drukuj    zapisz    Powrót do listy

6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów, Szkolnictwo wyższe, Inne, Uchylono orzeczenie I i II instancji, III SA/Lu 211/22 - Wyrok WSA w Lublinie z 2022-09-08, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

III SA/Lu 211/22 - Wyrok WSA w Lublinie

Data orzeczenia
2022-09-08 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Iwona Tchórzewska /sprawozdawca/
Jerzy Drwal /przewodniczący/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono orzeczenie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c; art. 135;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 478 art. 93 ust. 2 pkt 1;
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce t.j.
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant: Referent Małgorzata Rębacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2022 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję O. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie z dnia 4 lutego 2022 r. nr -SOC-259574-1/2021 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję K. UMSC z dnia 22 grudnia 2021 r. nr – SOC-259574-1/2021; II. zasądza od O. UMCS w Lublinie na rzecz D. R. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia 4 lutego 2022 r. nr [...] O. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie utrzymała mocy wydaną w dniu 22 grudnia 2021 r. decyzję, którą K. UMCS odmówiła skarżącej D. R. przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości w roku akademickim 2021/2022 .

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu 12 listopada 2021 r. skarżąca D. R. złożyła wniosek o przyznanie na rok akademicki 2021/2022 stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania z małżonkiem lub dzieckiem studenta w domu studenckim lub w obiekcie innym niż dom studencki w miejscu funkcjonowania jednostki organizacyjnej UMCS, w której student odbywa studia. We wniosku skarżąca podała, że od 1 października 2014 r. do 30 września 2019 r. studiowała na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II na kierunku [...]. Na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie w okresie od 1 października 2013 r. do 1 października 2014 r. studiowała na kierunku f. , studia stacjonarne I stopnia. Od 1 października 2021 r. skarżąca rozpoczęła studia na tej uczelni na kierunku r. , studia stacjonarne II stopnia.

Decyzją z dnia 22 grudnia 2021 r. K. UMCS odmówiła przyznania skarżącej stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości w roku akademickim 2021/2022.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w oparciu o dokumentację załączoną do wniosku o przyznanie stypendium socjalnego ustalono, iż skarżąca studiuje dłużej niż 6 lat. W konsekwencji organ pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie spełnia wymogów przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości określonych w przepisie art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 r. poz. 478 z późn. zm., dalej jako "p.s.w.n." lub "ustawa").

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że w okresie od 4 lutego 2016 r. do 30 września 2016 r. przebywała na urlopie zdrowotnym, a w okresie od 1 października 2019 r. do 19 lutego 2019 r. powtarzała semestr. Skarżąca wskazała, że stypendium nie przysługuje w okresie urlopów zdrowotnych oraz w przypadku powtarzania roku lub semestru. W związku z tym okres pobierania stypendium przez skarżącą nie przekracza 5 lat.

Po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania skarżącej O. zaskarżoną decyzją z dnia 4 lutego 2022 r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 5 Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr 87/2021 Rektora UMCS z dnia 28 września 2021 r. (dalej powoływanego jako "Regulamin świadczeń UMCS"), świadczenia, o których mowa w § 4 ust. 1 oraz zwiększenie stypendium socjalnego, o których mowa w § 4 ust. 2, przysługują studentowi realizującemu kształcenie na studiach I stopnia, studiach II stopnia, jednolitych studiach magisterskich oraz doktorantom, o których mowa w § 2 ust. 2, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat z zastrzeżeniem § 27 ust. 2. Oznacza to łączny okres (nieprzekraczający 6 lat kalendarzowych, to jest 72 miesięcy), w którym danej osobie przysługuje możliwość ubiegania się o świadczenia w ramach studiów – niezależnie od ich rodzaju i długości trwania, jak też uczelni, na których są odbywane. Dla biegu tego okresu nie ma znaczenia czy student wystąpił o świadczenie oraz czy je pobiera. Wskazany okres 6 lat przysługiwania świadczeń rozpoczyna się w momencie podjęcia studiów i nabycia praw studenta po raz pierwszy – z chwilą złożenia ślubowania i biegnie także wówczas, gdy student przebywa na urlopie od zajęć. W przypadku przerwania studiów (skreślenia z listy studentów) i ponownego ich podjęcia, liczenie wskazanego okresu jest kontynuowane, a nie rozpoczyna się od nowa. Podobnie w przypadku ukończenia studiów pierwszego stopnia i podjęcia studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich, sumują się wyłącznie okresy studiowania na tych studiach, natomiast przerwę pomiędzy tymi studiami wyłącza się. Do okresu 6 lat przysługiwania świadczeń wlicza się także okresy studiowania sprzed wejścia w życie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, to jest sprzed 1 października 2018 r.

Na podstawie informacji zawartych we wniosku skarżącej organ ustalił, że w przypadku skarżącej okres 72 miesięcy studiowania upłynął w dniu 30 września 2019 r. W konsekwencji organ uznał, że w świetle art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy nie zachodzą podstawy do przyznania skarżącej stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości.

D. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję O. UMCS, zarzucając naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy – art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. poprzez jego błędną wykładnię i wliczenie do 6-letniego okresu, o którym mowa w powyższym przepisie całego okresu studiowania, co z kolei nie pozostało bez wpływu na naruszenie przepisów procedury administracyjnej;

2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy – art. 7, art. 77 § 1 oraz 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej powoływanej jako "k.p.a.") poprzez niedokonanie ustaleń dotyczących okresów pobierania przez skarżącą świadczeń, istotnych dla ustalenia przysługiwania prawa do stypendium.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowiła decyzja O. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą przyznania skarżącej stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości w roku akademickim 2021/2022.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (aktualnie Dz. U. z 2022 r. poz. 574 z późn. zm.), w brzmieniu sprzed nowelizacji obowiązującej od 18 grudnia 2021 r., oraz postanowienia Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr 87/2021 Rektora UMCS z dnia 28 września 2021 r.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zarówno decyzja organu pierwszej instancji, jak i decyzja organu odwoławczego zostały wydane po nowelizacji przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w tym art. 93 tej ustawy, dokonanej na mocy ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2232). Jednakże mając na względzie, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie stypendium w dniu 12 listopada 2021 r. a więc w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022, do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy odnosił się przepis art. 16 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw. Na mocy zaś art. 16 ustawy zmieniającej do przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022 stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu dotychczasowym.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 1 p.s.w.n. student może ubiegać się o stypendium socjalne. Stosownie zaś do art. 87 ust. 3 tej ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach student może otrzymać stypendium socjalne w zwiększonej wysokości. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wnosiła o przyznanie jej stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania z małżonkiem lub dzieckiem studenta w domu studenckim lub w obiekcie innym niż dom studencki w miejscu funkcjonowania jednostki organizacyjnej UMCS, w której student odbywa studia na rok akademicki 2021/2022, o czym stanowi § 25 ust. 11 pkt 2 Regulaminu świadczeń UMCS.

Stosownie zaś do do art. 93 ust. 2 pkt 1 p.w.s.n., w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną z dniem 18 grudnia 2021 r., świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Analogiczne unormowania zawarte są w Regulaminie świadczeń UMCS. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 Regulaminu student może ubiegać się o stypendium socjalne z zastrzeżeniem ust. 2. Stosownie zaś do § 5 ust. 1 Regulaminu świadczeń UMCS świadczenia, o których mowa w § 4 ust. 1 oraz zwiększenie stypendium socjalnego, o którym mowa w § 4 ust. 2, przysługują studentowi realizującemu kształcenie na studiach I stopnia, studiach II stopnia, jednolitych studiach magisterskich oraz doktorantom, o których mowa w § 2 ust. 2, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat, z zastrzeżeniem § 27 ust. 2. Zaznaczyć należy, że wyjątek zawarty w § 27 ust. 2 Regulaminu świadczeń UMCS nie ma zastosowania w niniejszym stanie faktycznym.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uznały, że upłynął okres przewidziany w powołanych przepisach ustawy oraz postanowieniach Regulaminu świadczeń UMCS, gdyż skarżąca studiuje przez czas dłuższy niż 6 lat. Organ odwoławczy ustalił, że w przypadku skarżącej okres 72 miesięcy studiowania upłynął w dniu 30 września 2019 r.

W ocenie Sądu organy dokonały jednak wadliwej interpretacji art. 93 ust. 2 pkt 1 p.w.s.n. i analogicznej treści postanowienia Regulaminu, zrównując użyte w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.w.s.n. pojęcie "przysługiwania świadczeń nie dłużej niż przez okres 6 lat" z posiadaniem przez ten czas statusu studenta. Takie rozumienie omawianego pojęcia nie wynika natomiast z treści art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. Zauważyć należy, że ustawa nie zawiera własnej definicji pojęcia "przysługiwania świadczeń". W sytuacji zaś braku definicji ustawowej pojęcie to należy odczytywać zgodnie z jego rozumieniem w języku potocznym i odnosić do świadczeń, które zostały przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów. W związku z tym nie zasługuje na podzielenie leżące u podstaw zaskarżonej decyzji stanowisko, według którego dla oceny czy upłynął przewidziany w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy okres 6 lat nie ma znaczenia, czy student występował o świadczenie oraz czy zostało mu ono przyznane przez właściwy organ uczelni, to jest czy pobierał świadczenie, a istotny miałby być jedynie okres przysługiwania statusu studenta, niezależnie od faktu czy student pobierał świadczenia i przez jaki okres (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 15 października 2020 r., sygn. III SA/Lu 289/20 oraz z 10 listopada 2020 r., sygn. III SA/Lu 352/20, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 12 sierpnia 2020 r., sygn. III SA/Łd 106/20 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 18 sierpnia 2020 r., sygn. II SA/Go 155/20, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2022 r., sygn. III OSK 4740/21, z 15 grudnia 2021 r., sygn. III OSK 4519/21, z 15 czerwca 2021 r., sygn. III OSK 4082/21; z 8 lipca 2021 r., sygn. III OSK 3913/21; z 15 czerwca 2021 r., sygn. III OSK 3978/21; z 7 lipca 2021 r., sygn. III OSK 3596/21; z 28 października 2021 r., sygn. III OSK 4526/21 oraz z 3 listopada 2021 r., sygn. III OSK 4304/21 i przytoczone w powołanych orzeczeniach poglądy doktryny).

Sąd podziela dominujące stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym w orzeczeniach wskazanych powyżej, zgodnie z którym wykładnia językowa wyklucza możliwość zrównania znaczenia pojęcia "przysługiwania świadczeń", o którym mowa w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, z pojęciem "przysługiwania możliwości ubiegania się o świadczenia".

W świetle art. 86 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, student może, ale nie musi, ubiegać się o przyznanie stypendium. Brzmienie przywołanego przepisu wyłącza możliwość uznania, że samo posiadanie statusu studenta jest równoznaczne z przysługiwaniem prawa do stypendium. Aby świadczenie przysługiwało, muszą zostać spełnione następujące warunki: ubiegający się musi mieć status studenta, we wniosku o przyznanie stypendium musi wyrazić wolę ubiegania się o pomoc oraz musi spełnić dodatkowe warunki przewidziane dla danego stypendium.

Także w uzasadnieniu projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wskazano, iż "realizując cel wynikający z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, w projekcie ustawy zawarto regulacje pozwalające na pobieranie stypendiów i zapomóg do momentu uzyskania wykształcenia wyższego, ale nie dłużej niż przez 6 lat". Zatem przedstawione wyżej rozumienie użytego w art. 93 ust. 1 pkt 2 ustawy pojęcia "przysługiwania świadczeń", jako odnoszącego się do pobierania stypendiów, czyli do stypendiów przyznanych, pozostaje w zgodzie z uzasadnieniem projektu ustawy.

Można także zauważyć, że przepisy art. 93 ust. 2 pkt 2 oraz art. 94 p.s.w.n. określają, w jakich sytuacjach studentowi nie przysługuje prawo do stypendium lub kiedy wygasa decyzja o przyznaniu świadczenia. Żaden z wymienionych przepisów nie wiąże jednak prawa do stypendium z nadmiernie długim okresem studiowania, co może być spowodowane nie tylko nieprzykładaniem się do nauki, lecz sytuacją zdrowotną, losową czy ekonomiczną (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 10 czerwca 2020 r., sygn. II SA/Sz 222/20).

Przedstawiona wyżej argumentacja wskazuje, że wykładnia językowa art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. znajduje także potwierdzenie w uzasadnieniu rządowego projektu ustawy, jak i w treści innych norm prawnych tej ustawy.

Także Naczelny Sąd Administracyjny dokonując wykładni art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. w uzasadnieniu wyroku wydanego w dniu 15 czerwca 2021 r. w sprawie o sygn. akt III OSK 4082/21, w pierwszym rzędzie odwołał się do wykładni językowej. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wobec braku ustawowej definicji pojęcia "świadczenie przysługuje", jakie zostało użyte w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., należy je odczytywać zgodnie z jego znaczeniem w języku potocznym ("przysługiwać" to "należeć się komuś z mocy ustawy, prawa, przywileju" - Słownik języka polskiego PWN pod red. W. Doroszewskiego) i odnosić do świadczenia, które zostało przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów. W związku z tym dla biegu okresu, o którym mowa w omawianym przepisie, ma znaczenie to, że student występował o świadczenie, które zostało mu przyznane i je pobrał. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy student może jedynie ubiegać się o przyznanie wskazanego w nim świadczenia, ponieważ sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia do uzyskania danego świadczenia. Zwracając także uwagę na odzwierciedlenie powyższej wykładni językowej w uzasadnieniu rządowego projektu ustawy, a także na brak w tej ustawie przepisu ograniczającego lub wyłączającego prawo do świadczeń ze względu na posiadanie statusu studenta przez okres dłuższy niż 6 lat, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że 6-letni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy należy odnosić do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie jest beneficjentem takiej pomocy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób natomiast zrównać znaczenia pojęcia "przysługiwania świadczenia", o którym mowa w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, z pojęciem "przysługiwania możliwości ubiegania się o świadczenie" w związku z posiadaniem statusu studenta.

W konsekwencji uprawnione jest stwierdzenie, że okres 6 lat, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., a także w § 5 ust. 1 pkt 1 Regulaminu świadczeń UMCS, należy odnosić do okresu, w którym student spełniał przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie pobierał taką pomoc przyznaną mu przez organy uczelni.

Powyższej wykładni art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy nie może skutecznie podważyć przywołana w odpowiedzi na skargę opinia Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, wedle której okres 6 lat wskazany w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. oznacza łączny okres (nieprzekraczający 6 lat kalendarzowych, to jest 72 miesięcy), w którym danej osobie przysługuje możliwość ubiegania się o świadczenia w ramach studiów, nie jest to okres "pobierania" świadczeń, ale możliwości ubiegania się o nie. Przytoczone przez organ stanowisko nie pozostaje bowiem w zgodzie z omówioną wyżej treścią spornego przepisu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, a także jest sprzeczne z celem uregulowań dotyczących pomocy materialnej studentom wyrażonym w uzasadnieniu projektu tej ustawy (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 2021 r., sygn. III OSK 3596/21).

Zatem organy rozstrzygające w niniejszej sprawie dokonały błędnej wykładni art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. i bezzasadnie powiązały początek przewidzianego w tym przepisie okresu 6 lat z momentem rozpoczęcia studiów przez studenta ubiegającego się o przyznanie pomocy. Skoro bowiem z samym statusem studenta ustawa nie wiąże przysługiwania, to jest otrzymywania świadczeń stypendialnych, to nie sposób uznać, że to z momentem rozpoczęcia studiów zaczyna biec termin 6 lat ograniczający czas przysługiwania stypendium stosownie do art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. oraz § 5 ust. 1 Regulaminu świadczeń UMCS. Termin ten należy odnosić do okresu, kiedy świadczenie rzeczywiście studentowi przysługiwało i student pobierał je, w następstwie złożenia przez niego wniosku oraz spełnienia przesłanek, na czas określony w decyzji przyznającej stypendium. To właśnie ten czas zgodnie z art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy nie może przekroczyć łącznie 6 lat.

Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i który to pogląd Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, okres 6 lat, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., należy liczyć od momentu uzyskania świadczenia w postaci stypendium socjalnego, a skoro jest to świadczenie okresowe, wypłacane co miesiąc, to okres 6 lat upłynie po 72 miesiącach otrzymywania stypendium. Taki sposób liczenia wskazanego okresu wynika stąd, że zgodnie z art. 92 ust. 1 p.s.w.n. stypendia są przyznawane na semestr albo na rok akademicki i wypłacane przez okres do 10 miesięcy w roku. Rok akademicki trwa pięć szóstych roku kalendarzowego, student nie ma prawa do otrzymania żadnych świadczeń przez jedną szóstą roku. W konsekwencji nie można uznać, że prawo do świadczeń przysługuje mu przez cały rok kalendarzowy. Istotne jest również to, że ustawodawca w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. nie posłużył się pojęciem roku akademickiego (jak np. w przepisie art. 92 ust. 1 i 2 p.s.w.n.), tylko kalendarzowego. Zatem zabieg ustawodawcy należy uznać za świadomy. Nie ma zatem znaczenia, przez jaki okres wnioskowane stypendium student mógł otrzymywać, bowiem istotne jest to, w jakim okresie to stypendium mu przysługiwało i je przyznano oraz, że rzeczywiście je pobrał (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 2021 r., sygn. III OSK 3596/21; z 28 października 2021 r., sygn. III OSK 4526/21 oraz z 3 listopada 2021 r., sygn. III OSK 4304/21).

Okres 6 lat przysługiwania i pobierania świadczenia, jak należy rozumieć art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., dotyczy także świadczenia na innych kierunkach studiów i innych uczelniach oraz na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, to jest przed 1 października 2018 r. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 2021 r., sygn. III OSK 3596/21 oraz z 7 czerwca 2022 r., sygn. III OSK 5175/21 i powołane tam orzecznictwo).

Jednakże organy rozstrzygające w niniejszej sprawie w ogóle nie ustalały, w jakim okresie w czasie odbywania studiów skarżąca była beneficjentem stypendium socjalnego. W toku postępowania skarżąca nie zaprzeczała, że studiowała na innych kierunkach oraz że pobierała stypendium socjalne w trakcie ich trwania. Jednakże podnosiła, że łączny okres pobierania stypendium nie przekracza 5 lat. W konsekwencji zaś naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. organy nie zweryfikowały twierdzeń skarżącej i nie poczyniły ustaleń faktycznych odnośnie okresu, w którym skarżąca rzeczywiście otrzymywała stypendium socjalne. Zatem organy zaniechały dokonania ustaleń niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym organy naruszyły także normy art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania stwierdzić należy, że organy rozstrzygające w niniejszej sprawie dokonały wadliwej interpretacji przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n.. W następstwie organy błędnie uznały, że okoliczność odbywania przez skarżącą studiów przez okres ponad 6 lat jest równoznaczna z utratą przez skarżącą uprawnienia do uzyskania stypendium socjalnego.

W konsekwencji decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a.") oraz art. 135 p.p.s.a. Rozstrzygając ponownie w sprawie organ winien uwzględnić przedstawioną wyżej ocenę prawną.

Z tych wszystkich względów i na podstawie powołanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadniają przepisy art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.



Powered by SoftProdukt