Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) Protokolant Patrycja Kołtan-Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1512/15 w sprawie ze skargi B. J. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od B. J. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 5 lipca 2016r., sygn. akt II SA/Rz 1512/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę B. J. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia [...] września 2015r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Przedstawiając przyjęty za podstawę tego wyroku stan sprawy - Sąd I instancji stwierdził, że Naczelnik Urzędu Celnego w Rzeszowie decyzja nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015r. wymierzył stronie skarżącej kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za urządzenie gier na automacie poza kasynem gry. Decyzja ta została nadana w dniu 30 kwietnia 2015r. w Urzędzie Pocztowym w Rzeszowie jako przesyłka polecona za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na adres miejsca prowadzenia działalności gospodarczej (ul. [...] [...], [...]-[...] T.), razem z decyzją nr [...]. Z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki wynika, że z powodu niemożności jej doręczenia bezpośredniego adresatowi została ona awizowana w dniu 4 maja 2015r., a następnie przekazana do właściwej placówki operatora pocztowego (doręczający umieścił zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata o pozostawieniu pisma w placówce oddawczej). Dodatkowo doręczający zakreślił na formularzu zwrotnego potwierdzenia odbioru pkt 2, że dniu 4 maja 2015r. dokonano pierwszego awizowania. W dniu 12 maja 2015r. operator pocztowy dokonał drugiego awizowania. W dniu 15 maja 2015r. w placówce operatora publicznego przesyłka została wydana żonie skarżącego – E. J. W miejscu przeznaczonym na wpisanie daty i czytelnego podpisu odbiorcy zamieszczono jedynie podpis odbiorcy, natomiast w miejscu przeznaczonym na wpisanie daty i podpisu wydającego zamieszczono przekreślony podpis odbiorcy oraz nieczytelny podpis wydającego.

Odwołanie od decyzji nr [...] skarżący nadał w placówce operatora wyznaczonego w dniu 5 sierpnia 2015r. Odwołując się od tej decyzji skarżący wniósł o prawidłowe doręczenie powyższej decyzji, zawieszenie postępowania i wstrzymanie egzekucji administracyjnej nałożonej kary. W uzasadnieniu odwołania – w zakresie przedmiotu skargi w niniejszej sprawie – skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja nie została mu prawidłowo doręczona, a "o jej wydaniu i rzekomej ostateczności" dowiedział się w dniu 31 lipca 2015r. od komornika prowadzącego egzekucję w sprawie [...]. Wobec tego – w ocenie skarżącego – termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął jeszcze biegu.

Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu - stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015r. - stwierdził, że została ona prawidłowa doręczona w dniu 15 maja 2015r., a zatem ostateczny, ustawowy 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął bezskutecznie w dniu 29 maja 2015r. (art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 613, zwanej o.p.). Złożenie odwołania przez stronę skarżącą w dniu 5 sierpnia 2015r. jest zatem spóźnione. W związku z tym organ odwoławczy był zobowiązany do stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu, w drodze wydania postanowienia, o którym mowa w art. 228 § pkt 2 o.p. Organ wskazał, że podejmując to rozstrzygnięcie ograniczył się jedynie do zbadania, czy odwołanie zostało wniesione przez stronę w terminie, a stwierdzenie, że strona uchybiła terminowi jest okolicznością obiektywną, której uwzględnienie jest obowiązkiem organu odwoławczego. W ocenie organu twierdzenie strony skarżącej, że decyzja ta nie została doręczona adresatowi i w związku z tym termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu, nie znajduje uzasadnienia, gdyż z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że decyzja została doręczona pełnoletniemu domownikowi (osobie upoważnionej do odbioru pism) – E. J. w dniu 15 maja 2015r.

Oddalając skargę B. J. na to postanowienie - Sąd I instancji stwierdził, że stan faktyczny sprawy nie pozwala na podważenie skuteczności doręczenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2016r. Wynikające z art. 148 - art. 150 oraz art. 152 o.p. warunki prawidłowości i skuteczności doręczenia decyzji organu I instancji jako pisma urzędowego zostały spełnione. Analiza formy i treści dokumentów zalegających w aktach sprawy (w tym zwrotnych potwierdzeń odbioru oraz pocztowej książki nadawczej organu z dnia 30 kwietnia 2015r.) nie nasuwa wątpliwości co do zachowania tych warunków. Również sam fakt skutecznego odbioru przesyłki w placówce pocztowej przez E. J. (żonę skarżącego) nie jest kwestionowany. Strony procesowe różnią się natomiast w zakresie twierdzeń co do zawartości przesyłki: organ twierdzi, że przesyłka zawierała – zgodnie z opisem – dwie decyzje; strona skarżąca natomiast uważa, że w przesyłce znajdowała się tylko decyzja nr [...]. Nie budzi wątpliwości Sądu kwalifikacja żony skarżącego – E. J. jako osoby uprawnionej do odbioru w placówce pocztowej przesyłki adresowanej do strony skarżącej.

Odwołując się do art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 23 listopada 2012r. Prawo pocztowe - Sąd I instancji stwierdził, że żona skarżącego niewątpliwie jest osobą pełnoletnią zamieszkującą razem z adresatem i poprzez złożenie podpisu na zawrotnym potwierdzeniu odbioru w trakcie obecności w placówce pocztowej potwierdziła fakt zamieszkiwania (za pośrednictwem dokumentu potwierdzającego tożsamość) w tym samym miejscu co adresat, co oznacza, że powyższy warunek skutecznego wydania przesyłki osobie uprawnionej został spełniony. Adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie pocztowym lub umowie świadczenia usług pocztowych, lub w placówce operatora.

Sąd I instancji zauważył nadto, że twierdzenia strony skarżącej i jej pełnomocnika oscylują wokół podważania zgodności z prawdziwym stanem rzeczy treści dokumentu urzędowego – jakim niewątpliwie jest zwrotne potwierdzenie odbioru – z którego jednoznacznie wynika, że przesyłka zawierała dwie decyzje o stosownych numerach. Podobny wniosek należy wyprowadzić z treści pocztowej książki nadawczej z dnia 30 kwietnia 2015r. Samo twierdzenie strony skarżącej lub jej pełnomocnika, że przesyłka nie zawierała w rzeczywistości pełnej zawartości, tj. decyzji nr [...], nie jest wystarczające, aby obalić ustawowe domniemanie. Domniemanie to można bowiem obalić jedynie w drodze przeprowadzenia wiarygodnego dowodu (np. z dokumentu), który będzie miał odpowiednią moc dowodową. Zwrotne potwierdzenie odbioru korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego należy mieć na względzie, iż dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywujące. Tymczasem strona, poza własnymi twierdzeniami, nie przedstawia żadnych środków dowodowych (np. uznanej reklamacji usługi pocztowej) pozwalających na podważenie domniemania wynikającego z tego dokumentu.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł B. J., zaskarżając ten wyrok w całości.

Na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 151 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ przepisu postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1) art. 194 § 2 w zw. z art. 194 § 1 o.p., polegającego na błędnej wykładni, że zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki stanowi potwierdzenie jej zawartości, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu pozwala objąć domniemaniem prawdziwości tylko fakt odbioru przesyłki przez określoną osobą i w określonej dacie;

2) art. 121 o.p. polegającego na niezastosowaniu zasady in dubio pro reo i rozstrzygnięciu wątpliwości dotyczących zawartości przesyłki doręczonej skarżącemu dnia 15 maja 2015r. na niekorzyść strony;

3) art. 191 o.p. polegającego na dokonaniu ustaleń faktycznych sprzecznie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, a w konsekwencji błędne ustalenie, że w dniu 15 maja 2015r. nastąpiło doręczenie skarżącemu decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Rzeszowie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015r.;

4) art. 228 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 162 § 1 o.p. polegającego na jego niewłaściwym zastosowaniu polegającym na stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania pomimo, tego, że skarżącemu nie doręczono skutecznie decyzji organu pierwszej instancji.

Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów zastępstwa według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W toku rozprawy sądowej pełnomocnik Dyrektora podtrzymał wnioski odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do poszukiwania czy też modyfikowania, niejako w zastępstwie skarżącego kasacyjnie, podstaw kasacyjnych. Zatem każdy zarzut przedstawiony w skardze kasacyjnej powinien być uzasadniony w taki sposób, aby z treści uzasadnienia podstaw kasacyjnych w sposób niebudzący wątpliwości wynikało, z jakich przyczyn skarżący zarzuca sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego lub materialnego.

Rozpoznając wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż nie ma usprawiedliwionej podstawy prawnej.

Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do prawidłowości zaskarżonego wyroku, którym Sąd I instancji za zgodne z prawem uznał postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Źródłem tego sporu jest odmienna ocena okoliczności skutecznego doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej i zachowania terminu do wniesienia od niej odwołania, a będąca wynikiem odmiennej wykładni pojęcia zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, a ściślej, czy stanowi ono - jak to podnosi skarżący kasacyjnie - wyłącznie dowód na okoliczność daty i danych odbiorcy przesyłki, czy - jak przyjął Sąd I instancji i organ odwoławczy - także potwierdzenie na okoliczność zawartości przesyłki.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane w skardze kasacyjnej stanowisko nie jest zasadne. W pierwszej kolejności podnieść należy, że konstruując zarzut kasacyjny naruszenia art. 194 § 2 w zw. z § 1 o.p. skarżący kasacyjnie nie powiązał go ani z art. 37 § 1 prawa pocztowego w zw. z § 21 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie wykonywania usług pocztowych, ani z art. 17 prawa pocztowego, co niewątpliwie stanowi wadę skargi kasacyjnej. Niemniej jednak Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał tę skargę merytorycznie, uznając, że skarżącemu kasacyjnie chodzi o to, czy zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki stanowi dokument urzędowy na wszystkie okoliczności wynikające z jego treści, w tym na sporną w sprawie okoliczność zawartości przesyłki. Rozpoznając tak sformułowany zarzut stwierdzić należy, ze stosownie bowiem do art. 194 § 2 w zw. z § 1 o.p. "(d)okumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzonych przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania". Z mocy art. 17 prawa pocztowego zaś "(p)otwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego". Przesyłki rejestrowe, na podstawie § 21 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia sprawie wykonywania usług pocztowych, "doręcza się zgodnie z art. 37 ustawy za pokwitowaniem odbioru, po stwierdzeniu tożsamości osoby uprawnionej do odbioru. Pokwitowanie odbioru przesyłki rejestrowanej powinno zawierać czytelny podpis odbiorcy i datę odbioru".

Na gruncie tej regulacji prawnej nie budzi wątpliwości, że pocztowe zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki jest dokumentem urzędowym, który korzysta z dwu domniemań, a mianowicie domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą (wiarygodności) twierdzeń w nim zawartych (tak np. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2016r., II FSK 3421/14, Lex nr 2248215, wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017r., II FSK 3341/15, Lex nr 2446460, wyrok NSA z dnia 26 października 2011r., I GSK 29/11, Lex nr 1131431, wyrok NSA z dnia 21 października 2008r., I FSK 1580/08, Lex nr 527828). Organ podatkowy nie może zatem pominąć okoliczności wynikających z dokumentu urzędowego, jeżeli są one istotne w sprawie. Nie może ich kwestionować bez uprzedniego wzruszenia domniemania wynikającego z art. 194 § 1 o.p. (wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2017r., I GSK 942/15, LEX nr 2364901). Dokonując oceny okoliczności związanych z doręczeniem organ podatkowy nie może odrzucić co do zasady istnienia faktu doręczenia przesyłki stwierdzonego w takim zwrotnym poświadczeniu odbioru (tak wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2016r., II FSK 3421/14, LEX nr 2248215). Oznacza to, że treść dokumentu urzędowego nie podlega swobodnej ocenie przez organ prowadzący postępowanie dowodowe. Za udowodnione należy przyjąć to, co wynika wprost z dokumentu. Co najwyżej organ może dokonać wykładni dokumentu, jeżeli jego treść nie jest jednoznaczna lub wymaga dodatkowych ustaleń (wyrok NSA z dnia 29 października 2010r., I GSK 430/09, LEX nr 744778). Możliwe jest przeprowadzenie przeciwdowodu przeciwko treści dokumentu, jeżeli w sprawie daje się sformułować zarzut przeciwko jego treści oraz przeciwko jego formie, gdy można sformułować wniosek, iż dokument nie ma cech autentyczności (tak wyrok NSA z dnia 27 października 2011r., I GSK 38/11, LEX nr 1131434). Należy jednak rozważyć jakie okoliczności i na podstawie przede wszystkim jakich dowodów mogą podlegać badaniu w ramach postępowania (wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2016r., II FSK 3421/14, LEX nr 2248215). Do obalenia domniemania nie wystarczy gołosłowne twierdzenie strony, czy gołosłowne zeznania osoby zatrudnionej u jej pełnomocnika (tak wyrok NSA z dnia 21 lutego 2012r., I FSK 734/11, LEX nr 1136324). Wobec tego uznać należy, że domniemanie zgodności dokumentu urzędowego z rzeczywistym stanem rzeczy obejmuje - wbrew przekonaniu skarżącego kasacyjnie - wszystkie adnotacje (dane) zawarte w treści tego dokumentu. W odniesieniu do zwrotnego potwierdzenia odbioru obejmuje ono - poza datą odbioru, danymi odbiorcy i doręczyciela - także zawartość przesyłki, o ile została ona wskazana na tym potwierdzeniu. Nie jest więc zasadny pierwszy zarzut kasacyjny, tj. zarzut błędnej wykładni art. 194 § 2 w zw. z art. 194 § 1 o.p.

Zważywszy na powyższą wykładnię - Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w tej sprawie adnotacje na zwrotnym potwierdzeniu odbioru obejmują - poza datą doręczenia, podpisem odbiorcy - żony skarżącego kasacyjnie i doręczyciela - również dane dotyczące zawartości przesyłki, tj. dane dotyczące doręczanego pisma, jego numeru i daty wydania. Na potwierdzeniu tym znajduje się w tym zakresie adnotacja: decyzje (2 szt.) oraz zapis decyzja nr [...] i nr [...]. Adnotacje te - jak słusznie podkreślił organ w odpowiedzi na skargę kasacyjna - zostały nakreślone tym samym długopisem i tym samym charakterem pisma odręcznego, a nadto nie zawierają żadnych skreśleń, nie noszą cech dopisywania czy innych śladów przerabiania. Powyższe okoliczności nie budzą żadnych wątpliwości. Zwrotne potwierdzenie odbioru zostało sporządzone prawidłowo, jest jednoznaczne i brak jest podstaw do podważenia jego wiarygodności, zwłaszcza zaś gołosłownymi twierdzeniami skarżącego kasacyjnie. Okoliczności te nie pozwalają zatem podzielić poglądu skargi kasacyjnej, że zaistniały w sprawie wątpliwości co do zawartości przesyłki, które należy rozstrzygnąć na korzyść strony. Skarżący kasacyjnie nie podważył też wynikających z potwierdzenia odbioru domniemań. Po zapoznaniu się z zawartością przesyłki nie zakwestionował - a mógł - jej zawartości. Dopiero po otrzymaniu upomnienia wierzyciela, wzywającego do zapłaty kary pieniężnej, zaprzeczył wynikającemu ze zwrotnego potwierdzenia faktowi wydania mu decyzji z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...]. Według jego twierdzeń nie wiedział też, że w ogóle toczy się postępowanie zakończone decyzję o nr [...]. Powyższe twierdzenia nie podważają treści zwrotnego potwierdzenia, a skarżący kasacyjnie nawet nie wskazywał okoliczności, które w jakikolwiek sposób uprawdopodobniałyby niedoręczenie mu spornej decyzji. Nie przeprowadził też przeciwdowodu przeciwko treści zwrotnego potwierdzenia odbioru jako dokumentowi urzędowemu. Same twierdzenia o niedoręczeniu decyzji nie są wystarczające. Twierdzenia te - w świetle zgromadzonych w aktach sprawy dowodów - nie są też wiarygodne. Skarżący kasacyjnie - podnosząc, że nie wiedział o wszczęciu postępowania w sprawie zakończonej sporną decyzją pierwszoinstancyjną - wskazał na decyzję o nr [...], a więc drugą z decyzji będących zgodnie ze spornym potwierdzeniem przedmiotem doręczenia. Pomija on też okoliczność doręczenia mu postanowienia z dnia [...] kwietnia 2015r. o wszczęciu postępowania w sprawie zakończonej decyzją nr [...]. Co istotne przesyłka zawierająca to postanowienie zawierała również, co wynika z dokonanych adnotacji, trzy inne postanowienia. Na zwrotnym potwierdzeniu doręczenia tych postanowień wskazano postanowienia (4 szt.) oraz wyszczególniono numery czterech tych postanowień. Z kolei zwrotne potwierdzenia doręczenia postanowień z dnia [...] kwietnia 2015r. zawiera adnotacje postanowienia (2 szt.) i numery tych postanowień, w tym nr [...]. Zawartości żadnej z tych przesyłek skarżący kasacyjnie nie kwestionuje. Wobec tych okoliczności tym bardziej nie sposób podzielić gołosłownych twierdzeń skarżącego o niedoręczeniu mu spornej decyzji. Z uwagi na brak przeciwnych dowodów - Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że decyzja nr [...] została skarżącemu doręczona w dniu 15 maja 2015r. A skoro odwołanie od tej decyzji skarżący złożył w dniu 5 sierpnia 2015r., to oczywistym jest, iż zostało ono wniesione z uchybieniem 14 - dniowego terminu, określonego w art. 223 § 2 pkt 1 o.p. Zestawienie daty odbioru przesyłki i daty nadania odwołania - przy braku jakichkolwiek wątpliwości co do zawartości przesyłki - dowodzi, że jest ono spóźnione i z tego względu nie mogło być przedmiotem merytorycznej oceny przez organ odwoławczy. Prowadzi to do wniosku, że zarzut drugi i czwarty skargi kasacyjnej, tj. zarzut wadliwego zastosowania art. 121 i art. 228 § 1 pkt 2 o.p., nie są zasadne.

Zarzuty naruszenia art. 191 o.p. oraz art. 162 § 1 o.p. powiązanego z art. 228 § 1 pkt 2 o.p., tj. zarzuty pkt 4 petitum skargi kasacyjnej, nie zostały w sposób prawidłowy skonstruowane, co czyni skargę kasacyjną w tym zakresie nieskuteczną.

Przede wszystkim Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że objęte zarzutem kasacyjnym przepisy mają charakter procesowy, co oznacza, że skarga kasacyjna - stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - powinna wykazywać wpływ zarzucanego naruszenia przepisów na wynik sprawy. Nie każde bowiem naruszenie przepisów prawa procesowego skutkuje uwzględnieniem skargi kasacyjnej, lecz wyłącznie takie, które rzutuje na treść rozstrzygnięcia sprawy. Oparcie zarzutu kasacyjnego na naruszeniu prawa procesowego nakłada na skarżącego kasacyjnie obowiązek wykazania stosowną argumentacją związku przyczynowego między zarzucanym naruszeniem prawa a rozstrzygnięciem sprawy, a więc wykazanie, że gdyby nie doszło do naruszenia prawa treść zaskarżonego wyroku mogła być inna. Skarga kasacyjna nie zawiera tego rodzaju argumentacji w zakresie naruszenia objętych analizowanym zarzutem przepisów, a w zakresie naruszenia art. 162 § 1 o.p. powiązanego z art. 228 § 1 pkt 2 o.p. nie zawiera żadnego uzasadnienia. Powyższe braki są na tyle istotne, że uniemożliwiają merytoryczną ocenę tych zarzutów. Nie jest bowiem rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego domyślanie się intencji skarżącego kasacyjnie, uzupełnianie czy modyfikowanie skargi.

Niezależnie od tego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że naruszenie art. 191 o.p. skarżący kasacyjnie wiąże z dokonaniem w sprawie wadliwych ustaleń faktycznych i wadliwym uznaniem, że doszło w sprawie do doręczenia decyzji pierwszoisntancyjnej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi wręcz, że zwrotne potwierdzenie odbioru nie stanowiło wyłącznego dowodu na okoliczność zawartości przesyłki, a ustalenia w tym zakresie winny być dokonane w oparciu o wszystkie dostępne dowody, zgodnie z dyspozycja art. 191 o.p. Tak sformułowany zarzut kasacyjny nie dotyka istoty tego przepisu, którą jest ocena materiału dowodowego wedle reguł swobodnej oceny. Przepis ten nie służy zatem do kwestionowania wadliwie poczynionych ustaleń faktycznych czy wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego. Temu służy przepis art. 187 § 1 o.p., który nie został objęty żadnym zarzutem kasacyjnym, co oznacza, że poczynione przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne wiążą w procesie subsumpcji art. 228 § 1 pkt 2 o.p. Ale nie byłoby też możliwe zarzucenie Sądowi I instancji wadliwej oceny zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji, gdyż nie podlega on regułom swobodnej oceny dowodów, a podważenie wiarygodności jego treści mogło nastąpić tylko poprzez przeprowadzenie przeciwdowodu, co jednakże nie miało miejsca w tej sprawie.

Zarzut naruszenia art. 162 § 1 o.p. powiązany z art. 228 § 1 pkt 2 o.p. jest natomiast - zwłaszcza wobec braku jego uzasadnienia - niezrozumiały. O ile ten ostatni przepis stanowił podstawę rozstrzygnięcia tej sprawy, o tyle ten drugi nie stanowił - i nie mógł stanowić - tej podstawy. Przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie było bowiem postanowienie w sprawie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, nie zaś w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Sąd I instancji odwołał się do tych przepisów w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyłącznie w kontekście oceny (zasadności) zarzutów skargi, w której sformułowano w pkt 2 właśnie zarzut "naruszenia art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 162 § 1 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, pomimo że skarżącemu nie doręczono skutecznie decyzji organu pierwszej instancji". W uzasadnieniu tym zwracając uwagę na niekonsekwencję strony skarżącej i jej pełnomocnika, stwierdził wszak, że "(z) jednej strony kwestionują oni skuteczność doręczenia decyzji organu pierwszej instancji (twierdząc tym samym, że termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu), z drugiej zaś – zarzucają organowi odwoławczemu naruszenie art. 162 § 1 o.p. poprzez nieprzywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Oczywiście powyższe instytucje w tym układzie wykluczają się wzajemnie. Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest bowiem dopuszczalne pod warunkiem, że sama decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona. W przeciwnym wypadku niedoręczona skutecznie decyzja musi być prawidłowo doręczona, a wniesione przed tym momentem odwołanie jako niedopuszczalne nie może być rozpoznane". Ze stwierdzenia tego nie sposób zatem wywieść, jak to czyni skarżący kasacyjnie, że przepis art. 162 § 1 o.p. stanowił podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonego wyroku i w konsekwencji mógł on zostać przez Sąd I instancji w sposób wadliwy zastosowany w sprawie. Równie dobrze, bez jakichkolwiek skutków dla prawidłowości sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji kwestię przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jako irrelewantną w świetle art. 228 § 1 pkt 2 o.p., mógł pominąć.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu, orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r. poz. 1804).