Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie : Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w Tarnowie w przedmiocie dostępu do informacji publicznej I. zobowiązuje Komendanta Miejskiego Policji w Tarnowie do wydania aktu lub dokonania czynności celem załatwienia wniosku skarżącego z dnia 21 sierpnia 2024 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że Komendant Miejski Policji w Tarnowie dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Komendanta Miejskiego Policji w Tarnowie na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

21 sierpnia 2024 r. J. M. zwrócił się e-mailowo do Komendanta Miejskiego Policji w Tarnowie o "przesłanie zwrotnie mailem elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla komisariatu Tarnów Zachód".

Z odpowiedzi z 6 września 2024 r. wynika, że podmiot obowiązany uznał wniosek za niejasny i nieprecyzyjny, a przez to niedotyczący informacji publicznej (I OSK 59/17). Tego samego dnia nastąpiła wymiana korespondencji, w której podmiot obowiązany poinformował, że hasło do odczytania odpowiedzi można uzyskać telefonicznie, a wnioskodawca uznał, że zabezpieczanie hasłem informacji publicznej jest absurdalne i nie stanowi załatwienia wniosku.

6 września 2024 r. J. M. wywiódł skargę na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w Tarnowie w zakresie dostępu do informacji publicznej, w której zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek i wniósł o: 1) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku i 2) zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Komendant Miejski Policji w Tarnowie wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazał, że podczas analizy sprawy prowadzonej od 22 sierpnia 2024 r. powstała wątpliwość, czy wniosek dotyczy terenu wokół Komisariatu, tj. obszaru dróg publicznych objętych właściwością miejscową (takiego dokumentu podmiot obowiązany nigdy nie posiadał, bo jest to w gestii Zarządu Dróg Miejskich w Tarnowie), czy obszaru obiektu policyjnego (taki dokument nigdy nie powstał dla nieruchomości zajmowanej przez Komisariat). Przesłana odpowiedź zawierała imię i nazwisko wnioskodawcy, więc została zabezpieczona hasłem ze względu na procedury związane z ochroną danych osobowych (decyzja nr 49/2014 Małopolskiego KWP z dnia 28 sierpnia 2014 roku w sprawie wprowadzenia regulaminu eksploatacji systemu "INTRANET/DOMENAKWP.AD" w jednostkach Policji woj. Małopolskiego oraz wyznaczenia lokalnych administratorów systemu "INTRANET/DOMENAKWP.AD" w KMP/KPP woj. Małopolskiego – pkt 7.25-7.26 Regulaminu). Brak zabezpieczania danych osobowych hasłem traktowany jest jako incydent podlegający wyjaśnieniu pod groźbą odpowiedzialności (dyscyplinarnej, karnej, finansowej), a korespondencja tego typu jest blokowana i nie dociera do adresata. W ocenie podmiotu obowiązanego zobowiązanie go do załatwienia wniosku przez przesłanie odpowiedzi nieszyfrowanej (niezapewniającej bezpieczeństwa danych osobowych) jest niewykonalne z uwagi na funkcjonujące i niezależne od organu administracji zasady bezpieczeństwa. Podmiot obowiązany podkreślił, że przygotowanie odpowiedzi 5 września 2024 r. i wysłanie jej 6 września 2024 r. podyktowane było policzeniem terminu od chwili przekazania wniosku do merytorycznej komórki i organizacją pracy jej sekretariatu wynikającą z obciążenia pracą. Powyższe nie zmienia jednak faktu, że na wniosek odpowiedziano; gdyby zaś nawet – wbrew wyrokowi I OSK 59/17 – podmiot obowiązany sprecyzował wniosek za wnioskodawcę, tj. zinterpretował go na jeden z dwóch sposobów, to i tak żądana informacja publiczna nie jest w jego posiadaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, bo przedmiotem skargi była bezczynność (art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.").

Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Skarga okazała się zasadna.

W świetle art. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r. poz. 145, dalej: "u.p.") status komendanta miejskiego policji jako podmiotu obowiązanego w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p.") nie budzi wątpliwości Sądu.

W świetle rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. z 2017 r. poz. 784, dalej: "rozporządzenie") status projektu organizacji ruchu jako informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. także nie budzi wątpliwości Sądu. Przez "projekt organizacji ruchu" rozumie się dokumentację sporządzoną w celu zatwierdzenia stałej, zmiennej albo czasowej organizacji ruchu przez właściwy organ zarządzający ruchem albo właściwy podmiot zarządzający drogą wewnętrzną (§ 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). Organ zarządzający ruchem albo podmiot zarządzający drogą wewnętrzną zatwierdza po rozpatrzeniu projektu organizacji ruchu zatwierdza organizację ruchu (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Projekt organizacji ruchu na drodze wewnętrznej pozostającej w dyspozycji organu władzy publicznej należy traktować jak projekt organizacji ruchu na drodze publicznej.

Przesądzenie statusu informacji publicznej oznacza, że na podmiocie obowiązanym ciąży powinność udostępnienia (z zastrzeżeniem art. 5 ust. 1 u.d.i.p., czyli m.in. ograniczenia wynikającego z przepisów o ochronie informacji niejawnych, które może doprowadzić do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej), względnie powinność poinformowania o nieposiadaniu.

Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Tymczasem wniosek wpłynął 21 sierpnia o godz. 22:34, zaś odpowiedź wysłano 6 września o godz. 7:58. Gdyby więc nawet z korzyścią dla podmiotu obowiązanego przyjąć liczenie terminu od 22 sierpnia (z założeniem, że wpływ wniosku nastąpił poza godzinami urzędowania), to i tak doszło do bezczynności. Co więcej, udzielona odpowiedź stanu bezczynności wcale nie przerwała.

Po pierwsze, podmiot obowiązany próbował chronić - zawarte w nagłówku odpowiedzi - imię i nazwisko oraz adres e-mail wnioskodawcy wbrew jego woli, przez co wnioskodawca nie mógł zapoznać się z odpowiedzią. Tymczasem przepisy u.d.i.p. nie dają podstaw do przekazania informacji publicznej w sposób zgodny z wnioskiem (tu: na adres e-mailowy), ale po zaszyfrowaniu. Taki sposób postępowania jawi się jako sprzeczny z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. i naruszający istotę informacji publicznej, tj. informacji, do której dostęp może mieć każdy. Niezależnie zatem od tego, czy podmiot obowiązany dostrzega potrzebę ochrony części informacji w formie decyzji o odmowie udostępnienia albo na drodze czynności materialno-technicznej przesłonięcia (anonimizacji), czy też czyni zadość wnioskowi w całości bez korzystania z powyższych narzędzi, odpowiedź przygotowana dla wnioskodawcy winna być traktowana tak, jak gdyby była kierowana do ogółu (por. wyrok WSA w Białymstoku z 13 marca 2024 r., sygn. akt II SAB/Bk 12/24). O praktyce stosowania ustawy realizującej konstytucyjnie chronione prawo polityczne (art. 61 Konstytucji RP) nie powinien przesądzać akt wewnętrzny (regulamin systemu informatycznego) wydany na podstawie przepisu o tak ogólnym charakterze, jak art. 6f u.p. ("Komendant wojewódzki Policji oraz komendant powiatowy (miejski) Policji są przełożonymi policjantów na terenie swojego działania").

Po drugie, gdyby nawet wnioskodawca zapoznał się z odpowiedzią, to przeczytałby w niej, że jego wniosek nie dotyczy informacji publicznej, bo jest niejasny i nieprecyzyjny, a podmiot obowiązany nie może w trybie art. 64 k.p.a. tego wniosku rozjaśnić lub doprecyzować. Co do tego, że wniosek dotyczy informacji publicznej, Sąd wypowiedział się już wyżej. W tym miejscu trzeba zaś podkreślić, że choć przepisy k.p.a. rzeczywiście mają ograniczone zastosowanie do procedury przewidzianej przepisami u.d.i.p., to jednak nic nie stoi na przeszkodzie, aby w ramach tej odformalizowanej procedury porozumiewać się z wnioskodawcą i ustalać, czego konkretnie żąda. Takie podejście z jednej strony pozwala na pełną realizację konstytucyjnego prawa wnioskodawcy, a z drugiej strony ogranicza sytuacje, w których brak porozumienia prowadzi podmiot obowiązany do marnowania zasobów albo naraża go na zarzut bezczynności. Z akt administracyjnych (k. 2) wynika nawet, że podmiot obowiązany rozważał dopytanie wnioskodawcy o to, czy "chodzi mu o organizację ruchu na wokół Komisariatu [...] na drogach publicznych czy też na terenie obiektu policyjnego Komisariatu". Choć zatem w ocenie Sądu wniosek jest jasny i dotyczy drogi wewnętrznej, to podmiot obowiązany - nabrawszy tym zakresie wątpliwości - powinien był je uzewnętrznić (zwłaszcza że i tak korespondował z wnioskodawcą) albo odpowiedzieć w obu możliwych wariantach (zwłaszcza że poczynił ustalenia w tym zakresie - k. 13-14).

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd zobowiązał Komendanta Miejskiego Policji w Tarnowie do wydania aktu lub dokonania czynności celem załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt I). Mając na względzie to, że Komendant Miejski Policji w Tarnowie nie zignorował wniosku, a jedynie pozostawał w błędzie co do prawa, Sąd stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II). O kosztach postępowania, na które złożył się wpis od skargi w kwocie 100 zł (k. 27), Sąd orzekł na zasadzie art. 200 p.p.s.a. (pkt III).