Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Antonina Karmańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2026 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 września 2025 r. nr NS-HP.2332.2.26.2025 w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.

Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach (dalej: ŚPWIS, organ II instancji, organ odwoławczy) zaskarżoną decyzją z 29 lipca 2025 r., nr NS-HP.2332.2.26.2025, po rozpatrzeniu odwołania T. S. (dalej: strona, skarżący), utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. (dalej: PPIS w Z., organ I instancji) z 25 czerwca 2025 r., nr [...], o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka - wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 2351 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277, dalej: k.p.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836, dalej: rozporządzenie).

Rozstrzygnięcia zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 18 sierpnia 2023 r. organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w związku z otrzymanym zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej u skarżącego, wystawionym przez lekarza Poradni Chorób Zawodowych w S., które zakończył decyzją z 25 czerwca 2025 r. odmawiającą stwierdzenia u strony choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka - wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Decyzję wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające dotyczące narażenia zawodowego oraz orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydane przez:

1) Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K.-Poradnię Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie lekarskie nr [...] z 19 marca 2024 r.),

2) Instytut Medycyny Pracy im. prof. dra med. [...] - Przychodnię Chorób Zawodowych w L. (orzeczenie nr [...] z 2 kwietnia 2025 r.),

a także w oparciu o uzupełniające stanowisko IMP w L. zawarte w piśmie z 21 maja 2025 r. znak: [...].

Skarżący nie zgodził się z wydaną decyzją i wniósł o jej uchylenie oraz ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu odwołania podniósł zarzuty dotyczące braku wskazania podstaw naukowych decyzji, nierównego traktowania podobnych przypadków, braku analizy ergonomicznej stanowiska pracy, braku odniesienia do wyroku sądowego potwierdzającego ZCN z 2022 r. Odwołujący zaznaczył również, że okres jego pracy w Wielkiej Brytanii oraz etap aktywności edukacyjnej w trakcie studiów wyższych powinny zostać uwzględnione przy ocenie narażenia zawodowego i określeniu łącznego czasu ekspozycji.

Dalej wniósł o uwzględnienie pełnej dokumentacji medycznej i orzeczeń sądowych oraz odniesienie się do aktualnych badań naukowych i stanowisk międzynarodowych instytucji (np. NIOSH, OSHA), a także do treści wyroku Sądu Okręgowego w C. z 2022 r. oraz badania IMP z 2013 r., jako dowodów pośrednio potwierdzających zawodowy charakter schorzeń. Do odwołania dołączył wyciąg z wyroku Sądu Okręgowego w C. z 22 sierpnia 2022 r. oraz treść publikacji naukowej z 2013 r. "Analiza czynników etiologicznych zespołu cieśni nadgarstka w populacji osób pracujących zawodowo z użyciem komputera".

Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny rozpatrując sprawę ponownie stwierdził następujący stan faktyczny.

Skarżący był zatrudniony:

- od 1 lutego 2005 r. do 4 czerwca 2005 r. w P.P.U.H "K" w S. na stanowisku asystent technologa wydziałowego, technolog (zakład zlikwidowany),

- od 27 czerwca 2012 r. do 3 sierpnia 2013 r. w S Sp. z o.o. w W. na stanowisku technologa,

- od 1 października 2013 r. do 24 stycznia 2015 r. w N Spółka Jawna w S., obecnie: N1 S.A, na stanowisku pracownik działu technicznego, konstruktor, technolog, specjalista ds. jakości i wdrożeń,

- od 23 marca 2015 r. do 30 kwietnia 2023 r. w F Sp. z o.o. w T. na stanowisku technolog-konstruktor, samodzielny specjalista Wydziału Mechanicznego,

- od 1 maja 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. w A Sp. z o.o. w S. na stanowisku inżynier narzędziowy,

- od 31 grudnia 2020 r. do 30 lipca 2024 r. w C w ramach własnej działalności gospodarczej,

- od 15 kwietnia 2024 r. do nadal w "M" Sp. z o.o. w D. na stanowisku konstruktor-technolog, kierownik produkcji. W latach 2005-2012 ww. wykonywał pracę w Anglii.

Organ ustalił, że skarżący podczas pracy zawodowej wykonywał czynności wymagające korzystania z komputera i posługiwania się klawiaturą, myszką oraz manipulatorem (myszką pionową). Czas w jakim ww. posługiwał się komputerem uzależniony był od realizowanych zadań i wynosił od 4 do 8 godzin na zmianę roboczą. W pozostałym czasie ww. wykonywał inne prace nie związane z obsługą komputera. Przeprowadzone postępowanie nie wykazało wykonywania przez pracownika prac monotypowych charakteryzujących się jednocześnie występowaniem w procesie pracy krótkich cykli wykonywania czynności, określonego schematu wykonania zadania, powtarzalności czynności, narzuconego rytmu pracy.

Skarżący był badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 19 marca 2024 r.), gdzie lekarze orzecznicy orzekli o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. W uzasadnieniu tego orzeczenia lekarskiego lekarze specjaliści wskazali, że skarżący w wywiadzie lekarskim skarżył się na drętwienia obu dłoni, wszystkich palców od 2015 r. W dniu 7 czerwca 2018 r. przeprowadzono u niego operację uwolnienia prawego nerwu pośrodkowego, a w dniu 8 marca 2018 r.- uwolnienie lewego nerwu pośrodkowego. Obecnie odczuwa drętwienie palców lll-V obu rąk, bóle dłoni oraz bóle kręgosłupa w odcinku szyjnym i lędźwiowym. Przeprowadzone badania laboratoryjne (poziom we krwi glukozy, kwasu moczowego, RF-faktor reumatoidalny, CRP, GGTP, TSFI, odczyn Waalera- Rose) nie wykazały odchyleń od normy. W badaniu neurograficznym z dnia 2 lutego 2024 r. stwierdzono wydłużoną latencję końcową przy stymulacji włókien ruchowych obu nerwów pośrodkowych, miernego stopnia wydłużenie latencji końcowych w nerwach łokciowych, zwolnienie szybkości przewodzenia włókien czuciowych obu nerwów pośrodkowych i w lewym nerwie łokciowym, niską amplitudę odpowiedzi czuciowych przy stymulacji wszystkich badanych nerwów.

W oparciu o dane z wywiadu chorobowego, badanie przedmiotowe, konsultację neurologiczną, analizę udostępnionej dokumentacji medycznej oraz aktualny wynik badania neurograficznego, rozpoznano u skarżącego stan po uwolnieniu obu nerwów pośrodkowych z utrzymującymi się klinicznymi i neurograficznymi objawami obustronnego zespołu cieśni nadgarstka oraz zaczynające się uszkodzenie nerwów łokciowych.

Lekarze orzecznicy WOMP, biorąc pod uwagę opisy sposobów wykonywania pracy, przekazane przez Państwowych Powiatowych Inspektorów Sanitarnych w Z., K., S., z których nie wynika, aby praca skarżącego połączona była z istotną monotypią w zakresie stawów nadgarstkowych (obsługa komputera nie stanowi istotnego czynnika ryzyka powstania zespołu cieśni nadgarstka) uznali, że nie ma podstaw do rozpoznania u ww. bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, zespołu cieśni nadgarstka pochodzenia zawodowego.

Następnie, skarżący był badany w Instytucie Medycyny Pracy [...] w L., gdzie wydano orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 2 kwietnia 2025 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.

Lekarze orzecznicy IMP w L. stwierdzili, że z wywiadu od badanego wynika, iż pierwsze dolegliwości ze strony nadgarstków pojawiły się w 2015 r. pod postacią drętwienia dłoni i wszystkich palców. W 2017 r. ww. zgłosił się do ortopedy i wówczas zostały udokumentowane pierwsze objawy zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Po wykonaniu EMG w dniu 14 grudnia 2017 r. rozpoznano obustronny zespół cieśni nadgarstka (zen). W dniu 7 czerwca 2018 r. przeprowadzono operację prawostronnego zen, a 8 marca 2018 r. lewostronnego zen. W kolejnym EMG z 2 lutego 2024 r. i 15 marca 2024 r. opisywano nadal objawy obustronnego zespołu cieśni nadgarstka.

Lekarze specjaliści IMP w L. mieli na uwadze, że zgodnie z art. 2351 ustawy Kodeks pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Okres, w którym wystąpienie pierwszych udokumentowanych objawów upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego po zakończeniu pracy zawodowej wynosi rok. Orzecznicy IMP w L. podkreślili, że biorąc pod uwagę okres udokumentowania u skarżącego pierwszych objawów zespołu cieśni nadgarstka, ewentualną etiologię zawodową schorzenia należałoby wiązać z pracą ww. w F Sp. z o.o. w latach 2015-2023 na stanowisku konstruktora, samodzielnego specjalisty działu mechanicznego. W tym okresie praca skarżącego wiązała się z obsługą komputera - rysowaniem i konstruowaniem na komputerze projektów przy użyciu myszki, klawiatury i manipulatora- przez całą zmianę roboczą (8h).

Lekarze orzecznicy IMP w L., po przeprowadzeniu oceny narażenia zawodowego stwierdzili, że nie można uznać, że sposób wykonywania pracy doprowadził do rozwoju zespołu cieśni nadgarstka u skarżącego. Wyjaśnili, że według aktualnego stanu wiedzy medycznej, nie ma wystarczających dowodów, aby uznać używanie klawiatury, myszki komputerowej, manipulatora za istotny czynnik predysponujący do rozwoju zespołu cieśni nadgarstka, ze względu na rodzaj ruchów w obrębie kończyn górnych. Wobec powyższego nie wykazano związku przyczynowo-skutkowego między sposobem wykonywania pracy przez skarżącego, a rozwojem zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Na podstawie analizy całości zgromadzonej dokumentacji medycznej oraz dotyczącej narażenia zawodowego lekarze orzecznicy IMP stwierdzili, że nie można uznać bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba - zespół cieśni nadgarstka - została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Lekarze IMP nie znaleźli zatem podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych.

Skarżący w dniu 25 kwietnia 2025 r. oraz 29 kwietnia 2025 r. przekazał w postaci elektronicznej za pośrednictwem platformy ePUAP na adres do doręczeń elektronicznych Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Z. dokumenty dotyczące podjętego od 14 kwietnia 2024 r. zatrudnienia w firmie "M" Sp. z o.o. na stanowisku konstruktora-technologa. W związku z powyższym PPIS w Z. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego odnośnie sposobu wykonywania pracy przez skarżącego w ww. firmie, przesłał uzupełniony materiał dowodowy do Instytutu Medycyny Pracy [...] w L. celem wyjaśnienia, czy nowe okoliczności sprawy mają wpływ na weryfikację wydanego wcześniej (2 kwietnia 2025 r.) przez ten Instytut orzeczenia lekarskiego. Jednak stanowisko Instytutu Medycyny Pracy w L. zawarte w piśmie z dnia 21 maja 2025 r. znak [...], nie uległo zmianie tj. podtrzymano orzeczenie lekarskie IMP nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Skarżący pouczony pismem z dnia 16 lipca 2025 r., w trybie art. 10 § 1 k.p.a., o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy przed wydaniem decyzji, z przysługującego prawa nie skorzystał.

Organ odwoławczy na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdził, że w przedmiotowej sprawie u skarżącego brak jest narażenia zawodowego na powstanie choroby z czym związany jest brak rozpoznania choroby zawodowej przez lekarzy jednostek orzeczniczych. Nie wystąpienie tych przesłanek uniemożliwia wydanie decyzji administracyjnej stwierdzającej istnienie choroby.

Dalej wskazał na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z nimi, jednostkami orzeczniczymi I stopnia są poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy, natomiast II stopnia - Instytut Medycyny Pracy w L.. W każdym przypadku orzekania o stanie zdrowia osoby badanej decydujące i rozstrzygające znaczenie ma badanie lekarskie oraz badanie specjalistyczne przeprowadzane w jednostce wydającej stosowne orzeczenie. Orzeczenie jednostki orzeczniczej ma walor opinii biegłego, a zatem jeśli jest wewnętrznie spójne, opiera się na całokształcie zebranego materiału dowodowego i zawiera uzasadnienie nie budzące wątpliwości, to wiąże organ inspekcji sanitarnej właściwy do wydania decyzji, w tym znaczeniu, że organ ten nie ma podstaw do dokonania oceny odmiennej od tej, która wynika z orzeczenia jednostki orzeczniczej. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie orzeczenia jednostek orzeczniczych są ze sobą zgodne, opierają się na całokształcie zebranego materiału dowodowego oraz zawierają prawidłowe, nie budzące wątpliwości uzasadnienie.

W ocenie organu II instancji zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Decyzja w sprawie choroby zawodowej nie ma charakteru uznaniowego, a rozstrzygnięcie jest wydawane po przeprowadzeniu oceny narażenia zawodowego oraz wyczerpaniu fazy medycznej postępowania przed uprawnionymi podmiotami dysponującymi wiedzą naukową i umocowanymi ustawowo do wydawania orzeczeń w sprawie chorób zawodowych. Wobec rezultatów tych działań nie ma uzasadnienia do powoływania dowodu z badań innych jednostek naukowych, publikacji czy też danych z literatury międzynarodowej. Organ odwoławczy dopuścił i przeprowadził dowód z publikacji pt. "Analiza czynników etiologicznych zespołu cieśni nadgarstka w populacji osób pracujących zawodowo z użyciem komputera" autorstwa M. L., E. W., J. W. - pracowników Instytutu Medycyny Pracy [...]w L. (opublikowany Medycyna Pracy 2013;64(l):37-45]. Treść publikacji, jak wyżej wskazano, jest zgodna ze stanowiskiem lekarzy orzeczników IMP w L. zawartym w orzeczeniu lekarskim [...] z dnia 2 kwietnia 2025 r. o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Podstawy prawne decyzji pierwszoinstancyjnej są prawidłowe, zgodne ze wzorem stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób. Żądanie zamieszczenia w niej podstaw naukowych nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do dowodu w postaci wyciągu z wyroku Sądu Okręgowego w C. z 22 sierpnia 2022 r. (sygn. akt [...]) organ wskazał, że dowód ten nie podlega uwzględnieniu w oparciu o przepis art. 365 § 1 Kpc w brzmieniu "Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracjipublicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby." Po pierwsze, organ otrzymał wyciąg z orzeczenia Sądu Okręgowego w C. nie zawierający sentencji, obejmujący wyrywki z uzasadnienia, odnoszące się do przyczyn niezdolności do pracy oraz związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy wydarzeniem wypadkowym a zespołem cieśni nadgarstków. Utrwalony jest pogląd, że przedmiotowe związanie dotyczy wyłącznie sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów. Nie obejmuje więc ustaleń zawartych w uzasadnieniu prawomocnego orzeczenia, w którym sąd zawarł ustalenia faktyczne i oceny dotyczące stosunku prawnego objętego żądaniem wobec Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego o zapłatę i ustalenie. Fundusz ten, którego podstawę działania stanowi ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych. Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 367 ze zm.) ma za zadanie przede wszystkim zaspokajanie roszczeń z tytułu ubezpieczeń obowiązkowych odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów, ubezpieczeń obowiązkowych odpowiedzialności cywilnej rolników (art. 98). Ustalenia czynione przez Sąd Okręgowy w C., w przedmiotowym postępowaniu nie wiążą organu administracji prowadzącego postępowanie na podstawie ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Reasumując, po szczegółowej analizie całości zebranego materiału dowodowego, organ odwoławczy zaskarżoną decyzją z 4 września 2025 r. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

Nie zgadzając się z decyzją organu odwoławczego, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając organowi:

1) naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie pogłębionego postępowania dowodowego, pominięcie istotnych dokumentów, nieuwzględnienie wyroku Sądu Okręgowego w C. z 16 listopada 2022 r. sygn. akt [...],

2) naruszenie zasady aktualności wiedzy medycznej polegające na tym, że decyzja oparta została na publikacji z 2013 r., obejmującej jedynie 60 osób, bez odniesienia do nowszych badań ani danych epidemiologicznych;

3) pominięcie historii choroby i wniosków oraz opinii lekarzy prowadzących leczenie Skarżącego;

4) brak odniesienia do pełnej historii zawodowej oraz brak analizy ergonomicznej stanowiska pracy;

5) brak pełnej dokumentacji oceny narażenia zawodowego - decyzja nie została oparta na kompleksowej analizie warunków pracy i czasu ekspozycji na czynniki ryzyka zawodowego;

6) nierówne traktowanie opinii lekarskich organy administracyjne automatycznie przyjęły stanowisko jednostek orzeczniczych, ignorując opinie lekarzy prowadzących, co narusza zasadę obiektywizmu i rzetelności postępowania (por. SN, III UK 226/19);

7) pominięcie zasady wysokiego prawdopodobieństwa związku choroby z pracą zgodnie z orzecznictwem NSA (II OSK 2454/16), choroba zawodowa może być uznana przy wysokim prawdopodobieństwie związku z warunkami pracy;

8) brak powołania się na inne źródła medyczne - decyzja nie zawiera żadnych odniesień do aktualnych publikacji medycznych poza jedną, nieaktualną pracą z 2013 r.;

9) pominięcie istotnego elementu stanowiska pracy - organ nie uwzględnił faktu wieloletniego używania manipulatora, który wymagał precyzyjnych, powtarzalnych ruchów nadgarstka oraz pracy w wymuszonej pozycji;

10) brak czynnego udziału strony w postępowaniu - skarżący zarzuca, że nie został przesłuchany, a kontakt ograniczył się do informacji o możliwości zapoznania się z dokumentacją. Skarżący uważa, że nie miał możliwości przedstawienia ustnych wyjaśnień ani odniesienia się do opinii lekarskich. Zarzuca również brak przeprowadzenia prawidłowego badania przez organ II stopnia, brak ponownego badania EMG oraz art. 78 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia istotnego wniosku dowodowego strony i przeprowadzenie jedynie częściowej weryfikacji badania przeprowadzonego przed organem I instancji. Skarżący uważa, że tym samym naruszono art. 10 k.p.a., który gwarantuje stronie czynny udział w każdym etapie postępowania. Strona zarzuca brak możliwości ustnego odniesienia się do opinii medycznych oraz nieuwzględnienie wyjaśnień, co uniemożliwiło obronę jej stanowiska i naruszyło zasadę rzetelnego postępowania.

Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ze względu na naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego

- Ponadto wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci;

I. opisu stanowisk pracy i obciążeń biomechanicznych;

II. tabeli obciążeń biomechanicznych kończyny górnej;

III. fragmentów publikacji CIOP-PIB dotyczących obciążeń biomechanicznych i ergonomii stanowisk pracy;

IV. publikacji medycznych i ergonomicznych dotyczących ZCN.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi, nie znalazł podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.

Na rozprawie, w dniu 21 lipca 2026 r., Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a oddalił złożone w skardze wnioski dowodowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem prawa materialnego, jak również nie narusza reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.

Przedmiotem kontroli Sądu jest ocena legalności decyzji Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka - wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Stosownie do art. 235¹ ustawy Kodeks pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Jak wynika z treści przywołanego przepisu, aby określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki: po pierwsze, rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, a po drugie, winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Przedmiotem badania organu jest więc ustalenie istnienia choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, ustalenie pracy w warunkach narażających na powstanie tej choroby oraz związku przyczynowego między chorobą zawodową, a tymi warunkami.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej uregulowane zostało w rozporządzeniu. Zgodnie z jego § 4 ust. 1, właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje byłego pracownika, którego podejrzenie dotyczy, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2. Następnie lekarz tej jednostki na podstawie przeprowadzonych badań, dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Co istotne, jeżeli zakres informacji zawartych w wymienionej dokumentacji jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, państwowego powiatowego inspektora sanitarnego lub pracownika (§ 6 ust. 5 rozporządzenia). To zatem lekarze specjaliści uprawnieni są do występowania o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji medycznej, przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego jest w ich ocenie niewystarczający. Badany w jednostce orzeczniczej I stopnia pracownik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Stosownie zaś do § 8 ust. 1 rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika.

Analiza powyższych przepisów prowadzi do przyjęcia, że postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej składa się niejako z dwóch faz. W pierwszej fazie – orzeczniczej – dochodzi do oceny stanu zdrowia i dokumentacji medycznej pracownika z uwzględnieniem oceny narażenia zawodowego pracownika przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą dysponującą wiedzą specjalistyczną z zakresu medycyny pracy. W drugiej – decyzyjnej – dochodzi do przeprowadzenia postępowania przez jednostki inspekcji sanitarnej, w oparciu o zebrane w sprawie dowody, w tym orzeczenia lekarskie, które kończy się wydaniem decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej bądź decyzji o braku podstaw do jej stwierdzenia.

Należy przy tym podkreślić, że postępowanie administracyjne w przedmiocie choroby zawodowej charakteryzuje się istotną specyfiką w zakresie postępowania dowodowego. Zarówno organy inspekcji sanitarnej, jak i sądy administracyjne, nie mogą dokonywać samodzielnie ustaleń w zakresie istnienia choroby zawodowej – nie posiadają bowiem wysoko specjalistycznej wiedzy pozwalającej na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod kątem ich zaliczenia do określonej choroby zawodowej. Organ wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej nie jest zatem uprawniony do merytorycznej kontroli orzeczeń lekarskich, ani też dokonywania w tym zakresie własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Orzeczenie lekarskie jest zatem miarodajnym i wiarygodnym środkiem dowodowym służącym stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej (zob. np. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012 r. o sygn. akt II OSK 246/12).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt kontrolowanej sprawy Sąd stwierdził, że przeprowadzone w sprawie postępowanie, zarówno orzecznicze, jak i decyzyjne, było prawidłowe, a wydane w sprawie decyzje mieszczą się w granicach prawa.

Jak wynika z przedstawionych wyżej regulacji, podstawowym warunkiem rozpoznania choroby zawodowej jest pozytywna opinia lekarska wydana w trybie rozporządzenia. W świetle dotychczasowego orzecznictwa, orzeczenie jednostki organizacyjnej służby zdrowia odnośnie rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organu inspekcji sanitarnej, jeżeli zostało wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Orzeczenie lekarskie to dowód w rozumieniu art. 75 k.p.a. mający walor opinii biegłego, o której mowa w art. 84 § 1 k.p.a. Oznacza to, że organy inspekcji sanitarnej uprawnione są zasadniczo wyłącznie do kontroli formalnej tych orzeczeń. Z uwzględnieniem art. 80 k.p.a., w ramach tej kontroli ocenie podlega, czy wywody i wnioski sformułowane w tych orzeczeniach są należycie uzasadnione i zgodne z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie (por. wyroki NSA: z 10 grudnia 2018 r. o sygn. II OSK 400/18; z 15 marca 2018 r. o sygn. II OSK 2272/17; z dnia 14 listopada 2017 r. o sygn. II OSK 415/16).

W realiach kontrolowanej sprawy organy inspekcji sanitarnej dysponowały prawidłowymi pod względem formalnym orzeczeniami lekarskimi jednostek orzeczniczych obu instancji, tj. orzeczeniem jednostki orzeczniczej I stopnia nr [...] z dnia 19 marca 2024 r. oraz orzeczeniem jednostki orzeczniczej II stopnia nr [...] z dnia 2 kwietnia 2025 r., uzupełnionej 21 maja 2025 r. zgodnie stwierdzającymi brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej.

W przypadku skarżącego ustalono, że pierwsze dolegliwości ze strony nadgarstków pojawiły się w 2015 r. pod postacią drętwienia dłoni i wszystkich palców. W 2017 r. ww. zgłosił się do ortopedy i wówczas zostały udokumentowane pierwsze objawy zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Po wykonaniu EMG w dniu 14 grudnia 2017 r. rozpoznano obustronny zespół cieśni nadgarstka (zen). W dniu 7 czerwca 2018 r. przeprowadzono operację prawostronnego zen, a 8 marca 2018 r. lewostronnego zen. W kolejnym EMG z 2 lutego 2024 r. i 15 marca 2024 r. opisywano nadal objawy obustronnego zespołu cieśni nadgarstka. Okres, w którym wystąpienie pierwszych udokumentowanych objawów upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego po zakończeniu pracy zawodowej wynosi rok. Orzecznicy IMP w L. podkreślili, że biorąc pod uwagę okres udokumentowania pierwszych objawów zespołu cieśni nadgarstka, ewentualną etiologię zawodową schorzenia należałoby wiązać z pracą ww. w F Sp. z o.o. w latach 2015-2023 na stanowisku konstruktora, samodzielnego specjalisty działu mechanicznego. W tym okresie praca skarżącego wiązała się z obsługą komputera - rysowaniem i konstruowaniem na komputerze projektów przy użyciu myszki, klawiatury i manipulatora- przez całą zmianę roboczą (8h). Lekarze orzecznicy IMP w L., po przeprowadzeniu oceny narażenia zawodowego stwierdzili jednak, że nie można uznać, że sposób wykonywania pracy doprowadził do rozwoju u skarżącego zespołu cieśni nadgarstka. Wyjaśnili, że według aktualnego stanu wiedzy medycznej, nie ma wystarczających dowodów, aby uznać używanie klawiatury, myszki komputerowej, manipulatora za istotny czynnik predysponujący do rozwoju zespołu cieśni nadgarstka, ze względu na rodzaj ruchów w obrębie kończyn górnych. Wobec powyższego nie wykazano związku przyczynowo-skutkowego między sposobem wykonywania pracy przez skarżącego, a rozwojem zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.

W ocenie Sądu, wydane w sprawie orzeczenia lekarskie, nie budzą wątpliwości, są spójne, jednoznaczne i konkretne, zawierają argumentację odpowiadającą zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu, a tym samym nie ma podstaw do ich zakwestionowania pod względem formalnym. Orzeczenie lekarskie, jeśli jest poprawne pod względem formalnym, tj. jest jednoznaczne i zawiera logiczne uzasadnienie, jest wiarygodnym środkiem dowodowym służącym stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej (zob. np. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012 r. o sygn. akt II OSK 246/12).

Należy przy tym dodać, że materiał dowodowy zebrany w sprawie był wystarczający do jej rozstrzygnięcia. Skarżący został w sprawie przesłuchany w charakterze strony co potwierdza protokół przesłuchania z 1 września 2023 r. zawarty w aktach administracyjnych. Organy zebrały i odniosły się do wszystkich zgromadzonych dowodów. Jednostki orzecznicze I i II stopnia obszernie i przekonująco uzasadniły zajęte stanowisko, a Instytut Medycyny Pracy w L. dwukrotnie analizował zgromadzoną dokumentację medyczną oraz dotyczącą narażenia zawodowego. W tym stanie rzeczy, Sąd stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie o braku wystąpienia w sprawie wszystkich elementów normatywnych wymaganych do stwierdzenia choroby zawodowej jest prawidłowe, bowiem nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy narażeniem występującym w środowisku pracy, a występującą u pracownika chorobą zawodową.

W każdym przypadku dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest ostatecznie stwierdzenie bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zawodowego pochodzenia zdiagnozowanego schorzenia Co przy tym istotne, zgodnie z rozporządzeniem, aby stwierdzić chorobę zawodową w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka musi wystąpić udokumentowanie objawów chorobowych w okresie 1 roku od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym.

Z podanych przyczyn skarga i podniesione w niej zarzuty nie mogły zostać uwzględnione. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa, kontrola sądowoadministracyjna w sprawach dotyczących chorób zawodowych ma ograniczony charakter, bowiem sprowadza się w istocie do kontroli formalnej postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy inspekcji sanitarnej. Jednolicie przyjmuje się przy tym, że sąd administracyjny może zakwestionować dokonane przez organ ustalenia faktyczne, co prowadzi do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, jednakże nie może dotyczyć to merytorycznej treści takiego orzeczenia. W ocenie Sądu, organy przeprowadziły prawidłowe postępowanie dowodowe, opierając decyzje na zgromadzonych orzeczeniach lekarskich wydanych przez jednostki orzecznicze wskazane przepisami rozporządzenia. Zarówno orzeczenia i opinie lekarskie, jak też decyzje administracyjne zawierają wystarczające uzasadnienia, w których odniesiono się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów i argumentów.

Samo niezadowolenie skarżącego z wydanych opinii lekarskich i w konsekwencji wydanych decyzji nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi. Wbrew zarzutowi skarżącego, nie został on, co wynika wprost z akt administracyjnych sprawy, pozbawiony prawa czynnego udziału w postępowaniu.

Podsumowując, w ocenie Sądu nie doszło w przedmiotowej sprawie do naruszenia reguł postępowania, jak również nie doszło do naruszenia prawa materialnego. Podstawą oddalenia zgłoszonych wniosków dowodowych był art. 106 § 3 p.p.s.a., bowiem sąd administracyjny co do zasady nie przeprowadza postępowania dowodowego.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.