd uległ wypadkowi i istniała konieczność wspawania nowego podszybia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację przytoczoną w zaskarżonej decyzji. Wskazano, iż nadanie nowego numeru identyfikacyjnego nie jest dowolne, lecz obwarowane warunkami określonymi w ustawie. Podniesiono, iż twierdzenie jakoby pojazd uległ uszkodzeniu w wypadku drogowym powinno zostać potwierdzone opinią rzeczoznawcy samochodowego, a takiej opinii w sprawie nie ma. Kolegium wskazało, iż opinia rzeczoznawcy powinna być wydana przed naprawą pojazdu, tak aby rzeczoznawca mógł ocenić, czy ingerencja w pole numerowe miała na celu umyślne zniszczenie lub zafałszowanie. Wskazano, iż przedmiotowy pojazd został naprawiony przed kilku laty i obecnie rzeczoznawca nie mógłby stwierdzić, że uszkodzenie pola numerowego nie było celowym zniszczeniem lub zafałszowaniem. Wskazano także, iż postanowienie Prokuratora wydane w postępowaniu karnym wiąże Kolegium, które jako organ administracji nie ma uprawnień do przeprowadzenia dowodu mającego na celu ustalenie sprawcy przestępstwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, lecz częściowo z innych przyczyn, aniżeli wskazano w jej treści.

W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. W niniejszej sprawie, rozstrzygając skargę w powyższym zakresie, Sąd uznał, że organy orzekające naruszyły przepisy prawa w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy.

Warunkiem skuteczności czynności procesowej jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z art. 127 §1 i 2 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy odwołanie do organu administracji wyższego stopnia. Zgodnie z art. 129 §2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność tej czynności, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Z uwagi na powyższe obowiązkiem organu rozpatrującego odwołanie jest w pierwszej kolejności zbadanie, w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż organ odwoławczy w ramach postępowania wstępnego telefonicznie zwrócił się do organu I instancji o nadesłanie dowodu doręczenia decyzji z dnia [...] r. (dowód: notatka służbowa członka Kolegium z dnia [...]r.), lecz akta administracyjne sprawy nie zawierają takiego dowodu, co w konsekwencji naraża organ odwoławczy na zarzut naruszenia art. 134 kpa. Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wyjaśnia na jakiej podstawie uznano, iż odwołanie wniesione zostało z zachowaniem terminu, co narusza art. 107 §3 kpa. Powyższe uchybienia mają istotne znaczenie dla sprawy, bowiem rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej. Ciężar tego uchybienia sprawia, iż Sąd nie jest w takim przypadku związany zakazem orzekania na niekorzyść strony wnoszącej skargę, zgodnie z art. 134 §2 ppsa, bowiem rozważać należy możliwość stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w przypadku gdyby okazało się, iż odwołanie wniesione zostało po terminie. W ocenie Sądu w powyższym zakresie organ odwoławczy winien poczynić stosowne ustalenia, a jeżeli z braku dowodów uznał na korzyść strony skarżącej, iż odwołanie wniesione zostało z zachowaniem terminu, winien dać temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Takiego działania organu odwoławczego w badanym przypadku zabrakło. Powyższa okoliczność nie stanowi jednakże samoistnej przyczyny, dla której Sąd skargę uwzględnił.

Zgodnie z art. 1 pkt 1 i art. 104 § 1 kpa, a także zgodnie z ukształtowanymi poglądami doktryny prawa administracyjnego i orzecznictwa sądowego, decyzja administracyjna jest formą załatwienia indywidualnej sprawy administracyjnej. Wydanie decyzji jest możliwe wtedy, gdy prawo materialne przewiduje w konkretnym stanie faktycznym konkretyzację normy prawnej wobec indywidualnie określonego adresata poza aparatem administracyjnym.

Przedmiotowa sprawa dotyczy decyzji wydanej w przedmiocie odmowy wydania zgody na nadanie nowych cech identyfikacyjnych pojazdu.

Zgodnie z art. 66 ust. 3a ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazd uczestniczący w ruchu powinien posiadać nadane przez producenta, z zastrzeżeniem art. 66a, cechy identyfikacyjne: numer VIN albo numer nadwozia, podwozia lub ramy (pkt 1). Zgodnie z art. 66a ust. 1 wskazanej ustawy cechy identyfikacyjne, o których mowa w art. 66 ust. 3a, nadaje i umieszcza producent. Natomiast w przypadkach określonych a art. 66a ust. 2 starosta właściwy w sprawach rejestracji pojazdu wydaje decyzję o nadaniu cech identyfikacyjnych w odniesieniu do pojazdu:

1) zbudowanego przy wykorzystaniu nadwozia, podwozia lub ramy konstrukcji własnej, którego markę określa się jako "[...]";

2) w którym dokonano wymiany ramy lub podwozia na odpowiednio ramę lub podwozie bez numeru fabrycznego;

3) odzyskanego po kradzieży, w którym cecha identyfikacyjna uległa zatarciu lub sfałszowaniu;

4) nabytego na licytacji publicznej lub od podmiotu wykonującego orzeczenie o przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, w którym cecha identyfikacyjna uległa zatarciu lub sfałszowaniu;

5) w którym cecha identyfikacyjna uległa zatarciu lub sfałszowaniu, a prawomocnym orzeczeniem sądu zostało ustalone prawo własności pojazdu;

6) w którym cecha identyfikacyjna uległa skorodowaniu lub została zniszczona podczas wypadku drogowego albo podczas naprawy.

Zgodnie z ust. 3 art. 66a okoliczności, o których mowa w ust. 2 pkt 6, powinny być stwierdzone pisemną opinią rzeczoznawcy samochodowego, a opinia powinna wskazywać pierwotne cechy identyfikacyjne lub jednoznacznie wykluczać ingerencję w pole numerowe w celu umyślnego ich zniszczenia lub zafałszowania.

Zgodnie z ust. 4 umieszczone cechy identyfikacyjne starosta wpisuje w dowodzie rejestracyjnym i w karcie pojazdu, jeżeli była wydana.

W badanym przypadku wnioskiem z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się do Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta P. o wydanie dowodu rejestracyjnego przedmiotowego pojazdu oraz tablic rejestracyjnych Nr [...]. Wniosek złożony został w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostawała decyzja o rejestracji przedmiotowego pojazdu (decyzja z dnia [...] r.) oraz dowód rejestracyjny [...] W odpowiedzi pismem z dnia [...] r. uzyskał informację o konieczności złożenia wniosku o wydanie zgody na nadanie nowych numerów identyfikacyjnych pojazdu, a wówczas po uzyskaniu akceptacji zostanie wydany nowy dowód rejestracyjny. Wniosek taki został przez pełnomocnika skarżącego wniesiony przy piśmie z dnia [...].

Zważyć należy, iż odnośnie przedmiotowego pojazdu biegły rzeczoznawca powołany na potrzeby dochodzenia prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową P. G. w P. stwierdził, iż numer nabity i wpisany w dowodzie rejestracyjnym nr [...] jest numerem nieoryginalnym. Biegły odczytał przy tym oryginalny numer identyfikacyjny nadwozia przedmiotowego pojazdu. Z akt administracyjnych sprawy – postanowienia Prokuratora o umorzeniu dochodzenia, wynika przy tym, iż w rejestrze pojazdów poszukiwanych nie odnotowano pojazdu o numerze nadwozia, który odczytano jako pierwotnie nabity numer nadwozia przedmiotowego pojazdu. W tych okolicznościach odnośnie numeru nadwozia uznać należy, iż odczytanie oryginalnych numerów nadwozia oznacza, że w tym zakresie nie zachodzi konieczność nadania nowego numeru identyfikacyjnego w trybie art. 66a ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Pojazd legitymuje się bowiem numerem identyfikacyjnym nadwozia nadanym przez producenta (art. 66a ust. 1 ustawy), tym samym w powyższym zakresie wniosek powinien zostać rozpatrzony jako wniosek o odtworzenie pierwotnych numerów fabrycznych. W świetle powyższego wskazany przepis nie mógł stanowić materialnoprawnej podstawy zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze rozpatrujący sprawę Sąd uznał, że w odniesieniu do numeru nadwozia przedmiotowego pojazdu brak było podstaw prawnych do wydania zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.

Odmiennie natomiast należy potraktować ustalenie biegłego, iż nieoryginalny jest również numer silnika przedmiotowego pojazdu. Wobec takiego stwierdzenia uznać należy, iż warunkiem dokonania odpowiednich zmian w dowodzie rejestracyjnym jest uprzednie przeprowadzenie postępowania o nadanie nowego numeru identyfikacyjnego silnika, w trybie określonym w art. 66a ust. 2 ustawy. W ocenie Sądu wniosek strony skarżącej powinien zostać rozpoznany w oparciu o pkt 6 art. 66a ust. 2 ustawy. Wskazać bowiem należy, iż z dokumentów przedłożonych przez skarżącego w ramach postępowania administracyjnego wynika, iż pojazd był naprawiany na terenie N. naprawy dokonywał autoryzowany salon naprawy samochodów, działając na zlecenie osoby, od której pojazd został przez skarżącego zakupiony. Należy przy tym wskazać, iż chybione są uwagi Kolegium, iż w tym przypadku niecelowe jest zlecanie wykonania opinii o której stanowi przepis art. 66a ust. 3 Prawa o ruchu drogowym. Opina biegłego ma w tym przypadku na celu ustalenie pierwotnych cech identyfikacyjnych silnika lub jednoznacznie wykluczyć ingerencję w pole numerowe w celu umyślnego ich zniszczenia lub zafałszowania. W ocenie Sądu skarżący powinien zostać zobowiązany do przedłożenia takiej opinii, dowód z której podlegałby ocenie zgodnie z art. 80 kpa. Wskazać należy, iż w ramach przeprowadzonego postępowania dowodowego organ naruszył zasady określone w art. 7 i 77 §1 kpa, poprzez pominięcie przeprowadzenia dowodu z akt postępowania prowadzonego przez Prokuraturę oraz pominięcie przeprowadzenia dowodu z zeznań osoby, od której pojazd skarżący zakupił – na okoliczność stanu pojazdu przed naprawą, którą osoba ta zleciła.

Informacja o numerze nadwozia oraz silnika pojazdu podlegającego rejestracji lub zarejestrowanego jest niezbędnym elementem treści dowodu rejestracyjnego. W przypadku ustalenia, iż numer silnika jest nieoryginalny oraz, że doszło do wymiany części karoserii, na której nabity był numer inny, aniżeli numer wskazany w dowodzie rejestracyjnym, odpowiedniej zmiany wymaga wpis w dowodzie rejestracyjnym. Zważyć należy, iż wniosek o wydanie dowodu rejestracyjnego zgłoszony został przez pełnomocnika skarżącego w momencie, gdy Kolegium uchyliło decyzję organu I instancji podjętą w trybie wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 §1 pkt 5 kpa o uchyleniu decyzji rejestracyjnej z dnia [...] r. z uwagi na upływ pięcioletniego okresu od jej doręczenia. Tym samym decyzja o rejestracji przedmiotowego pojazdu pozostawała w obrocie prawnym. Tymczasem ujawnienie w toku dochodzenia prokuratorskiego, iż decyzja o rejestracji podjęta została w oparciu o dokumentację, która okazała się niezgodna ze stanem faktycznym ujawnionym w późniejszym okresie, nakazuje rozważyć możliwość dokonania odpowiedniej zmiany wpisów w dowodzie rejestracyjnym, poprzez odpowiednią zmianę decyzji o rejestracji. Są bowiem takie sytuacje, w których pojazd nie mógłby być w ogóle zarejestrowany w świetle przepisów Prawa o ruchu drogowym, do takich sytuacji należy np. brak numerów identyfikacyjnych pojazdu lub ich nieczytelność. W takim przypadku nadanie i nabicie numerów jest sferą faktów składających się na treść postępowania sensu stricto rejestracyjnego. W świetle powyższego wyrażenie zgody lub odmowa wyrażenia zgody na nadanie i nabicie numerów identyfikacyjnych pojazdu nie jest odrębną sprawą administracyjną, a ocena legalności działania organu w tym zakresie powinna następować poprzez badanie decyzji administracyjnej o zarejestrowaniu (odmowie zarejestrowania) pojazdu lub decyzji w sprawie zmiany decyzji o zarejestrowaniu (por. wyrok NSA z 23.02.2000 r. sygn. II SA 240/00 publ. Pr. Gospodarcze 2001/6/51 Lex nr 47524). Jednym z warunków uzyskania dowodu rejestracyjnego jest przedstawienie dokumentów poświadczających dane identyfikacyjne pojazdu, którymi są: numer nadwozia (podwozia) oraz numer silnika. Takim dokumentem może być także opinia biegłego sporządzona w trybie art. 66a ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

W art. 9 k.p.a. zawarta została zasada udzielania pomocy prawnej stronom i innym uczestnikom postępowania, z której wynika obowiązek informowania i wyjaśniania stronie przez organ administracji publicznej całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Urzędnik państwowy ma obowiązek zwrócenia uwagi strony na całokształt okoliczności sprawy, jeżeli stwierdzi, lub powinien stwierdzić, że zamierza ona podjąć działania wiążące się przynajmniej z ryzykiem wystąpienia niekorzystnych dla niego skutków. Pracownik administracji ma przy tym obowiązek udzielania informacji w możliwie jasny sposób, a informacja przekazywana przez organy administracji powinna być przydatna do realizowania celów założonych przez osoby wnioskujące o jej udzielenie. W przedmiotowej doszło do naruszenia wskazanego przepisu, a oceny takiej nie zmienia okoliczność korzystania przez skarżącego z usług prawnika profesjonalnie świadczącego pomoc prawną.

W ocenie Sądu w sytuacji, gdy nie będzie możliwym odczytanie pierwotnego numeru silnika pojazd należącego do skarżącego jedyną drogą do rozwiązania zaistniałego problemu, gdy w obrocie prawnym pozostaje decyzja o rejestracji wydana w oparciu o dokumenty, które po upływie pięciu lat od przywiezienia pojazdu na teren Polski i jego pierwszej w Polsce rejestracji okazały się być wystawionymi dla pojazdu o innych numerach identyfikacyjnych, jest zmiana decyzji w trybie art. 155 kpa. Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż organ administracyjny prowadząc postępowania na podstawie art. 155 k.p.a. winien dokonać analizy sprawy pod kątem zbadania dwóch przesłanek jakimi są: interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ ten nie jest przy tym uprawniony do ponownego merytorycznego rozpoznawania sprawy. Dlatego zmiana okoliczności faktycznych, jaka nastąpiła po dniu wydania dotychczasowej decyzji może mieć znaczenie tylko dla oceny występowania w danej sprawie powyższych przesłanek, to jest interesu społecznego lub słusznego interesu strony (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 1991 r., sygn. akt II SA 893/91 (OSP 1995/2, poz. 26; ONSA 1993/2, poz. 33). Istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę taka sytuacja zachodzi w przypadku pojazdu skarżącego. Z jednej strony mamy bowiem w tym przypadku do czynienia z niezgodnością stanu faktycznego z danymi zamieszczonymi w dowodzie rejestracyjnym, z drugiej zaś strony brak jest podstaw do kwestionowania prawa własności skarżącego do przedmiotowego pojazdu (w tym i do jego części składowych), pojazd został przez niego legalnie zakupiony od osoby, na zlecenie której dokonane zostały kwestionowane zmiany, a w rejestrach poszukiwanych pojazdów nie odnotowano pojazdu o oryginalnym – odczytanym przez biegłego numerze nadwozia (w rejestrach tych nie figurował również pojazd o numerach zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym przedmiotowego pojazdu). Jednocześnie zdaniem Sądu dla bytu tej sprawy nie mają znaczenia ustalenia dotyczące trybu zmiany numerów identyfikacyjnych pojazdu, jaki obowiązuje na terenie R. F. N.. Jeżeli doszło na terenie innego państwa do niedopełnienia wymaganych formalności przy wspawaniu fragmentu nadwozia z numerem identyfikacyjnym oraz nabicia nieoryginalnego numeru silnika i nie udowodniono, że pojazd oraz jego istotne części składowe pochodziły z kradzieży, to w chwili obecnej, gdy w obrocie prawnym pozostaje decyzja o rejestracji uwzględniające nieaktualne cech identyfikacyjne pojazdu, należy poszukiwać takiego rozwiązania, które umożliwi skarżącemu legalne wykorzystanie przedmiotowego pojazdu. W tym konkretnym przypadku można uznać, iż interes skarżącego przeważa nad interesem społecznym.

Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy w pierwszej kolejności rozważy zasadność poczynienia ustaleń w przedmiocie zachowania przez stronę skarżącą terminu do wniesienia odwołania od decyzji I instancji, mając na uwadze wskazania zawarte w części wstępnej uzasadnienia niniejszego wyroku. W przypadku uznania, iż odwołanie wniesione zostało w terminie uchyli decyzję organu I instancji, a w uzasadnieniu przyszłej decyzji wyjaśni z jakich powodów uznano, iż odwołanie wniesiono w terminie oraz dokona oceny merytorycznej sprawy z uwzględnieniem wskazań zawartych w niniejszym uzasadnieniu, z uwzględnieniem woli skarżącego odnośnie wyboru dalszego trybu postępowania w przedmiotowej sprawie.

Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję. Przepisu art. 152 tej ustawy przy tym nie zastosowano, mając na uwadze charakter rozstrzygnięcia, na mocy którego skarżący nie nabył prawa oraz nie nałożono na niego obowiązków. O zwrocie kosztów postępowania Sąd nie rozstrzygnął wobec braku stosownego wniosku.

/-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ A.Zieliński /-/ J.Szaniecka

MK