Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska po rozpoznaniu w dniu 04 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w przedmiocie skargi o wznowienie postępowania w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej postanowił: umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym

Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2011r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przyznał J. K. (skarżącemu) prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.

Wyrokiem z dnia 28 września 2011r. tut. Sąd oddalił skargę J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]. Prawidłowość powyższego orzeczenia potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013r. sygn. akt II FSK 3/12 oddalił skargę kasacyjną skarżącego od powyższego wyroku.

W dniu 18 marca 2014 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynął na urzędowym formularzu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w celu wniesienia skargi o wznowienie postępowania.

W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, którego dochód stanowi kwota 210 zł brutto. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.

Pismem z dnia 18 kwietnia 2014r. Naczelny Sąd Administracyjny przekazał to tut. Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy.

Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2014r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.

W sprzeciwie z dnia 29 maja 2014r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. Strona podniosła, że wniosek z dnia 14 marca 2014r. dotyczył zmiany radcy prawnego na doradcę podatkowego, ponieważ radcy prawni nie posiadają dostatecznej wiedzy na temat postępowania podatkowego.

Mając na uwadze powyższe Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu

przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270, dalej ustawa p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko, któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd.

Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie, z innych przyczyn aniżeli wymienione w art. 161 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a., stało się bezprzedmiotowe.

Zgodnie z art. 243 § 1 i 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku, a przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje również postępowanie egzekucyjne. Jak wskazał NSA w postanowieniach z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt I GZ 1/11 i I GZ 4/11 (Lex nr 741227 i nr 741391), użytego w tym przepisie pojęcia "tok postępowania" nie należy rozumieć zawężająco. Określenie to obejmuje bowiem także np. postępowanie wszczęte przez stronę po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, które ma, poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, doprowadzić do wzruszenia tego prawomocnego orzeczenia. W korelacji z powyższym poglądem pozostaje również przyjęte w orzecznictwie sądowym stanowisko, zgodnie z którym prawo pomocy udzielone w postępowaniu rozpoznawczym rozciąga się także na postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego (p. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPS 2/10, opubl.: Lex nr 668584, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W związku z powyższym w ocenie Sądu z treści powołanych wyżej przepisów p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że przyznane przez Sąd prawo pomocy rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne. Możliwość jego utraty została wyraźnie wskazana w art. 249 i 251 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała (art. 251 p.p.s.a.), albo może być przez sąd cofnięte w całości lub części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano nie istniały lub przestały istnieć (art. 249 p.p.s.a.). Jeżeli zatem nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w tych przepisach, to strona z przyznanego jej zwolnienia z kosztów sądowych lub pełnomocnika z urzędu korzysta na wszystkich etapach postępowania przed sądami administracyjnymi w ramach sprawy, w której prawo pomocy zostało jej przyznane, również w toku postępowania ze skargi o wznowienie postępowania sądowego, w ramach którego to prawo zostało jej przyznane.

Wobec powyższego, przyznane stronie skarżącej w toku postępowania rozpoznawczego w dniu 28 czerwca 2011r. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, rozciąga się również na ewentualne postępowanie ze skargi o wznowienie tego postępowania, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 28 września 2011r. Skoro zaś skarżącemu w postępowaniu w stosunku do którego zamierza złożyć skargę o wznowienie przyznano prawo pomocy, nie ma prawnej możliwości przyznania mu prawa, które już raz w tym postępowaniu uzyskał. Skarżący nie może skutecznie domagać się od Sądu wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu, a także nie może żądać zastąpienia przyznanego mu radcy prawnego doradcą podatkowym, bowiem przyznane mu prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. (por. postanowienie NSA z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 262/05, niepubl.). Mówiąc inaczej, żądanie skarżącego należy uznać za bezprzedmiotowe, gdyż prawo pomocy o określonej treści zostało mu już przyznane. Jego zakres mógłby ulec zmianie jedynie wtedy, gdyby Sąd stwierdził wystąpienie przesłanki zawartej w art. 249 p.p.s.a., skutkującej cofnięciem w całości lub części przyznanego prawa pomocy.

W tym stanie rzeczy złożony na obecnym etapie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym należy uznać za bezprzedmiotowy, co skutkuje umorzeniem postępowania z tego wniosku (p. J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, postanowienia NSA: 08 listopada 2007r. sygn. akt I OZ 795/07, z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II FZ 444/10, z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1313/10 z dnia 14).

Jednocześnie wskazać należy na utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, iż Sąd nie ma wpływu na decyzję w zakresie wyznaczenia konkretnego pełnomocnika, bądź jego zmiany. Rola sądu w tym zakresie ogranicza się, zgodnie z art. 253 p.p.s.a. do wystąpienia do właściwej okręgowej rady adwokackiej, rady okręgowej izby radców prawnych, Krajowej Rady Doradców Podatkowych lub Krajowej Rady Rzeczników Patentowych o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Sąd podejmuje takie działanie jeden raz - po przyznaniu prawa pomocy w omawianym zakresie (por. postanowienia Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2012r. sygn. akt I OZ 921/12 i z dnia 08 października 2012r. sygn. akt II FZ 815/12).

W świetle powyższego ponownie złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy, w sytuacji, gdy skarżący korzysta już w niniejszej sprawie z prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznać należy za bezprzedmiotowy, a postępowanie wywołane jego wniesieniem, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało umorzyć.