Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) WSA Mirosław Bator Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2019 r. sprawy ze skargi I. L. i M. L. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowe; 2. zarządzić zwrot na rzecz skarżących I. L. i M. L. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego.

Decyzją z dnia 29 marca 2019 r. (znak: [...]), na podstawie 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm. – dalej jako: u.p.b.), po rozpatrzeniu odwołania I. L. i M. L., reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika, od decyzji Starosty [...] z dnia 15 października 2018 r. (znak: [...]) w sprawie orzeczenia o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości – działki nr ewid.[...] położonej przy ul. [...] w B. stanowiącej współwłasność I. L. i M. L. dla inwestora Gminy B. i B. B. dla inwestycji pn. wykonanie robót budowlanych objętych decyzją o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia 20 lipca 2017 r. (znak: [...]) polegających na wykonaniu termoizolacji ściany zachodniej nowo wybudowanego budynku Miejskiej i Gminnej Biblioteki Publicznej w B. z zachowaniem następujących warunków korzystania z ww. nieruchomości: pkt 1 – obszar niezbędny do wykonania ww. robót określony jako pas terenu działki ewid. nr [...] o wymiarach 18,6 m x 1,0 m, tj. 18,60 m2 wzdłuż zachodniej granicy działki nr ewid.[...]; pkt 2 – zakres wykorzystania działki nr ewid.[...] ustalony na możliwość ustawienia rusztowania niezbędnego do wykonania termoizolacji ściany zachodniej nowo wybudowanego budynku; pkt 3 – wnioskodawca zobowiązany jest korzystać z zajętej nieruchomości wyłącznie w części opisanej w pkt 1, w zakresie niezbędnym do umieszczenia rusztowania i wykonania robót budowlanych, a nadto nie może zajmować innych części nieruchomości; pkt 4 – po ukończeniu robót wnioskodawca jest zobowiązany przywrócić nieruchomość I. L. i M. L. do stanu poprzedniego, w tym usunąć wszelkie odpady; pkt 5 – zezwolenie na zajęcie nieruchomości wydano na okres 14 dni roboczych od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał na określony w art. 47 u.p.b. tryb administracyjny rozstrzygnięcia o prawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, podnosząc przy tym, że określając warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości w kontekście zakresu niezbędnych robót, organ wskazał liczbę dni, w okresie których z jednej strony – inwestor będzie mógł wejść na teren sąsiedniej nieruchomości, natomiast z drugiej strony – właściciel działki sąsiedniej będzie ograniczony w korzystaniu z przysługującego mu prawa własności, chronionego przepisami Konstytucji RP. Zwrócono także uwagę, że termin w decyzji wydanej w trybie art. 47 ust. 2 u.p.b. został określony poprzez wskazanie okresu przypadającego od dnia ostateczności decyzji (tj. od dnia, w którym uzyskuje ona przymiot wykonalności, o ile nie nadano jej wcześniej rygoru natychmiastowej wykonalności). W ocenie Wojewody, nie ulegało również wątpliwości, że właściciele sąsiedniej nieruchomości kategorycznie odmawiali inwestorowi zgody na wejście na teren swej nieruchomości, w związku z czym Starosta [...] określił warunki udostępnienia posesji I. L. i M. L. do wykonania prac przez inwestora, wskazując także miejsce wydzielenia pasa terenu działki ewid. nr [...] o wymiarach 18,6 m x 1,0 m, tj. 18,60 m2 wzdłuż zachodniej granicy działki nr ewid.[...] Wyjaśniono bowiem, że wobec nieuzgodnienia z właścicielami działki sąsiedniej warunków określonych w art. 47 ust. 1 u.p.b. (co dodatkowo – zdaniem organu odwoławczego – wynikało z treści odwołania), inwestor wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem na podstawie art. 47 ust. 2 u.p.b. o wydanie decyzji w sprawie niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. Podkreślono również, że z treści art. 47 ust. 1 u.p.b. wynika, iż korzystanie z sąsiedniej nieruchomości powinno odbywać się za ewentualną rekompensatą ze strony inwestora, jednak odnosi się to tylko do sytuacji, gdy inwestor porozumiał się z właścicielem sąsiedniej nieruchomości. Dlatego też organ odwoławczy powołując się na treść art. 47 ust. 3 u.p.b. wskazał, że gdy porozumienie zastępuje decyzja administracyjna, wówczas inwestor zobowiązany jest jedynie do naprawienia szkód powstałych w wyniku korzystania z nieruchomości, na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym.

W części końcowej uzasadnienia decyzji organ II instancji odnosząc się do argumentacji odwołania poinformował, że Wojewoda postanowieniem z dnia 31 stycznia 2019 r. (znak: [...]) stwierdził niedopuszczalność "odwołania" I. L. od decyzji Starosty [...] [...] z dnia 20 lipca 2017 r. (znak: [...]) udzielającej pozwolenia na budowę, w związku z wniesieniem "odwołania" od decyzji ostatecznej. Ponadto organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że wszelkie spory sąsiedzkie, w tym kwestia przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami stron, są rozstrzygane przez właściwe sądy z powództwa cywilnego, a nie przez organy administracji architektoniczno-budowlanej.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem organu II instancji brak było podstaw do innego rozstrzygnięcia sprawy, jak w decyzji Starosty [...].

Skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli skarżący I. L. i M. L., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, mające bezpośredni wpływ na treść wydanego orzeczenia oraz brak uzasadnienia faktycznego w stosunku do podniesionego przez skarżących w odwołaniu z dnia 19 listopada 2018 r. zarzutu podjęcia rozmów dotyczących porozumienia, art. 138 § 1 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...], która narusza w sposób rażący art. 47 ust. 2 u.p.b., poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie decyzji przy niespełnieniu przesłanki niezbędności wejścia w teren nieruchomości skarżących oraz art. 75 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia – o informację na temat prowadzenia negocjacji z właścicielami nieruchomości nr ewid.[...] w B., która nie może być środkiem dowodowym. W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo rozwinęli podniesione zarzuty, powołując na ich poparcie orzecznictwo sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ odwoławczy dodał, że w ukształtowanym orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, zgodnie z którym wystarczająca jest sama próba uzyskania zgody określonej w art. 47 ust. 1 u.p.b., wobec czego już podejmowana próba porozumienia spełnia warunek podjęcia przez inwestora starań warunkujących wydanie przez organ pozytywnej decyzji w zakresie wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej na podstawie art. 47 ust. 2 u.p.b., a tym samym w ocenie organu II instancji trudno zgodzić się ze zgłoszonym zarzutem o błędnym zastosowaniu art. 47 ust. 2 u.p.b.

W wykonaniu zarządzenia z dnia 4 listopada 2019 r. zwrócono się do pełnomocnika organu o przesłanie – w terminie 3 dni – wspomnianej w piśmie z dnia 1 października 2019 r. decyzji Starosty [...] z dnia 25 września 2019 r. stwierdzającej wygaśnięcie decyzji z dnia 15 października 2018 r. o niezbędności wejścia w teren sąsiedniej nieruchomości oraz podanie czy decyzja ta jest ostateczna.

W piśmie z dnia 7 listopada 2019 r. (data prezentaty), działający imieniem skarżących profesjonalny pełnomocnik oświadczył, iż skarżący cofają skargę wniesioną w przedmiotowej sprawie wnosząc o umorzenie postępowania sądowego oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na podstawie art. 201 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Do pisma załączono potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię decyzji Starosty [...] z dnia 25 września 2019 r. stwierdzającej wygaśnięcie decyzji z dnia 15 października 2018 r. o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości.

Jednocześnie w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 4 listopada 2019 r., w piśmie z dnia 8 listopada 2019 r. (data prezentaty) pełnomocnik organu załączając uwierzytelnioną kopię decyzji Starosty [...] z dnia 25 września 2019 r. (znak: [...]) w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 15 października 2018 r. o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, podał, że decyzja ta stała się ostateczna z dniem 29 października 2019 r.

Podobnie też za pismem z dnia 12 listopada 2019 r. (data prezentaty) Starosta [...] przesłał uwierzytelnioną kopię ostatecznej decyzji z dnia 25 września 2019 r. o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji Starosty [...] z dnia 15 października 2018 r. (znak: [...]) o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości – działki nr ewid.[...] przy ul. [...] w B..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.), jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę, Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Stosownie zaś do treści art. 60 in principio p.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę. Należy przy tym zaznaczyć, że oświadczenie woli skarżącego w przedmiocie cofnięcia skargi jest co do zasady wiążące dla Sądu, z tym zastrzeżeniem, że Sąd jest zobligowany do uznania cofnięcia skargi za niedopuszczalne, gdy zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności.

W ocenie Sądu cofnięcie skargi w przedmiotowej sprawie jest dopuszczalne, jako że nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek dopuszczalności cofnięcia skargi określonych w ww. przepisie. W tym miejscu należy także zaznaczyć, że zarówno z informacji uzyskanej od organu I, jak i II instancji, a także zawartej w piśmie skarżących z dnia 7 listopada 2019 r. (data prezentaty), w którym złożono oświadczenie o cofnięciu skargi wniesionej w przedmiotowej sprawie wynika, że decyzją z dnia 25 września 2019 r. Starosta [...] stwierdził wygaśnięcie decyzji Starosty [...] z dnia 15 października 2018 r. (znak: [...]) o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości i decyzja ta z dniem 29 października 2019 r. uzyskała przymiot ostateczności. Tym samym wydanie decyzji z dnia 25 września 2019 r. spowodowało, że decyzja Starosty [...] z dnia 15 października 2018 r. (znak: [...]), utrzymana w mocy przez zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia 29 marca 2019 r. (znak: [...]), nie wywołuje żadnych skutków prawnych, bowiem poprzez stwierdzenie jej wygaśnięcia usunięto ją z obrotu prawnego, a w związku z tym w tak ustalonym stanie faktycznym dalsze prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiotowej sprawie zainicjowanej skargą I. L. i M. L. i rozstrzyganie o legalności decyzji utrzymującej w mocy decyzję, która została wygaszona, byłoby zbędne (bezprzedmiotowe). Tym samym w ocenie Sądu, powyższa okoliczność dodatkowo przemawia za przyjęciem, że cofnięcie skargi w przedmiotowej sprawie jest dopuszczalne i skuteczne, albowiem nie zmierza do obejścia prawa, jak i nie spowoduje pozostawienia w obrocie prawnym decyzji dotkniętej wadą nieważności.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I sentencji postanowienia.

W przedmiocie zwrotu uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 in fine p.p.s.a., jak w punkcie II sentencji postanowienia. Na marginesie nadmienić w tym miejscu należy, że wniosek pełnomocnika skarżących o zasądzenie od organu kosztów zastępstwa procesowego, nie mógł w przedmiotowej sprawie odnieść zamierzonego skutku, gdyż w przypadku cofnięcia skargi, stosownie do treści art. 232 § 1 pkt 1 in fine p.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy, natomiast powołana przez pełnomocnika skarżących podstawa do zwrotu kosztów postępowania skarżącym od organu z art. 201 p.p.s.a. dotyczy jedynie sytuacji umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a., tj. gdy organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, uwzględni skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (tryb autokontroli) albo umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 118 § 2 p.p.s.a. (tj. w wyniku mediacji), która to sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie.