Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), sędzia WSA Jarosław Trelka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2020 r. sprawy ze skargi M. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz M. Z. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

1. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. (dalej "DUKS") decyzją z [...] października 2016 r., określił M. Z. (dalej: "Strona". "Skarżąca") zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w wysokości 2.353 zł. W treści decyzji, powołując się na przepisy art. 223 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej "O.p."), zawarto pouczenie o 14-dniowym terminie do złożenia odwołania.

2. Od powyższej decyzji Strona wniosła odwołanie, które zostało uznane za niedopuszczalne przez organ odwoławczy z uwagi na brak prawidłowego doręczenia decyzji.

3. Pismem z 27 stycznia 2017 r. skierowanym do DUKS Strona wskazała jako nowy adres do korespondencji: "J. C., ul. [...], [...] W.". Następnie 31 stycznia 2017 r. złożyła zgłoszenie aktualizacyjne ZAP-3, wskazując powyższe dane jako adres do korespondencji.

4. Wskazana decyzja, zgodnie z załączonym do akt potwierdzeniem odbioru, została ponownie wysłana do Strony 5 kwietnia 2017 r. przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. (dalej: "Naczelnik", "NUCS") i doręczona Stronie 25 kwietnia 2017 r. w trybie art. 150 O.p.

5. W dniu 26 sierpnia 2019 r. do NUCS wpłynął wniosek z 22 sierpnia 2019 r. Strony o przywrócenie terminu do złożenia odwołania oraz odwołanie z 22 sierpnia 2019 r. W uzasadnieniu wniosku Strona wskazała, że organ pierwszej instancji, pomimo jednoznacznego i zrozumiałego oraz zgodnego z prawem wskazania adresu (pełnomocnika) do doręczeń, poprzez nieprawidłowe zaadresowanie wydanej decyzji, nie doręczył w sposób skuteczny i zgodny z prawem zaskarżonego aktu. W ocenie Strony, decyzja DUKS nie weszła do obrotu prawnego i nie wywołuje skutków prawnych. Wskazano, że Strona zapoznała się z treścią decyzji w dniu 21 sierpnia 2019 r., po otrzymaniu akt spraw od F. (protokół zdawczo-odbiorczy). Niemniej podniesiono, że Strona dochowała najwyższej staranności wskazując kilkukrotnie adres pełnomocnika do doręczeń i adres do korespondencji. Nie mogła zatem przewidzieć, że NUCS, posiadając wiedzę o nowym adresie do doręczeń, będzie wysyłał korespondencję w sposób uniemożliwiający jej odebranie przez ustanowionego pełnomocnika, zwłaszcza mając na uwadze fakt, iż inne organy państwowe adresowały korespondencję w sposób prawidłowy. W ocenie Strony, nie ma zatem wątpliwości, że decyzja DUKS nie została jej doręczona z powodów od niej niezależnych.

6. Postanowieniem z [...] października 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej "DIAS"), na podstawie art. 162 oraz art. 163 § 2 O.p., odmówił Stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu DIAS wskazał, że wobec braku umocowania J. C. jako pełnomocnika do doręczeń, decyzję DUKS prawidłowo skierowano do Strony na adres ul. [...], [...] W., tj. na adres wskazany w piśmie z 27 stycznia 2017 r. DIAS dodał, że w treści powyższego pisma strona wskazała adres do doręczeń: J. C. ul. [...], [...] W.. Strona nie przedłożyła jednak stosownego pełnomocnictwa, co świadczyło o braku należytej staranności w załatwianiu własnych spraw. W konsekwencji DIAS stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zostało wykazane uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu.

7. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona wniosła o uchylenie postanowienia DIAS oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie:

1) art. 162, art. 163 § 2 pkt 1 w zw. z art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p., poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w wyniku błędnego uznania, że Skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminowi;

2) art. 121 § 1, art. 123 § 1, art. 200 § 1 O.p. oraz art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej poprzez niewyznaczenie terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym, a także wydanie zaskarżonego postanowienia, z pominięciem wniosku skarżącego o umożliwienie zapoznania się z aktami sprawy oraz przedstawienia dodatkowego stanowiska, w odpowiedzi na argumenty NUCS, czym naruszono prawo strony do obrony i bycia wysłuchanym.

8. DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

skarga zasługiwała na uwzględnienie.

9. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie natomiast do art. 120 P.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Podstawą rozpoznania skargi w trybie uproszczonym był więc art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Sąd nie przychylił się do wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie, gdyż akta zawierały wszystkie dokumenty potrzebne dla rozpoznania skargi w trybie uproszczonym, a nadto Strony jasno wypowiedziały się co do bezspornych w istocie okoliczności faktycznych, a także co do prawnej oceny tych okoliczności. Rozprawa nie była więc konieczna.

10. Wyrok Sądu w sprawie niniejszej jest prostą konsekwencją wyroku wydanego w sprawie III SA/Wa 2760/19. Otóż w tamtej sprawie Sąd uchylił postanowienie DIAS stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z [...] października 2016 r. Sąd uznał, że Skarżąca nie uchybiła temu terminowi. W wyniku tego wyroku Sąd obecnie orzekający wskazuje, że skoro Skarżąca nie uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, to wniosek o przywrócenie takiego terminu powinien być co prawda rozpatrzony odmownie, ale z zasadniczo inną argumentacją DIAS – nie można przywrócić terminu, któremu nie uchybiono. Ustalenie przed Sąd, że do uchybienia terminu nie doszło z powodu wadliwości doręczenia zaskarżonej decyzji DUKS z [...] października 2016 r., o czym Sąd przesądził w wyroku w sprawie III SA/Wa 2760/19, powoduje bezprzedmiotowość orzekania o przywróceniu terminu, który nie rozpoczął biegu.

11. W dalszym postępowaniu DIAS uwzględni ten pogląd Sądu.

12. Sąd za zbyteczne uznał przeprowadzanie dowodu z pism załączonych do skargi oraz do pism złożonych w toku niniejszego postępowania na okoliczność, że szereg innych podmiotów, a nawet sam Naczelnik, kierowało swoje pisma na nazwisko wskazanego wyżej pełnomocnika do doręczeń, tj. J. C.. Wykazanie tej okoliczności miałoby ewentualne znaczenie w sprawie ze skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu na wniesienie odwołania. W tym zakresie Sąd zajął stanowisko w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie III SA/Wa 2760/19. Sprawa dotycząca odmowy przywrócenia tego terminu jest wtórna względem ww. sprawy.

13. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 202 § 2 i art. 205 § 1 P.p.s.a.