Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 21 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2026 roku sprawy ze skargi Wojewody Łódzkiego na uchwałę Rady Miejskiej w Przedborzu z dnia 28 lutego 2017 roku nr XXX/224/17 w sprawie określenia kryteriów rekrutacji stosowanych w postępowaniu rekrutacyjnym do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych, dla których organem prowadzącym jest Gmina Przedbórz oddala skargę.

28 lutego 2017 r. Rada Miejska w Przedborzu podjęła uchwałę numer XXX/224/17 w sprawie określenia kryteriów rekrutacji stosowanych w postępowaniu rekrutacyjnym dla przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych, dla których organem prowadzącym jest Gmina Przedbórz. We wskazanej uchwale, działając w oparciu o art. 131 ust. 4 i 6 oraz art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, określono kryteria dodatkowe i odpowiadające im liczby punktów dla potrzeb rekrutacji dzieci do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych, tj. w § 2 wskazanej uchwały przyjęto następujące kryteria dodatkowe: 1) obydwoje rodzice/opiekunowie prawni dziecka pracują zawodowo, prowadzą gospodarstwo rolne, prowadzą działalność gospodarczą lub studiują w systemie dziennym - 10 pkt; 2) rodzic/opiekun prawny dziecka, samotnie wychowujący dziecko, pracuje zawodowo, prowadzi gospodarstwo rolne, prowadzi działalność gospodarczą lub studiuje w trybie dziennym - 10 pkt; 3) rodzeństwo dziecka uczęszcza do przedszkola, oddziału przedszkolnego lub szkoły podstawowej zlokalizowanego w tej samej miejscowości, w której działa przedszkole /oddział przedszkolny – 5 pkt; 4) przedszkole/oddział przedszkolny znajduje się w tej samej miejscowości, w której pracuje rodzic/opiekun prawny dziecka - 5 pkt; 5) rodzice dziecka zadeklarowali korzystanie przez dziecko z oferty przedszkola/oddziału przedszkolnego (poza czasem realizacji podstawy programowej w wymiarze 5 godzin) powyżej 1 godziny dziennie - 5 pkt. Nadto, w § 3 Tejże uchwały zostały określone dokumenty potwierdzające spełnianie kryteriów dodatkowych, o których mowa w: 1) § 2 pkt 1-2 - zaświadczenie zakładu pracy o zatrudnieniu, zaświadczenie uczelni o nauce, zaświadczenie z odpowiedniego rejestru lub ewidencji potwierdzające prowadzenie działalności gospodarczej - wydane nie wcześniej niż 1 miesiąc przed złożeniem wniosku, w przypadku prowadzanie gospodarstwa rolnego nakaz płatniczy (decyzja) o podatku rolnym na dany rok; 2) § 2 pkt 3 - 5 - deklaracja rodzica w karcie zgłoszenia dziecka. Uchwała ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego z dnia 21 marca 2017 r., pod poz. 1418. Nie była ona przy tym kwestionowana przez organ nadzoru,.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Wojewoda Łódzki (dalej: strona, strona skarżąca lub skarżący) zaskarżył powyższą uchwałę w zakresie jej § 2 pkt 4, zarzucając istotne naruszenie prawa, tj. naruszenie art. 131 ust. 1, 4 i 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe poprzez uregulowanie na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego kryterium, które w sposób sprzeczny z ustawą umożliwia przyjęcie na tym etapie do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych, dla których organem prowadzącym jest Gmina Przedbórz, dzieci mieszkających poza terenem Gminy Przedbórz. W oparciu o wskazane zarzuty pełnomocnik strony wniósł o stwierdzenie nieważności § 2 pkt 4 wskazanej uchwały, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że w jej ocenie zawarte w § 2 pkt 4 uchwały kryterium, tj. "przedszkole/oddział przedszkolny znajduje się w tej samej miejscowości, w której pracuje rodzic/opiekun prawny dziecka - 5 pkt" stwarza potencjalną możliwość przyjęcia do przedszkola/oddziału przedszkolnego dziecka, które nie mieszka na obszarze Gminy Przedbórz. Regulacja ta, zdaniem skarżącego, stanowi obejście art. 131 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe. Wskazane kryterium koncentruje się nie na dziecku - kandydacie do przedszkola/oddziału przedszkolnego, lecz na miejscu, w którym pracuje jego rodzic/opiekun prawny, a przecież taki rodzic/opiekun prawny może mieszkać wraz ze swoim dzieckiem poza terenem Gminy Przedbórz, ale mieć miejsce pracy na terenie Gminy Przedbórz. Wówczas nie trudno sobie wyobrazić, że dużo wygodniejszym rozwiązaniem dla takiego rodzica/opiekuna prawnego będzie zgłoszenie swojego dziecka do przedszkola na terenie Gminy Przedbórz. Oczywiście, takie rozwiązanie jest prawnie dopuszczalne, natomiast dopiero po zakończeniu obu etapów postępowania rekrutacyjnego, jeśli Gmina Przedbórz będzie wciąż dysponowała wolnymi miejscami. Zaznaczono przy tym, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że odrębnie przeprowadza się postępowanie rekrutacyjne do publicznego przedszkola, oddziału przedszkolnego w publicznej szkole podstawowej lub publicznej innej formy wychowania przedszkolnego dla kandydatów zamieszkałych na terenie gminy, a dopiero po jego zakończeniu ewentualnie przeprowadza się odrębną rekrutację dla kandydatów mieszkających poza obszarem danej gminy. Nie zachodzi zatem obawa "mieszania się" kandydatów mieszkających na terenie danej gminy i poza jej obszarem w procesie rekrutacyjnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W jego ocenie kwestionowane przez stronę skarżącą kryterium zostało wprowadzone na podstawie art. 131 ust. 4 i 6 ustawy Prawo oświatowe, który przyznaje organowi prowadzącemu swobodę kształtowania kryteriów drugiego etapu postępowania rekrutacyjnego, z zastrzeżeniem, że mają one zapewniać jak najpełniejszą realizację potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza potrzeb rodziny, w której rodzice muszą pogodzić obowiązki zawodowe z rodzinnymi, oraz lokalnych potrzeb społecznych. Kryterium odnoszące się do miejsca pracy rodzica w tej samej miejscowości, w której znajduje się przedszkole, w oczywisty sposób zmierza do umożliwienia godzenia obowiązków zawodowych z obowiązkami rodzinnymi, ułatwiając dowóz i odbiór dziecka przez pracującego rodzica oraz organizację dnia całej rodziny. Tak ukształtowane kryterium pozostaje więc wprost w zgodzie z dyrektywami ustawowymi z art. 131 ust. 4 Prawa oświatowego, które nakierowują samorząd na wspieranie rodzin pracujących i godzenie ról zawodowych i rodzinnych. Organ wskazał, że art. 131 ust. 1 Prawa oświatowego stanowi, iż co do zasady do publicznego przedszkola przyjmuje się kandydatów zamieszkałych na obszarze danej gminy, natomiast dzieci spoza gminy mogą być przyjęte dopiero, gdy po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego gmina nadal dysponuje wolnymi miejscami (art. 131 ust. 7 Prawa oświatowego). Z treści przepisów wynika więc jasno, że najpierw przeprowadza się rekrutację dla dzieci zamieszkałych na terenie gminy, natomiast dopiero po jej zakończeniu można przyjmować dzieci spoza gminy w razie wolnych miejsc. Uchwała Rady Miejskiej w Przedborzu nie modyfikuje tej kolejności i nie uchyla w żaden sposób pierwszeństwa dzieci zamieszkałych na obszarze gminy, a jedynie porządkuje sposób przyznawania punktów w drugim etapie postępowania dla kandydatów, gdy po zastosowaniu kryteriów ustawowych powstają remisy punktowe. Dalej wyjaśniono, iż kryterium z § 2 pkt 4 uchwały odnosi się do sytuacji, gdy rodzic pracuje w miejscowości, w której znajduje się przedszkole, a więc w praktyce dotyczy w pierwszej kolejności rodzin zamieszkałych na terenie gminy, których rodzice są zawodowo związani z miejscem lokalizacji placówki. Z literalnego brzmienia uchwały nie wynika, aby zakwestionowane kryterium miało prowadzić do jednoczesnego i równoległego konkurowania na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego dzieci mieszkających w gminie i poza nią, tj. wbrew regule ustawowej. Organ wskazał nadto, że skarżący sam przyznaje, że zaskarżony przepis "stwarza potencjalną możliwość" przyjęcia dziecka spoza gminy na II etapie. A co za tym idzie, jak dalej wywodzi organ, hipotetyczna możliwość niewłaściwego zastosowania przepisu nie może jednak stanowić podstawy do stwierdzenia istotnego naruszenia prawa przez sam akt prawa miejscowego. Organ stwierdził także, że wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 4794/21, na który powołuje się skarżący, dotyczy zasad rozdzielenia rekrutacji dla dzieci z gminy i spoza gminy, a nie zakazu stosowania kryteriów odnoszących się do sytuacji zawodowej rodziców; potwierdza on raczej znaczenie pierwszeństwa dzieci z gminy, które - jak wskazano wyżej - uchwała Rady Miejskiej w Przedborzu w pełni respektuje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. W myśl natomiast art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej w Przedborzu numer XXX/224/17 w sprawie określenia kryteriów rekrutacji stosowanych w postępowaniu rekrutacyjnym dla przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych, dla których organem prowadzącym jest Gmina Przedbórz, a w szczególności jej § 2 pkt 4.

W pierwszej kolejności należy dostrzec, że przepis art. 87 ust. 2 w związku z art. 94 Konstytucji RP zalicza akty prawa miejscowego do źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Są to organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, działające na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Równocześnie, stosownie do art. 40 ust. 1 u.s.g., na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Zatem zarówno przepisy Konstytucji RP, jak i ustawy szczególne nie wymagają, tak jak wymaga to art. 92 Konstytucji RP w stosunku do rozporządzeń, aby w upoważnieniach do ustanowienia aktu prawa miejscowego zawarty był zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Takie rozwiązanie świadczy o woli ustawodawcy konstytucyjnego do zapewnienia organom władzy lokalnej szerokich uprawnień kształtowania za pomocą przepisów prawa miejscowego stosunków społecznych w sposób adekwatny do warunków i specyfiki danego terenu (por. np. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 1999 r., o sygn. akt III SA 1721/99, Lex/el nr 44135; wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 102/08, Lex/el nr 453213; wszystkie orzeczenia opubl. również w centralnej bazie orzeczeń NSA, dalej: "CBOS"). Nadto, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 326/06, Lex/el nr 236575: "Zgodnie z art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w ustawach upoważnienie do wydania aktu prawa miejscowego może przybierać dwojaki charakter: 1) ustawa reguluje samą treść danej materii, upoważniając organ wydający przepis prawa miejscowego do uregulowania samego trybu wykonania; 2) ustawa w określonym przedmiocie i w określonych granicach - upoważnia organ do samodzielnego uregulowania stosunków w ramach tego upoważnienia. Upoważnienie więc do stanowienia przepisów prawa materialnego może być generalne".

Zaznaczyć również należy, iż bezspornie samorząd terytorialny uczestniczy w sprawowaniu władzy publicznej i przysługującą mu w ramach ustaw istotną część zadań publicznych wykonuje w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność (art. 16 ust. 2 Konstytucji RP). Jednocześnie jednostki samorządu terytorialnego wykonują swoje zadania za pośrednictwem organów stanowiących i wykonawczych (art. 169 ust. 1 Konstytucji RP), co w żadnym razie nie oznacza, że samorząd może działać poza granicami prawa (por. art. 7 Konstytucji RP). Podejmowane przez organy jednostek samorządu terytorialnego unormowania, którym nadano charakter aktów prawa miejscowego, nie mogą więc zawierać postanowień sprzecznych z przepisami ustaw, zwłaszcza tam, gdzie ustawodawca przewidział określone instrumenty ochrony danej wartości.

Akty prawa miejscowego, a do takich zalicza się zaskarżona do tutejszego sądu i zakwestionowana w części uchwała, będąca bezspornie źródłem powszechnie obowiązującego prawa (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP), mogą być stanowione wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnienia zawartego w ustawie, która określa też zasady i tryb wydawania tych aktów (art. 94 Konstytucji RP). Stanowią one jedną z podstawowych prawnych form wykonywania zadań publicznych przez gminę. Równocześnie, zgodnie z art. 40 ust. 1 u.s.g., na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Przy czym powinno się to odbywać przy zachowaniu warunków określonych w art. 94 Konstytucji RP.

W świetle powyższego przypomnieć należy, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny zgodności z prawem części uchwały, tj. jej § 2 pkt 4 dotyczącego wprowadzenia dodatkowego kryterium punktowego, zgodnie z którym "przedszkole/oddział przedszkolny znajduje się w tej samej miejscowości, w której pracuje rodzic/opiekun prawny dziecka - 5 pkt." Wobec tego w pierwszej kolejności wskazać należy, iż zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.) i art. 131 ust. 4 i 6 oraz art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn.: Dz.U. z 2017, poz. 59) – dalej również: "u.Pr.O.". Zatem materialnoprawną podstawę do działania Rady Miejskiej w zakresie określenia kryteriów, obowiązujących na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego do publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych stanowiła ustawa Prawo oświatowe. Przy czym z preambuły tej ustawy wynika, że: "Oświata w Rzeczypospolitej Polskiej stanowi wspólne dobro całego społeczeństwa; kieruje się zasadami zawartymi w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także wskazaniami zawartymi w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Konwencji o Prawach Dziecka (...)". System oświaty obejmuje przedszkola, w tym z oddziałami integracyjnymi lub specjalnymi, przedszkola integracyjne i specjalne oraz inne formy wychowania przedszkolnego (art. 2 pkt 1 u.Pr.O.). Rekrutację do publicznego przedszkola przeprowadza się w oparciu o zasadę powszechnej dostępności (art. 13 ust. 1 pkt 3 u.Pr.O.). Wychowanie przedszkolne obejmuje, co do zasady dzieci w wieku od lat 3 do 7 (art. 31 u.Pr.O.), z tym że dziecko w wieku lat 6 jest obowiązane odbyć roczne przygotowanie przedszkolne (art. 31 ust. 4 u.Pr.O.), a pozostałe dzieci, tj. dzieci w wieku 3-5 lat mają prawo do korzystania z wychowania przedszkolnego w przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej lub innej formie wychowania przedszkolnego (art. 31 ust. 6 u.Pr.O.). Zapewnienie realizacji powyższego warunku oraz prawa stanowi zadanie własne gminy (art. 31 ust. 8, ust. 10 i ust. 11 u.Pr.O.).

Przyjmowanie dzieci do publicznych przedszkoli regulują przepisy art. 130 i następne u.Pr.O. Do przedszkola publicznego przyjmowane są dzieci zamieszkałe na terenie danej gminy (art. 131 ust. 1 u.Pr.O.). W przypadku większej liczby kandydatów zamieszkałych na obszarze danej gminy przeprowadza się postępowanie rekrutacyjne (art. 131 ust. 2 u.Pr.O.) według wskazanych w tym przepisie 7 kryteriów, takich jak: wielodzietność rodziny kandydata; niepełnosprawność kandydata; niepełnosprawność jednego z rodziców kandydata; niepełnosprawność obojga rodziców kandydata; niepełnosprawność rodzeństwa kandydata; samotne wychowywanie kandydata w rodzinie; objęcie kandydata pieczą zastępczą, które mają jednakową wartość (art. 131 ust. 3 u.Pr.O.). Nabór może mieć również drugi etap (art. 131 ust. 4 u.Pr.O.), który ma miejsce wówczas, gdy w przypadku równorzędnych wyników uzyskanych na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego lub jeżeli po zakończeniu tego etapu dane publiczne przedszkole, oddział przedszkolny w danej publicznej szkole podstawowej albo dana publiczna inna forma wychowania przedszkolnego nadal dysponuje wolnymi miejscami – dla tego etapu kryteria ustala autonomicznie gmina, niemniej jednak ustawodawca zastrzegł, że ni może być ich więcej niż 6 (art. 131 ust. 6 u.Pr.O.). Przepis art. 131 ust. 4 u.Pr.O. stanowi bowiem, iż "(...) na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę kryteria określone przez organ prowadzący, z uwzględnieniem zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza potrzeb rodziny, w której rodzice albo rodzic samotnie wychowujący kandydata muszą pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi, oraz lokalnych potrzeb społecznych. Organ prowadzący określa dokumenty niezbędne do potwierdzenia tych kryteriów"). Zatem kryteria te mogą mieć różną wartość, muszą jednak uwzględniać zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza potrzeb rodziny, w której rodzice lub rodzic samotnie wychowujący kandydata muszą pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi, oraz lokalnymi potrzebami społecznymi. Nadto, w art. 131 ust. 7 u.Pr.O. ustawodawca zaznaczył, iż "Kandydaci zamieszkali poza obszarem danej gminy mogą być przyjęci do publicznego przedszkola, oddziału przedszkolnego w publicznej szkole podstawowej lub publicznej innej formy wychowania przedszkolnego na terenie tej gminy, jeżeli po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego zgodnie z ust. 1-6, dana gmina nadal dysponuje wolnymi miejscami w tym przedszkolu, tym oddziale przedszkolnym w publicznej szkole podstawowej lub tej innej formie wychowania przedszkolnego. W przypadku większej liczby kandydatów zamieszkałych poza obszarem danej gminy przeprowadza się postępowanie rekrutacyjne. Przepisy ust. 2-6 stosuje się odpowiednio.". Zatem do przedszkola mogą być przyjęci kandydaci spoza gminy, niemniej jednak dopiero w razie wolnych miejsc (art. 131 ust. 7 u.Pr.O.).

Proces rekrutacji do przedszkola odbywa się zatem, co do zasady, w dwóch etapach. W pierwszym z nich brane są pod uwagę łącznie kryteria, mające jednakową wartość, które zostały wymienione w art. 131 ust. 2 pkt 1-7 u.Pr.O. W przypadku natomiast równorzędnych wyników uzyskanych na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego lub jeżeli po zakończeniu tego etapu dane publiczne przedszkole, oddział przedszkolny w danej publicznej szkole podstawowej albo dana publiczna inna forma wychowania przedszkolnego nadal dysponuje wolnymi miejscami, na które można przyjąć kolejnych kandydatów, przeprowadzany jest drugi etap rekrutacji. W jego trakcie brane są jednak pod uwagę kryteria określone przez organ prowadzący, z uwzględnieniem treści art. 131 ust. 4 u.Pr.O., tj. "zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza potrzeb rodziny, w której rodzice albo rodzic samotnie wychowujący kandydata muszą pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi, oraz lokalnych potrzeb społecznych. Organ prowadzący określa dokumenty niezbędne do potwierdzenia tych kryteriów".

Sąd w pełni podziela stanowisko WSA w Gliwicach wyrażone w wyroku z dnia 17 września 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 582/18, Lex/el nr 2563758, opubl. również [w:] CBOSA, zgodnie z którym motywem przewodnim przy ustalaniu tych kryteriów powinny być: potrzeby dziecka i jego rodziny, również tej w której rodzice albo rodzic samotnie wychowujący kandydata, muszą pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi oraz uwzględniać lokalne potrzeby społeczne. W związku z tym organ prowadzący może swobodnie ustalić, jakie grupy podmiotów (charakteryzujące się jakimi cechami) i w jakich przypadkach, będą korzystały z pierwszeństwa przyjęcia do przedszkoli publicznych. Rada gminy, ustalając te kryteria ma wprawdzie autonomię przy ich określaniu i przyznaniu każdemu z ustalonych przez siebie kryteriów rekrutacyjnych określonej wartości punktowej, lecz musi brać pod uwagę wszystkie dyrektywy wskazane przez ustawodawcę, o czym świadczy użyte w art. 131 ust. 4 ustawy wyrażenie »z uwzględnieniem«". Zatem, upoważnienie ustawowe nakazuje aby organ prowadzącemu ustalił dodatkowe kryteria rekrutacji z uwzględnieniem okoliczności wskazanych przez ustawodawcę, tj. z uwzględnieniem "zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza potrzeb rodziny, w której rodzice albo rodzic samotnie wychowujący kandydata muszą pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi, oraz lokalnych potrzeb społecznych". Jednocześnie upoważnienie do określenia kryteriów obowiązujących na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego do publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych albo innych publicznych form wychowania przedszkolnego, wynika z art. 131 ust. 6 u.Pr.O., zgodnie z którym: "Organ prowadzący określa nie więcej niż 6 kryteriów, o których mowa w ust. 4 i 5, oraz przyznaje każdemu kryterium określoną liczbę punktów, przy czym każde kryterium może mieć różną wartość". W tej sytuacji, organ prowadzący nie może pomijać powyżej wskazanych przesłanek ustawowych, tj. uwzględniając je powinien określić maksymalnie 6 kryteriów. Prawidłowo zatem organ w odpowiedzi na skargę uznał, iż kryteria te powinny być określane z uwzględnieniem zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka (kandydata, ubiegającego się o miejsce w przedszkolu) i jego rodziny oraz lokalnych potrzeb społecznych. Przyjęcie do przedszkoli publicznych (bądź oddziałów przedszkolnych), w określonych przypadkach, powinno być poprzedzone swego rodzaju postępowaniem konkursowym, którego celem jest wyłonienie spośród nadliczbowej grupy kandydatów, tych najbardziej potrzebujących oraz "lokalnie i społecznie pożądanych". Pomocne w tym procesie mają być kryteria rekrutacyjne ustalone przez organ prowadzący oraz przyporządkowana im określona wartość punktowa.

W ocenie sądu w składzie rozpoznającym niniejszą skargę nie ma wątpliwości co do tego, że kryterium rekrutacyjne ustalone w § 2 pkt 4 zaskarżonej uchwały, odnosi się do dzieci zamieszkałych na obszarze danej gminy i wbrew stanowisku strony skarżącej nie stanowi obejścia art. 131 ust. 1 u.Pr.O. Zaznaczyć przy tym należy, że z zaskarżonej uchwały wyraźnie wynika, że jest ona wydana na podstawie art. 131 ust. 4 u.Pr.O., który to przepis dotyczy drugiego etapu rekrutacji do przedszkola, a więc dotyczy takich kandydatów do przedszkola, którzy zamieszkują na obszarze danej gminy. Sąd w pełni zgadza się ze stanowiskiem organu, iż kryterium odnoszące się do miejsca pracy rodzica w tej samej miejscowości, w której znajduje się przedszkole, w oczywisty sposób zmierza do umożliwienia godzenia obowiązków zawodowych z obowiązkami rodzinnymi, ułatwiając dowóz i odbiór dziecka przez pracującego rodzica oraz organizację dnia całej rodziny. Tak ukształtowane kryterium pozostaje więc w zgodzie z dyrektywami ustawowymi z art. 131 ust. 4 u.Pr.O., które nakierowują samorząd na wspieranie rodzin pracujących i godzenie ról zawodowych i rodzinnych.

Wskazać również należy, że z treści przepisów art. 131 ust. 1 i ust. 7 u.Pr.O. jasno wynika, że najpierw przeprowadza się rekrutację dla dzieci zamieszkałych na terenie gminy, natomiast dopiero po jej zakończeniu można przyjmować dzieci spoza gminy w razie wolnych miejsc. Rację ma zatem organ wyjaśniając, iż uchwała Rady Miejskiej w Przedborzu ani nie może modyfikować, ani nie modyfikuje tej kolejności i nie uchyla w żaden sposób pierwszeństwa dzieci zamieszkałych na obszarze gminy, a jedynie porządkuje sposób przyznawania punktów w drugim etapie postępowania dla kandydatów zamieszkałych na terenie gminy, gdy po zastosowaniu kryteriów ustawowych, powstają remisy punktowe. Nie budzi wątpliwości sądu, iż kryterium z § 2 pkt 4 zaskarżonej uchwały odnosi się do sytuacji, gdy rodzic pracuje w miejscowości, w której znajduje się przedszkole, a więc dotyczy kandydatów rodzin, którzy zamieszkują na terenie gminy i których rodzice są zawodowo związani z miejscem lokalizacji placówki. Podkreślić należy, jak słusznie wywodzi organ administracji odpowiedzi na skargę, że z literalnego brzmienia uchwały nie wynika, aby zakwestionowane przez stronę skarżącą kryterium miało prowadzić do jednoczesnego i równoległego konkurowania na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego dzieci zamieszkałych w gminie i poza nią, wbrew regule ustawowej. Uchwała nigdzie nie stanowi, że kryteria te mają być stosowane łącznie do obu grup kandydatów w jednym, wspólnym postępowaniu. Słusznie też organ zauważył, że ewentualne zastosowanie tego samego kryterium także w odrębnym postępowaniu dla dzieci spoza gminy - prowadzonym już po zaspokojeniu potrzeb dzieci zamieszkałych na obszarze gminy, zgodnie z art. 131 ust. 7 u.Pr.O. - nie narusza ustawy, ponieważ na tym etapie preferencja zamieszkania w gminie nie ma już zastosowania, a ustawodawca nie zakazuje różnicowania kolejności przyjęć według lokalnych potrzeb społecznych. Trafne jest również stanowisko organu, iż hipotetyczna możliwość niewłaściwego zastosowania przepisu, na co wskazuje strona skarżąca, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia istotnego naruszenia prawa przez sam akt prawa miejscowego. Całkowicie nieuzasadnione było przy tym powoływanie się przez stronę skarżącą na wyrok NSA z 17 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 4794/21, Lex/el nr 3336156, bowiem jak słusznie dostrzegł organ, rozstrzygnięcie to nie dotyczy sytuacji o której mowa w zaskarżonej uchwale.

W ocenie sądu brak jest zatem podstaw do uznania, że § 2 pkt 4 uchwały prowadzi do obejścia art. 131 ust. 1 u.Pr.O., a także do uznania by doszło do istotnego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności przepisu. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd organu, iż sformułowanie kryterium odpowiada treści art. 131 ust. 4 u.Pr.O., który to przepis nakazuje aby w drugim etapie postępowania rekrutacyjnego do przedszkola uwzględnić m.in. potrzeby rodziny, w której rodzice kandydata muszą pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi.

Mając na uwadze, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

a.kr