Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. J. z dnia 26 lutego 2026 r. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 lutego 2026 r., sygn. akt I SA/Rz 530/25 o odrzuceniu zażalenia I. J. z dnia 3 lutego 2026 r. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 stycznia 2026 r., sygn. I SA/Rz 530/25 o wezwaniu Zarządcy masy sanacyjnej dłużnika I. J. S. w restrukturyzacji do uiszczenia wpisu sądowego od skargi I. J. z dnia 6 października 2025 r. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 28 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za l, ll, Ill i IV kwartał 2020 r. postanawia: oddalić zażalenie z dnia 26 lutego 2026 r.

1.1. I. J. (dalej: Skarżąca) żaleniem z dnia 26 lutego 2026 r. zaskarżyła postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 lutego 2026 r., sygn. akt I SA/Rz 530/25.

1.2. Powołanym postanowieniem Sąd ten, na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.), odrzucił - jako niedopuszczalne - zażalenie Skarżącej z dnia 3 lutego 2026 r. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I tego Sądu z dnia 22 stycznia 2026 r., sygn. I SA/Rz 530/25, o wezwaniu Zarządcy masy sanacyjnej dłużnika I. J. S. w restrukturyzacji (dalej: Zarządca) do uiszczenia wpisu sądowego od skargi I. J. z dnia 6 października 2025 r. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 28 sierpnia 2025 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za l, ll, Ill i IV kwartał 2020 r.

1.3. Uzasadniając to postanowienie, Sąd pierwszej instancji wskazał, że I. J. była pozbawiona legitymacji zażaleniowej - nie była podmiotem uprawnionym do wniesienia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 22 stycznia 2026 r. Zarządzenie to było bowiem skierowane do Zarządcy masy sanacyjnej [który w doręczonym wezwaniu został pouczony o przysługującym właśnie jemu prawu do wniesienia zażalenia na to zarządzenie - przyp. NSA], a nie do I. J.

2. W zażaleniu Skarżąca wniosła o uchylenie tego postanowienia w całości, ewentualnie o uchylenie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Skarżąca zarzuciła Sądowi naruszenie art. 49 § 1 P.p.s.a. i prawa do sądu, z uwagi na niewezwanie jej o pełnomocnictwo dla Zarządcy lub o możliwość wyjaśnienia Sądowi, w jakim charakterze wniosła tamto odrzucone zażalenie na zarządzenie [w przedmiocie wpisu od skargi].

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

3.1. Zażalenie podlegało oddaleniu, bowiem zaskarżone nim postanowienie - mimo częściowo błędnego uzasadnienia - odpowiadało prawu.

3.2. Wyjaśnić należało, że I. J. była uprawniona do wniesienia zażalenia z dnia 26 lutego 2026 r. na skierowane do niej postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 9 lutego 2026 r., ale nie była uprawniona do wniesienia zażalenia z dnia 3 lutego 2026 r. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 22 stycznia 2026 r. skierowane do Zarządcy masy sanacyjnej.

Odpis zarządzenia w przedmiocie wpisu od skargi nie był jej doręczany i nie była ona pouczana o możliwości zaskarżenia tego zarządzenia. Legitymacją zażaleniową w tym względzie dysponował wyłącznie Zarządca masy sanacyjnej, jako adresat zarządzenia, z czego zresztą skutecznie skorzystał. Jego zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I zostało uwzględnione w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2026 r., sygn. akt I FZ 86/26.

Z postanowienia NSA o sygn. akt I FZ 86/26 - które z uwagi na art. 170 P.p.s.a. pozostaje tutaj wiążące tak co do treści, jak i jego motywów - wynikało zaś, że skarga I. J. winna była podlegać odrzuceniu jako wniesiona przez podmiot nieuprawniony. Na dzień wniesienia skargi, tj. 6 października 2025 r., Zarządca masy sanacyjnej był jedynym podmiotem uprawnionym do dokonania tej czynności procesowej, gdyż Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z dnia 2 października 2025 r., nr [...], otworzył wobec Skarżącej prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą I. J. S. (a objęta skargą decyzja Dyrektora IAS dotyczyła zobowiązań podatkowych w podatku VAT związanych z działalnością tej osoby) postępowanie sanacyjne, pozostawiając zarząd własny dłużnikowi, i wyznaczył zarządcę w osobie P. G. Postanowienie to zostało zaś obwieszczone w Krajowym Rejestrze Zadłużonych z datą jego wydania (vide obustronna karta 33 akt sądowych).

3.3. Tym samym nie było potrzeby odnoszenia się do zarzutów zażalenia, bowiem wynikająca z nich całkowicie zrozumiała dezorientacja Skarżącej co do jej roli procesowej wywołana była obraniem przez Sąd pierwszej instancji niewłaściwej drogi kontynuowania postępowania sądowoadministracyjnego.

3.4. Niemniej, I. J. nie przysługiwało prawo do wniesienia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I, dlatego zastosowanie miał wobec jej zażalenia z dnia 3 lutego 2026 r. przepis art. 178 P.p.s.a. Zgodnie z nim wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Choć przepis ten dotyczy skargi kasacyjnej, to jednak w świetle art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., stosuje się go odpowiednio do zażaleń, w tym zażaleń na zarządzenia.

Skarżąca nie podważyła w zażaleniu z dnia 26 lutego 2026 r. prawidłowości zastosowania tych przepisów przez Sąd pierwszej instancji.

Niezależnie jednak od tego, uzasadniając swoje stanowisko w tym względzie Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że do toczącego się postępowania mógł w miejsce Skarżącej przystąpić Zarządca masy sanacyjnej wyznaczony postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z dnia 2 października 2025 r., a zatem wyznaczony jeszcze przed wniesieniem skargi do Sądu w dniu 6 października 2025 r.

Nie doszło też do naruszenia wobec Skarżącej prawa do sądu. W analizowanym tu obszarze (tj. zażalenia na zarządzenie) prawo to przysługiwało bowiem nie jej samej, lecz Zarządcy masy sanacyjnej.

3.5. Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia zażalenia, stosownie do art. 184 ab initio w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.