Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi D. R. na postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 4 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od sprzeciwu do zgłoszenia budowy budynku gospodarczego 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Wojewody Opolskiego na rzecz skarżącego D. R. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej stanowi postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 4 sierpnia 2011 r., nr [...], wydane po rozpatrzeniu wniosku D. R. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Starosty Namysłowskiego z 6 kwietnia 2011 r., wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia budowy budynku gospodarczego w [...], na działce oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynku nr A.

W swoim rozstrzygnięciu Wojewoda Opolski wskazał, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż decyzja organu I instancji z dnia 6 kwietnia 2011 r., zawierająca sprzeciw wobec zamiaru budowy budynku gospodarczego, została odebrana przez żonę wnioskodawcy – w dniu 12 kwietnia 2011 r. Wobec czego organ uznał, że od tej daty biegł termin do wniesienia odwołania, a więc ostatnim dniem 14 dniowego terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia był dzień 26 kwietnia 2011 r. (wtorek).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że D. R. w dniu 12 maja 2011 r. złożył osobiście w Starostwie Powiatowym w Namysłowie odwołanie od decyzji z 6 kwietnia 2011 r. oraz wniosek o przywrócenie terminu do odwołania od ww. decyzji. Swoją prośbę umotywował faktem przebywania poza granicami kraju w czasie, kiedy przysługiwało mu prawo wniesienia odwołania. Jednocześnie wytłumaczył powody nieuzupełnienia w terminie żądania Starosty Namysłowskiego, nałożonego postanowieniem nr [...] z 18 marca 2011 r.

Do prośby o przywrócenie terminu strona dołączyła dowód zapłaty za imienny bilet autobusowy, potwierdzający przebywanie poza granicami kraju w okresie od 7 kwietnia do 30 kwietnia 2010 r.

Oceniając przedstawiony dowód organ odwoławczy przyjął, że strona uprawdopodobniła, że we wskazanym czasie nie przybywała w kraju. Zwrócił uwagę jednak, że dotyczy to okresu, kiedy nie było prowadzone postępowanie w sprawie rozpoznania wniosku – zgłoszenie zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych, tylko okresu o rok wcześniejszego (roku 2010). Wojewoda Opolski przytoczył treść art. 58 § 1 K.p.a., po czym stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji starosty Namysłowskiego z 6 kwietnia 2011 r. nastąpiło bez jego winy.

Z postanowieniem tym nie zgodził się D. R. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że odwołanie od decyzji Starosty Namysłowskiego wnoszącej sprzeciw do zgłoszonych robót budowlanych (budynku gospodarczego w [...] na działce nr A), wysłał do Wojewody Opolskiego dnia17 maja 2011 r., wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Prośbę swą uzasadnił przebywaniem poza granicami kraju, w okresie, kiedy należało wnieść odwołanie. Wyjaśnił, że na wezwanie organu o przedstawienie dowodu uprawdopodabniającego, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, przedstawił imienny bilet potwierdzający jego pobyt za granicą. Jednakże omyłkowo dołączył bilet z wyjazdu w 2010 r., więc korzystając z możliwości złożenia skargi do Sądu przesłał prawidłowy bilet potwierdzający przebywanie poza Polską, w otwartym terminie do wniesienia odwołania. Wobec powyższego wniósł o pozytywne rozpatrzenie skargi, co umożliwi mu dalsze postępowanie w sprawie budowy budynku gospodarczego.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy zauważyć, iż w niniejszej sprawie kontroli sądowej poddane zostało postanowienie organu odwoławczego stwierdzające odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, które jako ostateczne, kończące postępowanie, podlega bezpośrednio zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Kompetencja sądu administracyjnego do kontroli tego rodzaju aktów wynika z przepisu art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., zgodnie, z którym sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym m. in. kończące postępowanie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Przeprowadzona, według powyższych kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, iż nie odpowiada ono wymogom prawa, bowiem organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a., mającym zastosowanie w sprawie, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Jak jednolicie przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie sądowym "ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 K.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności konkretnego przypadku, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych środków dowodowych z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niejasności i niedopowiedzenia nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść" (por. wyrok WSA w Poznaniu z 21 lipca 2009 r., w sprawie IV SA/Po 456/09, LEX nr 553455).

Dalsza część analizowanych przepisów art. 58 § 2 i § 3 brzmią: "prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin; przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne".

Zatem zgodne z cytowanymi przepisami będzie postanowienie, w którego uzasadnieniu zostanie prawidłowo wykazane, kiedy stronie doręczono decyzję organu pierwszej instancji, kiedy upłynął termin do wniesienia odwołania i że rozpatrywane przez organ odwołanie wniesione zostało z uchybieniem 14 - dniowego terminu do jego wniesienia oraz – że nie stwierdza się prawnych przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W niniejszej sprawie okoliczności, o których wyżej mowa, nie zostały wykazane przez organ orzekający w stopniu wystarczającym do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia.

Otóż organ orzekający uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej z 6 kwietnia 2011 r. nastąpiło bez jego winy. Wojewoda nie uznał za wystarczające wykazanie biletem potwierdzającym pobyt za granicą, a dołączonym do akt sprawy, że skarżący w ustawowym terminie nie mógł wnieść odwołania, z przyczyny od niego niezależnej.

Trafnie organ zauważył, że skarżący uprawdapadabniając uchybienie terminu przedstawił, na żądanie organu, imienny bilet, wystawiony przez [...] w [...] (odcinek A), na podstawie którego można wywnioskować, że jego adresat miał opłacony wyjazd z Polski ([...]) dnia 7 kwietnia 2010 r. oraz powrót z miejscowości [...] (Niemcy) dnia 29 kwietnia 2010 r.

Decyzję organu pierwszej instancji skutecznie doręczono skarżącemu w dniu 12 kwietnia 2011 r., w trybie doręczenia zastępczego, zgodnie z art. 43 K.p.a. Termin do wniesienia odwołania upływał 26 kwietnia 2011 r. we wtorek, bowiem stosownie do art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia.

Zatem można by stwierdzić, że w okolicznościach sprawy – skarżący rzeczywiście nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi. Jednakże zauważyć przyjdzie, że w sposób oczywisty dokument ten nie mógł usprawiedliwiać uchybienia terminu do wniesienia odwołania w 2011 r., skoro dotyczył roku 2010 .

Natomiast powinnością organów jest prowadzenie postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa i informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ich prawa i obowiązki art. 8 i 9 K.p.a.). Oznacza to, że przedstawienie przez stronę dowodu w oczywisty sposób nie związanego ze sprawą, nasuwającego wniosek o oczywistej omyłce, winno skutkować prowadzeniem dalszego postępowania wyjaśniającego.

W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy, to organ winien wezwać skarżącego do jego złożenia innych dowodów, czy podania okoliczności, które uniemożliwiły dochowania terminu; przede wszystkim jednak powinien organ zobowiązać D. R. do złożenia dodatkowych wyjaśnień, aby można było ustalić okoliczności niezbędne do rzetelnego rozpatrzenia jego wniosku.

Zaniechanie powyższego stanowiło naruszenie przez organ art. 7, 77 § 1 K.p.a. powodując konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a.

Orzeczenie zawarte w pkt II oparto na zasadzie art. 152 P.p.s.a., zaś o kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ ustali wszystkie okoliczności mające znaczenie dla sprawy, o których mowa wyżej, a następnie na ich podstawie oceni, czy w sprawie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu z art. 58 § 1 K.p.a.