III OZ 750/25 - Postanowienie

Data orzeczenia	2026-02-03	
Data wpływu	2025-12-29	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Tamara Dziełakowska /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6480	
Hasła tematyczne	Wyłączenie sędziego	
Sygn. powiązane	II SAB/Lu 145/25	
Skarżony organ	Burmistrz Miasta i Gminy	
Treść wyniku	Oddalono zażalenie	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 18 art. 19; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 26 listopada 2025 r., sygn. akt II SAB/Lu 145/25 w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jerzego Parchomiuka oraz asesor sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anny Ostrowskiej w sprawie ze skargi K.C. na bezczynność Burmistrza O. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.	
Uzasadnienie
Skarżący K.C. wniósł skargę na bezczynność Burmistrza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W toku postępowania skarżący wystąpił o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jerzego Parchomiuka oraz asesor sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anny Ostrowskiej.

Postanowieniem z 26 listopada 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił wniosek o wyłączenie sędziego i asesor od orzekania w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący nie wykazał okoliczności, które mogłyby podlegać badaniu w trybie art. 19 p.p.s.a., koncentrując się jedynie na okolicznościach dotyczących powołania sędziów "przy udziale niekonstytucyjnej KRS".

Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania lub o uwzględnienie wniosku o wyłączenie. Skarżący wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania oraz o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie C-521/21.

Skarżący wniósł także "o skierowanie pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, czy w związku z wyrokiem TSUE z 4 września 2025 r. sygn. akt C-225/25:

1. Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz zasadę pierwszeństwa prawa Unii należy interpretować w ten sposób, iż na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej stoją one na przeszkodzie w uznaniu za skuteczne i zgodne z prawem każdego orzeczenia wydanego w składzie w którym co najmniej jeden z sędziów zasiadających w tym składzie orzekającym nie spełnia wymogów dotyczących niezawisłości, bezstronności i uprzedniego ustanowienia na mocy ustawy w rozumieniu Art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii i to bez względu na rodzaj lub umiejscowienie sądu w systemie krajowym sądów państwa członkowskiego

2. Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz zasadę pierwszeństwa prawa Unii należy interpretować w ten sposób, iż na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej stoją one na przeszkodzie w przyjęciu iż orzeczenie wydane w składzie, w którym co najmniej jeden z sędziów zasiadających w tym składzie orzekającym nie spełnia wymogów dotyczących niezawisłości, bezstronności i uprzedniego ustanowienia na mocy ustawy w rozumieniu Art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii - jest orzeczeniem Sądu państwa członkowskiego Unii Europejskiej, a więc prowadzi do obowiązku uznania przez każdy Sąd państwa członkowskiego Unii Europejskiej, że orzeczenie takie nie podlega wykonaniu w jakiejkolwiek formie i jakimkolwiek zakresie na terytorium Unii Europejskiej, gdy taka konsekwencja jest niezbędna i nieodzowna dla zagwarantowania pierwszeństwa prawa Unii".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli wcześniej, wskazanych w ustawie związków z rozpoznawaną sprawą. Przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do asesorów sądowych, co wynika z art. 106zg § 2 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 334 ze zm.) w związku z art. 29 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm., dalej: p.u.s.a.). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego (asesora) we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wyłączenie sędziego (asesora) następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.).

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Argumenty skarżącego dotyczą bowiem sposobu ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa. Funkcją instytucji wyłączenia sędziego jest ochrona wymiaru sprawiedliwości oraz unikanie sytuacji, które mogłyby postawić sędziego (z przyczyn przez niego niezawinionych, a nawet od niego niezależnych) pod zarzutem kierowanych pod jego adresem nieuzasadnionych zarzutów o brak bezstronności. Podstawą wyłączenia mogą być zatem stosunki o charakterze emocjonalnym między sędzią a stroną, ale też osobiste powiązania gospodarcze, np. powiązania majątkowe lub kredytowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2023 r. III OZ 451/23). Wyłączenie sędziego na tej podstawie uwarunkowane jest wystąpieniem wątpliwości popartych konkretnymi faktami. O potrzebie wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy nie może więc decydować samo subiektywne odczucie strony co do jego stronniczości, czy też, jak w tej sprawie, niewłaściwy sposób ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa. Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 kwietnia 2023 r., I FPS 3/22 zakres przedmiotowy normy art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu, o których stanowi art. 5a ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Instytucje te różnią się zarówno zakresem przedmiotowym, jak i procedurą stosowania. W związku z tym, w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie mógł badać niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego i asesora. Skarżący nie powołał się bowiem we wniosku na żadną ustawową przesłankę wyłączenia sędziego lub asesora. Zgodnie natomiast z art. 20 § 1 p.p.s.a., składając wniosek o wyłączenie sędziego (asesora) należy uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Przepis powyższy nie stanowi o jakichkolwiek przyczynach, lecz o przyczynach wskazanych w art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie, o czym prawidłowo orzekł Sąd pierwszej instancji. Jednocześnie oświadczenia złożone w tej sprawie przez sędziego oraz przez asesora, z których wynika, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności, nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego co do ich prawdziwości.

Argumentacja podniesiona w zażaleniu, zmierzająca do uznania, że osoba powołana na stanowisko sędziego przez tzw. "nową KRS" nie jest sędzią w świetle prawa, nie mogła odnieść zamierzonego skutku. W istocie zmierza do rozszerzenia bezwzględnych przesłanek wyłączenia sędziego lub asesora (art. 18 p.p.s.a.) o przesłankę nieznaną ustawie, co jak wskazano powyżej jest niedopuszczalne.

Z tych też przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania do czasu zakończenia postępowania przed TSUE w sprawie C-521/21, będącej skutkiem pytania prawnego Sądu Rejonowego Stare Miasto w Poznaniu zadanego postanowieniem z 23 lipca 2021 r., jak również do wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym sformułowanym w zażaleniu. W rozpatrywanej sprawie zarzucana wadliwość procesu powołania sędziego, lub asesora nie prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności sędziowskiej. Skarżący nie wyjaśnił, w jaki sposób kwestia ta mogłyby znaleźć przełożenie na bezstronność sędziego lub asesora. Brak wskazania wątpliwości odnoszących się do bezstronności sędziego lub asesora w danej sprawie sądowoadministracyjnej powoduje, że wniosek o wyłączenie na tak sformułowanej podstawie jest bezzasadny.

Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.