Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K.P. oraz R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 544/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi D.K. oraz K.P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 stycznia 2024 r., nr 24/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. sprostować oczywistą niedokładność w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 544/24 oraz uzasadnieniu w ten sposób, że każdorazowo w miejsce słowa: "decyzję" wpisać słowo: "postanowienie"; 2. oddalić zażalenie K.P.; 3. odrzucić zażalenie R.P.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 3 grudnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 544/24, odrzucił skargę D.K. i K.P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 3 stycznia 2024 r., nr 24/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.

Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Po zakończeniu postępowania w sprawie przyznania skarżącym prawa pomocy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił się do skarżącej K.P. zarządzeniem z 2 grudnia 2025 r., doręczonym 30 grudnia 2025 r., o uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 zł – w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi oraz do D.K. zarządzeniem z 2 grudnia 2025 r., doręczonym 30 grudnia 2025 r., o uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 zł – w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi.

K.P. oraz D.K. wniosły zażalenia na ww. zarządzenia. Postanowieniem z dnia 12 marca 2025 r., sygn. akt II OZ 241/25 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie K.P. i D.K. wzywające K.P. do wykonania prawomocnego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. Postanowieniem z dnia 12 marca 2025 r., sygn. akt II OZ 242/25 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie K.P. i D.K. wzywające D.K. do wykonania prawomocnego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego.

W związku z powyższym zarządzeniem z 19 sierpnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał skarżące do wykonania prawomocnych zarządzeń Przewodniczącego Wydziału VII z 2 grudnia 2025 r., wzywających do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł – w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi, zarówno K.P. jak i D.K. Skarżące zostały pouczone jednocześnie, że zażalenie na te zarządzenie nie przysługuje.

Skarżące odebrały przedmiotowe wezwanie 25 oraz 30 września 2025 r.

We wskazanym terminie żadna skarżąca nie uiściła wymaganego wpisu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga podlega odrzuceniu.

Konieczność uiszczenia wpisu sądowego wynika z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Natomiast zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.

Mimo prawidłowych wezwań obie skarżące nie uiściły wymaganego wpisu.

Pismem z 22 grudnia 2025 r. zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli K.P. oraz R.P., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania.

W uzasadnieniu podniesiono naruszenie art. 45 ust. 1 (prawo do sądu), art. 77 ust. 2 (zakaz zamykania drogi sądowej), art. 2 (zasada demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej), art. 32 (zasada równości) Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 (prawo do rzetelnego procesu) EKPC. Jak też zgłoszono zastrzeżenia do zastosowania art. 220 § 3, art. 243-246, art. 252 i art. 199 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należało sprostować zaskarżone postanowienie. W wyniku oczywistej niedokładności, zarówno w komparycji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 544/24, jak i jego uzasadnieniu, błędnie określono rodzaj zaskarżonego orzeczenia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako "decyzję", podczas gdy prawidłowo należało wskazać "postanowienie".

W myśl art. 156 § 1 p.p.s.a., sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie lub inne oczywiste omyłki. Zgodnie zaś z art. 156 § 3 p.p.s.a., jeżeli sprawa toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Sąd ten może sprostować wyrok pierwszej instancji, gdzie na zasadzie art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a.

Wskazane powyżej okoliczności uzasadniały sprostowanie zaskarżonego postanowienia.

Zażalenie K.P. nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast zażalenie R.P. podlega odrzuceniu.

Do zadań Sądu I instancji po wpłynięciu środka odwoławczego należy m.in. zbadanie czy został uiszczony przewidziany prawem wpis. W przypadku, gdy wpis nie został uiszczony, Sąd wzywa do usunięcia braku fiskalnego. Jeśli wskazane uchybienie nie zostanie w wyznaczonym terminie usunięte, Sąd I instancji postanawia na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. o odrzuceniu środka odwoławczego. Na postanowienie to przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z art. 194 § 1 pkt 7 i 8 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że żaląca została prawidłowo wezwana do uiszczenia wpisu zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII, a następnie do wykonania tego zarządzenia. Jednocześnie została ona prawidłowo pouczona o rygorze niezastosowania się do wezwania. Skarżąca nie sprostała powyższemu w zakreślonym przez Sąd I instancji terminie. Nieuiszczenie wpisu jest szczególnym rodzajem braku formalnego skargi, który powstaje nie z datą jej wniesienia, lecz dopiero gdy skarżący, pomimo wezwania, nie uiści wpisu we wskazanym przez sąd terminie. Z tego też powodu samodzielną podstawą do odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia wpisu sądowego jest art. 220 § 3 p.p.s.a.

Podnoszone w zażaleniu okoliczności związane z czynnościami organu, nie podlegają rozpoznaniu merytorycznemu, tym samym nie mogą świadczyć o wadliwości postanowienia Sądu I instancji.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Zgodnie z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie strona lub uczestnik na prawach strony (oraz podmioty wymienione w art. 173 § 2 p.p.s.a.). Zażalenie niedopuszczalne podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 178 p.p.s.a. Z kolei art. 197 § 2 p.p.s.a. stanowi, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a.

Za koniecznością odrzucenia zażalenia R.P. przemawia fakt, że wyżej powołana niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych, przy czym przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą między innymi wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem zaskarżonego orzeczenia. Nadto, wyżej wymieniony nie jest stroną postępowania, a skarżone postanowienie zapadło w postępowaniu wywołanym skargą m.in. K.P. i dotyczyło uprawnień procesowych tej osoby.

Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.