Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J.G. i W.G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości [...] oddala skargę.

Pismem z [...] kwietnia 2021 r. (data prezentaty) J.G. i W.G. (dalej jako skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] maja 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" rej. hip. [...], dz. nr [...].

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym.

Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu, tj. z dniem 21 listopada

1945 r., grunty nieruchomości [...] - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy [...], a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa.

W dniu [...] maja 1949 r. dawni właściciele złożyli na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50 poz. 279) wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" rej. hip. [...], dz. nr [...].

Prezydent [...] w toku postępowania ustalił, że dawna nieruchomość hipoteczna opisana jako "[...] dz. [...]" odpowiada obecnie: części działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...] nr [...] z obrębu [...].

Pismami z [...] czerwca 2016 r., [...] października 2016 r., [...] stycznia 2017 r. i [...] kwietnia 2017 r. pełnomocnik skarżących wnosił, aby organ zlecił wykonanie mapy podziałowej obecnych działek ewidencyjnych nr [...],[...] i [...] - w celu wydzielenia nieruchomości w granicach dawnej nieruchomości hipotecznej oznaczonej jako "[...]" rej. Hip [...] dz. [...].

W dniu [...] listopada 2017 r. Prezydent zlecił sporządzenie mapy dotyczącej podziału obecnych działek ewidencyjnych nr [...],[...] i [...], polegającego na wydzieleniu gruntu nieruchomości hipotecznej oznaczonej jako "[...]" rej. hip [...] dz. [...]. - w celu realizacji roszczeń poprzednich właścicieli tej nieruchomości.

Następnie postanowieniem nr [...] z [...] stycznia 2018 r. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie rozpoznania wniosku dekretowego - do czasu zakończenia postępowania podziałowego polegającego na wydzieleniu gruntu pochodzącego z nieruchomości "[...]" rej. Hip. [...] dz. [...].

Pełnomocnik skarżących pismem z [...] grudnia 2017 r. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] - w trybie art. 37 k.p.a. - zażalenie na bezczynność organu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] lutego 2018 r. sygn. akt: [...] uznało, że Prezydent [...] nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.

Pismem z [...] maja 2018 r. Biuro Geodezji i Katastru zwróciło się o zatwierdzenie mapy podziału działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] oraz działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] stanowiących własność [...]. W wyniku ww. podziału nowopowstałe dwie działki nr [...] oraz nr [...] miały być przeznaczone do zwrotu na rzecz skarżących.

Po rozpoznaniu tego wniosku Prezydent [...] decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2020 r. odmówił zatwierdzenia podziału nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] oraz nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] w sposób przedstawiony na mapie z projektem podziału z [...] marca 2018 r. - gdyż mapa z projektowanym podziałem nie przedstawia prawidłowo wyznaczonych granic dawnej nieruchomości oznaczonej jako "[...]" rej. Hip. [...] dz. [...].

Pismem z [...] września 2020 r. pełnomocnik skarżących wnosił, aby organ ponownie zwrócił się z wnioskiem o zatwierdzenie podziału nieruchomości stanowiącej dz. ew. nr [...] z obrębu [...] oraz dz. ew. nr [...] z obrębu. [...]. Wskazał, iż aby rozpoznać wniosek złożony w trybie art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego, niezbędne jest zlecenie wykonanie prawidłowej mapy podziałowej tych działek ewidencyjnych - w celu wydzielenia nieruchomości w granicach dawnej nieruchomości hipotecznej oznaczonej jako "[...]" rej. hip. [...] dz. [...].

Prezydent [...] pismem z [...] listopada 2020 r. wskazał, że prowadzone jest postępowanie wyjaśniające i gromadzony jest materiał dowodowy niezbędny do rozpoznania wniosku, a przewidywany termin zakończenia postępowania wyznacza na dzień [...] grudnia 2020 r.

Pismem z [...] kwietnia 2021 r. (data prezentaty) J.G. i W.G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] maja 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" rej. hip. [...], dz. nr [...].

W uzasadnieniu skargi przedstawili przebieg postępowania w sprawie - stwierdzając, że bezczynność organu nie budzi żadnych wątpliwości.

W związku z tym wnieśli o;

1) wyznaczenie Prezydentowi [...] terminu do załatwienia przedmiotowej sprawy stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a.;

2) skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym w oparciu o przepis art. 119 pkt. 4 p.p.s.a.;

3) zasądzenie na rzecz skarżących od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych

Odpowiadając na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie i poinformował, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej.

Jednocześnie o kolejności rozpatrzenia spraw nie może decydować tylko aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg.

Dodał, że opracowanie geodezyjne wykonane przez uprawnionego geodetę zostało zrealizowane w dniu [...] grudnia 2020 r.

Zaś pismem z [...] maja 2021 r., Biuro wystąpiło do Ministerstwa Finansów celem ustalenia czy ww. nieruchomość jest objęta umowami indemnizacyjnymi zawartymi pomiędzy Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, a państwami trzecimi oraz czy w związku z powyższym zostało wszczęte postępowanie na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz.U.1968.12.65).

Na zakończenie podniósł, że przyczyną zwłoki jest także aktualna sytuacja epidemiologiczna wywołana koronawirusem SARS-COV-2 - w związku z którą Biuro Spraw Dekretowych pracuje w ograniczonym składzie.

Do dnia [...] lipca 2021 r. (data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważy, co następuje.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli jej przedmiotem jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Na tej podstawie możliwe było rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Poza tym skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi do Sądu, złożyli ponaglenie w trybie art. 37 k.p.a.

Zgodnie natomiast z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a tej ustawy. Podejmując zaś rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania.

W związku z tym wskazać należy, iż - jak wynika z akt niniejszej sprawy - Prezydent [...] postanowieniem nr [...] z [...] stycznia 2018 r. zawiesił z urzędu - na podstawie art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. - postępowanie administracyjne w sprawie rozpoznania wniosku dekretowego - do czasu zakończenia postępowania podziałowego polegającego na wydzieleniu gruntu pochodzącego z nieruchomości "[...]" rej. Hip. [...] dz. [...].

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, podjęcie przez organ rozstrzygnięcia o zawieszeniu postępowania, przerywa bieg terminów przewidzianych przepisem art. 35 k.p.a. na załatwienie sprawy, a okres zawieszenia nie jest stanem bezczynności. Okoliczność zawieszenia postępowania administracyjnego uniemożliwia jednocześnie uwzględnienie skargi na bezczynność przez sąd administracyjny.

Zgodnie bowiem z treścią art. 149 p.p.s.a. podstawową funkcją skargi na bezczynność jest doprowadzenie do zobowiązania organu przez Sąd do wydania aktu. Uwzględnienie skargi w takim przypadku doprowadziłoby do sytuacji, w której zobowiązany organ, wykonując wyrok Sądu tj. wydając decyzję administracyjną, zobowiązany byłby do wydania tego orzeczenia w warunkach naruszenia przepisów prawa procesowego. Na uwadze bowiem mieć należy, że zgodnie z art. 97 § 2 k.p.a., jedynym aktem, który może być wydany po zawieszeniu postępowania administracyjnego, jest postanowienie o jego podjęciu, a nie decyzja administracyjna, załatwiająca sprawę co do jej istoty lub w inny sposób kończąca postępowanie administracyjne.

Istnienie postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego w momencie wyrokowania przez Sąd eliminowało zatem zasadność skargi na bezczynność. Przeniosło ono bowiem ciężar sporu, na kwestię zasadności samego zawieszenia. Jeżeli strona kwestionuje postanowienie o zawieszeniu postępowania, to przysługuje jej środek zaskarżenia w postaci zażalenia (art. 101 § 3 k.p.a.). Badanie zaś przez Sąd administracyjny ww. postanowienia o zawieszeniu postępowania wykracza poza granice sprawy objętej skargą na bezczynność organu.

Reasumując podnieść należy, iż w sytuacji, gdy w chwili wyrokowania w sprawie sądowej wszczętej na skutek skargi na bezczynność, organ wyda postanowienie o zawieszeniu postępowania, sąd administracyjny obowiązany jest do oddalenia skargi (por. wyrok NSA z 4 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1780/12).

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 i art. 120 w zw. z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.