Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA M. Markowski, Sędzia WSA S. Presnarowicz (spr.), Asesor WSA W. Stachurski, Protokolant B. Borkowska, po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi H. B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie kary porządkowej 1. uchyla postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B., 2. orzeka, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się orzeczenia, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącej H. B. K. kwotę 10 zł (słownie: dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

[...]Urząd Skarbowy w B. postanowieniem z [...].02.2003 roku nr [...] wszczął z urzędu w stosunku do P. P. Z. i H. B. K. postępowanie podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 rok z nieujawnionych źródeł przychodów. Organ podatkowy I instancji stwierdził bowiem, że 27.10.2000 r. P.P. Z. i H. B. K. ponieśli wydatek w kwocie [...] złotych na zakup nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], nie znajdujący pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za lata 1997-2000.

Postanowieniem z [...].09.2003 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. nałożył na P. H. B. K. karę porządkową w kwocie 1.250 zł. Organ podatkowy I instancji stwierdził, iż na podstawie art. 155 Ordynacji podatkowej w postanowieniu o wszczęciu postępowania podatkowego z 10.02.2003 r. wezwał P. H. B. K. do złożenia oświadczeń o:

- wysokości i źródłach uzyskanych przychodów za 2000 r.,

- poniesionych wydatkach w 2000 r.,

- stanie majątkowym na dzień 31.12.1999 r.,

- stanie majątkowym na dzień 31.12.2000 r.

Kolejne wezwania tegoż organu podatkowego do złożenia powyższych oświadczeń to jest: Nr [...] z 10.02.2003 r., Nr [...] z 23.05.2003 r., Nr [...] z 10.06.2003 r. oraz Nr [...] z 25.08.2003 r. - doręczone P. H. B. K. w dniach: 13.03.2003 r., 27.05.2003 r., 12.06.2003., 27.08.2003 r. pozostały bez odpowiedzi. Ponadto P. K. nie udzieliła odpowiedzi na szereg pytań postawionych w wyżej wymienionych wezwaniach, a także nie przedłożyła aktu notarialnego dokumentującego zakup nieruchomości w B. przy ul. [...]. Powyższe okoliczności uzasadniały w ocenie organu podatkowego I instancji nałożenie kary porządkowej.

Zdaniem organu II instancji P. H. B. K. w dniu 17.09.2003 r. złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej w B. zażalenie na postanowienie o nałożeniu kary porządkowej, zarzucając naruszenie artykułów 120,121,123,124,125,155 i art.180 ustawy Ordynacja podatkowa.

Po rozpatrzeniu wniesionego przez P. H. B. K. zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z [...].11.2003 r. Nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie organu I instancji w mocy uznając, iż P. H. B. K. mimo licznych wezwań do złożenia oświadczeń oraz do udzielenia odpowiedzi na szereg pytań postawionych w powyższych wezwaniach przez Urząd Skarbowy nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 262 § l pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Składając zażalenie na postanowienie o nałożeniu kary porządkowej P. H. B. K. również nie dopełniła obowiązków określonych w powyższych wezwaniach i niczym nie usprawiedliwiła swojego zachowania.

Także zarzuty P. H. B. K., iż dowody przedkładane przez nią zostały przez Urząd Skarbowy zignorowane, jak ocenił organ odwoławczy, są bezpodstawne i niesłuszne. Niesłuszny jest w szczególności zarzut, iż "Urząd Skarbowy nie przyjmuje żadnych dowodów rzeczowych mogących wyjaśnić sprawę". Wszystkie dowody – w ocenie Dyrektor Izby Skarbowej w B., przedłożone przez P. H. B. K. zostały uwzględnione i rozpatrzone lecz uznano, że ich moc dowodowa jest niedostateczna.

Na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w B. P. H.

B. K. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku. W piśmie tym skarżąca podnosi, iż wspólnie z mężem przedstawiali dowody wskazujące na posiadaną w latach 1987-1990 kwotę pieniędzy, ale organy podatkowe nie przyjęły ich racji. Dlatego też składają skargę Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku.

W odpowiedzi na powyższą skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. nie zgodził się z zarzutami strony skarżącej, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje:

W związku z tym, że skarga P. H. B. K. została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku w dniu 4 grudnia 2003 r.,

w myśl postanowień art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku.

Skarga jest zasadna, z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego

i postępowania podatkowego, mogące mieć istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy.

W przedmiotowej sprawie zasadniczym problemem do rozstrzygnięcia pozostaje kwestia, czy w powyżej przedstawionym stanie faktycznym i prawnym, organy podatkowe były uprawnione do nałożenia na skarżącą kary porządkowej.

Stosownie do treści art. 262 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm. ) strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego:

1) nie stawili się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo że byli do tego zobowiązani, lub

2) bezzasadnie odmówili złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności, lub

3) bez zezwolenia tego organu opuścili miejsce przeprowadzenia czynności przed jej zakończeniem,

mogą zostać ukarani karą porządkową do 2.500 zł.

Instytucja wezwania została określona w rozdziale 6 działu IV przywołanej wyżej ustawy Ordynacja podatkowa ( art. 155 – 160 ). Stosownie do treści art. 155 § 1 tejże ustawy Ordynacja podatkowa, organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. kolejnymi pismami (to jest: Nr [...] z 10.02.2003 r., Nr [...] z 23.05.2003 r., Nr [...] z 10.06.2003 r. oraz Nr [...] z 25.08.2003 r. z 8.09.2003 r. nr [...]) wzywał P. H. B. K. do złożenia oświadczeń między innymi o: stanie majątkowym na dzień 31.12.1999 r. i stanie majątkowym na dzień 31.12.2000 r.

Zdaniem Sądu obowiązujące w danym okresie (10.02.2003 r. - 8.09.2003 r.) przepisy prawa nie dawały organom podatkowym możliwości domagania się od podatnika składania oświadczeń o jego stanie majątkowym – w toczącym się postępowaniu podatkowym. Ustawodawca dawał (daje) taką możliwość organom podatkowym I instancji, ale w trakcie kontroli podatkowej (zob. art. 285a § 3 omawianej ustawy Ordynacja podatkowa). Tym samym Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. w zakresie nie wykonania nałożonego na podatnika w tej części obowiązku, nie był uprawniony do nałożenia kary porządkowej. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, iż katalog czynów zagrożonych karami porządkowymi, zawartymi w art. 262 przywoływanej ustawy Ordynacja podatkowa, ma charakter zamknięty, co oznacza, iż nie można stosować kar porządkowych do innych czynów niż tam określonych, nawet gdyby ich zajście utrudniało prowadzenie postępowania lub hamowało jego tok ( zob. wyrok NSA z 29.08.2002 r. syg. akt I SA/Po 533/01, opublikowany w Lex-ie nr 79264 ).

Sąd zwraca również uwagę organom podatkowym, iż w myśl art. 262 § 6 cytowanej ustawy Ordynacja podatkowa, organ podatkowy, który nałożył karę porządkową, może na wniosek ukaranego, złożony w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej, uznać za usprawiedliwione niestawiennictwo lub niewykonanie innych obowiązków, o których mowa w § 1 tegoż artykułu, i uchylić postanowienie nakładające karę.

Pismo skarżącej P. H. B. K. z dnia 17.09.2003 r. organy obu instancji potraktowały jako zażalenie na postanowienie o nałożeniu kary porządkowej, złożone do Dyrektora Izby Skarbowej w B., czyli do organu II instancji. Nie wyjaśniano natomiast ze skarżącą, czy powyższe pismo jest, czy też nie jest wnioskiem złożonym w trybie art. 262 § 6 tejże ustawy Ordynacja podatkowa. W rozpatrywanej sprawie ma to o tyle istotne znaczenie, bowiem w postanowieniu z dnia [...].09.2003 r. nr [...] o nałożeniu kary porządkowej, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. nie pouczył skarżącej o treści art. 262 § 6 omawianej ustawy Ordynacja podatkowa.

W tym stanie rzeczy należy stwierdzić naruszenie przepisów art. 262 oraz art. 120,

art. 121 § 2, art. 122, art. 155, art. 187 § l, art. 191 i art. 200 § 4 cytowanej ustawy z dnia

29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § l pkt 1 lit. a) i c) oraz § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w zw. z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), orzekł

o uchyleniu zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B.

O kosztach w przedmiotowej sprawie Sąd orzekł w myśl przepisów art. 200, art. 205

i art. 209 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.