Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -

Szef Krajowej Administracji Skarbowej (dalej organ) decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Pana W.K. (dalej skarżący) od decyzji Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (dalej organ I instancji) z dnia [...] października

2018 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji w postaci aktu mianowania z dnia [...] listopada 2009 r. na stopień służbowy aspiranta celnego w Służbie Celnej, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Decyzja zapadła w następujących stanie faktycznym i prawnym:

Dyrektor Izby Celnej w S. aktem mianowania działając na podstawie art. 223 ust. 1, 4 i 7 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.

o Służbie Celnej (Dz.U. z 2009 r. nr 168, poz.1323; dalej ustawa o Służbie Celnej) określił skarżącemu stopień służbowy aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej.

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2018 r. skarżący zwrócił się na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej o stwierdzenie nieważności aktu mianowania na stopień służbowy aspiranta celnego w Służbie Celnej. Zarzucił, iż akt mianowania został wydany z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,

tj. z rażącym naruszeniem prawa poprzez nieprawidłowe mianowanie na stopień służbowy aspiranta celnego w Służbie Celnej.

Jego zdaniem, akt mianowania został wydany na kanwie nieprawidłowej gradacji do poszczególnych korpusów w stopniach służbowych. Uznał, że mianowanie, odbyło się na podstawie przerobionego dokumentu urzędowego pod nazwą "Kryteria punktowe mianowania funkcjonariuszy celnych na stopień służbowy w poszczególnych korpusach", z którego usunięto dwa kryteria z pkt 4 dotyczące jego osoby, tj.

- odbytą aplikację prokuratorską lub radcowską,

- ukończenie dwóch fakultetów.

Nadto stwierdził, że nie otrzymał dodatkowego punktu za prowadzenie szkoleń dla funkcjonariuszy i pracowników Służby Celnej. Wskazał, że w końcowej punktacji różnica wyniosła 4 punkty a "Kryteria punktowe" wykreowane przez Szefa Służby Celnej były wyłącznie kanwą, na której oparte było mianowanie poszczególnego funkcjonariusza celnego na konkretny stopień służbowy. Dodatkowo wskazał, że wszyscy radcowie prawni w Służbie Celnej w Polsce za wyjątkiem Izby Celnej

w S. zostali mianowani do grona oficerskiego. Takie postępowanie organu świadczy o dyskryminacji.

Jego zdaniem powyższe jest "rażącym naruszeniem prawa" i z podanych wyżej powodów wniosek jest zasadny.

Organ I instancji decyzją z dnia [...] października 2018 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji w postaci aktu mianowania na stopień służbowy aspiranta celnego w Służbie Celnej. Wskazał, że obowiązek nadania nowego stopnia służbowego funkcjonariuszom Służby Celnej w terminie do dnia [...] listopada 2009 r. wynikał z przepisu art. 223 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, stanowiącego, że

w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy kierownik urzędu dokona mianowania funkcjonariuszy na stopnie służbowe. Podniósł, że regulacja ta była wyrazem wpływu nowej ustawy o Służbie Celnej w zakresie stopnia służbowego na stosunek służbowy funkcjonariusza celnego powstały pod rządami ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. poz. 1641, z późn. zm.). Wskazał, że ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej wprowadziła w Służbie Celnej korpusy (szeregowych Służby Celnej, podoficerów Służby Celnej, aspirantów Służby Celnej, oficerów młodszych Służby Celnej oraz oficerów starszych Służby Celnej) oraz odpowiednio w ramach korpusów nowe stopnie służbowe (art. 115 ustawy). Biorąc pod uwagę powyżej opisane przepisy Dyrektor Izby Celnej w S. działając na podstawie art. 223 ust. 1, 4 i 7 oraz art.115 ust 1 pkt 3 lit. b ustawy o Służbie Celnej określił skarżącemu stopień służbowy aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej.

Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i podniósł, że decyzja zwiera wadę powodującą jej nieważność z uwagi na rażące naruszenie prawa art. 156 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe mianowanie go na stopień służbowy aspiranta celnego w Służbie Celnej oraz naruszenie prawa art. 156 § 7 k.p.a. Wskazał, że

w zaskarżonej decyzji jest mowa, że został mianowany w oparciu ustawę o Służbie Celnej a to oznacza, że została pominięta ustawa o radcach prawnych, która stanowi lex specialis derogat legi generali wobec wszystkich pozostałych ustaw i jej zastosowanie korzysta z pierwszeństwa we wszystkich czynnościach ustalających status prawny i pozycję radcę prawnego w danej jednostce organizacyjnej. Wskazał, że we wszystkich służbach mundurowych czy w wojsku radca prawny przynależy do korpusu oficerskiego. Jego zdaniem stanowisko organu I instancji jest stronnicze i nie odnosi się w żaden sposób do fałszowania dokumentu pod nazwą "Kryteria punktowe mianowania funkcjonariuszy celnych na stopień służbowy

w poszczególnych korpusach", z których usunięto dwa kryteria z punktu 4 dotyczące jego osoby, tj.: odbytą aplikację prokuratorską lub radcowską oraz ukończenie dwóch fakultetów.

Wskazał, że zaskarżona decyzja jest stanowiskiem kierownika jednostki organizacyjnej, którego działanie zostało zakwestionowane, a nie obiektywnym stanowiskiem organu administracji państwowej.

Organ decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wskazał, że z akt sprawy, w tym znajdującego się w aktach formularza pomocniczego do określenia stopnia służbowego wynika, że skarżący w dniu wejścia w życie ustawy o Służbie Celnej zajmował stanowisko radcy prawnego, posiadał staż w administracji celnej od [...] kwietnia 1995r., wykształcenie wyższe (prawnicze) i stopień dyspozytora celnego. Po uwzględnieniu ww. warunków, uwzględniając "Kryteria punktowe mianowania funkcjonariuszy celnych na stopnie służbowe w poszczególnych korpusach", ww. otrzymał łącznie 14 punktów. Zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, w przypadku uzyskania 13 do 16 punktów funkcjonariuszowi celnemu określa się stopień służbowy aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej. Zauważył, że skarżący otrzymał za wykształcenie prawnicze związane z realizacją zadań na stanowisku 4 punkty, zaś za zajmowane stanowisko radcy prawnego - 5 punktów. Jednocześnie

w związku z brakiem informacji o ukończonych studiach podyplomowych związanych z zakresem działania Służby Celnej oraz informacji odnośnie faktycznego prowadzenia cyklicznych szkoleń na poziomie regionalnym w Służbie Celnej

w okresie ostatnich 2 lat przed mianowaniem na stopień aspiranta celnego, jak również dokumentu, który potwierdziłby posiadane kwalifikacje niezbędne do ich prowadzenia - 0 punków. Tak więc łącznie, tj. z uwzględnieniem stażu służby wymieniony otrzymał 14 punktów, co zgodnie ze wskazanymi kryteriami punktowymi nakazywało mianowanie skarżącego na stopień aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej.

Odnośnie do zarzutu mianowania na podstawie przerobionego dokumentu, Szef Krajowej Administracji Skarbowej podkreślił, że nie jest organem uprawnionym do badania powyższego.

W tym stanie rzeczy uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając, iż akt mianowania został wydany z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. z rażącym naruszeniem prawa poprzez nieprawidłowe mianowanie na stopień służbowy aspiranta celnego

w Służbie Celnej.

Podniósł, że postępowanie o gradację na stopień służbowy odbyło się

w oparciu o nieprawidłowy dokument, który należy w sposób oczywisty wyeliminować z obiegu prawnego. Z dokumentu tego bowiem w ocenie Skarżącego usunięto dwa kryteria punktowe: odbytą aplikację prokuratorską oraz ukończenie dwóch fakultetów. Mając na uwadze powyższe Skarżący domaga się uchylenia zaskarżonych decyzji oraz stwierdzenia nieważności decyzji w postaci aktu mianowania na stopień służbowy.

Wskazał, na brak obiektywizmu i przyjęcie stanowiska Dyrektora Izby Celnej

w S. pomimo, że jest stronnicze i nie odnosi się w żaden sposób do fałszowania dokumentu pod nazwą "Kryteria punktowe mianowania funkcjonariuszy celnych na stopień służbowy w poszczególnych korpusach", z których usunięto dwa kryteria z punktu 4 dotyczące jego osoby, tj.: odbytą aplikację prokuratorską lub radcowską oraz ukończenie dwóch fakultetów.

W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie nieważności decyzji w postaci aktu mianowania na stopień służbowy aspiranta celnego w Służbie Celnej.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o odrzucenie skargi wskazując, że decyzja organu z dnia [...] grudnia 2018 r. została doręczona skarżącemu w dniu [...] grudnia 2018 r. i w związku z tym termin do wniesienia skargi upłynął w dniu [...] stycznia 2019 r.. Wskazał, że skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nadana w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] lipca 2019 r., i w związku z tym została wniesiona z uchybieniem 30 dniowego terminu do jej wniesienia. W przypadku nie podzielenia tego zarzutu organ podtrzymał stanowisko przedstawione w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] grudnia 2018 r.

nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2018 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji w postaci aktu mianowania z dnia [...] listopada 2009 r. na stopień służbowy aspiranta celnego

w Służbie Celnej.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Postanowieniem z dnia 7 lutego 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie postanowił o przywróceniu terminu do wniesienia skargi w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności.

Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Mając na uwadze charakter niniejszej sprawy niezbędne jest przypomnienie, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji tego rodzaju aktu i stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych, pozostających w obrocie prawnym i w większości sytuacji nadających danemu podmiotowi określone prawo. Stwierdzenie nieważności decyzji może więc nastąpić w przypadku niewątpliwego i oczywistego wystąpienia którejkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zaznaczyć jednocześnie należy, że w tym trybie nie prowadzi się postępowania mającego zastąpić i naprawić pierwotne działanie organu, którego decyzja jest badana (nie jest to bowiem postępowanie zwyczajne), bądź też zweryfikować wszelkie błędy tak postępowania zwykłego jak i wydanej

w nim decyzji. Podkreślenia wymaga także i to, że weryfikacja prawidłowości decyzji następuje z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania, nie zaś stanu obecnie istniejącego. W postępowaniu tym nie prowadzi się tym samym - co do zasady - nowych dowodów, ani nie czyni nowych ustaleń, chyba że chodzi o pewne doprecyzowanie (w granicach przewidzianych prawem

i istotą trybu nadzwyczajnego) okoliczności ustalonych w pierwotnym postępowaniu, które pozornie mogą budzić wątpliwości. Konkludując, w trybie nadzwyczajnym ocenia się działanie organu, którego decyzja poddana jest nadzwyczajnej weryfikacji w kontekście dowodów zebranych w postępowaniu zwykłym.

Należy także zwrócić uwagę, że w administracyjnym postępowaniu nadzwyczajnym takim jak oceniane w sprawie niniejszej kontroluje się ważność decyzji ostatecznej (postanowienia) przez pryzmat ewentualnie tkwiących w niej od początku wad o charakterze kwalifikowanym, a więc najpoważniejszych uchybień jakimi może być dotknięty akt administracyjny. Należy mieć więc na uwadze to, iż tylko wady kwalifikowane, nie zaś wszystkie uchybienia dotyczące decyzji administracyjnej, mogą zostać uznane za istotne, tj. takie które uzasadniają wyeliminowanie konkretnej decyzji administracyjnej z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.

Z kolei o rażącym naruszeniu prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a na tę właśnie podstawę nieważności powoływał się skarżący, można mówić wówczas, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki, tj. naruszenie prawa ma charakter oczywisty, widoczny na "pierwszy rzut oka", charakter przepisu, który został naruszony pozwala na proste uznanie oczywistości jego naruszenia (jest on jasny, klarowny i nie wymaga prowadzenia głębszej wykładni) oraz przemawiają za tym racje (skutki) społeczne i ekonomiczno-gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie dotknięte wadą kwalifikowaną.

Należy zauważyć, że interpretacji przepisu 156 k.p.a., jak też subsumpcji stanu faktycznego, trzeba dokonywać w sposób zawężający, a nie rozszerzający,

a wyeliminowanie ostatecznej decyzji administracyjnej z obrotu prawnego w oparciu o przesłankę rażącego naruszenia prawa musi być bezsporne i pewne. Nie jest możliwe opieranie się na domniemaniach, wnioskowaniach i przypuszczeniach. Fakt rażącego naruszenia prawa musi być oczywisty i nie podlegający jakimkolwiek wątpliwościom.

Przechodząc ponownie na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że ustawa o Służbie Celnej wprowadziła w Służbie Celnej korpusy (szeregowych Służby Celnej, podoficerów Służby Celnej, aspirantów Służby Celnej, oficerów młodszych Służby Celnej oraz oficerów starszych Służby Celnej) oraz odpowiednio w ramach korpusów nowe stopnie służbowe (art. 115 ustawy). Przyporządkowanie do właściwego korpusu i kryteria uzyskania nowego stopnia służbowego w tym korpusie funkcjonariuszy, którzy w dniu wejścia w życie ustawy pełnili służbę w Służbie Celnej, regulują przepisy art. 223 zawarte w Rozdziale 14 ustawy - "Przepisy przejściowe". Kryteria zawarte w art. 223 ust 2 - 6 określają sposób ustalenia przynależności funkcjonariuszy do określonego korpusu Służby Celnej. W świetle ww. przepisów zadaniem organu było umieścić danego funkcjonariusza w odpowiednim korpusie, wskazanym w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska bądź pełnionych obowiązków.

Z przepisu art. 223 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, wynika obowiązek nadania nowego stopnia służbowego funkcjonariuszom Służby Celnej w terminie miesiąca

od dnia wejścia w życie ustaw o Służbie Celnej, tj. w terminie do dnia [...] listopada

2009 r. Zgodnie ze wskazanym przepisem kierownik urzędu dokona mianowania funkcjonariuszy na stopnie służbowe.

Zgodnie z art. 223 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy pełnił służbę w stopniu młodszego aspiranta celnego, starszego dyspozytora celnego albo dyspozytora celnego określa się stopień w korpusie aspirantów Służby Celnej. Tak więc przyporządkowanie do właściwego korpusu i kryteria uzyskania nowego stopnia służbowego w tym korpusie funkcjonariuszy, którzy w dniu wejścia w życie ustawy pełnili służbę w Służbie Celnej, regulują powołane przepisy art. 223 ustawy o Służbie Celnej zawarte w Rozdziale 14 ustawy zatytułowanym "Przepisy przejściowe". Kryteria zawarte w art. 223 ust 2 - 6 ustawy o Służbie Celnej określają sposób ustalenia przynależności funkcjonariuszy do określonego korpusu Służby Celnej. W świetle powołanych przepisów zadaniem organu było umieścić danego funkcjonariusza w odpowiednim korpusie, wskazanym w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska bądź pełnionych obowiązków. W dniu wejścia w życie ustawy o Służbie Celnej skarżący pełnił służbę w stopniu dyspozytora celnego. Organ mając na uwadze dyspozycję art. 223 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej prawidłowo określił stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej. Organ wykazał, że przy określaniu stopni przyjęto "Kryteria punktowe mianowania funkcjonariuszy celnych na stopnie służbowe w poszczególnych korpusach", dostępne dla funkcjonariuszy na portalu Służby Celnej "[...]", które ustalone zostały w celu przyjęcia jednolitych

i obiektywnych zasad mianowania na stopnie funkcjonariuszy celnych w całej Służbie Celnej.

Z akt sprawy, w tym znajdującego się w aktach formularza pomocniczego

do określenia stopnia służbowego wynika, że skarżący w dniu wejścia w życie ustawy o Służbie Celnej zajmował stanowisko radcy prawnego, posiadał staż

w administracji celnej od [...] kwietnia 1995r., wykształcenie wyższe (prawnicze)

i stopień dyspozytora celnego. Po uwzględnieniu ww. warunków, uwzględniając "Kryteria punktowe mianowania funkcjonariuszy celnych na stopnie służbowe

w poszczególnych korpusach", ww. otrzymał łącznie 14 punktów. Zgodnie

ze wskazanymi wyżej kryteriami, w przypadku uzyskania 13 do 16 punktów funkcjonariuszowi celnemu określa się stopień służbowy aspiranta celnego

w korpusie aspirantów Służby Celnej.

Tak więc, mając na uwadze dyspozycję art. 223 ust. 1, 4 i 7 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy o Służbie Celnej, organ słusznie określił skarżącemu stopień służbowy aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej.

Jak ustalono skarżący otrzymał za wykształcenie prawnicze związane

z realizacją zadań na stanowisku 4 punkty, zaś za zajmowane stanowisko radcy prawnego - 5 punktów. Jednocześnie w związku z brakiem informacji o ukończonych studiach podyplomowych związanych z zakresem działania Służby Celnej oraz informacji odnośnie do faktycznego prowadzenia cyklicznych szkoleń na poziomie regionalnym w Służbie Celnej w okresie ostatnich 2 lat przed mianowaniem na stopień aspiranta celnego, jak również dokumentu, który potwierdziłby posiadane kwalifikacje niezbędne do ich prowadzenia - 0 punków. Tak więc łącznie,

tj. z uwzględnieniem stażu służby wymieniony otrzymał 14 punktów, co zgodnie ze wskazanymi kryteriami punktowymi nakazywało mianowanie skarżącego na stopień aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej.

W tym stanie rzeczy zarzut zaniżenia punktacji poprzez nie doliczenie dodatkowych punktów za aplikację radcowską, ukończenie dwóch fakultetów oraz za prowadzenie szkoleń jest bezpodstawny a przy mianowaniu skarżącego na stopień służbowy aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej zostały uwzględnione wszystkie ustawowe kryteria wskazane w powołanym wyżej przepisie.

Odnośnie do zarzutu mianowania na podstawie przerobionego dokumentu, Szef Krajowej Administracji Skarbowej zasadnie wskazał, że nie jest organem uprawnionym do badania powyższego.

W zakresie dotyczącym naruszenia przez organ przepisu art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. i związanej z tym nieważność z mocy prawa poprzez wskazanie, że w zaskarżonej decyzji jest mowa, że skarżący został mianowany

tylko w oparciu o ustawę o Służbie Celnej, stwierdzić należy, że skarżący nie sprecyzował konkretnie jakie zarzuty podnosi w tym zakresie, wobec czego nie jest możliwe ustosunkowanie się do sformułowanych przez niego twierdzeń w tym zakresie.

Zdaniem Sądu należy uznać, iż organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, oparł się na materiale prawidłowo zebranym, i dokonał jego wszechstronnej oceny a wyrażone

w zaskarżonej decyzji stanowisko uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a..

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny

na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.