Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 lutego 2026 r., sygn. akt I SA/Gl 967/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Z. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 30 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie podatek od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2018r. postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 23 lutego 2026 r., sygn. akt I SA/Gl 967/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę Z. O. (dalej skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2018 r.

2. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z 28 listopada 2025 r., sygn. akt I SPP/Gl 256/25, utrzymanym w mocy postanowieniem z 12 stycznia 2026 r., zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w części przekraczającej każdorazowo kwotę 2000 zł

3. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (dalej Przewodniczący Wydziału) z 16 stycznia 2026r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.000 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi.

Pomimo skutecznego doręczenia powyższego wezwania skarżącemu 4 lutego 2026 r. wpis sądowy od skargi nie został uiszczony. Powyższe skutkowało odrzuceniem przez Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) skargi.

4. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wnosząc o jego uchylenie w całości.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

5.2. W punkcie wyjścia odnotować należy, że zgodnie z treścią art. 220 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie stwierdzenia braków formalnych pisma, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (odrzucenia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braków pisma, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jeśli zaś pismem tym jest skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania – podlega ona odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

5.3. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W taki przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego, skarżący wzywany jest do uiszczenia wpisu sądowego. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wywołuje już jednak skutków suspensywnych (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 159/09, z 24 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 444/10, z 28 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 1003/10, z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 66/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).

5.4. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa pomocy zakończyło się 12 stycznia 2026 r., tj. w dacie wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego z 28 listopada 2025 r. przyznające skarżącemu prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę 2.000 zł.

Odrzucenie skargi przez Sąd pierwszej instancji nastąpiło po tym jak skarżący został ponownie wezwany do uiszczenia wpisu od skargi. W dacie tego wezwania postanowienie o rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy było prawomocne, co oznaczało obowiązek wezwania skarżącego do uiszczenia wymaganego wpisu od skargi i obowiązek jego zapłaty w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 58/05 ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 118).

Skarżący pomimo skutecznego doręczenia 4 lutego 2026 r. wezwania nie uiścił prawem wymaganego wpisu od skargi.

5.5. Skarżący, jak wynika z treści uzasadnienia zażalenia nie kwestionuje ustalenia, że wpis od skargi nie został uiszczony w zakreślonym terminie oraz wysokości wpisu, lecz powołuje się na okoliczności związane z jej trudną sytuacją finansową. Kwestie te wykraczają jednak poza ramy prawne i faktyczne postępowania wywołanego wniesionym zażaleniem, gdyż podlegają ocenie przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, przez co pozostają poza oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego.

5.6. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.

-----------------------

2