Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Przepis art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze /t.j. Dz.U. 2002 nr 123 poz. 1058 ze zm./ ma ustrzec stronę reprezentowaną przez adwokata przed negatywnymi skutkami "zaniechania" podjęcia przez pełnomocnika określonych czynności procesowych w terminie przewidzianym w przepisach prawa.

Strona ponosi konsekwencje czynności podejmowanych przez pełnomocnika w imieniu strony, jak i konsekwencje braku podjęcia tych czynności. Z kolei odpowiedzialność samego pełnomocnika, za skutki braku należytej staranności w reprezentacji strony może być przedmiotem oceny, ale w toku już innych postępowań.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stanisława Sz. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 lipca 2006 r. II SA/Op 12/05 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 30 maja 2006 r. II SA/Op 12/05 oddalającego skargę Stanisława Sz. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 22 listopada 2004 r., (...) w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia - oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 lipca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił Stanisławowi Sz. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 30 maja 2006 r. w sprawie z jego skargi na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 listopada 2004 r. w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że wyrokiem z dnia 30 maja 2006 r. orzeczono o oddaleniu skargi Stanisława Sz. Mimo doręczonego zawiadomienia o terminie rozprawy pełnomocnikowi Stanisława Sz., nie stawił się on na posiedzenie sądowe.

Stanisław Sz. w dniu 19 czerwca 2006 r. wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku wniósł o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia owego wniosku. W uzasadnieniu swojego pisma skarżący stwierdził, że o treści niekorzystnego dla niego wyroku dowiedział się drogą telefoniczną już po upływie terminu do złożenia wniosku o jego uzasadnienie. Podniósł, iż nie zna przyczyn, dla których jego pełnomocnik nie zamierzał zaskarżać wyroku i nie złożył wniosku o uzasadnienie. Wywiódł także, że do uchybienia terminu doszło z przyczyn nie leżących po jego stronie, za które nie ponosi on winy, gdyż pozostawał w przekonaniu, że pełnomocnik dokona wszelkich niezbędnych czynności zgodnie z prawem. W tych okolicznościach został pozbawiony prawa wniesienia środka zaskarżenia. Zdaniem Stanisława Sz. ustanowiony z urzędu pełnomocnik nie wykazał specjalnego zainteresowania sprawą i nie zawiadomił skarżącego o terminie rozprawy.

Sąd I instancji rozpoznając powyższy wniosek uznał, że argumentacja wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący korzystał w postępowaniu przed Sądem z pomocy ustanowionego z urzędu adwokata, który zgadzając się na reprezentowanie strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, powinien mieć świadomość wagi terminowego dokonywania określonych czynności procesowych.

Ugruntowany w orzecznictwie pogląd głosi, że działania pełnomocnika nie zwalniają strony od winy w niezachowaniu terminu, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego.

W świetle tego, co wskazano wyżej, skarżący, reprezentowany w postępowaniu przez fachowego pełnomocnika, nie może zdaniem Sądu pierwszej instancji skutecznie podnosić braku swojej winy w uchybieniu terminu, któremu to terminowi uchybił pełnomocnik strony.

Ponadto, jak stwierdził Sąd, zawarta w art. 86 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, przesłanka przywrócenia terminu jest jasno i jednoznacznie określona i nie mają na nią wpływu, ani okoliczności wadliwego działania pełnomocnika, ani wskazywane przez skarżącego przyczyny natury pozaprocesowej.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie wskazanego przepisu wniosek o przywrócenie terminu oddalił.

W zażaleniu na powyższe orzeczenie, reprezentujący Stanisława Sz. pełnomocnik adw. M. G. a podniosła, że ustanowienie pełnomocnika do prowadzenia poszczególnych spraw nie pozbawia strony możliwości samodzielnego działania. W związku z art. 41 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona może prostować i odwoływać oświadczenia składane przez pełnomocnika.

Ponadto zdaniem autora wniesionego zażalenia z art. 39 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że pełnomocnik z mocy samego prawa jest umocowany do "wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu", co wyklucza zaniechania, które z istoty nie są czynnościami. W konsekwencji pełnomocnik strony skarżącej stwierdził, iż wykonywanie pełnomocnictwa jego zdaniem nie może pociągać negatywnego skutku dla reprezentowanej strony. W niniejszej sprawie, jak w dalszej części zażalenia stwierdził pełnomocnik do uchybienia terminu doszło bez winy samego skarżącego "i poprzez zaniechanie pełnomocnika." Skutek tego zaniechania w ocenie pełnomocnika nie może obciążać strony.

Wywodząc jak wyżej, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 30 maja 2006 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Istotnym przy tym dla rozpoznania wniesionego zażalenia jest fakt, że skarżący w wyniku przyznanego mu prawa pomocy w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata, udzielił w dniu 17.10.2005 r. wyznaczonemu z urzędu adwokatowi pełnomocnictwa do reprezentowania go w sprawie, a co istotne pełnomocnictwa tego w żaden sposób do chwili obecnej nie odwołał.

Zważywszy na powyższe analizując zasadności wniosku strony opartego na art. 86 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał na wymogi tegoż przepisu, które w przypadku gdy strona jest reprezentowana przez adwokata, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, odniósł zaistnienie tych wymogów, a więc braku winy do pełnomocnika. Podmiot reprezentowany, a więc skarżący nie może bowiem skutecznie podnosić braku swej winy w uchybieniu terminu, które zostało spowodowane przez pełnomocnika strony. W przypadku np. uchybienia w dokonaniu czynności przez stronę, którą reprezentuje w sprawie pełnomocnik, a który następnie będzie we wniosku o przywrócenie terminu powoływał się na zły stan zdrowia, to przedmiotem oceny będzie zdrowie nie strony, ale pełnomocnika tą stronę reprezentującego w czasie, gdy czynność miała być dokonana. Odwołanie się w przepisie art. 86 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do braku winy powoduje, iż przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne występujące bez woli strony /pełnomocnika/, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw, czy też spraw osoby reprezentowanej, udaremniły dokonanie czynności w postępowaniu sądowym we właściwym czasie.

Istnienia takich obiektywnych przeszkód w terminowym dopełnieniu czynności w przedmiotowej sprawie działający w imieniu skarżącego pełnomocnik nie wykazał. Do takich czynności na pewno nie należy fakt "zaniechania" podjęcia przez pełnomocnika czynności procesowych w imieniu strony w czasie, gdy tym pełnomocnikiem był, gdy w żaden sposób strona przed terminem, w jakim czynność miała być dokonana, nie wyraziła w jakikolwiek sposób swej woli, kwestionując czynności pełnomocnika. Nie można oczywiście wykluczyć sytuacji, gdy strona mimo posiadania pełnomocnika sama dokona w terminie określonej czynności procesowej. Jednakże jest to uprawnienie strony, które w żadnym wypadku nie zwalnia pełnomocnika od dochowania staranności w prowadzeniu spraw osób przez siebie reprezentowanych. Zwrócić trzeba uwagę, iż przepis art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze /t.j. Dz.U. 2002 nr 123 poz. 1058 ze zm./ jednoznacznie wskazuje na to, że w wypadku gdy adwokat prowadzący sprawę nie może wziąć osobiście udziału w rozprawie lub wykonać osobiście poszczególnych czynności w sprawie, może on udzielić substytucji. Przepis ten właśnie ma ustrzec stronę reprezentowaną przez adwokata przed negatywnymi skutkami "zaniechania" podjęcia przez pełnomocnika określonych czynności procesowych w terminie przewidzianym w przepisach prawa. Ta chociażby regulacja nie pozwala na zaakceptowanie stanowiska prezentowanego we wniesionym zażaleniu i wskazuje też na to, że strona ponosi konsekwencje czynności podejmowanych przez pełnomocnika w imieniu strony, jak i konsekwencje braku podjęcia tych czynności. Z kolei odpowiedzialność samego pełnomocnika, za skutki braku należytej staranności w reprezentacji strony może być przedmiotem oceny, ale w toku już innych postępowań.

Ze wskazanych powodów nie można było uznać, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego będące przedmiotem zażalenia w jakimkolwiek zakresie uchybia prawu. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, miał obowiązek orzec jak w sentencji.