Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Ewa Grochowska - Jung, WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Agnieszka Bieniewska, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. B. na bezczynność Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku z dnia 26 marca 2009 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia odrzucić skargę.

P. B. przedmiotem skargi z dnia 16 czerwca 2009 r. skierowanej

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uczynił bezczynność Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia

26 marca 2009 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wskazał, że wniosek ten dotyczył m.in. majątku sądowego oraz orzecznictwa. Podał, że w dniu 26 marca 2009 r. złożył, poprzez przesłanie na adres poczty elektronicznej, do referatu do spraw dostępu do informacji publicznej adresowany do Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego podpisany wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Taki sam wniosek tego dnia złożył do sekretariatu Pierwszego Prezesa. Wskazał, że pomimo upływu ponad dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku nie uzyskał określonej prawem odpowiedzi, ani też żądanej informacji publicznej. W dniu 15 czerwca 2009 r. skarżący złożył do organu

w tej sprawie drogą elektroniczną wniosek nazwany w skardze wnioskiem o usunięcie naruszenia prawa. Teść tego wniosku brzmiała: "Przesyłam wniosek. P.B.".

W związku z tym, że załącznika do tej wiadomości nie udało się otworzyć,

do wnioskodawcy zwrócono się o przesłanie jego treści w e-mailu. W odpowiedzi skarżący nadesłał e-maila o treści: "Przesyłam w załączeniu podpisany wniosek", ponownie przesyłając go w załączniku. W załączeniu do pisma procesowego z dnia

27 lipca 2009 r. skierowanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie skarżący załączył kopię potwierdzenia wysłania do organu wniosku z dnia 26 marca 2009 r. Wynika z niego, że 26 marca 2009 r. na adres ppsek@sn.pl oraz ref.inf.publ@sn.pl skarżący wysłał e-maila o treści: "Przesyłam wniosek",

z załącznikiem: "1 załącznik".

W odpowiedzi na skargę organ, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł

o jej oddalenie. Podniósł, że skarga jest przedwczesna, bowiem wniosek z dnia

26 marca 2009 r. nie wpłynął do Sądu Najwyższego. Sprawdzenia powyższego dokonano zarówno w referacie do spraw dostępu do informacji publicznej w biurze Studiów i Analiz SN jak i w sekretariacie Pierwszego Prezesa SN. Podniesiono,

że dopiero ze skargi organ powziął wiadomość o wniosku z dnia 26 marca 2009 r. Wskazano, że w SN odnotowano wpływ wniosku z dnia 15 czerwca 2009 r. o usunięcie naruszenia prawa polegające na nieprzesłaniu wnioskowanej informacji publicznej. Otwarcie pliku zawierającego treść tego wniosku nie było możliwe. Organ zwrócił

się do skarżącego o nadesłanie wniosku o usunięcie naruszenia prawa w e-mailu,

a nie w załączniku. Następnego dnia, tj. 16 czerwca 2009 r. wniosek o usunięcie naruszenia prawa strona ponownie przesłała w załączniku.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia 27 lipca 2009 r. i 6 sierpnia 2009 r. podniósł, że pisma przesłane organowi drogą elektroniczną zawierały wszystkie wymagane prawem elementy, a w szczególności były podpisane zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o podpisie elektronicznym. Skarżący załączył kopię wydruku potwierdzającego wysłanie do organu wniosku z dnia 26 marca 2009 r. Podniósł, że ewentualny brak wiedzy pracowników organu nie może działać na niekorzyść wnioskującego o dostęp do informacji publicznej.

W piśmie procesowym z dnia 10 sierpnia 2009 r. pełnomocnik organu oświadczył, że w systemie teleinformatycznym Sądu Najwyższego nie odnotowano wpływu wniosku z dnia 26 marca 2009 r. Odnotowano jedynie wpływ pisma z dnia 15 czerwca 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia przewidzianej prawem czynności nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Celem wprowadzenia do systemu sądowej kontroli administracji skargi na bezczynność organu było wyposażenie jednostki w środek prawny, którego zastosowanie skutkowałoby podjęciem przez organ przewidzianego prawem działania.

W niniejszej sprawie P. B. przedmiotem skargi uczynił bezczynność Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 26 marca 2009 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wskazania wymaga w związku z powyższym, że zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 153, poz. 127), zwanej dalej u.d.i.p. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwanej dalej "prawem do informacji publicznej", a od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do art. 10 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. W takim przypadku złożenie wniosku jest zatem warunkiem realizacji prawa do informacji publicznej. Ustawodawca postanowił także w art. 10 ust. 2 u.d.i.p., że informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku.

Nie zawsze zatem konieczne jest złożenie wniosku w formie pisemnej. Zawsze jednak żądanie udostępnienia określonej informacji publicznej musi być organowi przedstawione.

W rozpatrywanej sprawie skarżący podał, że w dniu 26 marca 2009 r. złożył do Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego wniosek o udostępnienie informacji publicznej w formie pisemnej. Podniósł, że wniosek złożony został drogą elektroniczną i opatrzony był bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Zgodzić należy się ze skarżącym, że informacja w postaci elektronicznej opatrzona takim podpisem wywołuje skutki prawne takie jak dokument opatrzony podpisem własnoręcznym, chyba że – jak stanowi art. 5 ust. 2 ustawy

o podpisie elektronicznym – przepisy odrębne stanowią inaczej. Sąd nie kwestionuje,

że pismo skarżącego mogło spełniać te wymagania oraz, że w dniu 26 marca 2009 r. skarżący wysłał je do organu w załączniku do e-maila skierowanego na dwa adresy poczty elektronicznej Sądu Najwyższego. Kwestia spełnienia przez ten wniosek warunków z ustawy o podpisie elektronicznym nie jest jednak przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie i nie ma znaczenia dla jej rozstrzygnięcia.

Zasadniczą kwestią w sprawie ze skargi na bezczynność jest ustalenie, czy po stronie określonego podmiotu (organu administracji publicznej) istniał prawny obowiązek rozpatrzenia konkretnego wniosku w przewidzianej prawem formie,

tj. zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w u.d.i.p., albo w formie czynności materialno-technicznej w przypadku udzielenia informacji, albo – w razie odmowy jej udzielenia –

w formie decyzji. Podkreślenia wymaga jednakże, iż ocena taka może zostać dokonana przez sąd tylko wówczas, gdy do organu, czy podmiotu zobowiązanego w rozumieniu u.d.i.p. wpłynął (lub został przedstawiony ustnie) wniosek z określonym żądaniem.

W niniejszej sprawie Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego nie otrzymał wniosku z dnia 26 marca 2009 r. i nie mógł zapoznać się z jego treścią. Wniosek taki nie wpłynął bowiem do podmiotu, którego bezczynność zaskarżono w niniejszej sprawie. Nie został też przedstawiony Pierwszemu Prezesowi SN w innej formie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie obowiązany jest stwierdzić wobec powyższego, że w przedstawionym stanie faktycznym skarga na bezczynność Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego jest niedopuszczalna. Brak jest bowiem możliwości badania przez sąd administracyjny – w sytuacji stwierdzenia, że dany podmiot nie otrzymał wniosku (ani pisemnego ani ustnego) – czy pozostaje on w bezczynności w zakresie jego rozpatrzenia. Ocena przez sąd administracyjny tego, czy na Pierwszym Prezesie Sądu Najwyższego ciążył obowiązek rozpoznania wniosku z dnia 26 marca 2009 r. o udostępnienie informacji publicznej w przewidzianych prawem formach, byłaby możliwa, a zatem dopuszczalna, tylko wówczas, gdyby wniosek taki został w organie faktycznie złożony. Samo wysłanie wniosku przez skarżącego, czego Sąd nie kwestionuje, nie przesądza o dopuszczalności skargi na bezczynność Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego.

Skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność organu w sprawie z zakresu dostępu do informacji publicznej, w której to sprawie nie jest wymagane ani złożenie zażalenia ani wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, powinien co najmniej upewnić się, że jego wniosek dotarł do organu. Nie ma też przeszkód, aby w przypadku wniosku przesyłanego drogą poczty elektronicznej, gdzie z natury rzeczy mogą wystąpić trudności natury technicznej – zwrócić się do organu o potwierdzenie, zaraz po wysłaniu e-maila, że taki wniosek wpłynął do organu. Tylko bowiem skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej stanowić może podstawę merytorycznego badania przez sąd administracyjny skargi na bezczynność organu w zakresie rozpoznania tego wniosku. Podkreślenia wymaga przy tym, że poza kognicją

sądu administracyjnego pozostają kwestie technicznych możliwości systemów teleinformatycznych, jakimi dysponują poszczególne podmioty.

Wobec niezłożenia w organie wniosku z dnia 26 marca 2009 r. o udostępnienie informacji publicznej, skargę na bezczynność Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w zakresie jego rozpatrzenia, uznać należało za niedopuszczalną.

Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.