Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 146/17 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi [...] na pismo Prezesa Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 26 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 146/17 odrzucił skargę [...] (dalej jako skarżący) na pismo Prezesa Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu Sąd powołał treść art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) i wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania sądowego jest skarga na pismo z dnia 3 lutego 2017 r., w którym Prezes Sądu Rejonowego w [...] poinformował skarżącego, że jego wniosek z dnia 28 stycznia 2017 r. jest tożsamy z wnioskiem z dnia 9 stycznia 2017 r. w części dotyczącej wyroków zapadłych w sprawie III K 710/03, a ponadto, że informacje objęte wnioskiem nie stanowią informacji publicznej i nie mogą być udostępniane w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tym samym w ocenie Sądu I instancji, przedmiotem wniesionej skargi nie jest decyzja, postanowienie, akt lub czynność o jakich mowa w treści powołanego przepisu, ani inny akt poddany kontroli legalności na podstawie szczególnych przepisów, lecz pismo mające wyłącznie charakter informacyjny. Pismo to nie zawiera bowiem rozstrzygnięcia indywidualnej spawy administracyjnej i nie kształtuje sytuacji prawnej wnioskującego. Natomiast na pismo niebędące żadnym z aktów podlegających kognicji sądów administracyjnych nie przysługuje skarga.

W związku z powyższym sąd odrzucił skargę, jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniósł skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając to postanowienie w całości. Na podstawie art. 174 p.p.s.a. zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

1. naruszenie art. 119 i 121 p.p.s.a. poprzez rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, pomimo braku przesłanek do rozpoznania sprawy w tym trybie,

2. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 166 p.p.s.a. w związku z art. 119 i 121 p.p.s.a., a także art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm.; dalej jako k.p.a) w związku z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1764, ze zm. dalej jako u.d.i.p.) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 i 4 p.p.s.a. - poprzez brak wskazania w uzasadnieniu postanowienia, która z przesłanek zastosowania trybu uproszczonego została uznana przez Sąd za spełnioną w niniejszej sprawie, jak również poprzez brak gruntownego odniesienia się do okoliczności stanu faktycznego sprawy, co czyni niemożliwym kontrolę postanowienia pod kątem ustalenia, czy sposób rozpoznania sprawy przez Sąd mieścił się w ramach zakreślonych obowiązującymi przepisami postępowania,

3. naruszenie art. 16 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 120 p.p.s.a. w związku z art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a., poprzez rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, podczas gdy sprawa powinna być rozpoznana w składzie jednego sędziego, tj. rozpoznanie sprawy w składzie orzekającym sprzecznym z przepisami prawa, co spowodowało nieważność postępowania,

4. naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 104 § 1 k.p.a poprzez przyjęcie, że pismo Prezesa Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nie jest decyzją, pomimo, że zawiera merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy oraz pomimo że ustawa przewiduje, że odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, albowiem doprowadziło do odrzucenia skargi,

5. naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że pismo Prezesa Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej , inną niż akty i czynności określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., pomimo iż w wydanym piśmie Prezes Sądu Rejonowego w [...] dokonał jednostronnej czynności (aktu) z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, stwierdzając, że żądane informacje nie są informacjami publicznymi, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, albowiem doprowadziło do odrzucenia skargi.

W związku z powyższym, na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., skarżący wniósł o chylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Jednocześnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Ponadto wniósł o rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 20 kwietnia 2017 r. o wyznaczeniu posiedzenia niejawnego w trybie uproszczonym we wskazanym trzyosobowym składzie sędziowskim.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii zasadności rozpoznania niniejszej sprawy przez Sad I instancji w trybie uproszczonym. Rację ma skarżący kasacyjnie, że pismo z dnia 3 lutego 2017 r. nie mieści się w dyspozycji przepisów art. 119 i art. 121 p.p.s.a. Jednak rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym z urzędu mimo braku przesłanek objętych powyższymi przepisami nie obliguje Naczelnego Sądu Administracyjnego do uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Nie zaistniała bowiem przesłanka nieważności postępowania z art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skład sądu był zgodny z przepisami prawa, jakkolwiek tryb, w którym sprawa była rozpoznana, nie był właściwy. Nie stanowi to jednak podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Zaskarżone pismo Prezesa Sądu Rejonowego w [...] informujące skarżącego, że jego wniosek z dnia 28 stycznia 2017 r. jest tożsamy z wnioskiem z dnia 9 stycznia 2017 r. w części dotyczącej wyroków zapadłych w sprawie III K 710/03, a ponadto, że informacje objęte wnioskiem nie stanowią informacji publicznej i nie mogą być udostępniane w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie mieści się w katalogu aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, co zostało prawidłowo ocenione i zakwalifikowane przez Sąd I instancji. Pismo to ma wyłącznie charakter informacyjny. Nie stanowi decyzji administracyjnej, gdyż nie zawiera wszystkich elementów konstytutywnych takiej decyzji, w tym w szczególności rozstrzygnięcia o istocie sprawy.

Stosownie do treści art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnieniu informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji. W sytuacji natomiast, gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, iż żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą. Tak więc decyzja administracyjna może być wydana jedynie wówczas, gdy w grę wchodzi zastosowanie przedmiotowej ustawy, czyli gdy sprawa bezspornie dotyczy informacji publicznej. Natomiast, jeżeli żądane wiadomości, w ocenie adresata wniosku, nie stanowią informacji publicznej, to organ powiadamia o tym wnoszącego. Takie zawiadomienie następuje jednak wyłącznie w formie pisma, a nie decyzji administracyjnej. Pismo to nie jest jednak zaskarżalne do sądu.

W tym stanie rzeczy należało przyjąć, iż kwestionowane postanowienie nie narusza prawa, zaś Sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował przedmiotowe pismo organu jako niepodlegające kognicji sądów administracyjnych.

Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż skarga kasacyjna jako nie zawierająca usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu, o czym orzekł stosownie do przepisu art. 184 p.p.s.a.