Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Bożena Marciniak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi K. S. i M. R. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 468/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3.000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz skarżących K. S. i M. R. 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z [...] sierpnia 2020 r. K. S. i M. R. (dalej jako skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] (dalej jako organ) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 lutego 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 468/17, mocą którego Sąd uwzględnił ich skargę na bezczynność organu, zobowiązując go do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. [...] w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo upływu terminu do wydania decyzji, kolejnych kierowanych do organu wezwań do wykonania wyroku oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wymierzającego grzywnę organ nadal pozostaje w bezczynności. Skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i nierozpoznawanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Organ wskazał, że w sprawie podejmowane są czynności zmierzające do jej rozstrzygnięcia zaś opóźnienie w wydaniu decyzji wynika ze znacznego stopnia skomplikowania niniejszej sprawy oraz bardzo dużej ilości wpływającej korespondencji w sprawach dotyczących nieruchomości objętych działaniem dekretu warszawskiego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że wyrokiem z 2 lutego 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 468/17 Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosków o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w terminie czterech miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jak wynika z akt sprawy, odpis ww. prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi [...] [...] maja 2018 r. (data prezentaty organu). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w [...] września 2018 r. Pomimo upływu terminu organ dotychczas nie wydał decyzji w sprawie.

W związku z niewykonaniem ww. wyroku, wyrokiem z 27 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 2152/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000 złotych.

Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem z 5 czerwca 2017 r. sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.

W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości trzech tysięcy złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa.

Jednocześnie, rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 ppsa Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie.

W ocenie Sądu, bezczynność organu po wyroku z 2 lutego 2018 r. miała charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, że jest to drugi z kolei wyrok wymierzający grzywnę za niewykonanie ww. wyroku oraz fakt, że organ wciąż nie podejmuje działań zmierzających do zakończenia postępowania, albowiem jak wynika z akt sprawy, odpis ostatniego prawomocnego wyroku wymierzającego grzywnę wpłynął do organu wraz z aktami sprawy [...] października 2019 r., tj. ponad rok temu, a jedyną czynnością odnotowaną po tej dacie jest wystąpienie o dokumentacje dotyczącą przedmiotowej nieruchomości do skarżących oraz Archiwum Państwowego [...], co nastąpiło przy piśmie z [...] sierpnia 2020 r.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1, § 2 i § 6 ppsa orzekł jak w pkt 1 - 2 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200, 202 § 2 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).

Wyrok uwzględnia art. art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 i 567) i ustawy ją zmieniającej z 31 marca 2020 roku (Dz. U. poz. 568) oraz art. 68 ust. 6 w zw. z art. 46 pkt 20 i art. 76 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. zmieniającej ustawę o szczególnych rozwiązaniach (Dz.U. z 2020 poz. 875).