Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant: Referent Małgorzata Rębacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2022 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do stypendium stażowego oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dnia 14 marca 2022 r. Wojewoda (dalej organ II instancji, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania T. C. (dalej jako skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (dalej organ I instancji) z dnia 21 stycznia 2022 r., wydaną po wznowieniu postępowania, w przedmiocie utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej i utraty prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że na mocy decyzji z dnia 9 kwietnia 2019 r. skarżąca nabyła status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku z dniem 9 kwietnia 2019 r.

W związku z rozpoczęciem odbywania stażu w Biurze Rachunkowym M. F. A. M. w L. na stanowisku pracownika działu kadr, na który skarżąca została skierowana przez Powiatowy Urząd Pracy w Ś. (PUP w Ś.), organ I instancji decyzją z dnia 5 sierpnia 2020 r. przyznał skarżącej prawo do stypendium w wysokości [...] zł miesięcznie, w okresie odbywania stażu od dnia 5 sierpnia 2020 r. Po zakończeniu odbywania stażu w dniu 21 grudnia 2020 r. organ I instancji decyzją z dnia 22 grudnia 2020 r. orzekł o utracie przez skarżącą prawa do stypendium od dnia 22 grudnia 2020 r.

Z uwagi na przedłożenie przez skarżącą umowy o pracę z dnia 21 grudnia 2020 r., zawartej z Biurem Rachunkowym M. F. A. M. w L. na czas określony od 22 grudnia 2020 r. do 22 marca 2021 r., organ I instancji wydał w dniu 22 grudnia 2020 r. decyzję o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej od dnia 22 grudnia 2020 r. z powodu podjęcia zatrudnienia.

W dniu 7 września 2021 r. PUP w Ś., na podstawie informacji z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS [...]), ustalił, że skarżąca jest od 6 sierpnia 2020 r. jednym z dwóch wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzonej pod nazwą [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. D.. Organ I instancji ustalił, że organem uprawnionym do reprezentacji podmiotu jest zarząd, a zgodnie z wpisem zawartym w Podrubryce 1 w Dziale 2 KRS, skarżąca pełni funkcję prezesa w jednoosobowym zarządzie.

Z uwagi na powyższe, organ I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.), dalej k.p.a, wznowił postępowania administracyjne zakończone wyżej wymienionymi decyzjami ostatecznymi z dnia 22 grudnia 2020 r. w przedmiocie utraty prawa do stypendium i utraty statusu osoby bezrobotnej. Następnie decyzją z dnia 1 października 2021 r. uchylił obie decyzje z dnia 22 grudnia 2020 r. i orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej od dnia 6 sierpnia 2020 r. oraz o utracie prawa do stypendium stażowego od dnia 6 sierpnia 2020 r.

Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, organ odwoławczy decyzją z dnia 18 listopada 2021 r. uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia 1 października 2021 r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy podniósł konieczność uzupełnienia materiału dowodnego celem poczynienia stosowych ustaleń co do działań podejmowanych przez skarżącą w ramach prowadzenia spraw spółki [...] Sp. z o.o.

W toku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego skarżąca złożyła:

- kopię "Umowy Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością" z dnia 6 sierpnia 2020 r., zawartej pomiędzy T. C. i D. C.;

- kopię "Umowy o prowadzenie ksiąg rachunkowych", zawartej w dniu 6 sierpnia 2020 r. pomiędzy [...] Sp. z o.o. reprezentowaną przez T. C. - Prezesa Zarządu, a Biurem Rachunkowym M. F. A. M. z siedzibą w L.;

- kopię "Umowy o świadczenie usług księgowych", zawartej w dniu 17 maja 2021 r. z Biurem Rachunkowym "A." z siedzibą w L..

Ponadto, w piśmie które wpłynęło do PUP w Ś. w dniu 22 grudnia 2021 r., skarżąca oświadczyła, że spółka nie zatrudnia pracowników i na dany moment nie jest płatnikiem składek ZUS, że dochód w tym momencie już jest, podatki i należne opłaty regulowane są na bieżąco, ale brak jest sprawozdania finansowego, gdyż jest rok łączony 2020 - 2021. Podniosła, że w roku 2020 i na początku 2021 r. spółka zajmowała się wyłącznie handlem, a sprawami związanymi z kontrahentami (a było ich dwóch, jeden dostawca i jeden odbiorca) zajmował się i nadal zajmuje się wspólnik.

Decyzją z dnia 21 stycznia 2022 r. organ I instancji ponownie uchylił swoje dwie decyzje ostateczne z 22 grudnia 2020 r. w sprawie utraty prawa do stypendium w związku z zakończeniem w dniu 21 grudnia 2020 r. odbywania stażu oraz w sprawie utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej od dnia 22 grudnia 2020 r. z powodu podjęcia zatrudnienia i jednocześnie tą samą decyzją orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej od dnia 6 sierpnia 2020 r. z powodu braku zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia z uwagi na zawarcie umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] z siedzibą w N. D., w której skarżąca pełni funkcję prezesa zarządu oraz o utracie przez skarżącą prawa do stypendium stażowego od dnia 6 sierpnia 2020 r.

Od decyzji z dnia 21 stycznia 2022 r. skarżąca wniosła odwołanie, podnosząc, że twierdzenie, iż nie spełnia warunków niezbędnych do przyznania i zachowania statusu osoby bezrobotnej jest sprzeczne ze stanem rzeczywistym. Skarżąca podkreślała, że odbyła staż i uzyskała pozytywną opinię.

Wojewoda nie uwzględnił zarzutów odwołania.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, w kontekście podstawy wznowienia postępowania w niniejszej sprawie, że nową okolicznością faktyczną istniejącą w dniu wydania uchylonych dwóch decyzji ostatecznych organu I instancji z dnia 22 grudnia 2020 r. i nieznaną organowi zatrudnienia w dniu ich wydania, był fakt zawiązania w dniu 6 sierpnia 2020 r. umowy tworzącej spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością pod nazwą [...] Sp. z o.o. i powołanie skarżącej od tego dnia do pełnienia funkcji prezesa w zarządzie tej spółki. O powyższej okoliczności organ I instancji powziął wiadomość dopiero w dniu 7 września 2021 r.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że materialnoprawną podstawę pozbawienia skarżącej statusu bezrobotnego od dnia 6 sierpnia 2020 r. stanowi art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2021 r. poz. 1100, ze zm.), dalej ustawa o promocji zatrudnienia, w myśl którego starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2.

Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, bezrobotnym - przy spełnieniu szeregu innych wymogów - jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (...), zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy (...).

Organ odwoławczy podniósł, że ustawa o promocji zatrudnienia nie wyjaśnia pojęcia "gotowości do podjęcia pracy", jednakże, kierując się zasadami wykładni funkcjonalnej, celowościowej i systemowej, nie można takiego zapisu utożsamiać wyłącznie z samą potencjalną chęcią podjęcia przez zainteresowanego pracy. Rozumienia pojęcia "gotowości do podjęcia pracy" nie można sprowadzać wyłącznie do czynników subiektywnych istniejących po stronie osoby zainteresowanej nabyciem i posiadaniem statusu bezrobotnego. Gotowość ta podlega ocenie również w kategoriach obiektywnych, a więc powinna oznaczać rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy, ponieważ z tą kwestią wiąże się nabycie określonych praw podmiotowych do świadczeń publicznoprawnych. Wszystkie wymogi dotyczące osoby bezrobotnej, określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy muszą być przy tym spełnione łącznie, zarówno w dniu rejestracji w charakterze bezrobotnego, jak i przez cały okres posiadania tego statusu. Nie jest możliwe odstąpienie od nich nawet ze względu na szczególne uwarunkowania konkretnej sprawy. Organ II instancji podkreślił, że brzmienie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia jest kategoryczne, a kwestie statusu bezrobotnego nie należą do uznania organów orzekających.

Następnie odnosząc się do okoliczności niniejszej sprawy i faktu reprezentacji spółki [...] Sp. z o. o. powstałej w dniu 6 sierpnia 2020 r. przez jednoosobowy zarząd, w skład którego wchodzi wyłącznie skarżąca jako jego prezes (Dział 2 KRS), organ odwoławczy zauważył, że w myśl art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1467 ze zm.), dalej k.s.h., zarząd jako jedyny organ prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. W złożonych wyjaśnieniach skarżąca podała, że pełnienie funkcji prezesa spółki nie wiąże się z żadną aktywnością, gdyż kontaktami z klientami zajmuje się wspólnik, z zawodu przedstawiciel handlowy, a do spraw organizacyjnych upoważnione jest biuro rachunkowe oraz że z tytułu pełnienia funkcji prezesa nie pobiera żadnego wynagrodzenia. Tymczasem z analizy materiału dowodowego sprawy, w szczególności przedłożonych umów wynika, że posiadając status osoby bezrobotnej od dnia 9 kwietnia 2019 r. skarżąca zawarła w dniu 6 sierpnia 2020 r. umowę zawiązującą spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, w której pełni funkcję prezesa w jednoosobowym zarządzie, a następnie, jako prezes skarżąca, zawarła w tym dniu umowę o prowadzenie ksiąg rachunkowych z Biurem Rachunkowym M. F. A. M. z siedzibą w L.. Kolejna umowa o świadczenie usług księgowych z dnia 17 maja 2021 r. również została zawarta pomiędzy skarżącą jako prezesem spółki - zleceniodawcą, a Biurem Rachunkowym "A." z siedzibą w L. - zleceniobiorcą. Przedłożone dokumenty świadczą zatem, w ocenie organu odwoławczego, że to skarżąca - jako prezes spółki - reprezentuje tę spółkę na zewnątrz i prowadzi jej sprawy.

W ocenie organu odwoławczego zawiązanie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przez osobę bezrobotną bez wątpienia zakłada umożliwienie wyjścia tej osoby ze stanu bezrobocia, a w konsekwencji z sytuacji pozostawania bez źródeł dochodów. Organ II instancji podkreślił, że założona spółka jest podmiotem gospodarczym, ekonomicznie aktywnym, który nastawiony jest na własny rozwój i osiąganie zysku. Skarżąca jako prezes zarządu spółki jest członkiem jednoosobowego zarządu, uprawnionym do samodzielnego prowadzenia spraw spółki. Skarżąca nie zrzekła się tej funkcji, nie została z niej odwołana, ani zawieszona w swoich prawach. Z istoty samej definicji "osoby bezrobotnej" wynika zaś, że osoba, która ma uzyskać status bezrobotnego, nie ma pracy, nie prowadzi działalności gospodarczej, a tym bardziej nie jest podmiotem gospodarczym. Zdaniem organu odwoławczego inne rozumienie funkcji członka zarządu spółki prawa handlowego pełniącego funkcje prezesa zarządu w kontekście statusu bezrobotnego, prowadziłoby do nierównego traktowania takich osób w porównaniu z osobami np. prowadzącymi działalność gospodarczą, w przypadku których sam fakt posiadania zarejestrowanej działalności gospodarczej nawet w przypadku faktycznego jej niewykonywania (o ile wykonywanie tej działalności nie zostało zawieszone) stanowi przesłankę negatywną do uzyskania statusu bezrobotnego. Dlatego też bez znaczenia jest subiektywna ocena posiadania zdolności i gotowości do podjęcia pracy zarobkowej, albowiem w celu nabycia i posiadania statusu bezrobotnego niezbędne jest spełnienie obiektywnego warunku posiadania zdolności i pozostawania w pełnej gotowości do podjęcia pracy, co pozostaje w sprzeczności z zadaniami przypisanymi członkom zarządu spółek prawa handlowego.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że konsekwencją pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej od dnia 6 sierpnia 2020 r. jest również pozbawienie skarżącej prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu od dnia 6 sierpnia 2020 r. Stypendium stażowe przysługiwać może bowiem wyłącznie osobie posiadającej status osoby bezrobotnej i odbywającej staż, na który została skierowana przez urząd pracy (art. 53 ust. 1 i 6 ustawy o promocji zatrudnienia).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie T. C. wniosła o uchylenie w całości decyzji Wojewody z dnia 14 marca 2022 r. oraz uchylenie decyzji Starosty [...] z dnia 21 stycznia 2022 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia poprzez:

- nieprawidłową jego wykładnię i przyjęcie, że pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki prawa handlowego powodować miałoby brak gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, podczas gdy każda taka sytuacja wymaga indywidualnej oceny, a nadto poprzez błędne przyjęcie, iż dla uzyskania statusu bezrobotnego zabronione jest podejmowanie jakichkolwiek czynności, a nie tylko tych które kolidują z możliwością pozostania w gotowości do podjęcia zatrudnienia;

- błędne uznanie, że pełnienie funkcji prezesa w zarządu spółki prawa handlowego wyklucza posiadanie zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, podczas gdy zgromadzone dowody - opinia Organizatora o odbytym stażu potwierdzają, że z powodzeniem można łączyć zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu z pełnieniem funkcji prezesa zarządu sp. z o.o.;

- niewyjaśnienie przez organ stanu faktycznego sprawy w zakresie istotnym dla jej prawidłowego załatwienia, tj. ustalenia stopnia rzeczywistego zaangażowania skarżącej w działalność spółki, w której pozostaje prezesem oraz zakresu jej obowiązków, co rzutowało na możliwość prawidłowego ustalenia zdolności do podjęcia przez skarżącą zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, a w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego pozbawienia skarżącej statusu bezrobotnego;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, pobieżne rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego w sprawie, w szczególności brak ustaleń co do faktycznego zaangażowania skarżącej w działalność spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i oparcie się w tym zakresie wyłącznie na założeniu że jako prezes zarządu sp. z o.o. nie może być ona zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy;

- art. 80 k.p.a., poprzez nieprawidłowe stwierdzenie, iż skoro zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje ją na zewnątrz wynikać miałby zawsze, to jest bez konieczności rozpoznania sprawy, brak gotowości do podjęcia zatrudnienia przy całkowitym pominięciu okoliczności wskazywanej przez skarżącą, że z uwagi na przedmiot działalności spółki większością spraw związanych ze spółką zajmuje się wspólnik, co skutkowało nieprawidłowym przyjęciem przez organ, iż pełnienie funkcji prezesa zarządu uniemożliwia przyznanie skarżącej statusu osoby bezrobotnej;

- art. 8 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony w wyniku czego doszło do niezbadania przez organ zarówno I, jak i II instancji faktycznego zaangażowania skarżącej w działalność spółki;

- art. 9 k.p.a. poprzez wprowadzenie skarżącej w błąd po uzyskaniu statusu osoby bezrobotnej, a przed zawarciem umowy o staż, że w okresie odbywania stażu założenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i piastowanie stanowiska prezesa w jednoosobowym zarządzie, o czym skarżąca wielokrotnie informowała PUP w Ś., nie wpłynie na zdolność skarżącej bycia gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy i nie będzie skutkować negatywnymi konsekwencjami, tj. utratą statusu bezrobotnego z powodu braku zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia i utraty prawa do stypendium.

Nadto skarżąca wniosła o wezwanie na rozprawę i przesłuchanie w charakterze świadka:

- A. M. - O. stażu, w celu wykazania, iż sprawując funkcję prezesa zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością odbywała staż zgodnie z umową, a sprawowanie funkcji prezesa zarządu nie kolidowało z jej obowiązkami związanymi z odbywaniem stażu, a później świadczeniem pracy i wykazania, że mimo sprawowania funkcji prezesa sp. o.o. skarżąca była zdolna i gotowa podjąć zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy.

- D. C. - wspólnika w spółce [...] spółce z ograniczą odpowiedzialnością na potwierdzenie zakresu obowiązków ciążących na skarżącej w związku z pełnieniem funkcji prezesa zarządu w jednoosobowym zarządzie od dnia 6 sierpnia 2020 r., zakresu wykonywanych przez skarżącą prac w związku z prowadzoną spółką, dyspozycyjności, wykazania gotowości to podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy.

W uzasadnieniu zarzutów skarżąca podtrzymując swoje stanowisko w sprawie podkreślała, że gotowości do podjęcia zatrudnienia nie należy też utożsamiać z brakiem jakiegokolwiek zajęcia lub całkowitym zakazem podejmowania przez osobę bezrobotną innego zajęcia, lecz z brakiem takiej działalności lub obowiązków, które nie będą kolidować z realną możliwością podjęcia zatrudnienia. Skarżąca uzasadniała, że skoro odbyła staż i posiada pozytywną opinię Organizatora stażu to nie można się zgodzić ze stanowiskiem organów, iż sprawując funkcję prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie była zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. W jej ocenie, w świetle informowania PUP w Ś. o zamiarze podjęcia działalności gospodarczej w formie zawiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, wątpliwości budzi zaistnienie okoliczności dających podstawę do wznowienia postępowania,

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wbrew zarzutom skargi organy nie naruszyły ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani przepisów prawa materialnego mających w sprawie zastosowanie.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny zasadności odmowy przez organ przyznania skarżącej statusu osoby bezrobotnej z uwagi na pełnienie przez nią funkcji prezesa zarządu w [...] spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. D., a w konsekwencji utracie przez skarżącą prawa do stypendium stażowego. Organy uznały, że zajmowanie stanowiska prezesa zarządu stoi w sprzeczności ze stałą i pełną gotowością do podjęcia zatrudnienia, co jest warunkiem koniecznym do posiadania statusu osoby bezrobotnej. Konsekwencją zaś pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej od dnia 6 sierpnia 2020 r. jest również pozbawienie skarżącej prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu od tego dnia. Stypendium stażowe przysługiwać może bowiem wyłącznie osobie posiadającej status osoby bezrobotnej i odbywającej staż, na który została skierowana przez urząd pracy.

Skład orzekający w niniejszej sprawie stanowisko organów w pełni podziela.

W pierwszej kolejności jednak podnieść należy, że wbrew zarzutom skargi zaistniały podstawy do wznowienia postępowania, w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

W świetle regulacji art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.), dalej jako p.p.s.a. - sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd w procesie kontroli sądowoadministracyjnej bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał zgromadzony przez organy w toku całego postępowania przed tymi organami oraz przed sądem.

Z akt sprawy wynika natomiast, że w dniu wydania uchylonych decyzji ostatecznych z dnia 22 grudnia 2020 r. nie był znany organowi zatrudnienia fakt zawiązania przez skarżącą w dniu 6 sierpnia 2020 r. umowy tworzącej spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością pod nazwą [...] Sp. z o.o. i sprawowania przez skarżącą od tego dnia funkcji prezesa zarządu tej spółki. Jak wynika ze zgromadzonych akt sprawy, organ I instancji o powyższej okoliczności powziął wiadomość dopiero w dniu 7 września 2021 r. Z akt sprawy nie wynika by skarżąca, przed tym dniem zgłosiła w PUP w Ś. fakt zawiązania umowy spółki z o.o., w której jest prezesem zarządu.

Skarżąca tych ustaleń nie podważyła. Skarżąca argumentowała jednak, że wielokrotnie informowała organ zatrudnienia o zamiarze prowadzenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W tej kwestii zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę, bo dopiero w skardze skarżąca ten zarzut podniosła, że sama okoliczność informowania urzędu pracy o zamiarze zawarcia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nawet jeśli miała miejsce (co jednak z akt nie wynika) nie przesądzała o faktycznym utworzeniu spółki i zgłoszeniu jej do KRS. Dopiero zawarcie umowy dotyczącej zawiązania, a następnie jej wpisanie do rejestru KRS powoduje, że spółka uzyskuje osobowość prawną i staje się podmiotem praw i obowiązków. W tych okolicznościach należy uznać, że przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji ostatecznych zaistniały z chwilą powzięcia przez organ informacji o faktycznym dokonaniu wpisu [...] Sp. z o.o. do rejestru KRS. Jak nadto wynika z akt z chwilą rejestracji jako osoba bezrobotna w dniu 9 kwietnia 2019 r. skarżąca została pouczona o obowiązku poinformowania urzędu m.in. o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, podpisania umowy cywilnoprawnej.

Trafne jest także stanowisko organów, znajdujące oparcie w orzecznictwie sądowoadministarcyjnym (por. np. wyroki w sprawach sygn. akt: I OSK 1787/12, I OSK 2666/17, I OSK 1264/21, III SA/Gl 184/20, II SA/Wa 630/22, II SA/Bd 1371/21 i powołane w nich orzecznictwo – orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA), że po pierwsze kwestie statusu bezrobotnego nie zależą od uznania organów orzekających, a po drugie, że gotowości do pracy nie można sprowadzać wyłącznie do czynników subiektywnych istniejących po stronie zainteresowanego. Gotowość do podjęcia pracy musi być oceniana również w kategoriach obiektywnych.

Jak zasadnie argumentował organ odwoławczy brzmienie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia jest kategoryczne. Żadne inne okoliczności poza wymienionymi w ustawie nie mogą mieć istotnego znaczenia. W świetle regulacji art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy termin "bezrobotny" oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, przy czym w pkt od a do m ustawa zawiera szereg warunków dodatkowych.

Zatem bezrobotnym może być jedynie osoba niepozostającą w stosunku pracy czy stosunku służbowym oraz niewykonująca innej pracy zarobkowej i to niezależnie od wysokości uzyskiwanego z tego tytułu dochodu. Podkreślenia przy tym wymaga, że celem rejestracji w charakterze bezrobotnego z założenia ustawodawcy jest nie tylko uzyskanie określonych świadczeń z Funduszu Pracy, ale przede wszystkim znalezienie dla zainteresowanego pracy.

Nie jest okolicznością sporną, że skarżąca z dniem 6 sierpnia 2020 r. zaczęła pełnić funkcję prezesa jednoosobowego zarządu w [...] spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, w której jest jednym z dwóch wspólników. Skarżąca nie zrzekła się tej funkcji i nie została zawieszona w swoich prawach. Bezsporne również jest to, że wyżej wymieniona spółka działała, a jej działalność nastawiona była na wynik. Zauważyć również należy, że organy nigdy nie kwestionowały faktu odbycia przez skarżącą stażu, którą to okoliczność tak mocno skarżąca akcentowała w kontekście przesłanki zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Jednakże skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko organów, wyprowadzone z orzecznictwa sądowoadminitracyjnego, że warunek "gotowości do podjęcia pracy" musi być spełniony zarówno w dniu rejestracji w charakterze bezrobotnego, jak i przez cały czas korzystania z omawianego statusu, a z uwagi na zakres obowiązków prezesa zarządu wynikający wprost z uregulowań k.s.h. nie można przyjąć, że osoba pełniąca tę funkcję - co do zasady - jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. W myśl art. 201 § 1 k.s.h., zarząd jako jedyny organ prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Oznacza to, że w zakresie działalności gospodarczej jest on jedynym upoważnionym do prowadzenia tej działalności. Jak wyjaśnił NSA w powołanym wyżej wyroku w sprawie sygn. akt I OSK 1264/21, z odwołaniem do stanowiska doktryny - przez prowadzenie spraw spółki rozumie się proces polegający na wydawaniu decyzji, podejmowaniu uchwał, opinii, organizowaniu działalności przedsiębiorcy oraz - w pewnych sytuacjach - osobistej realizacji czynności wykonawczych w ten sposób, aby były one zgodne z przedmiotem działania danego podmiotu, w celu realizacji jego zadań i osiągnięcia jak najlepszych wyników gospodarczych. Reprezentacja spółki, to z kolei sfera jej funkcjonowania na zewnątrz, relacji z osobami trzecimi oraz występowanie spółki - jako osoby prawnej - przed organami administracyjnymi i sądami.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko zaprezentowane w powołanych wyżej orzeczeniach, że w przypadku pełnienia funkcji członka zarządu spółki istotne znaczenie ma nie to, czy takie czynności są wykonywane odpłatnie, lecz to, że na każdej z osób pełniących omawianą funkcję ciążą określone zadania, które muszą być przez te osoby wykonywane, co do zasady osobiście. Podnoszona przez skarżącą okoliczność, że nie pobierała ona żadnego wynagrodzenia z tytułu pełnionej funkcji, nie wpływa zatem na ocenę, że skarżąca jest osobą prowadzącą działalność spółki.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie sam fakt pełnienia w okresie posiadania statusu osoby bezrobotnej funkcji prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w świetle regulacji ustawy o promocji zatrudnienia i obowiązków członka zarządu nałożonych przepisami k.s.h. jest wystarczający dla przyjęcia, iż z tego powodu osoba ta nie mogła jednocześnie być uznana za osobę bezrobotną – w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia. Nie ma też zasadniczego znaczenia, w świetle ustawowej definicji bezrobotnego i celu rejestracji w tym charakterze, ani rodzaj pracy ani predyspozycje strony, która potrafi dobrze zorganizować swój czas. Takie stanowisko uzasadnia również wykładania celowościowa jak i systemowa tej regulacji. Zauważyć bowiem należy, że ustawa o promocji zatrudnienia zawiera definicję innej pracy zarobkowej (art. 2 ust. 1 pkt 11), jak i definicję wykonywania pracy przez cudzoziemca (art. 2 ust. 1 pkt 40). Na tle pierwszej z nich orzecznictwo wskazuje, że użytego przez ustawodawcę przymiotnika "zarobkowa" nie należy utożsamiać z koniecznością uzyskania wynagrodzenia, ale z zajęciem, które zwyczajowo jest powszechnie odpłatne (por. wyrok. NSA w sprawie sygn. akt. I OSK 2594/16, CBOSA). Natomiast przy definicji wykonywania pracy przez cudzoziemca wprost wskazano, że oznacza ona również pełnienie funkcji w zarządach osób prawnych, które uzyskały wpis do KRS. Trafnie również zauważa organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że inne rozumienie funkcji członka zarządu spółki prawa handlowego pełniącego funkcje prezesa zarządu w kontekście statusu bezrobotnego, prowadziłoby do nierównego traktowania takich osób w porównaniu z osobami np. prowadzącymi działalność gospodarczą. Z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy o promocji zatrudnienia wprost bowiem wynika, że sam fakt posiadania zarejestrowanej działalności gospodarczej nawet w przypadku faktycznego jej niewykonywania (o ile wykonywanie tej działalności nie zostało zawieszone) stanowi przesłankę negatywną do uzyskania statusu bezrobotnego. W ocenie sądu, w świetle obowiązującego prawa bezwzględnie tej samej osobie nie może jednocześnie przysługiwać przymiot osoby wykonującej jakąkolwiek pracę i bezrobotnego. Przekonuje co do tego także treść art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia, który stanowi, że nie stanowi przeszkody do nabycia oraz posiadania statusu bezrobotnego wykonywanie przez wolontariuszy świadczeń odpowiadających świadczeniu pracy na zasadach określonych w przepisach o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, jeżeli wolontariusz przedstawi właściwemu powiatowemu urzędowi pracy porozumienie z korzystającym.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie oceny analizowanego przepisu należy zawsze dokonywać w świetle całego kontekstu prawnego, w jakim funkcjonuje, jako element spójnego systemu, podporządkowanego aksjologicznie uzasadnionym celom.

Zauważyć przy tym tylko należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie sygn. akt I OSK 1264/21 wskazał, że z racji obowiązków, które spoczywały na osobie pełniącej funkcję prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nawet nie było istotne to czy osoba ta obowiązki te faktycznie osobiście wykonywała i czy z tytułu tych obowiązków pobierała wynagrodzenie. Istotne bowiem było to, że w ocenianym okresie czasu mogła (a nawet powinna) wykonywać obowiązki prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, skoro taką funkcję legalnie pełniła. Miała również prawo do otrzymywania z tego tytułu wynagrodzenia, w tym także za gotowość do wykonywania tych obowiązków.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela również stanowisko prezentowane w powołanym orzecznictwie, że do obowiązków organów administracji nie należy badanie zakresu dyspozycyjności osoby ubiegającej się o przyznanie jej statusu bezrobotnego ani badanie przyczyn, dla których nie zrzekła się ona pełnionej funkcji. Żaden przepis prawa nie nakłada bowiem na organ takiego obowiązku, zatem nie wprowadza także kryteriów, według których organ miałby badać dyspozycyjność osoby bezrobotnej lub ubiegającej się o przyznanie jej takiego statusu, ani nie przewiduje ku temu żadnych instrumentów prawnych. Zgodnie natomiast z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyrażającym zasadę praworządności, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zasada ta powołana jest także w art. 6 k.p.a.

W ocenie sądu, wbrew zarzutom skargi, organy dokonały zbadania konkretnego przypadku skarżącej i nie ma podstaw do przyjęcia, że nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy istotne dla jej wyniku.

W okolicznościach niniejszej sprawy, organ I instancji mając na uwadze stanowisko organu odwoławczego wyrażone w pierwotnej decyzji kasacyjnej przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające, którego wynik podważył stanowisko skarżącej, że pełnienie przez nią funkcji prezesa zarządu nie wiązało się z żadną aktywnością. Organy ustaliły, a skarżąca tych ustaleń skutecznie nie podważyła, że skarżąca posiadając status osoby bezrobotnej od dnia 9 kwietnia 2019 r. nie tylko zawarła w dniu 6 sierpnia 2020 r. umowę zawiązującą spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, w której pełni funkcję prezesa jednoosobowego zarządu (wpis w KRS oraz § 15 umowy z dnia 6 sierpnia 2020 r.) ale również, podejmując działania jako prezes zarządu spółki, skarżąca zawarła w tym samym dniu umowę o prowadzenie ksiąg rachunkowych z Biurem Rachunkowym M. F. A. M. z siedzibą w L. (z firmą, w której z dniem 5 sierpnia 2020 r. rozpoczęła odbywanie stażu). Także kolejna umowa o świadczenie usług księgowych z dnia 17 maja 2021 r. została zawarta pomiędzy skarżącą - prezesem zarządu spółki - zleceniodawcą, a Biurem Rachunkowym "A." z siedzibą w L. - zleceniobiorcą. Przedłożone dokumenty niewątpliwie świadczą, że to skarżąca - jako prezes zarządu spółki - reprezentuje tę spółkę na zewnątrz i prowadzi jej sprawy. Organ dokonał również analizy przedłożonych umów i zauważył, że z umowy o prowadzenie ksiąg rachunkowych zawartej w dniu 6 sierpnia 2020 r. wynika, że zleceniobiorca zobowiązał się do prowadzenia dokumentacji księgowej i podatkowej, przy czym z zapisów § 6 pkt 4 tej umowy wynika, że do obowiązków zleceniobiorcy, czyli Biura nie należy opłacanie zobowiązań podatkowych zleceniodawcy, dokumentowanie operacji magazynowych w programie magazynowym (FPP), dokonywanie spisów z natury oraz opracowywanie wniosków kredytowych. W § 7 pkt 1 tej umowy zawarte zostało również zastrzeżenie, że żądanie wydania przez biuro dokumentów winno być przedstawione przez zleceniodawcę (a więc przez skarżącą jako prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) na piśmie z dokładnym ich wyszczególnieniem. Te ustalenia, których skarżąca nie podważyła dodatkowo przeczą jej wyjaśnieniom, iż pełnienie funkcji prezesa zarządu nie wiązało się z żadną aktywnością po stronie skarżącej.

Podsumowując, w świetle powyższego, w ocenie sądu, w niniejszej sprawie bez znaczenia jest subiektywna ocena skarżącej co do posiadania przez nią zdolności i gotowości do podjęcia pracy zarobkowej, albowiem w celu nabycia i posiadania statusu bezrobotnego niezbędne jest spełnienie obiektywnego warunku posiadania zdolności i pozostawania w pełnej gotowości do podjęcia pracy, co - jak już wyżej wykazano - pozostaje w sprzeczności z zadaniami przypisanymi członkom zarządu spółek prawa handlowego.

W tych okolicznościach zarzut skargi w zakresie naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia uznać należy za chybiony.

Wbrew zarzutom skargi, sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynika sprawy. W ocenie sądu zebrany w kontrolowanej sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy ani też by nie były w toku postępowania respektowane zasady rzetelnej procedury zawarte w art. 7 k.p.a. Organy nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i prawidłowo ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wnioski organów wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów. Organy obu instancji dokonały oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z regułami art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i w konsekwencji - przy prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego - prawidłowo zastosowały normy prawa materialnego, w tym art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zarunienia. Zgodnie z tym ostatnim przepisem starosta z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3 (niemającym w sprawie zastosowania), pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Zdaniem sądu organy orzekające uzasadniły też zajęte stanowisko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

Organy nie naruszyły również reguł postępowania z art. 8 i art. 9 k.p.a.

Jak wykazano wbrew zarzutom skargi organy dokonały ustaleń w zakresie faktycznego zaangażowania skarżącej w działalność spółki. Zauważyć należy, że w celu realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa. Jak zasadnie argumentował organ odwoławczy status osoby bezrobotnej nabywany na podstawie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia jest w pełni zdefiniowaną instytucją prawną. Nie jest to stan faktyczny wynikający wyłącznie z braku wykonywania pracy zarobkowej przez daną osobę. Istota uprawnień osoby bezrobotnej nie wynika z samego faktu braku źródła dochodów ale ustawodawca wiąże te uprawnienia z określonymi warunkami i stosowną aktywnością osoby pozostającej bez źródeł dochodów w przezwyciężeniu sytuacji, w jakiej się znalazła, a w szczególności z jej pełną, nieograniczoną innym zajęciem zarobkowym, gotowością do podjęcia oferowanej pracy. Istotne jest to, że wszystkie wymogi dotyczące osoby bezrobotnej, określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia muszą być przy tym spełnione łącznie, zarówno w dniu rejestracji w charakterze bezrobotnego, jak i przez cały okres posiadania tego statusu. Brak któregokolwiek z warunków wyklucza możliwość nabycia, czy zachowania statusu bezrobotnego. Nie jest również możliwe odstąpienie od nich nawet ze względu na szczególne uwarunkowania konkretnej sprawy.

W ocenie sądu organy nie naruszyły również art. 9 k.p.a., który zawiera zasadę, że strona postępowania administracyjnego nie może ponieść szkody z powodu nieznajomości przepisów prawa. Wyjaśnić jednak należy, że z jednej strony przepis ten dokonuje wyłomu w fundamentalnej zasadzie stanowiącej, że ignorantia iuris nocet (nieznajomość prawa szkodzi), jednakże ograniczenie przewidziane powyższym przepisem obowiązuje w ściśle określonych ramach, a mianowicie od dnia wszczęcia postępowania administracyjnego do jego zakończenia. Tymczasem w niniejszej sprawie po uzyskaniu przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej oraz przyznania prawa do stypendium postępowania administracyjne w tym zakresie zostały zakończone. Skarżąca nie wskazała zaś w jaki sposób w tym postępowaniu administracyjnym, w wyniku którego doszło do wydania poddanej sądowej kontroli decyzji administracyjnej przepis ten został naruszony.

Konsekwencją pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej od dnia 6 sierpnia 2020 r. musiało być również, w świetle jednoznacznych regulacji ustawy o promocji zatrudniania, pozbawienie skarżącej prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu od dnia 6 sierpnia 2020 r. Stypendium stażowe przysługiwać może bowiem wyłącznie osobie posiadającej status osoby bezrobotnej i odbywającej staż, na który została skierowana przez urząd pracy (art. 53 ust. 1 i 6 ustawy o promocji zatrudnienia).

W sytuacji więc utraty statusu osoby bezrobotnej, osoba przestaje spełniać warunki do pobierania stypendium i orzeczenie przez organ zatrudnienia o utracie prawa do stypendium jest następstwem pozbawienia danej osoby statusu bezrobotnego.

W kontekście zawnioskowanego w skardze wniosku dowodowego, to wyjaśnić skarżącej należy, iż w świetle regulacji art.106 § 3 p.p.s.a. nie mógł on zostać uwzględniony. Zgodnie z tym przepisem sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z regulacji tej wynika zatem, że sąd administracyjny nie może przeprowadzać dowodów z zeznań świadków. Sąd administracyjny nie prowadzi też postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów, a przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu stanowi wyjątkową sytuację niezbędną do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Jak ponadto wyżej powiedziano, w ocenie sądu, w niniejszej sprawie wszystkie istotne dla jej wyniku okoliczności zostały wyjaśnione.

Także powoływane przez skarżącą wyroki nie mogą znaleźć odniesienia wprost do okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, gdyż zapadły one w odmiennych okolicznościach faktycznych. Zwrócić ponadto uwagę należy, że w powołanym przez skarżąca wyroku w sprawie sygn. akt I OSK 1184/07, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, co skarżąca pomija, że nieuzasadnione jest postawienie warunku w postaci żądania przeprowadzenia likwidacji spółki i wykreślenia strony ze stanowiska członka zarządu w Krajowym Rejestrze Sądowym umożliwiającego zarejestrowanie się jako osoby bezrobotnej, gdyż wystarczającą czynnością dla pozbycia się tej funkcji byłoby złożenie rezygnacji, co spowodowałoby wygaśnięcie mandatu. W rozpatrywanej sprawie skarżąca funkcji prezesa zarządu się nie zrzekła ani nie została z niej odwołana.

Na koniec wskazać również trzeba, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie przesądza o obowiązku zwrotu przez skarżącą pobranych kwot stypendium stażowego. Ewentualny obowiązek w tym zakresie może stanowić przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego prowadzonego w oparciu o regulacje zawarte w art. 76 ustawy o promocji zatrudnienia. To w tamtym ewentualnym postępowaniu organy będą miały obowiązek zbadać i wyjaśnić wszelkie przesłanki związane z ustaleniem, czy w okolicznościach niniejszej sprawy pobrane przez skarżącą stypendium nosi cechy nienależnie pobranego świadczenia, a jeżeli tak, to czy istnieją podstawy do jego zwrotu.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako nieuzasadnioną.