Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 344/16 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie. 5

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 października 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 344/16, oddalił wniosek A. S. o wyłączenie Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. P.-D. od orzekania w sprawie z jego skargi na sprecyzowaną w sentencji decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w W.

Jako przyczynę uzasadniającą złożenie wniosku o wyłączenie sędziego, skarżący wskazał obawę o stronniczość ww. sędziego w rozpoznawaniu sprawy. Potwierdzeniem powyższego, w opinii skarżącego, jest pogląd wyrażony w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2064/13 z jego skargi na decyzję Prezesa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, w której sędzią sprawozdawcą była sędzia E. P.-D. Sędzia ta w powołanym wyroku wskazała, że informacje o uzyskiwanych dochodach nie podlegają udostępnieniu ponieważ należą do sfery prywatnej osoby, co w ocenie skarżącego, było zaprzeczeniem stanowiska, które Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w tym samym składzie, w tym samym dniu, zajął w innych sprawach o udzielenie informacji publicznej.

W dniu 12 października 2016 r. sędzia E. P.-D. złożyła pisemne oświadczenie, że po jej stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., wyłączające ją od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Wa 344/16 oraz, że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości, co do jej bezstronności w tej sprawie (art. 19 P.p.s.a.).

Rozpoznając wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołał się na art. 18 § 1, art. 19 oraz art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a., i podał że podnoszona przez skarżącego okoliczność nie wywołuje uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności powołanego sędziego w niniejszej sprawie. Sama obawa o stronniczość sędziego w rozpoznawaniu sprawy, z uwagi na orzekanie we wcześniejszej sprawie ze skargi skarżącego w przedmiocie dostępu do informacji publicznej oraz niepodzielanie przez skarżącego poglądu Sądu wyrażonego w wydanym orzeczeniu, stanowi przejaw subiektywnych odczuć skarżącego i nie może dowodzić przesłanki braku bezstronności sędziego. Podawany przez skarżącego zarzut może być ewentualnie podstawą do wniesienia przez stronę stosownego środka zaskarżenia od wydanego orzeczenia, natomiast nie może uzasadniać wyłączenia sędziego w innej sprawie. Ocena wydanych przez sędziego orzeczeń pod względem ich zgodności z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowego stosowania prawa materialnego, należy do sądu wyższej instancji, tj. Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ramach kontroli instancyjnej. Stronie postępowania sądowoadministracyjnego przysługują środki odwoławcze, za pomocą których możliwe jest kwestionowanie orzeczeń sądu. Zatem w niniejszej sprawie, zdaniem Sądu I instancji, skarżący nie uprawdopodobnił istnienia okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności wymienionego sędziego w niniejszej sprawie. W związku z powyższym, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a., oddalił wniosek.

Na postanowienie to A. S. złożył zażalenie domagając się jego uchylenia i wyłączenia wymienionego Sędziego, zarzucając że w zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji w sposób nierzetelny przeanalizował jego wniosek. Podstawą obaw co do bezstronności Sędziego było bowiem, zdaniem skarżącego, nie tyle wyrażenie w konkretnej sprawie innego poglądu prawnego, niż ma skarżący, ale zajęcie innego stanowiska prawnego niż sama ta Sędzia wielokrotnie zajmowała wcześniej i później. Co więcej, towarzyszyło temu powołanie się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynikało jego przeciwieństwo.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Instytucja wyłączenia sędziego regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I P.p.s.a. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 P.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 P.p.s.a.). Wskazać należy, że aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła skutkować jego wyłączeniem musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę, którą to argumentację należy odnieść do stanu konkretnej sprawy. Mając na uwadze wywody skarżącego, stwierdzić należy, że nie wskazał on obiektywnych i realnych podstaw wyłączenia Sędziego, uzasadniających taką wątpliwość. Przedstawione we wniosku okoliczności mają subiektywny charakter i nie stanowią przesłanki uzasadniającej wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a. Twierdzenia skarżącego nie zostały poparte żadnymi dowodami – poza jego subiektywnym przeświadczeniem - mogącymi uprawdopodobnić formułowane zarzuty, a tym samym uzasadniać wątpliwości co do bezstronności Sędziego. Podnoszone przezeń kwestie należą do materii merytorycznych rozstrzygnięć, które nie mogą prowadzić do odsunięcia sędziego od orzekania, bo jak słusznie dostrzegł Sąd I instancji, mogą być kwestionowane w drodze kontroli instancyjnej.

Odnośnie podstawy wyłączenia z art. 19 P.p.s.a., należy stwierdzić, że w orzecznictwie wypracowano stanowisko, wedle którego okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama wątpliwość strony w tym zakresie, bądź wyłącznie utrata zaufania co do bezstronności sędziego, czy przekonanie o jego stronniczości. Przytaczając utrwalone stanowisko, zaprezentowane m.in. w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2012 r. (sygn. akt II OZ 559/12, publ. CBOSA), podkreślić należy, że rolą instytucji uregulowanej w art. 19 P.p.s.a. jest zapewnienie obiektywizmu sądu. Nie może być ona traktowana jako możliwość eliminowania z postępowania sędziów tylko dlatego, że ich orzeczenia nie odpowiadają subiektywnemu odczuciu przez stronę zakresowi czy sposobowi ochrony jej własnych interesów. Inaczej rzecz ujmując składy sędziowskie nie mogą być "dobierane" według subiektywnego odczucia strony, przekonanej o nietrafności orzeczenia wydanego przez sędziego lub z jego udziałem, o prowadzeniu przez niego postępowania stronniczo, których to twierdzeń strona nie popiera okolicznościami obiektywnymi.

Ponadto złożone przez objętego żądaniem Sędziego oświadczenie nie zawiera informacji pozwalających na twierdzenie, iż faktycznie występują w sprawie okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności, jak i inne podstawy wyłączenia. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). To stanowisko należy podzielić. Takich okoliczności podważających obiektywizm w sprawie niniejszej nie wskazano.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia. Należy również podnieść, że wywody przedstawione przez stronę skarżącą we wniosku nie wskazują w żaden sposób na prawdopodobieństwo wystąpienia takowych. Ponadto strona skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 18 P.p.s.a.

Co mając na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.

-----------------------

2