Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 września 2017 roku sygn. akt IV SA/Wr 403/17 zawieszające postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] kwietnia 2017 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 14 września 2017 roku sygn. akt IV SA/Wr 403/17 wydanym na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] kwietnia 2017 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zawieszenie postępowania sądowego jest uzasadnione wystąpieniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym: "Czy przepisy art. 5 ust. 1 w związku z ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195) są zgodne z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78 poz. 483 ze zm.) w zakresie, w jakim uniemożliwiają nabycie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w każdym przypadku przekroczenia kryterium dochodowego w rodzinie osoby ubiegającej się o to świadczenie?". W ocenie Sądu I instancji udzielenie odpowiedzi na to pytanie ma znaczenie dla rozpoznawanej sprawy, w której jedyną przyczyną uzasadniającą odmowę przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko było przekroczenie kryterium dochodowego, a podstawą prawną decyzji odmownej był m.in. art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Zażalenie na to postanowienie złożyła K. K., wnosząc o jego uchylenie. Zdaniem wnoszącej zażalenie odpowiedź Trybunału Konstytucyjnego na tak postawione pytanie prawne nie ma żadnego znaczenia dla sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy.

Stosownie do treści art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W literaturze wskazuje się, że zawieszenie postępowania na powyższej podstawie jest fakultatywne, a decydują o nim względy celowościowe, przy czym ocena tej celowości należy do sądu. Musi istnieć ścisły, realny, bezpośredni związek między sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego. Związek ten polega na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Dla sądu kwestią wstępną jest wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem materialnym, albo czy przed wydaniem tego aktu nie doszło do uchybień formalnych, które mogłyby mieć wpływ na jego treść (zob. M. Jagielska, A. Wiktorowska, K. Wojciechowska, Art. 125, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 540-544). Podkreślenia wymaga ponadto, że zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione również celowością, sprawiedliwością i ekonomiką procesową. Rozstrzygając o zawieszeniu postępowania, sąd powinien ocenić wszelkie przesłanki w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co ma niebagatelne znaczenie w świetle art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 p.p.s.a.).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę Sąd I instancji, zawieszając postępowanie z uwagi na zainicjowanie przez WSA w Gdańsku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, nie spełnił powyższych warunków. Nie sposób zaobserwować istnienia ścisłego, realnego i bezpośredniego związku między niniejszą sprawą, a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego. Rację trzeba przyznać stronie składającej zażalenie, że odpowiedź Trybunału Konstytucyjnego na pytanie: "Czy przepisy art. 5 ust. 1 w związku z ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195) są zgodne z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.) w zakresie w jakim uniemożliwiają nabycie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w każdym przypadku przekroczenia kryterium dochodowego w rodzinie osoby ubiegającej się o to świadczenie." nie ma kluczowego znaczenia dla rozpoznawanej sprawy. Wprawdzie podstawą odmowy przyznania K. K. świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko było stwierdzenie, że zostało przekroczone kryterium dochodowe uprawniające do tego świadczenia - por. k. 45 i n. akt adm., jednak podstawą skargi do WSA we Wrocławiu było twierdzenie skarżącej, że organ zastosował błędny mechanizm obliczenia średniego miesięcznego dochodu dla jej rodziny. Istota sporu sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie, czy rodzina skarżącej w ogóle przekroczyła kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Tymczasem pytanie prawne skierowane do Trybunału Konstytucyjnego dotyczy miarkowania wysokości świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w przypadku gdy bezspornym jest, że doszło do takiego przekroczenia. Jak słusznie zauważyła żaląca, odpowiedź Trybunału Konstytucyjnego na pytanie WSA w Gdańsku miałaby istotne znaczenie dla sprawy w sytuacji, gdyby w skardze podniesiony został zarzut dotyczący przekroczenia kryterium dochodowego w sposób nieznaczny i w związku z tym wysunięte zostało żądanie przyznania rzeczonego świadczenia.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę w okolicznościach sprawy nie ma zastosowania pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w postanowieniach z dnia 26 lipca 2017 roku sygn. akt I OZ 1157/17 oraz z dnia 9 sierpnia 2017 roku sygn. akt I OZ 1200/17 z uwagi na to, że został sformułowany na tle odmiennych stanów faktycznych.

Mając na uwadze powyższe, uznać należy, że w sprawie nie zostały zrealizowane przesłanki zawieszenia postępowania z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przedmiot postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, zainicjowanego pytaniem prawnym WSA w Gdańsku, nie ma takiego związku z istotą niniejszej sprawy, który uzasadniałby zawieszenie postępowania. Tym samym zażalenie podlegało uwzględnieniu, a zaskarżone postanowieniu uchyleniu na podstawie art. art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.