Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński, , Protokolant: Specjalista Małgorzata Boaro, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi W. G. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego nr [...] we W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. oddala skargę w całości; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata Katarzyny Maj kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, w tym 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym.

Wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2020 r. (wpływ do organu – 28 sierpnia 2020 r.) W. G. zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego nr [...] we W. z wnioskiem o udostępnienie następującej informacji publicznej:

1. Ilu kucharzy – skazanych dokonało kradzieży w kuchni artykułów spożywczych, takich jak ryż, mięso, wędliny, cukier, mleko, chleb, warzywa, jajka w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 15 sierpnia 2020 r. i zostało ukaranych na podstawie wniosku dyscyplinarnego i przegrupowanych z podgrupy klasyfikacyjnej R2 do R1?

2. Ilu kucharzy zostało poddanych testom na zawartość narkotyków i środków odurzających i wykryto wynik pozytywny i zostało przegrupowanych z podgrupy klasyfikacyjnej R2 do R1 w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 15 sierpnia 2020 r.?

3. Wydanie wszystkich kserokopii faktur zakupu ziemniaków, cebuli, marchwi i innych warzyw konsumpcyjnych w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 15 sierpnia 2020 r.?

Pismem z dnia 9 września 2020 r. Dyrektor ZK nr [...] poinformował wnioskodawcę, że informacje żądane w punktach 1 i 2 wniosku nie stanowią informacji publicznej, albowiem dotyczą wybranych osób fizycznych – "kucharze skazani", którzy dokonali kradzieży artykułów spożywczych, a nie spraw publicznych. Żądane informacje nie są danymi statystycznymi. Ponadto poinformowano wnioskodawcę, że szacunkowa ilość faktur wskazanego asortymentu za okres od 1 stycznia 2015 r. do 15 sierpnia 2020 r. jest bardzo duża (ok. 1000 sztuk). Przygotowanie informacji wiązałoby się z koniecznością wyselekcjonowania żądanych faktur ze wszystkich faktur (ok. 4000 sztuk), dotyczących zakupów żywnościowych dokonanych przez zakład karny w powyższym okresie, a następnie wykonania ich kserokopii. Wymagałoby to zaangażowania personelu jednostki do wykonywania dodatkowych, czasochłonnych czynności służbowych. W związku z powyższym żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej i wnioskodawca winien wykazać powody, dla których żądana informacja będzie szczególnie istotna dla interesu publicznego w terminie 7 dni.

Pismem z dnia 17 września 2020 r. wnioskodawca złożył skargę – zażalenie do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej we W. na bezczynność Dyrektora ZK nr [...] w udostępnieniu informacji publicznej, wymienionej w punktach 1, 2 i 3 wniosku lub o wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Zdaniem wnioskodawcy jest to celowe działanie i ukrywanie nieprawidłowości w ZK, bowiem żądana informacja stanowi informację prostą.

Pismem z dnia 12 października 2020 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej poinformował wnioskodawcę o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu zobowiązanego w przypadku uznania za wadliwą formę załatwienia punktu 1 i 2 wniosku pismem informacyjnym. Ponadto poinformowano wnioskodawcę o możliwości złożenia odwołania od decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, żądanej w punkcie 3 wniosku.

Decyzją z dnia 30 września 2020 r. nr 4/2020/UDIP Dyrektor ZK nr [...] odmówił wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej, żądanej w punkcie 3 wniosku, ponieważ wnioskodawca, pomimo stosownego wezwania nie wykazał powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W odwołaniu od decyzji wnioskodawca zażądał udostępnienia kserokopii faktur zakupu warzyw, ponieważ jego zdaniem jest to informacja prosta.

Decyzją z dnia 13 listopada 2020 r. nr 7/2020 Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej we W. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję Dyrektora Zakładu Karnego nr [...], uznając że odwołujący się nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego, któremu miałoby służyć uzyskanie informacji, żądanej w punkcie 3 wniosku.

Pismem z dnia 20 października 2020 r. wnioskodawca zwrócił się do Dyrektora ZK nr ]...] o udzielenie informacji, ilu skazanych kucharzy zostało złapanych na kradzieży żywności (jakiej żywności) z kuchni w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 1 sierpnia 2020 r. (z rozbiciem na miesiące) i ilu zostało ukaranych (w jaki sposób).

Pismem z dnia 5 listopada 2020 r. Dyrektor ZK nr [...] wyjaśnił, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Dyrektora ZK nr [...] w sprawie wydania kserokopii faktur zakupu warzyw (ziemniaków, cebuli, marchwi i innych warzyw konsumpcyjnych) w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 15 sierpnia 2020 r., spowodowaną wydaniem w dniu 30 września 2020 r. nr 4/2020/UDIP decyzji odmawiającej udzielenia informacji. Skarżący wyjaśnił, że nie zgadza się z decyzją Dyrektora ZK nr [...] i wniósł o udzielenie informacji, ponieważ żądana informacja jest informacją prostą. Dyrektor ZK niesłusznie uchyla się od udzielenia informacji publicznej w postaci udostępnienia kserokopii faktur.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ZK nr [...] wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej lub o jej oddalenie w całości.

W wezwaniu z dnia 16 lutego 2021 r. Sąd zwrócił się do skarżącego do jednoznacznego oświadczenia w terminie 7 dni, czy przedmiotem skargi jest decyzja ZK nr [...] z dnia 30 września 2020 r., czy bezczynność tego organu. Pouczono skarżącego, że brak odpowiedzi będzie skutkował uznaniem, że przedmiotem skargi jest bezczynność organu pierwszej instancji.

W piśmie z dnia 23 lutego 2021 r. skarżący podał, że wnosi o "oddalenie odpowiedzi na skargę" i zobowiązanie Dyrektora ZK nr do udostępnienia informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punktach 1-4.

Kontroli sądu w przypadku skarg na bezczynność poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W orzecznictwie sądowym oraz doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. J. Woś, wyd. LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 103).

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej rolą sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot do którego zwrócił się skarżący był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.) - zwanej dalej u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić danemu podmiotowi bezczynność.

W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje zarówno w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego ustawą jak i wówczas, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na zasadach u.d.i.p.

Prawo obywateli do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej przewidziano w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Stanowi on bowiem, że obowiązane do udzielania informacji publicznej są władze publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej jest Dyrektor Zakładu Karnego nr [...].

Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Przepis art. 61 ust. 4 stanowi, że tryb udzielania informacji publicznej określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy.

Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych, również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28). Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Przedmiotem skargi strony jest bezczynność Dyrektora ZK nr [...] w udostępnieniu stronie kserokopii faktur zakupu warzyw w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 15 sierpnia 2020 r. (punkt 3 wniosku). W sprawie nie jest sporne, że żądana w tym zakresie informacja stanowi informację publiczną. Organ uznał, że żądana w punkcie 3 wniosku informacja stanowi informację przetworzona i wezwał skarżącego do wskazania, z jakich względów udzielenie skarżącemu tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jednakże na wezwanie organu skarżący nie wyjaśnił szczególnej istotności żądanej informacji dla interesu publicznego. W związku z powyższym, Dyrektor ZK nr [...] wydał w dniu 30 września 2020 r. decyzję odmawiającą wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej, żądanej w punkcie 3 wniosku, ponieważ wnioskodawca, pomimo stosownego wezwania nie wykazał powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Wbrew zarzutom skargi, Dyrektor ZK nr [...] nie pozostaje w bezczynności w udostępnieniu skarżącemu informacji, żądanej w punkcie 3 wniosku. Niewątpliwe jest, że skarżący został poinformowany o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji oraz o argumentacji organu, przemawiającej według organu za tą odmową. Od decyzji tej skarżącemu przysługuje odrębny środek zaskarżenia, o czym skarżący został pouczony w decyzji. Skoro decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 6 października 2020 r., to należy przyjąć, że weszła ona do obrotu prawnego i wiąże organ, który ją wydał. W tej sytuacji nie można zarzucać, że Dyrektor ZK nr [...] dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego w zakresie udostępnienia kserokopii faktur zakupu warzyw.

Należy zaznaczyć, że niniejsze postępowanie dotyczy wyłącznie kwestii, czy organ rozpoznając wniosek dopuścił się bezczynności. Z powyższych względów Sąd nie oceniał zgodności z prawem powyższej decyzji. Takie badanie umożliwia dopiero skarga na decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, po wyczerpaniu przez skarżącego środków zaskarżenia służących przed organem właściwym w sprawie (art. 52 p.p.s.a.) Skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, a organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jak prawidłowo poinformowano skarżącego, od decyzji tej przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W tej sytuacji, polemika ze stanowiskiem organu co do uznania informacji za informację przetworzoną oraz zasadności odmowy udzielenia żądanej informacji nie mogła więc odnieść skutku w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i nie stwierdzając naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.