V SA/Wa 2682/08 - Wyrok

Data orzeczenia	2009-03-10	
Data wpływu	2008-10-02	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Danuta Dopierała
Dorota Mydłowska /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Kraczowski	
Symbol z opisem	6550	
Hasła tematyczne	Inne	
Sygn. powiązane	II GSK 634/09	
Skarżony organ	Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję	
Powołane przepisy	Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270; art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200, art. 205;  Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Danuta Dopierała, Asesor WSA - Piotr Kraczowski, , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie: stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. [...] Oddział Regionalny z dnia [...] kwietnia 2008r. Nr[...]. 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz A.J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A. J. decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] kwietnia 2008 r., na podstawie której stwierdzona został nieważność decyzji z dnia [...]marca 2005 r.

Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym:

A.J. złożył w dniu [...] czerwca 2004 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w P. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004. We wniosku tym zadeklarował do płatności dziesięć działek rolnych oznaczonych literami od [...], położonych na dziesięciu działkach ewidencyjnych, znajdujących się w powiecie [...], gminie P., w obrębie ewidencyjnym: P., M.

Gospodarstwo rolne A. J. zostało skierowane do kontroli na miejscu.

W wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu przez uprawnionego wykonawcę zewnętrznego w dniach [...] sierpnia 2004 r., dokonano następujących ustaleń w gospodarstwie rolnym producenta rolnego:

- dla działki rolnej oznaczonej we wniosku jako [...] (działka ewidencyjna nr [...])

deklarowanej powierzchni [...] ha, uprawie łąki i pastwiska, stwierdzono [...] ha łąki (kod [...]). W protokole z kontroli na miejscu w rubryce "Uwagi inspektora terenowego" dokonano adnotacji, z której wynika, że granice łąki ustalono w oparciu o wskazanie właściciela. W rubryce "Uwagi osoby obecnej przy kontroli" dokonano wpisu, "iż wykoszenie łąki nie zostało wykonane do dnia 15.02.2004 r. oraz do terminu kontroli ze względu na duże zawilgocenie łąki. Łąka będzie wykoszona o ile będzie można wjechać na nią";

* dla działki rolnej oznaczonej we wniosku jako [...] (działka ewidencyjna nr [...]) o

deklarowanej powierzchni [...] ha, uprawie łąki i pastwiska, stwierdzono powierzchnię deklarowaną. Natomiast w protokole z kontroli na miejscu w rubryce "Uwagi inspektora terenowego" dokonano adnotacji, z której wynika, że łąka porośnięta jest kilkuletnimi drzewami (brzozy samosiejki). W rubryce "Uwagi osoby obecnej przy kontroli" dokonano wpisu, "iż działka wydzierżawiona od dnia [...].05.2004 r. zostanie wykoszona w terminie do dnia 30.08.2004 r. po żniwach";

* dla działki rolnej oznaczonej we wniosku jako [...] (działka ewidencyjna nr [...]) o

deklarowanej powierzchni [...] ha, uprawie łąki i pastwiska, stwierdzono powierzchnię deklarowaną. Natomiast w protokole z kontroli na miejscu w rubryce "Uwagi inspektora terenowego" dokonano adnotacji, z której wynika, że łąka porośnięta jest kilkuletnimi drzewami (brzozy samosiejki). W rubryce "Uwagi osoby obecnej przy kontroli" dokonano wpisu, "iż działka wydzierżawiona od dnia [...].05.2004 r. zostanie wykoszona w terminie do dnia 30.08.2004 r. po żniwach",

* powierzchnia działki rolnej oznaczonej we wniosku jako [...] (jęczmień) została przez producenta rolnego zaniżona, faktycznie na gruncie stanowiła większy areał.

Na ostatniej stronie protokołu kontroli na miejscu w rubryce "Uwagi inspektorów terenowych " dokonano wpisu, iż "działki rolne o symbolach [...] nie spełniają dobrej kultury rolnej (chwasty, krzaki, kilkuletnie drzewa samosiejki)". W rubryce "Uwagi osoby obecnej przy kontroli" dokonano zapisu, iż "działka [...] w trakcie wykaszania po długotrwałym nieużytkowaniu, działka [...] będzie wykaszana po wykoszeniu działki [...], działka [...] nie będzie wykoszona ze względu na duże zawilgocenie, działka [...] będzie wykoszona jeśli będzie można wjechać".

Co, do wskazanych pozostałych działek rolnych: [...] (pszenica), [...] (łąki, pastwiska), [...] (owies), [...] (pszenica), [...] (łąki, pastwiska), [...] (pszenica) - oględziny na miejscu nie wykazały nieprawidłowości.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. przyznał A. J. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2004.

W dniu [...] listopada 2007 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], z urzędu wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r., zawiadamiając jednocześnie A. J. o przysługującym prawie czynnego udziału w postępowaniu, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, przeglądania akt sprawy w terminie 7 dni od dnia otrzymania przedmiotowego zawiadomienia. Zawiadomienie o wszczętym postępowaniu o stwierdzeniu nieważności decyzji A. J. otrzymał w dniu [...] listopada 2007 r.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. stwierdził nieważność decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P.

przyznającej A. J. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2004. Decyzję A. J. odebrał w dniu [...] grudnia 2007 r.

Od przedmiotowej decyzji strona złożyła w dniu [...] grudnia 2007 r. odwołanie do Prezesa ARiMR.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. Prezes ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O., wskazując w uzasadnieniu, iż postępowanie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...] marca 2005 r. prowadzone było z naruszeniem art. 10 § 1 kpa.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r.

Od przedmiotowej decyzji strona złożyła w dniu [...] kwietnia 2008 r. odwołanie do Prezesa ARiMR.

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r. W uzasadnieniu ww. decyzji organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z rażącym naruszeniem prawa.

Prezes ARiMR wyjaśnił, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy w sposób oczywisty, bezsporny i nie stwarzający odmiennej wykładni został naruszony przepis prawny.

Dalej organ wyjaśnił, że płatności bezpośrednie do gruntów rolnych przysługują osobie fizycznej, zwanej "producentem rolnym", utrzymującej grunty rolne w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów środowiska pod warunkiem, że jest ona posiadaczem działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami. Za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Powyższe wynika z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, póz. 40 z późn. zm.), której tytuł został zmieniony ustawą z dnia 25 kwietnia 2006 r. o zmianie ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. Nr 92, póz. 638).

Prezes ARiMR wskazał, że stosownie do przepisu art. 143b ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001, obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie, oraz, jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi prze to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Przez "wykorzystywane użytki rolne", należy rozumieć całkowity obszar obejmujący grunty orne, trwałe użytki zielone, trwałe plantacje, ogródki przydomowe tak, jak zostały ustalone przez Komisje (EUROSTAT) dla jej celów statystycznych. Powyższy przepis prawa wspólnotowego obowiązuje od dnia 1 maja 2004 r. i został wprowadzony w pkt 27 rozdziału 6, li. A " Ustawodawstwo rolne", załącznika II do Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej. Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. U. UE L 236 z 23.09.2003 r.), zmienionego przez decyzję Rady Unii Europejskiej z dnia 22 marca 2004 r. (Dz. U. UE L 93 z 30.03.2004r.).

Organ stwierdził, że powyższe oznacza, że do przyznania płatności bezpośrednich na podstawie wniosku złożonego w 2004 r. kwalifikują się grunty rolne (w skład, których wchodzą: grunty orne, pastwiska, łąki, sady i plantacje wieloletnie oraz ogródki przydomowe) utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Stwierdzenie faktu, że określone grunty rolne nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na ten dzień, skutkuje trwałym wykluczeniem powierzchni, na której grunty takie są położone z przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

Prezes ARiMR wyjaśnił, że w niniejszej sprawie ujawnienie, że grunty rolne znajdujące się na działkach rolnych oznaczonych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w 2004 r. jako: [...] położone odpowiednio na działkach ewidencyjnych o numerach: [...], nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., nastąpiło w trakcie przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym A. J. w dniach [...] sierpnia 2004 r. Powyższe potwierdza protokół z kontroli na miejscu oraz wykonane zdjęcia przedmiotowych działek, z których wynika, że działki te nie kwalifikowały się do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

Uwzględniając powyższe, zdaniem organu II instancji, należy stwierdzić, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznając A. J. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2004 do w/w działek rolnych rażąco naruszył przepis art. 143b ust. 4 powołanego powyżej rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r., ponieważ przyznał przedmiotowe płatności także do gruntów, których powierzchnia nie powinna zostać objęta płatnościami bezpośrednimi do gruntów rolnych. Tym samym, w ocenie organu, spełnione zostały przesłanki wymienione w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, uzasadniające - w ocenie organu odwoławczego - stwierdzenie przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. przyznającej płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2004, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P.

Mając na względzie zawarty w odwołaniu zarzut, wadliwego uzasadnienia decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. oraz, że w przedmiotowej decyzji nie wskazano na czym polegało rażące naruszenie prawa organ II instancji zauważył, że w uzasadnieniu decyzji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. wskazał na przepisy prawa, w oparciu o które były przyznawane płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w roku 2004. Zauważył również, że Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. wskazał, iż rażące naruszenie prawa w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. przyznającej A. J. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 do wszystkich deklarowanych działek rolnych polegało w szczególności na naruszeniu art. 143b ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003, poprzez uwzględnienie działek stanowiących na dzień 30 czerwca 2003 r. nieużytki jako powierzchnie kwalifikujące się do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Ponadto Prezes ARiMR wskazał, iż Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. w skarżonej decyzji w sposób wyraźny i bezpośredni wskazał na czym polegało rażące naruszenie przepisów art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, a odniesienia do materiału dowodowego w postaci protokołu z czynności kontrolnych, które zdaniem odwołującego się miały charakter ocenny i badawczy, były niezbędne z uwagi na charakter przedmiotowej sprawy. Decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne.

Ponadto organ II instancji podkreślił, iż w swojej decyzji Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. nie przesądził kwestii zawiązanych z zakresem uprawnień strony do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. Tym samym zarzut pomieszania postępowania kasacyjnego, jakim jest niewątpliwie postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z postępowaniem odwoławczym jest, zdaniem organu, bezpodstawny.

Jednocześnie Prezes ARiMR podkreślił, iż przedmiotem postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji jest ustalenie istnienia jednej z wad decyzji enumeratywnie wyliczonych w art. 156 § 1 pkt 1-6 kpa. Organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania spraw co do meritum, to znaczy nie może rozpatrywać sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z 28.05.1985 r., sygn. Akt I SA 89/85, publ. ONSA 1985, nr l, póz. 30).

Tym samym, w ocenie organu II instancji, należy stwierdzić, iż organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie prowadził postępowania dowodowego dotyczącego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, jedynie badał, na podstawie akt przeprowadzonego już postępowania, zaistnienie przesłanek stwierdzenia nieważności.

Dalej Prezes ARiMR stwierdził, iż zarzuty podniesione przez A. J. w odwołaniu nie mogą stanowić podstawy do jego uwzględnienia, a rozstrzygnięcie podjęte w skarżonej decyzji jest prawidłowe zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem, jak również pod względem celowości.

W ocenie organu II instancji przyznanie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. A. J. płatności bezpośrednich do wskazanych gruntów spowodowało rażące naruszenie wskazanych powyżej przepisów i uzasadniało stwierdzenie przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

W dniu [...] sierpnia 2008 r. A. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie :

prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisu art. 143b ust.4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U. UE L z dnia 21 października 2003 r.)

prawa procesowego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 156 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych - określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej w skrócie: P.p.s.a., (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, uwzględnił skargę. Uznał, iż zaskarżona decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2008r. oraz poprzedzająca ją decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w O. z dnia [...] kwietnia 2008 r. naruszają prawo w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego.

Kontrolowane w sprawie decyzje zostały wydane w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Oznacza to, iż przedmiotem postępowania nadzwyczajnego winno być przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym, w tym wypadku decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z [...] marca 2005 r. korzystającej z przymiotu ostateczności. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 K.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Przy tym należy podkreślić, że zaistnienie przesłanek stwierdzenia nieważności ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dacie wydania kwestionowanej decyzji.

Przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji, którą rozważano w stanie faktycznym sprawy była przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., czyli wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Z brzemienia tego przepisu wynika, iż nie każde naruszenie prawa pociąga za sobą nieważność decyzji, ale tylko przypadki oczywistego i ciężkiego naruszenia prawa. Chodzi tu zatem o konieczność wystąpienia rażącego naruszenia prawa w trakcie prowadzenia postępowania zmierzającego do wydania decyzji. Termin "rażący" winien być rozumiany w sposób powszechnie przyjęty. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego "rażący", to "dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży". Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi zatem w przypadku gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (wyrok NSA 21.08.2001 r., sygn. akt II SA 1726/00, Lex 51233). Dlatego też, w tezie wyroku NSA z 12.12.1988r. (II SA 981/88, ONSA 1988, z. 2, poz. 96) zasadnie stwierdzono, że "naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa".

W aspekcie powyższych wywodów w sprawie rozważenia wymagało, czy decyzja Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. z [...] marca 2005 r. istotnie wydana została z rażącym naruszeniem prawa, co skutkowało koniecznością stwierdzenia jej nieważności w całości. Zdaniem Sądu okoliczność ta nie została wyjaśniona zarówno przez organ odwoławczy jak i organ I instancji w sposób nie budzący wątpliwości, tym samym kwalifikujący się do ostatecznego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru ( Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.) płatności bezpośrednie do gruntów rolnych przysługują osobie fizycznej, zwanej "producentem rolnym", utrzymującej grunty rolne w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów środowiska pod warunkiem, że jest ona posiadaczem działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami. Należy wskazać, iż przepisy niniejszej ustawy z dniem 27 lutego 2007 r. utraciły moc i zostały zastąpione ustawą z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej ( DZ. U. z 2007 r. Nr 35, poz. 217). Mając jednak na uwadze treść art. 53 ust. 1 ustawy zmieniającej oraz to, iż w niniejszej sprawie postępowanie nie zostało zakończone wydaniem decyzji ostatecznej do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej należy wskazać, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy dotychczasowe.

Do przyznania dopłat bezpośrednich, z mocy art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, stosuje się także powołane przez organ nadzoru przepisy prawa unijnego.

Stosownie do przepisu art. 143 b ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenie (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (DZ. U. L 270 z 21.10 2003 ze zm.), obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu były na nich prowadzona produkcja, czy też nie, oraz, jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Powyższe oznacza, że do przyznania płatności bezpośrednich na podstawie wniosku złożonego w 2004 r. kwalifikują się grunty rolne, utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.

Jak wynika z opisanego stanu sprawy i wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich skarżący wnosił o przyznanie płatności dla działek rolnych oznaczonych literami oznaczonych literami od [...], położonych na dziesięciu działkach ewidencyjnych, znajdujących się w powiecie [...], gminie P., w obrębie ewidencyjnym: P., M. Organ stwierdzając nieważność decyzji przyznającej płatności dla wymienionych działek rolnych podał, iż akt ten został wydany z rażącym naruszeniem prawa, albowiem zostały uwzględnione do naliczenia płatności działki rolne, co do których nie zostały wyjaśnione kwestie związane z użytkowaniem rolniczym i utrzymywaniem w dobrej kulturze rolnej.

Wskazana okoliczność - zdaniem organu - jednoznacznie wynika z przeprowadzonej w niniejszej sprawie kontroli w gospodarstwie rolnym skarżącego w dniach [...] sierpnia 2004 r. Ponadto dokumentami potwierdzającymi ten stan rzeczy, jak podaje organ, są zdjęcia przedmiotowych działek, wykonane przez inspektorów terenowych w trakcie realizacji czynności kontrolnych w dniach [...] sierpnia 2004 r.

Sąd jednak nie podziela stanowiska zarówno organu pierwszej instancji jak i organu odwoławczego, jakoby z przeprowadzonej w dniach [...] sierpnia 2004 r. kontroli oraz zdjęć wykonanych w tym dniu, w sposób nie budzący wątpliwości wynikało, że przedmiotowe działki rolne nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Tylko bowiem takie dowody, które ponad wszelką wątpliwość wykazywałyby, że w dniu 30 czerwca 2003 r. sporne grunty rolne nie były prawidłowo użytkowane rolniczo, czyli nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, mogły stanowić podstawę do stwierdzenia, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P., przyznająca również na te grunty dopłaty bezpośrednie, została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Z przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym skarżącego w sierpniu 2004 r. kontroli nie można wywieść w sposób niebudzący wątpliwości, jak to uczyniły organy, że wyżej wymienione grunty rolne nie były poddane działaniom agrotechnicznym również w 2003 r.

Należy mieć na uwadze, że naruszenie prawa o rażącym charakterze występuje przede wszystkim wówczas, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisów prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, iż rozstrzygnięcie nie może zostać zaakceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Przy czym naruszenie noszące cechy rażącego, wymaga wykazana i udowodniona w uzasadnieniu decyzji stwierdzającej nieważność decyzji jako szczególnego rodzaju naruszenie prawa. Nie można uznać, że protokół kontroli i zdjęcia fotograficzne wskazujące na brak dobrej kultury rolnej gruntów w sierpniu 2004 r. stanowiły również dowód na okoliczność zaniedbań polegających na braku właściwego użytkowania rolniczego gruntów w czerwcu 2003 r.

Stwierdzić zatem, iż organ w sprawie niniejszej naruszył przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a, wydając rozstrzygnięcie, w sytuacji gdy sprawa nie została wyczerpująco i wszechstronnie wyjaśniona, a niepełny materiał dowodowy nie zezwalał na niebudzące wątpliwości ustalenia faktyczne.

W tym miejscu należy podkreślić, iż z ogólnych zasad postępowania statuowanych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności i zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa (art. 7, 8 kpa) wynika przede wszystkim wymóg praworządnego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. W realizacji tych zasad konieczne jest ścisłe przestrzeganie prawa zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń strony (por. wyrok NSA, sygn. akt III SA 719/84, ONSA 1984 r., Nr 2, poz. 117). Natomiast z art. 77 § 1, art. 7 i art. 80 kpa wynika obowiązek wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zaś ta ocena winna znaleźć w świetle wymogów określonych w art. 107 § 3 Kpa, odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Powyższe wady zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji naruszają przepis art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz przepisy proceduralne w zakresie dowodowym (art. 7 i 77 K.p.a.). Uzasadnia to w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z [...] kwietnia 2008 r.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i 152 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.