I OSK 1423/14 - Wyrok

Data orzeczenia	2014-10-07	
Data wpływu	2014-06-06	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Elżbieta Kremer /sprawozdawca/
Joanna Runge - Lissowska
Maciej Dybowski /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów	
Hasła tematyczne	Inne	
Sygn. powiązane	II SA/Wa 1009/13	
Skarżony organ	Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów	
Treść wyniku	Oddalono skargę kasacyjną	
Powołane przepisy	Dz.U. 2012 nr 0 poz 270;  art. 183 par. 1 i 2, art. 173 par. 1, art. 174 pkt 2,1,3; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2003 nr 65 poz 595;  art. 26 ust. 1, art. 27 ust. 4, art. 20 ust. 6, 1 ust. 1,2, art. 3 ust. 1, art. 29; Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki
Dz.U. 2013 nr 0 poz 267;  art. 107 par. 1 i 3; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Protokolant asystent sędziego Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 7 października 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1009/13 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedstawienia do tytułu profesora oddala skargę kasacyjną	
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 stycznia 2014 r., syn. akt II SA/Wa 1009/13 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedstawienia do tytułu profesora uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. Nr 65, poz. 595 ze zm.), działając w trybie § 8 pkt 2 Statutu Centralnej Komisji z dnia 15 października 2007 r., po rozpatrzeniu wniosku Rady Wydziału [...], postanowiła odmówić przedstawienia dr hab. K. W. S. do tytułu naukowego profesora nauk ekonomicznych. W uzasadnieniu decyzji Centralna Komisja podała, iż wniosek Rady Wydziału skierowany został do Sekcji Nauk Ekonomicznych, która po zapoznaniu się z nim i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji w głosowaniu tajnym odmówiła poparcia tego wniosku. Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, podjęło decyzję o odmowie przedstawienia kandydata do tytułu naukowego profesora. Centralna Komisja uznała, iż kandydat do tytułu nie spełnia wymogów art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. Nr 65, poz. 595 ze zm.). Wskazano, iż monografia kandydata określona jako tzw. książka profesorska nie ma charakteru naukowego, jest to publikacja o charakterze poradnika. Książka ta ma niewątpliwie znaczenie dla praktyki, bowiem jest zbiorem przepisów, procedur i postępowań, ale nie jest ona monografią naukową, wieńczącą dotychczasowy dorobek naukowy. Nie ma ona walorów dzieła naukowego określającego warsztat naukowy i wkład do teorii i nauki. W dorobku publikacyjnym kandydata brak jest publikacji zamieszczanych w wydawnictwach zagranicznych oraz w prestiżowych czasopismach krajowych. Kandydat w swym dorobku nie ma również publikacji obcojęzycznych. Wiele pozycji zaliczonych przez kandydata do dorobku naukowego to w istocie prace dydaktyczne, popularyzatorskie i poradnikowe. Kandydat zalicza do swego dorobku siedmiokrotnie tę samą pozycję, która jest rozdziałem w podręczniku, a która nie ma charakteru naukowego. W ocenie Centralnej Komisji recenzje przedstawione w postępowaniu profesorskim nie dokonują obiektywnej i rzetelnej oceny dorobku naukowego kandydata, są bardzo życzliwe, zaliczają dorobek dydaktyczno-poradnikowy do naukowego, jedna z recenzji to w 3/4 replika autoreferatu. Dlatego wniosek jest nieuzasadniony.

Pismem z dnia [...] września 2011 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zarzucił powyższej decyzji naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a także ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w obszarze: sposobu ustalenia zakresu dorobku naukowego, którego wymóg określa art. 26 ustawy; kwalifikacji i oceny monografii tzw. książki profesorskiej; terminów ustawowych rozstrzygania w kwestii zatwierdzenia uchwały (6 miesięcy od dnia otrzymania uchwały). Ponadto, uznał za nietrafne, nacechowane powierzchownością i niekompetencją, a także ubliżające powadze oceny naukowej zarzuty podane w dwóch opiniach przesłanych wraz z zaskarżoną decyzją.

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy w związku z art. 27 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595, ze. zm.), utrzymała w mocy własną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie, wskazano, iż Sekcja Nauk Ekonomicznych, po zapoznaniu się z wnioskiem i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw przyjęciu odwołania i uchyleniu zaskarżonej decyzji, której dotyczy wniosek. Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, wypowiedziało się w głosowaniu tajnym przeciw przyjęciu odwołania i uchyleniu zaskarżonej decyzji. Centralna Komisja nie znalazła wystarczających podstaw do uznania, iż kandydat spełnia wymagania określone w art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. Nr 65, poz. 595 z p.zm.), tj. iż posiada osiągnięcia naukowe znacznie przekraczające wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym. Pomimo poparcia wniosku, z dokumentacji przekazanej przez Radę Wydziału [...] oraz z dokonanych przez rzeczoznawców Centralnej Komisji opinii wynika, że kandydat nie posiada osiągnięć, które można by określić jako znacznie przekraczające wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym. Dorobek naukowy kandydata – po uzyskaniu stopnia doktora habilitowanego – jest znacząco mniejszy i nie przekracza rozmiarów dorobków naukowo-badawczych, jakie zwykle przedstawiane są do oceny w ramach przewodów habilitacyjnych. Wkład kandydata w rozwój kadr naukowych oceniono jako niewielki. Brak wewnętrznej harmonii, równowagi między poszczególnymi obszarami działalności kandydata w sytuacji, w której żaden z osobna nie posiada znamion wybitności, składającymi się na całokształt dorobku naukowo-dydaktycznego (w tym zakresie rozwoju kadr naukowych) i organizacyjnego stanowi główny powód i argument za odmową przedstawienia go do tytułu naukowego profesora nauk ekonomicznych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisu art. 5 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. Nr 65, poz. 595 ze zm.) oraz art. 35 § 1 k.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy w terminie, a także rażącą przewlekłość postępowania w przedmiotowej sprawie, wskutek kilkukrotnego przekroczenia terminów określonych dla załatwienia sprawy w tym postępowaniu,

2. naruszenie art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule w zakresie sztuki w zakresie, w jakim w postępowaniu o nadanie tytułu profesora może uczestniczyć osoba posiadająca tytuł profesora w zakresie danej lub pokrewnej dziedziny nauki lub sztuki,

3. naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, z czym związany jest obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, prawidłowego udokumentowania przebiegu postępowania oraz jego wyników i właściwego uzasadnienia podjętej sprawy, a więc uchybień, które w sprawie miały wpływ na jej wynik, ponieważ organ tych obowiązków nie zrealizował,

4. naruszenie przepisu art. 12 k.p.a., tj. zasady wnikliwego i szybkiego działania przez organy administracji w sprawie posługiwania się przez nie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, co w konsekwencji – poprzez zamawianie kolejnych recenzji dla oceny dorobku skarżącego – spowodowało 3-letnie postępowanie o nadanie tytułu naukowego profesora nauk ekonomicznych, zamiast postępowania 6-miesięcznego,

5. nieuwzględnienie art. 107 § 3 i 4 k.p.a., ponieważ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie wyjaśnił, dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej trzem opiniom oraz sześciu recenzjom specjalistów z dziedziny rachunkowości i dziedzin pokrewnych, a oparł się wyłącznie na czterech recenzjach negatywnych dla skarżącego, które – co należy szczególnie podkreślić – zostały wydane przez profesorów ze specjalności innych, niż rachunkowość.

W uzasadnieniu skargi wskazano jako podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji art. 156 i 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślono, że w toku trwającego trzy lata postępowania w sprawie o nadanie tytułu naukowego profesora nauk ekonomicznych, wydano aż 13 opinii i recenzji, w tym 9 recenzentów wydało opinie pozytywne, a tylko 4 wydały opinie negatywne. Osoby, które wydały opinie negatywne nie są profesorami w zakresie rachunkowości lub pokrewnej dziedziny. Wprowadzenie tych osób do postępowania o nadanie tytułu profesora i ich udział na posiedzeniu Sekcji Ekonomicznych w dniu [...] lutego 2013 r. spowodowało, że opinia o skarżącym – jako kandydacie do tytułu profesora nauk ekonomicznych i wydana przez Centralną Komisję ds. Tytułów Naukowych zaskarżona decyzja – posiadają wadę prawną w postaci rażącego naruszenia prawa, powodującą jej nieważność z mocy prawa. Skarżący podniósł, iż w trakcie pracy na stanowisku profesora nadzwyczajnego na Wydziale [...], rada macierzystego Wydziału podjęła uchwałę z dnia [...] maja 2008 r. o wszczęciu postępowania o nadanie tytułu profesora. W związku z tym wydział [...], w myśl art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) wystąpił o wydanie opinii przez trzy osoby posiadające tytuł profesora nauk ekonomicznych: prof. dr hab. [...], prof. dr hab. [...] i prof. dr hab. [...]. Rada Wydziału [...] po uzyskaniu wszystkich trzech pozytywnych opinii, nie mając uprawnień do wystąpienia o tytuł profesora nauk ekonomicznych, wystąpiła do Rady Wydziału [...] o przeprowadzenie postępowania w sprawie wniosku o przedstawienie dr. hab. K. S. do tytułu naukowego. Rada Wydziału [...] powołała na recenzentów:

– prof. dr. hab. [...] – Uniwersytet [...],

– prof. dr. hab. [...] – Uniwersytet [...].

Centralna Komisja powołała natomiast na recenzentów:

– prof. dr hab. [...][...],

– prof. dr hab. [...] z Uniwersytetu [...].

Wszyscy wymienieni recenzenci pozytywnie opiniowali wniosek o nadanie skarżącemu tytułu naukowego profesora. Następnie Sekcja Nauk Ekonomicznych C.K. zleciła sporządzenie opinii superrecenzentowi prof. dr hab. [...], który wydał również opinię pozytywną. Pięć pozytywnych recenzji z postępowania o nadanie tytułu profesora jak i superrecenzja prof. dr. hab. [...] nie dawały, zdaniem skarżącego, podstawy do wyznaczania kolejnych superrecenzentów (zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym). Przewodniczący Sekcji Nauk Ekonomicznych zlecił jednak sporządzenie następnych recenzentowi prof. dr. hab. [...] oraz recenzentowi prof. dr. hab. [...], którzy wydali opinie negatywne. W trakcie postępowania zebrano osiem opinii pozytywnych i dwie opinie negatywne. Na podstawie tych dwóch opinii negatywnych Prezydium Centralnej Komisji postanowiło odmówić decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. przedstawienia skarżącego do tytułu naukowego profesora nauk ekonomicznych. W odniesieniu do opinii sporządzonej przez prof. dr hab. [...] skarżący podniósł, iż jest ona stronnicza. Wskazał, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż recenzenci Centralnej Komisji powinni reprezentować daną lub pokrewną dyscyplinę (w myśl przepisu art. 34 ust. 4 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym), a zatem oczywistym winno być, iż recenzenta z dyscypliny pokrewnej powołuje się wówczas, kiedy nie ma recenzentów z dyscypliny właściwej. Tymczasem w przedmiotowej sprawie, na sześciu superrecenzentów powołanych przez Centralną Komisję tylko jedna osoba reprezentowała dyscyplinę w zakresie rachunkowości. Negatywne recenzje pochodziły od recenzentów reprezentujących zupełnie inne specjalności naukowe niż oceniana. I tak:

a) prof. dr hab. [...] – Uniwersytet [...],[...] – obszarem jego zainteresowań są: koncepcje i metody organizacji i zarządzania, informatyczne systemy zarządzania, historia myśli organizatorskiej, humanizacja pracy,

b) prof. dr hab. [...] – Uniwersytet [...],[...], – obszarem jego zainteresowań jest: funkcjonowanie rynku kapitałowego, analiza strategiczna, tworzenie i zarządzanie portalami inwestycyjnymi, zarządzanie przedsięwzięciami,

c) prof. dr hab. [...] – [...] – zajmuje się: przekształceniem struktur kwalifikacyjnych na regionalnym rynku pracy, zarządzaniem banku spółdzielczego, ekonomika banku spółdzielczego, ekonomika pracy i polityki społecznej.

d) prof. dr hab. [...] – [...],[...]i – obszarem jego zainteresowania jest: bankowość komercyjna i instytucyjna, metody ilościowe w bankowości, rynek kapitałowy, instrumenty pochodne.

Wszyscy wymienieni recenzenci sporządzili negatywne opinie, pomimo że ich zainteresowania naukowe są dalekie od rachunkowości i nauk pokrewnych. Nieuwzględnienie 9 opinii pozytywnych na 13 wydanych w sprawie, nie może, zdaniem skarżącego, sprowadzić do stwierdzenia, iż ich autorzy byli życzliwi. Centralna Komisja w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, mimo tak licznych opinii korzystnych dla kandydata, odmówiła im wiarygodności, nie odnosząc sie zupełnie do zawartych w nich argumentów.

W piśmie procesowym stanowiącym uzupełnienie złożonej skargi, skarżący ponownie zwrócił uwagę, czy wystawienie 9 opinii pozytywnych przez profesorów reprezentujących dyscyplinę “rachunkowość" nie ma żadnego znaczenia dla Centralnej Komisji wobec opinii negatywnych wydanych przez kolegów byłego przewodniczącego Sekcji Ekonomicznej CK, którzy są specjalistami rynku kapitałowego, a nie rachunkowości i stwierdził, że posiadanie profesora nauk ekonomicznych nie oznacza, że profesor zna wszystkie zagadnienia ekonomiczne, co sugeruje Centralna Komisja.

W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o jej oddalenie, podnosząc m.in., iż powoływanie kolejnych recenzentów w postępowaniu profesorskim było prawidłowe i wynikało z postanowień Statutu Centralnej Komisji z dnia 15 października 2007 r., obowiązującego w toku niniejszego postępowania i było zgodne z przepisami ustawy z dnia 14 marca 2003 r. w brzmieniu sprzed nowelizacji w 2011 r. Przepis art. 27 ust. 4 zd. 2 ustawy stanowił mianowicie, że recenzentem w przewodzie profesorskim może być osoba posiadająca tytuł profesora w zakresie danej lub pokrewnej dziedziny nauki i sztuki. Ustawodawca wiąże ten przepis z art. 2 ustawy, w myśl którego tytuł profesora nadaje się w określonej dziedziny nauki. W postępowaniach profesorskich ustawa odnosi się, co do zasady, do dziedziny, nie dyscypliny nauki. Wszyscy recenzenci powołani przez Centralną Komisję spełniali formalne wymogi reprezentowania dziedziny nauk ekonomicznych. W ocenie organu, wnioskowanie przez skarżącego, że recenzentami w przewodzie profesorskim o nadanie tytułu profesora nauk ekonomicznych winni być jedynie reprezentanci dyscypliny “rachunkowość", jest nieuprawnione. Opinie recenzentów mają formalnie charakter pomocniczy dla Komisji i stanowią tylko materiał do podejmowania decyzji przez organ. W tej sytuacji niezasadne jest wnioskowanie przez skarżącego, że pozytywne opinie recenzentów wiążą w sposób zasadniczy organ podejmujący decyzję. Komisja za niezasadny uznała też zarzut przewlekłości postępowania i wskazała, iż długotrwałość postępowania wynikała z przyczyn obiektywnych, niezawinionych przez organy Centralnej Komisji. Długotrwałość postępowania wynikała z liczby opinii powołanych w tej sprawie recenzentów oraz z długiego przekazywania przez Radę Wydziału [...] kompletu dokumentacji do Centralnej Komisji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Wskazał na przebieg postępowania i jego podstawę prawną. Sąd zauważył, że wszystkie cztery recenzje, nie licząc trzech pozytywnych recenzji wydanych w postępowaniu wszczętym przez Uniwersytet [...], uzyskane w toku postępowania przed Radą Wydziału [...], były pozytywne i prezentowały pogląd, że skarżący spełnia warunki do nadania mu tytułu naukowego. Podkreślić należy, iż recenzje te zostały wydane przez profesorów reprezentujących dyscyplinę "rachunkowość", a zatem tę samą dyscyplinę naukową, w zakresie której tytuł miał być nadany. Niejednolitość ocen wystąpiła na etapie postępowania przed Centralną Komisją. Opinie dwóch recenzentów były pozytywne, natomiast pozostałych dwóch - negatywne. Przy takiej liczbie opinii prezentujących pogląd, iż dorobek naukowy i dydaktyczny skarżącego uzasadnia nadanie mu tytułu naukowego, Centralna Komisja bez wyjaśnienia wszystkich wątpliwości, nie mogła zdaniem sądu uznać, że dorobek naukowy skarżącego nie spełnia jeszcze wymagań określonych w ustawie. W ocenie sądu Komisja nie miała podstaw aby nie uwzględnić pozytywnych opinii. Jej argumentacja wyrażona w uzasadnieniu decyzji odmawiającej przedstawienia kandydata do tytułu naukowego, iż recenzje przedstawione w postępowaniu profesorskim nie dają obiektywnej i rzetelnej oceny dorobku naukowego kandydata "są bardzo życzliwe, zaliczają dorobek dydaktyczno-poradnikowy do naukowego, zaś jedna z recenzji to w ¼ replika autoreferatu", jest nieprofesjonalne. Jednocześnie są krzywdzące dla recenzentów oceniających wniosek w postępowaniu prowadzonym przez Radę Wydziału, spośród których, dwóch recenzentów wyznaczyła Centralna Komisja. Powyższa ocena rażąco i odbiega od opinii wyrażonej w recenzji prof. Frąckowiaka w której stwierdził, iż wszyscy ci recenzenci byli specjalistami z zakresu rachunkowości (jak skarżący) oraz były to osoby kompetentne o ugruntowanej pozycji w środowisku naukowym. Okoliczność, że Centralna Komisja podejmuje uchwałę w głosowaniu tajnym niewątpliwie stanowi utrudnienie w sporządzeniu uzasadnienia w pełni odpowiadającego wymogom określanym w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Nie oznacza to jednak, że jest ona zwolniona od wszechstronnej oceny wszystkich zebranych w toku postępowania dowodów, zwłaszcza recenzji dotyczących dorobku naukowego i osiągnięć osoby ubiegającej się o przyznanie stopnia czy tytułu naukowego. Nieuwzględnienie recenzji pozytywnych, które stanowiły większość, nie daje obiektywnej i rzetelnej oceny dorobku naukowego. Ten podniesiony przez Komisję brak obiektywizmu i rzetelności w ocenie dokonanej przez recenzentów powinien być wykazany. Strona ma prawo wiedzieć, dlaczego Centralna Komisja uznała za wiarygodne recenzje negatywne, a pozytywnym tej wiarygodności odmówiła. Sąd zauważył, że w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, opinie recenzentów mają walor opinii biegłego, a zarazem dowodu w rozumieniu art. 75 § 2 k.p.a. Zdaniem sądu nie można zaakceptować takiej sytuacji, że oceny kandydata do tytułu naukowego będą dokonywali specjaliści, nie z dziedziny, w której specjalizuje się ubiegający się o tytuł kandydat. W niniejszej sprawie to opinie specjalistów nie z dziedziny, w której specjalizuje się skarżący zadecydowały o odmowie udzielenia poparcia wnioskowi, co należy uznać za nieprawidłowe, skutkujące koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego wydanych rozstrzygnięć.

Od tego wyroku organ wniósł skargę kasacyjną, zarzucając mu naruszenie:

1. art. 26 ust. 1 i art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 595, z p.zm.), w brzmieniu sprzed nowelizacją przepisami art. 2 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r., Nr 84, poz. 455) - przez błędną ich wykładnię;

2. art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 595, z p.zm.).

Wniósł o uchylenie wyroku w całości. W uzasadnieniu wskazał, że opinie recenzentów mają charakter pomocniczy, a CK ocenia spełnianie przez kandydata wymagań samodzielnie. Recenzja nie ma waloru opinii biegłego. Opinie nie mogą być uwzględniane ilościowo. Nie jest dopuszczalne twierdzenie, że przy przewadze pozytywnych opinii recenzentów CK nie mogła uznać, iż dorobek naukowy skarżącego nie spełnia wymagań ustawowych. Sąd nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji CK ani dorobku naukowego. Wynika to m.in. z odpowiedniego stosowania k.p.a. do postępowania przed Komisją. Nie naruszono procedury postępowania w tych sprawach. Recenzenci zostali powołani prawidłowo.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną K. S. stwierdził, że jest ona niezasadna. Wskazał, że jest ona nieprawidłowo sformułowana w zakresie zarzutów. Nie można było ponadto powołać dodatkowych recenzentów, gdy pozostałe recenzje były pozytywne. Rachunkowość jest osobną dyscyplina naukową. Recenzentami były osoby zajmujące się innymi dziedzinami, niż kandydat. Ich wybór był stronniczy. Załączył również m.in. dyplom uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego oraz wystąpienie pokontrolne Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i odpowiedź na nie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny, jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to zatem, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje prawidłowość zaskarżonego orzeczenia tylko z punktu widzenia przepisów wyraźnie w skardze kasacyjnej powołanych. Poza kontrolą sądu pozostaje zgodność orzeczenia z innymi przepisami prawa. Innymi słowy, przedmiotem kontroli jest tylko pewien fragment sprawy rozpatrywanej w pierwszej instancji. Skarga kasacyjna jest wnoszona przeciwko orzeczeniu sądowemu, a nie przeciwko orzeczeniu organu administracji (art. 173 § 1 p.p.s.a.). Jej podstawy muszą więc odnosić się do orzeczenia sądowego, a nie do orzeczenia organu administracji. Nie ma w związku z tym znaczenia, że ustawodawca nie wskazał w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. literalnie, że chodzi w tym przepisie o postępowanie sądowe. Zastosował skrót myślowy, mając świadomość, że znaczenie tego przepisu jest dostatecznie jasno wyrażone także w kontekście art. 183 § 2 p.p.s.a. Tam również wymieniono wyraz "postępowanie" bez wskazania, o które postępowanie chodzi. Jednakże ustanowione w art. 183 § 2 p.p.s.a. przyczyny nieważności mogą się odnosić wyłączenie do sądu. Ponadto, skoro jest to sądowa ustawa procesowa, to zbędne jest dodatkowe kwalifikowanie w przepisach wyrazu "postępowanie" jako "postępowanie sądowe".

Zarówno w zarzutach skargi kasacyjnej, jak i w uzasadnieniu skargi skarżący nie wskazał, poza art. 1 i art. 3, przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisów, które miałby naruszyć Sąd I instancji, a przecież to te przepisy stosuje sąd administracyjny, nie zaś przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Błędna wykładnia polega na mylnym zrozumieniu treści przepisu. Niewłaściwe zastosowanie natomiast polega na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Formułując zarzut błędnej wykładni należy wskazać jakie rozumienie przepisu przyjęte przez sąd jest kwestionowane oraz jakie rozumienie zdaniem skarżącej strony jest prawidłowe. Uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych Podobnie zresztą przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, tj. treść orzeczenia. Należy pamiętać, że nie każde naruszenie przepisów postępowania sądowego może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie, jak i w piśmiennictwie, wskazuje się, że zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to po stronie skarżącego obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia.

Mając na względzie powyższe uwagi dotyczące zasad sporządzania skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że skarga kasacyjna w przedmiotowej sprawie nie w pełni spełnia powyższe wymogi. Pierwszy zarzut skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia prawa materialnego, tj. art. 26 ust. 1 i art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach i tytule naukowym (w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 18 marca 2011 r.) – przez błędną ich wykładnię. Jednak w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, skarżący w ogóle nie odwołuje się do art. 26 ust. 1 ustawy, nie wskazuje na czym polegać ma błędna wykładania tego przepisu, jak również nie podaje jaka powinna być wykładnia prawidłowa. Ten brak skargi kasacyjnej jest tym bardziej istotny, albowiem, jak wynika z uzasadnienia wyroku, Sąd I instancji przytoczył treść przepisu art. 26 ust.1 ustawy, natomiast nie dokonywał jego wykładni. Stąd też odniesienie się do tego zarzutu jest niemożliwe. Jeśli zaś chodzi o zarzut dotyczący naruszenia art. 27 ust. 4 ustawy, to należy stwierdzić, że rację ma skarżący wskazując, iż zgodnie z powołanym przepisem, recenzentem w postępowaniu o nadanie tytułu profesora może być osoba posiadająca tytuł profesora w zakresie danej lub pokrewnej dziedziny nauki, zaś recenzentem w przewodach doktorskich i habilitacyjnych może być osoba posiadająca tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny naukowej (art. 20 ust. 6 ustawy). Faktem jest również, że Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku nieprecyzyjnie sformułował pogląd stwierdzając "w niniejszej sprawie to opinie specjalistów nie z dziedziny, w której specjalizuje się skarżący zadecydowały o odmowie udzielenia poparcia wnioskowi..." – tu niewątpliwie Sąd miał na uwadze pojęcie dyscypliny, a nie dziedziny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonując wykładni art. 27 ust. 4 ustawy należy zwrócić uwagę na następujące kwestie. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy stopniami naukowymi są stopnie doktora i doktora habilitowanego określonej dziedziny nauki w zakresie danej dyscypliny naukowej, zaś zgodnie z art. 2.ust. 1 ustawy tytułem naukowym jest tytuł profesora określonej dziedziny nauki. Mając powyższe na uwadze, konsekwentnie określono wymogi, jakie mają spełniać recenzenci - w postępowaniu o tytuł profesora ma to być osoba posiadająca tytuł profesora z danej dziedziny, a w postępowaniach o stopień naukowy osoba posiadająca tytuł profesora lub stopień naukowy z danej lub pokrewnej dyscypliny naukowej.

Pojęcie dziedzin nauki oraz dyscyplin naukowych zostało określone w uchwale Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 24 października 2005r. wydanej na podstawie ówczesnego art. 3 ust. 1 ustawy, aktualnie jest to rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych. Zgodnie z powyższymi regulacjami, dziedzina nauki to nauki ekonomiczne, zaś w ramach tej dziedziny wyróżnia się następujące dyscypliny naukowe: ekonomia, finanse, nauki o zarządzaniu, towaroznawstwo. Przepis art. 27 ust. 4 ustawy stanowi, że recenzentem ma być osoba posiadająca tytuł profesora z danej lub pokrewnej dziedziny, ale takie sformułowanie przepisu nie oznacza, że powołując recenzenta z danej dziedziny, a więc formalnie spełniającego wymóg z art. 27 ust. 4, można zupełnie pominąć dyscypliny naukowej, jaką reprezentuje recenzent i osoba ubiegająca się o tytuł. Za tym, że powołując recenzenta w postępowaniu o tytuł należy mieć na uwadze nie tylko dziedzinę nauki, ale i dyscyplinę naukową, świadczy sposób, w jaki pojęcia te zostały określone w powołanych wyżej aktach wykonawczych. Przykładowo, jedną z dziedzin jest dziedzina nauk medycznych, w ramach tej dziedziny wyodrębnia się następujące dyscypliny naukowe: biologia medyczna, medycyna, stomatologia. Jeżeli osoba ubiegająca się o tytuł reprezentuje dyscyplinę biologię medyczną, to recenzentem w tym postępowaniu nie powinna być osoba reprezentująca np. dyscyplinę naukową stomatologia, mimo że formalnie jest to ta sama dziedzina naukowa. Podobnie dziedziną naukową jest dziedzina nauk prawnych, w ramach której wyróżnia się następujące dyscypliny naukowe: nauki o administracji, prawo, prawo kanonicze. Nie mamy również wątpliwości, że w postępowaniu o tytuł z dziedziny nauk prawnych, jeżeli osoba ubiegająca się reprezentuje dyscyplinę prawo, a konkretnie np. prawo cywilne czy prawo karne, to recenzentem w tym postępowaniu nie powinna być osoba reprezentująca dyscyplinę np. prawo kanonicze, mimo że jest to ta sama dziedzina naukowa. Recenzje sporządzane w postępowaniu o tytuł, podobnie jak w postępowaniach o stopień, dotyczą osiągnięć i dorobku naukowego, stąd też aby mogły być sporządzone w sposób prawidłowy, obiektywny i rzetelny, powinny być sporządzane przez osoby najbardziej kompetentne, a to oznacza, że powołując recenzenta należy mieć również na uwadze nie tylko dziedzinę naukową, jaką reprezentuje, ale również dyscyplinę naukową, a niejednokrotnie specjalizację w ramach danej dyscypliny. Dlatego też zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut skargi kasacyjnej dotyczący błędnej wykładni art. 27 ust. 4 ustawy jest niezasadny, pogląd prawny Sądu I instancji jest prawidłowy, a istniejące w tej kwestii nieścisłości w uzasadnieniu wyroku nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Odnosząc się zaś do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 29 ustawy o stopniach i tytule naukowym, polegającego na tym, iż wymogów z art. 107 nie stosuje się w przedmiotowym postępowaniu, należy stwierdzić, że zarzut ten jest niezasadny. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę skargi kasacyjnej. Stawiając taki zarzut należy wykazać, że gdyby nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, to wyrok Sądu byłby odmienny, czego skarżący nie wykazał w skardze kasacyjnej. Przede wszystkim nie można zgodzić się z kategorycznym i generalnym stwierdzeniem skarżącego, że wymogów z art. 107 k.p.a. nie stosuje się w tym postepowaniu. Wynikające z art. 29 ustawy odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu postepowania administracyjnego oznacza stosowanie jednych przepisów wprost, bez żadnych modyfikacji lub zmian, a niektórych z nich z dostosowaniem do charakteru rozpatrywanej sprawy. Zarówno charakter, jak i przedmiot postępowania w sprawie o nadanie tytułu, jak również fakt, że Centralna Komisja podejmuje uchwałę w głosowaniu tajnym, nie wyłącza w ogóle stosowania art. 107, natomiast sprawia, że przepis ten musi być stosowany z uwzględnieniem szczególnego charakteru tego postępowania.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a oddalił skargę kasacyjną.