Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon (spr.) Sędzia del. WSA Marta Laskowska – Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 152/24 w sprawie ze skargi K. T. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 20 listopada 2023 r. znak: WSE.7722.43.2023.MZEG, nr 941/2023 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 152/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę K. T. na postanowienie nr 941/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 20 listopada 2023 r. znak WSE.7722.43.2023.MZEG w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

K. T. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art 151 p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 z późn. zm.), mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy obowiązek rozbiórki, obciążający skarżącą na mocy decyzji MWINB z dnia 23.05.2017 r. należało uznać za niewykonalny, skoro skarżąca nie ma dostępu do nieruchomości, na której posadowiony jest kort tenisowy wraz z ogrodzeniem, objęte obowiązkiem rozbiórki, nie włada nią prawnie i faktycznie, a pomimo podjętych starań użytkownik nie wyraził zgody na wejście na teren nieruchomości.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonej w niej podstawy.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem Sąd Wojewódzki prawidłowo orzekł o oddaleniu skargi złożonej na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 listopada 2023r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lipca 2023 r., którym odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w sprawie obowiązku rozbiórki kortu tenisowego na działce nr ewidencyjny [...], nałożonego na skarżącą decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie z dnia 27 stycznia 2017r., utrzymaną w mocy decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego w Krakowie z dnia 23 maja 2017 r

Całkowicie chybiony okazał się zarzut skargi kasacyjnej, w którym podniesiono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. stanowiącym, że postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym.

Skarżąca we wniosku o umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, a następnie w skardze i skardze kasacyjnej wskazała na niewykonalność egzekwowanego obowiązku rozbiórki kortu tenisowego wraz z ogrodzeniem, polegającą jej zdaniem na tym, że:

- wprawdzie umową sprzedaży z dnia 25 września 2013 r. nabyła nieruchomość, na której w 2011 r. zrealizowano kort tenisowy z ogrodzeniem, to jednak w akcie notarialnym z tej daty ustanowiła na całej nieruchomości na rzecz zbywcy prawo dożywotniego użytkowania i w efekcie tego przedmiotowy obiekt budowlany pozostaje w wyłącznym faktycznym władaniu zbywcy;

- osobą zobowiązaną do rozbiórki powinien zostać faktyczny posiadacz nieruchomości

- użytkownik korzysta z ochrony procesowej i petytoryjnej (art. 251 k.c.) co oznacza, że skarżąca bez jego zgody nie ma możliwości wykonania rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, gdyż dopuściłaby się deliktu cywilnoprawnego;

- "błędne działanie organów administracji, które zaakceptował Wojewódzki Sąd Administracyjny i Naczelny Sąd Administracyjny - polegające na skierowaniu postępowania dotyczącego rozbiórki kortu tenisowego wobec skarżącej, a nie wobec użytkownika, względnie wobec skarżącej i użytkownika łącznie, skutkuje niemożnością wykonania obowiązku. Skarżąca nie ma rzeczywistej możliwości wykonania zobowiązania, wobec sprzeciwu użytkownika. Gdyby użytkownik był stroną decyzji dotyczącej rozbiórki kortu tenisowego, wówczas mógłby zostać przymuszony w celu jej wykonania (i umożliwienia wejścia na teren nieruchomości). W obecnym stanie prawnym skarżąca nie ma możliwości wejścia na teren nieruchomości."

W takich okolicznościach sprawy Sąd Wojewódzki zasadnie zaakceptował stanowisko organów wyrażone w kontrolowanych postanowieniach, zgodnie z którym brak było przesłanek do zastosowania art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., bowiem nie zaistniała taka zmiana stanu faktycznego, która wykluczałaby z technicznego punktu widzenia wykonanie egzekwowanego obowiązku rozbiórki. Brak jest również prawnych nakazów lub zakazów, które mogłyby zostać naruszone w wyniku wykonania obowiązku.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku trafnie Sąd Wojewódzki zaakcentował, że skarżąca kwestionując prawidłowość skierowania do niej obowiązku rozbiórki w istocie podważa ostateczną i prawomocną decyzję, co nie jest dopuszczalne.

Sąd Wojewódzki słusznie przypomniał, że decyzje organów nadzoru budowlanego z 2017 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki były wskutek ich zaskarżenia poddane kontroli sądowej, a Sądy obu instancji wyrokach z 8 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 1034/17 i 24 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 1584/18 – przesądziły, że to skarżąca, jako właściciel nieruchomości prawidłowo została zobowiązana do rozbiórki przedmiotowego obiektu, bo to on ona a nie użytkownik (inwestor) dysponuje tytułem prawnym umożliwiającym wykonanie nakazu objętego decyzją.

Wobec wiążącej oceny prawnej (art. 170 p.p.s.a.), wyrażonej w wymienionych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie Sąd Wojewódzki wywiódł, że egzekwowany obowiązek rozbiórki nie mógł być uznany za niewykonalny z przyczyn podawanych przez skarżącą.

W szczególności o niewykonalności obowiązku - w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. – nie mogła świadczyć okoliczność przedstawienia przez skarżącą w postępowaniu egzekucyjnym oświadczenia użytkownika o braku zgody na wejście na teren nieruchomości w celu wykonania obowiązku rozbiórki przedmiotowego obiektu.

Podkreślić należy, że w rozpoznawanej sprawie nie mogły być skuteczne twierdzenia skarżącej, eksponujące ochronę cywilnoprawną przysługującą użytkownikowi nieruchomości, na której znajduje się obiekt objęty nakazem rozbiórki, z jednoczesnym pominięciem środków prawnych przysługujących właścicielowi, dla ochrony jego uprawnień do rzeczy (art. 222 § 1 i § 2 k.c.).

W szczególności błędnie podniesiono w skardze kasacyjnej, że "wykonanie decyzji przez skarżącą mogłoby podlegać wyłącznie na dopuszczeniu się deliktu, tj. działania bezprawnego, polegającego na samowolnym wejściu na nieruchomość i wykonaniu prac rozbiórkowych".

Po pierwsze, rzeczą skarżącej, jako adresata nakazu rozbiórki, było podjęcie adekwatnych działań prawnych w celu wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej.

Po drugie, art. 342 k.c. stanowi o zakazie "samowolnego" naruszenia posiadania, tymczasem wkroczenie w zakres cudzego posiadania nie jest "samowolne", gdy jest usprawiedliwione istnieniem podstawy prawnej, wynikającej z orzeczenia sądowego lub decyzji administracyjnej.

Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a.

-----------------------

4