Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 16 lipca 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Kazimierz Brzeziński po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 671/08 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi P.T.K. – C. Spółki z o.o. w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] stycznia 2008 r., Nr [...] w przedmiocie usług telekomunikacyjnych postanawia: oddalić zażalenie NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 671/08 wstrzymał wykonanie decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...], nakazującej P. T. K. C.Sp. z o. o. w W. usunięcie nieprawidłowości polegających na braku w treści zawieranych umów o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych oraz w treści umów zawieranych na odległość postanowień umownych wymaganych przez przepisy ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. nr 171, poz. 1800 ze zm.), a także usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w regulaminach świadczenia usług telekomunikacyjnych niezgodnych z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 1 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiadać reklamacja usługi telekomunikacyjnej (Dz. U. Nr 226, poz. 2291).

W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, iż zostały spełnione przewidziane w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż jej wykonanie może spowodować dla strony skarżącej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki finansowe istotne dla dalszego prowadzenia działalności gospodarczej i spowodować powstanie sytuacji, w której rozstrzygnięcie Sądu stałoby się dla skarżącej z ekonomicznego punktu widzenia bez znaczenia.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Prezes UKE nie podzielając powyższego stanowiska w pierwszej kolejności wskazał na uchybienia proceduralne zaistniałe w postępowaniu przed Sądem I instancji polegające na niedoręczeniu organowi pisma strony skarżącej wniesionego do Sądu w dniu [...] kwietnia 2008 r., stanowiącego według organu uzupełnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, co zdaniem organu uniemożliwiało mu ustosunkowanie się do jego treści i argumentacji w nim zawartej.

Zdaniem Prezesa UKE za uchyleniem zaskarżonego postanowienia przemawia również brak merytorycznego ustosunkowania się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia do stanowisk obu stron postępowania w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd, zdaniem organu, nie rozważył jego argumentacji przedstawionej w odpowiedzi na skargę co uzasadnia przypuszczenie, iż Sąd naruszył przepisy postępowania w sposób który mógł mieć istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.

Prezes UKE wskazał ponadto, że Sąd nie dokonał jakiejkolwiek analizy potencjalnych skutków wprowadzenia w życie postanowień decyzji oraz rozważań na temat ewentualnego wyegzekwowania przez operatora spełnionego świadczenia czy możliwości powrotu do stanu pierwotnego. Prezes UKE podniósł również, że Sąd podzielając stanowisko skarżącej uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może wyrządzić znaczną szkodę przez "możliwość wypowiadania umów przez abonentów bez obowiązku zwrotu przyznanych im ulg" oraz że przez trudne do odwrócenia skutki należy rozumieć utratę przez skarżącą części klientów spowodowaną postulowaną przez Prezesa UKE zmianą regulaminów. Uzasadnienie przedstawione przez Sąd nie jest, zdaniem Prezesa UKE, konkretyzacją normy ogólnej zawartej w art. 61 § 3 p.p.s.a., a przez to nie została wypełniona przesłanka uzasadniająca wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Organ podniósł także, że możliwość wypowiedzenia umów przez abonentów dopuszcza wprawdzie art. 59 ust. 2 - Prawa telekomunikacyjnego, zarzucił jednak, że Sąd nie dokonał analizy tego przepisu wskazując jedynie, że stanowi on podstawę wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Organ podniósł, że potencjalna możliwość wypowiadania umów przez abonentów nie może być traktowana jako szkoda, której powstanie uwarunkowane jest przez utrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji. Ewentualna rezygnacja części abonentów może być potraktowana tylko i wyłącznie jako przewidziana ustawowo konsekwencja wprowadzenia zmian w regulaminach o świadczenie usług telekomunikacyjnych regulacji zgodnych z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Ponoszenie konsekwencji działań niezgodnych z przepisami prawa (w tym ewentualna konieczność zaakceptowania złożonych przez abonentów wypowiedzeń) jest następstwem działań naruszających przepisy prawa, nie może jednakże przemawiać za wstrzymaniem wykonania skarżonej decyzji.

Zdaniem organu, przepisu tego nie można interpretować tylko w ten sposób, iż dokonanie jakiejkolwiek zmiany w regulaminie automatycznie skutkuje wypowiadaniem umów przez abonentów. Nie można bowiem zakładać, że abonent zadowolony z poziomu świadczonych przez operatora usług będzie skłonny do zmiany operatora tylko dlatego, że w regulaminie świadczenia usług nastąpiła korzystna dla niego zmiana w zakresie warunków postępowania reklamacyjnego. Poza tym abonent ma prawo do dokonania wypowiedzenia wyłącznie w najbliższym terminie, a po upływie wskazanego w umowie o świadczenie usług telekomunikacyjnych terminu, jeżeli nie wypowiedział umowy, zmieniony regulamin jest dla niego obowiązujący.

Wraz z zażaleniem Prezes UKE wniósł do Sądu pismo z dnia 5 maja 2008 r. zawierające uzupełnienie zażalenia. W piśmie tym przedstawił wątpliwości co do rzeczywistej treści rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu wskazując, że z treści postanowienia nie wynika jednoznacznie czy sąd wstrzymał wykonanie całej decyzji, (w tym rozstrzygnięcie nakładające na skarżącą karę pieniężną, nie objęte kognicją sądu administracyjnego), czy też tylko tę część decyzji, która została zaskarżona skargą. Wskazana wątpliwość w ocenie organu stanowi dodatkowy argument przemawiający za uchyleniem zaskarżonego postanowienia.

PTK C. wniosła o oddalenie zażalenia podnosząc, że zawarte w nim zarzuty są niezasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ocena podniesionych w zażaleniu zarzutów wymaga na wstępie przypomnienia, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, a więc także przepisy art. 174 p.p.s.a. określające podstawy na jakich może być oparta skarga kasacyjna.

Odpowiednie stosowanie tego przepisu w postępowaniu zażaleniowym oznacza, że aby zażalenie mogło zostać uwzględnione skarżący powinien wykazać, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie bądź też, że narusza przepisy postępowania w taki sposób, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W zażaleniu, organ w pierwszej kolejności, wskazał na zaistniałe przez Sądem I instancji naruszenie przepisów postępowania przez niedoręczenie pisma skarżącej z [...] kwietnia 2008 r., kwalifikowanego przez organ, jako uzupełnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i pozbawienie w konsekwencji organu możliwości ustosunkowania się do zawartej w tym piśmie argumentacji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten nie może być uznany za usprawiedliwiony, ponieważ omawiane pismo nie stanowiło uzupełnienia wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, jak zakwalifikował go organ, lecz stanowiło w istocie prośbę o rozpoznanie przez Sąd I instancji wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zawartego w skardze, w związku z nałożonym na PTK C. obowiązkiem wykonania decyzji w terminie do 1 maja 2008 r. Pismo to nie zawierało nowych argumentów w porównaniu do zawartych we wniosku, który organ otrzymał i do którego ustosunkował się w odpowiedzi na skargę. Oznacza to, że uchybienie polegające na niedoręczeniu tego pisma organowi nie miało wpływu na wynik sprawy, a tym samym nie może uzasadniać uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Podstawy do uchylenia tego postanowienia nie stanowi także treść pisma organu z dnia [...] maja 2008 r., stanowiąca uzupełnienie zażalenia, gdyż przedstawione w tym piśmie wątpliwości co do rzeczywistego zakresu rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu nie są uzasadnione.

Decyzja Prezesa UKE z [...] stycznia 2008 r. została wydana w wyniku rozpatrzenia wniosku PTK C. o ponowne rozpatrzenie sprawy, który dotyczył wyłącznie rozstrzygnięć zawartych pkt 1-3 decyzji Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2007 r., a więc nie dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na operatora (pkt 4 tej decyzji). Przedmiot zaskarżonej decyzji Prezesa UKE z dnia [...] stycznia 2008 r. nie obejmuje kary pieniężnej, a zatem postanowienie o wstrzymaniu wykonania tej decyzji nie obejmuje rozstrzygnięcia o karze pieniężnej. W sprawie nie zachodzi zatem podnoszona w uzupełnieniu zażalenia wadliwość, uzasadniająca uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Rozpoznając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, sąd nie dokonuje oceny treści skargi. Niezgodność decyzji z prawem, która jest przedmiotem oceny sądu w toku rozprawy i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 § 3 p.p.s.a., to dwie różne kwestie. Przesłanki dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie są identyczne z tymi, które stanowiły podstawę wydania decyzji. Sąd I instancji rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł zatem dokonać oceny, czy niezamieszczenie przez PTK C. w regulaminach świadczenia usług oraz w umowach zawieranych z abonentami określonych postanowień stanowiło naruszenie obowiązujących przepisów. Niezgodność decyzji z prawem nie podlega bowiem ocenie w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. Nierozważenie przez Sąd I instancji argumentacji organu przedstawionej w tym względzie w odpowiedzi na skargę, wbrew zarzutom podniesionym w zażaleniu, nie stanowiło naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Niezależnie od powyższego należy również podkreślić, że w podstawie tego zarzutu organ, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 176 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., nie wskazał jakie konkretnie przepisy postępowania zostały naruszone przez Sąd I instancji i nie uprawdopodobnił istnienia potencjalnego związku przyczynowego między zarzuconym uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania. Dlatego zarzut ten z przesłanek formalnoprawnych nie może być również uznany za usprawiedliwiony.

Przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania decyzji. Skutki te mają przy ocenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji znaczenie niejako potencjalne, nie chodzi bowiem o to, że w jakimś zakresie rzeczywiście wystąpiły lub się ujawniły. Omawiany przepis wymaga tylko istnienia zagrożenia - "zachodzi niebezpieczeństwo", którego można się spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu wykonania zaskarżonej decyzji w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym.

Sąd I instancji prawidłowo wskazał w zaskarżonym postanowieniu, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest wykazanie przez stronę we wniosku jednej z dwóch alternatywnych przesłanek tj. możliwości zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot

wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy.

Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne.

Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie

obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej w jakiej znalazła się strona obciążona

obowiązkami określonymi w decyzji.

Sąd I instancji zasadnie uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia PTK C. znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki, gdyż wykonanie obowiązków nałożonych zaskarżoną decyzją wiąże się z potencjalną możliwością wypowiadania umów przez abonentów bez obowiązku zwrotu przyznanych im ulg, co przy uwzględnieniu liczby tych abonentów, określanej przez PTK C. na ponad 5 mln., wypowiedzenie umów nawet przez kilka procent abonentów może stworzyć niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody

i trudne do odwrócenia skutki w postaci utraty abonentów.

Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny mając powyższe na uwadze oddalił zażalenie, jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw.