Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie sędzia del. WSA Grzegorz Saniewski sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Protokolant Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Koła Łowieckiego Nr [...] "[...]" przy [...] w N. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 września 2008 r. sygn. akt II SA/Ke 236/08 w sprawie ze skargi Koła Łowieckiego Nr [...] "[...]" przy [...] w N. D. na uchwałę Sejmiku Samorządowego Województwa Świętokrzyskiego z dnia 18 czerwca 2007 r. nr VII/139/07 w przedmiocie podziału województwa świętokrzyskiego na obwody łowieckie oddala skargę kasacyjną

9.07.09

II OSK 123/ 09

UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 30 września 2008 r., sygn. akt II SA/Ke 236/08 oddalił skargę Koła Łowieckiego Nr [...] "[...]" przy [...] w N. D. na uchwałę Sejmiku Samorządowego Województwa Świętokrzyskiego z dnia 18 czerwca 2007 r. nr VII/139/75 w przedmiocie podziału województwa świętokrzyskiego na obwody łowieckie. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że podstawę prawną wniesionej w niniejszej sprawie skargi Koła Łowieckiego "[...]" stanowi art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 nr 142, poz. 1590 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu organu samorządu województwa, który wydał przepis do usunięcia naruszenia prawa - zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Istotę legitymacji skargowej stanowi zatem uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, czyli z obiektywnym porządkiem prawnym. Natomiast o "interes prawny" w rozumieniu przytoczonego przepisu występuje wtedy, gdy zakwestionowany akt narusza interes prawny skarżącego, który musi być własny, indywidualny, bezpośredni, realny oraz oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA w Warszawie z 23 listopada 2005r., I OSK 715/05, LEX nr 192482). Interes prawny jest bowiem kategorią normatywną, mającą swe źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy i stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia, a zarazem ściśle związaną z przedmiotem prowadzonego postępowania (por. wyrok NSA z 15 kwietnia 1993r., I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego). O tym, czy konkretnemu podmiotowi przysługuje w danej sprawie interes prawny, decyduje przepis prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego, jednakże mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe. Wobec powyższego to właśnie od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnione jest uprawnienie do złożenia skargi - por. np. wyroki NSA z 18 stycznia 2007r., II OSK 1627/06, LEX nr 315977, czy z 11 maja 2006r., II OSK 145/06, LEX nr 236471. Skoro do wniesienia powyższej skargi nie legitymuje wyłącznie stan zagrożenia naruszeniem, bądź też sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały to skarga złożona na podstawie art. 90 ust. 1 u.s.w. nie ma charakteru actio popularis. Dlatego też badanie legitymacji procesowej następuje na rozprawie, a ewentualne wykazanie braku legitymacji prowadzi do oddalenia skargi (por. wyrok NSA OZ we Wrocławiu z 27 września 1990 r., SA/Wr 952/90, wyrok WSA w Łodzi z 21 grudnia 2007 r., III SA/Łd 535/07, LEX nr 365371).

Jedyną normą prawa materialnego, z jakiej strona wywodzi swoje uprawnienie do wniesienia skargi jest art. 33 ust. 2 ustawy z 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2005 r. nr 127, poz. 1066 ze zm.), który stanowi, iż koła łowieckie posiadają osobowość prawną i ponoszą odpowiedzialność za swoje zobowiązania. Tym samym nie jest to regulacja, z której wynikałoby, iż na gruncie niniejszej sprawy Kołu Łowieckiemu "[...]" przysługuje chroniony interes prawny. Jednocześnie brak jest swoistego bezpośredniego powiązania pomiędzy zakwestionowaną uchwałą o podziale województwa świętokrzyskiego na obwody łowieckie, a sytuacją prawną strony skarżącej, która byłaby regulowana przez odpowiednie przepisy powszechnie obowiązującego prawa. Ponadto skarżący w żaden sposób nie wskazał expressis verbis, na czym polega podnoszone przez niego naruszenie interesu prawnego Koła Łowieckiego "[...]". Z treści skargi wynika jedynie, iż strona jest dzierżawcą obwodu łowieckiego, który został podzielony wzdłuż W., rozgraniczającej województwa ś. i p.. Zdaniem skarżącego, organ, dzieląc województwo na obwody łowieckie, powinien uwzględnić zawartą na okres 10 lat umowę dzierżawy przedmiotowego obwodu oraz długoletnią tradycję jego funkcjonowania.

Podnoszone przez skarżącego argumenty świadczą nie o jego interesie prawnym, lecz faktycznym, tymczasem wymagany w niniejszej sprawie interes nie może być faktyczny (por. wyrok NSA w Warszawie z 23 maja 2007r., I OSK 1874/06, LEX nr 347853). Reasumując stwierdzić należy, iż Koło Łowieckie "[...]" nie przytoczyło konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, jak również związku pomiędzy chronionym przez taki przepis prawem lub uprawnieniem, który zostałby naruszony przez zakwestionowany akt. Tym samym strona nie wykazała, iż zaskarżona uchwała narusza wprost jej interes prawny.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 30 września 2008 r., II SA/Ke 236/08 został zaskarżony w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez: 1/ niezastosowanie do oceny działań sejmiku art. 27 ust. 2 ustawy z 13 października 1995 roku Prawo łowieckie; 2/ błędną wykładnię art. 90 ust. l u.s.w. poprzez przyjęcie, że skarżący nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi pomimo, że zaskarżona uchwała sejmiku narusza jego interes prawny wynikający z przytoczonych w uzasadnieniu niniejszej skargi przepisów prawa materialnego zawartych w ustawie Prawo łowieckie.

Podnosząc powyższe zarzuty wniesiono o:

1) uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach;

2) zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w sprawie według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podniesiono, że rozdział I "Przepisy ogólne" Prawa łowieckiego definiuje cele łowiectwa (art. 3) oraz to, czym jest gospodarka łowiecka (art. 4 ust. l). W oparciu o tą definicję ustawodawca w art. 8 ust. 1 stwierdził, że "gospodarka łowiecka prowadzona jest w obwodach łowieckich przez dzierżawców lub zarządców". Niewątpliwe w niniejszej sprawie jest, że skarżący jest dzierżawcą obwodu łowieckiego i z tej racji spoczywa na nim szereg obowiązków związanych z realizacją celów określonych w ustawie Prawo łowieckie. Jednym z nich jest obowiązek sporządzenie rocznego planu łowieckiego (art. 8 ust. 3a w/w ustawy). Fakt że plany te sporządzane są po zasięgnięciu opinii wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i podlegają zatwierdzeniu przez właściwego nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w uzgodnieniu z Polskim Związkiem Łowieckim świadczy o tym, że koła łowieckie przy realizacji zadań współdziałają z innymi organami administracji. Innymi obowiązkami dzierżawców są: 1/ obowiązek dokarmiania zwierzyny /art. 13 ustawy/ 2/ obowiązek powiadamiania Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej, urzędu gminy albo najbliższego zakładu leczniczego dla zwierząt o dostrzeżonych objawach chorób zwierząt żyjących wolno /art. 14 ustawy/. W art. 34 ustawy Prawo łowieckie wymienione są zadania realizowana przez Polski Związek Łowiecki. Zgodnie z art. 33 ust. 1 tej ustawy koło jest podstawowym ogniwem organizacyjnym w Polskim Związku Łowieckim w realizacji celów i zadań łowiectwa.

Z tego przykładowego wyliczenia wynika, że skarżący w ramach dzierżawionego obwodu wykonuje szereg zadań związanych z administracją w imieniu organów państwa i samorządu terytorialnego. Zatem zmiana granic obwodu ma wpływ na możliwość realizacji przysługujących skarżącemu uprawnień i nałożonych obowiązków. Konsekwencją tego jest uznanie, że zmiana granic obwodu godzi w jego interes prawny wynikający wprost z przepisów ustawy Prawo łowieckie oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy. Tak stanowi przytoczony również przez WSA wyrok NSA z 23 listopada 2005 r., IOSK 715/05 stwierdzający, że o interesie prawnym w rozumieniu art. 90 ust. 1 u.s.w. można mówić wtedy, gdy zakwestionowany akt narusza interes prawny skarżącego który musi być własny, indywidualny, bezpośredni realny oraz oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Skoro stwierdzenie, że skarżący nie ma wymaganego interesu prawnego stało się przyczyną oddalenia skargi dlatego jako podstawę skargi kasacyjnej wskazuję naruszenie przez WSA art. 90 ust. l u.s.w. Uwzględnienie tego zarzutu winno skutkować uchyleniem wyroku i skierowaniem sprawy.

Ponadto szeroko uzasadniano, że przedmiotowa uchwała nie mogła być podjęta bez zgody Sejmiku Województwa Podkarpackiego, ponieważ art. 27 ust. 2 ustawy Prawo łowieckie dający prawo wyrażenia opinii przez sejmik na terenie, którego również położony jest obwód łowiecki i to nie tylko w sytuacji wynikającej z literalnego brzmienia tego przepisu, ale również w sytuacji, kiedy organy jednego województwa chcą zlikwidować obwód, którego część znajduje się na terenie innego województwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz U Nr 153, poz. 1270 ze zm.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach nie są trafne.

Zarzut naruszenia art. 90 ust. l u.s.w. przez błędną wykładnię jest bezzasadny, ponieważ Sąd I instancji trafnie przyjął, że skarżący nie miał interesu prawnego w niniejszej sprawie. Mieć interes prawny w postępowaniu sądowoadministracyjnym to tyle, co wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którym wnoszący pismo opiera swoje żądanie. Skarżący nie wskazał takiego przepisu, bo i nie mógł go wskazać, albowiem ani w Prawie łowieckim, ani w przepisach wykonawczych do tej ustawy nie ma przepisu, który uprawniałby koła łowieckie do formułowania swego stanowiska w kwestii ustalania granic obwodów łowieckich, które następnie powinno być brane pod uwagę przez właściwe w sprawie organy.

Skoro skarżący nie ma legitymacji skargowej w niniejszej sprawie, to pozostałe podniesione przez niego zarzuty nie mogły być przez Sąd merytorycznie rozpoznane, ponieważ pochodzą od osoby nieuprawnionej.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.