Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędziowie ( WSA, As. WSA Bożena Więch - Baranowska, Grzegorz Czerwiński, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Wojewoda [...] po wszczęciu postępowania na wniosek Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...], decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. Nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].08.2003r. Nr [...] Wójta Gminy [...], który zmienił własną decyzję z dnia [...].06.2003r. Nr [...].

Zmiana decyzji polegała na rozszerzeniu zakresu inwestycji o budowę stacji paliw na terenie poza pasem drogowym drogi krajowej Nr [...].

Zdaniem Wojewody Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad nie wskazała konkretnego przepisu prawa, który naruszałaby ta decyzja. Wojewoda wskazał, że Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad powołała się tylko na fakt, iż nie zostało wydane pozwolenie na budowę zjazdu i wjazdu do stacji paliw w [...], budowanej przez wspólników s.c. [...] przy drodze Nr [...] [...].

Po rozpatrzeniu odwołania Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] od decyzji Wojewody odmawiającej stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...].08.2003r. Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2005r. na podstawie art. 138 §1 pkt.3 KPA umorzył postępowanie odwoławcze stwierdzając, że wnoszący odwołanie nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa.

Zdaniem organu II instancji Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] mogłaby być stroną w sprawie o ile wzniesiony obiekt budowlany, naruszyłby ich własny interes prawny a w rozpatrywanej sprawie, budowa stacji paliw znajduje się poza pasem drogowym drogi krajowej Nr [...].

Na decyzję Generalnego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2005 r. umarzającą postępowanie odwoławcze skargę wniosła Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] zarzucając naruszenie art. 28 kpa w związku z art. 20 pkt 5 i art. 29 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych /Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm./, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 32 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7.07. 1994 r. -Prawo budowlane/ Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./ oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa.

Skarżący podnoszą, że skarżącemu jako Zarządcy drogi przysługują liczne uprawnienia o charakterze stanowiącym , związane z szeroko pojętym procesem inwestycyjnym ,zapewniające udział zarządcy drogi w postępowaniach dotyczących zagospodarowania gruntów( terenów, obszarów) przyległych do pasa drogowego.

Podnoszą również, że Wojewoda [...] prowadząc na wniosek skarżącego postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę zakończone decyzją o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji uznał wnioskodawcę za stronę; w przeciwnym razie wydałby decyzję o odmowie wszczęcia postępowania z powodu braku po stronie wnioskodawcy przymiotu strony. Sytuacja ta powoduje, że organ rozpatrujący odwołanie od wymienionej decyzji organu I instancji jeżeli uznał, że odwołujący nie ma przymiotu strony — nie był uprawniony do wydania decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, lecz zobowiązany był wydać decyzję stosując odpowiednio art. 138 § 1 pkt 2 kpa

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Skargę należało uwzględnić, przede wszystkim z uwagi na naruszenie przez organ II instancji przepisu art. 138 § 1 pkt.2 KPA

Wniesienie odwołania obliguje organ drugiej instancji do ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania rozstrzygnięcia merytorycznego albo utrzymującego w mocy decyzję pierwszej instancji - art. 138 § 1 pkt 1, albo uchylającego decyzję pierwszej instancji na zasadach określonych w art. 138 § 1 pkt 2 lub § 2 k.p.a. Postępowanie odwoławcze może być umorzone (art. 138 § 1 pkt 3), kiedy strona cofnie odwołanie (art. 137 k.p.a.) lub odwołanie zostało wniesione przez osobę, która nie była uczestnikiem postępowania przed organem pierwszej instancji i nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Natomiast organ odwoławczy nie może wydać decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., jeżeli odwołanie wniósł podmiot, na którego wniosek zostało wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 157 § 2 k.p.a.), a następnie organ pierwszej instancji wydał decyzję merytoryczną. Nie można bowiem zakończyć postępowania umarzając postępowanie odwoławcze i pozostawiając otwartym nierozstrzygniętym postępowanie I instancji w sytuacji gdy decyzja I instancji zostaje zaskarżona.

Rozpatrując ponownie sprawę organ II instancji powinien jednak przeanalizować przede wszystkim sytuację prawną skarżącego w systemie prawnym w jakim ustawodawca go ulokował. Zarządcy drogi przysługują liczne uprawnienia o charakterze stanowiącym i uzgadniającym , związane z szeroko pojętym procesem inwestycyjnym ,zapewniające udział zarządcy drogi w postępowaniach dotyczących zagospodarowania gruntów( terenów, obszarów) przyległych do pasa drogowego, czego przykładem w niniejszej sprawie było postanowienie skarżącego z dnia [...] marca 2000 r.

Powierzenie skarżącemu właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji i postanowień administracyjnych w danej sprawie , może budzić wątpliwości co do możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego.

Jeżeli organ działający w II instancji uzna, że decyzja w sprawie stwierdzenia nieważności innej decyzji ostatecznej została wydana na wniosek podmiotu niebędącego stroną, może wyłącznie zastosować odpowiednio art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., to jest wydać decyzję o uchyleniu decyzji I instancji i umorzyć postępowanie zakończone tą decyzją.

Z powyższych względów, Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 §1 pkt.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) orzekł jak w sentencji wyroku.