Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 3 grudnia 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 26 września 2013 roku sygn. akt III SA/Gd 743/13 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody Pomorskiego z [...] czerwca 2013 roku nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: oddalić zażalenie. 4 3

Postanowieniem z 26 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił S.L. (dalej jako "skarżący") przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody Pomorskiego z [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący wraz ze skargą złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wyjaśnił, że o pomoc w sporządzeniu skargi poprosił Biuro Porad Prawnych i Informacji Obywatelskiej w Gdyni. Skargę napisaną przez Biuro miał odebrać osobiście 12 lipca 2013 r. Jednak 4 lipca 2013 r. został aresztowany i osadzony w areszcie śledczym, co uniemożliwiło mu odbiór skargi. O swoim aresztowaniu poinformował Biuro Porad Prawnych i Informacji Obywatelskiej, które od 15 do 28 lipca 2013 r. było nieczynne, co uniemożliwiło doręczenie korespondencji.

Odmawiając przywrócenia terminu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi została doręczona skarżącemu 13 czerwca 2013 r. Termin do wniesienia skargi upłynął 13 lipca 2013 r., a nie, jak twierdzi skarżący 29 lipca 2013 r.

Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów wskazujących na jego pobyt w Areszcie Śledczym od 4 lipca 2013 r. Kserokopia pisma skarżącego zawierającego informację o jego pobycie w Areszcie Śledczym w Wejherowie skierowana do Biura Porad Prawnych datowana jest na dzień 23 lipca 2013 r., a więc na datę późniejszą niż termin do wniesienia skargi i nie potwierdza w żadnej mierze daty osadzenia.

Ponadto fakt aresztowania skarżącego nie może być przyczyną wyłączającą jego winę w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Decyzja została skarżącemu doręczona 13 czerwca 2013 r., a więc skarżący mógł zapoznać się z jej treścią jeszcze przed aresztowaniem. Osadzenie i pobyt w areszcie śledczym nie uniemożliwiają skarżącemu prowadzenia korespondencji, w tym sporządzenia i nadania skargi w terminie.

W ocenie Sądu I instancji, okolicznością wyłączającą jego winę nie jest również zlecenie sporządzenia skargi Biuru Porad Prawnych. Przede wszystkim to skarżący powinien należycie dbać o swoje interesy i nie może przerzucać odpowiedzialności za ich prowadzenie na inny podmiot. Pismo skierowane do Biura Porad Prawnych datowane jest na 23 lipca 2013 r. W piśmie tym strona informuje o osadzeniu jej w areszcie śledczym, a więc już po upływie kilkunastu dni od zdarzenia. Sporządzenie tego pisma nastąpiło po upływie terminu odbioru pisma (skargi) z Biura Porad Prawnych, tj. po dniu 12 lipca 2013 r. W ocenie Sądu I instancji, osoba dbająca należycie o swoje interesy, mająca świadomość, że odbiór pisma ma nastąpić 12 lipca 2013 r., powinna jeszcze przed tą datą poinformować Biuro Porad Prawnych o swoim osadzeniu. Ponadto pismo to zostało napisane przez stronę już po upływie terminu do wniesienia skargi (tj. po dniu 13 lipca 2013 r.).

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący przyznał, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło z jego winy. Wskazał, że nie był należycie informowany przez Biuro Porad Prawnych o sposobie załatwienia sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji dokonał rzetelnej oceny przedmiotowego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny powyższą ocenę aprobuje. Skarżący samodzielnie zgłosił się do aresztu śledczego, co wynika zarówno z treści zażalenia, jak i załączonego do niego zaświadczenia z 10 października 2013 r. Niewątpliwie miał więc świadomość, że będzie odbywał karę. Nie było to zdarzenie nagłe i nieprzewidywalne, które można rozpatrywać w kategoriach zdarzenia wyłączającego winę w uchybieniu terminu. Ponadto samo osadzenie w areszcie nie uniemożliwia prowadzenia korespondencji, w tym nadania skargi, która jest nie silnie sformalizowanym pismem procesowym i może być uzupełniana na późniejszym etapie postępowania. Nie można również uznać, że strona miała utrudniony dostęp do korespondencji w areszcie śledczym. Przesyłki mogą być bowiem doręczane za pośrednictwem administracji aresztu śledczego (bądź zakładu karnego). Szczegółowe zasady doręczania i odbierania korespondencji w aresztach i zakładach karnych regulują odpowiednio rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno - porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania (Dz.U. z 2003 r., Nr 152, poz. 1494) oraz z 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz.U. z 2003 r. Nr 152, poz. 1493). Przewidują one między innymi, że osoby pozbawione środków pieniężnych na prowadzenie korespondencji, otrzymują od administracji aresztu śledczego czy zakładu karnego papier, koperty oraz znaczki pocztowe.

Ponadto, to na skarżącym ciążył obowiązek terminowego sporządzenia i nadesłania skargi, jeśli zamierzał on kwestionować decyzję Wojewody Pomorskiego. Nie jest więc uprawnione oparcie wniosku o przywrócenie terminu na nienależytym informowaniu strony przez Biuro Porad Prawnych i Informacji Obywatelskiej w Gdyni, szczególnie, że wraz z doręczeniem zaskarżonej decyzji skarżący został prawidłowo pouczony o sposobie i terminie wniesienia skargi.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

-----------------------

2

3