Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. B. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie odszkodowania za nieruchomość przejętą od drogę postanawia: I. odrzucić skargę II. zwrócić skarżącemu H. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

H. B. (dalej jako: "skarżący", "strona"), reprezentowany przez

pełnomocnika zawodowego, w dniu 27 lutego 2026 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność i przewlekłość Wojewody Pomorskiego (dalej jako: "Wojewoda", "organ") w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działki nr [...] o pow. 0,4851 ha i

nr [...] o pow. 0,5109 ha, które powstały z podziału działek odpowiednio o nr [...]

i nr [...], położoną w gminie Ż., obręb [...], powiat

k. Własność nieruchomości przeszła z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa

na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 3 października 2022 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. "Budowa Obwodnicy Metropolii Trójmiejskiej. Zadanie 1: węzeł C. (bez węzła) - węzeł Ż.

(bez węzła)". Podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego tj.: art. 7, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 w zw. z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") wniósł o stwierdzenie, że bezczynne i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 39.000 zł, a także o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych. Wniósł ponadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dołączonych do skargi dokumentów na okoliczność potwierdzenia przewlekłości i bezczynności organu administracyjnego z uwagi na brak ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego oraz wpływu tej okoliczności na zawieszenie postępowania sądowego w sprawie cywilnej.

Uzasadniając skargę skarżący wyjaśnił, że przed sądem powszechnym w sprawie sygn. akt I Ns 345/18 od wielu lat toczy się postępowanie o dział spadku, podział majątku wspólnego, a także o zniesienie współwłasności z udziałem J.

B. oraz J. B., które nie może być zakończone z uwagi na przewlekłe

prowadzenie postępowania administracyjnego przez Wojewodę. Postępowanie administracyjne, które stanowi przyczynę zawieszenia postępowania przed sądem cywilnym, nie zostało bowiem ostatecznie zakończone. Powyższe uniemożliwia realizację praw majątkowych stron postępowania cywilnego, w szczególności uniemożliwia dysponowanie majątkiem oraz podejmowanie decyzji inwestycyjnych lub osobistych związanych z nieruchomościami, a także wywołuje zagrożenie przedawnieniem roszczeń i utratą praw.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie lub ewentualnie o umorzenie postępowania. W uzasadniając swoje stanowisko organ szczegółowo opisał dotychczasowy przebieg postępowania wyjaśniając jednocześnie, że wszystkie podejmowane przez organ czynności były niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie miały na celu przedłużania postępowania.

Końcowo Wojewoda podniósł, że z akt sprawy wynika, iż współwłaściciele nieruchomości w toku prowadzonego postępowania nie wnieśli ponaglenia do organu drugiej instancji na działania Wojewody Pomorskiego.

W piśmie procesowym z dnia 1 kwietnia 2026 r. skarżący, podtrzymując skargę, wskazał, że wbrew stanowisku organu w dniu 20 lutego 2026 r. zwrócił się do Ministra Rozwoju i Technologii z ponagleniem. Jednocześnie przyznał, że treść ponaglenia odnosiła się formalnie do postępowania o wydanie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej (dalej: "ZRID"), nie zaś – z odrębnie wyrażonym żądaniem – do postępowania odszkodowawczego. Niemniej jednak w ocenie skarżącego ponaglenie zostało sformułowane w ten sposób, że całość spraw związanych z przejęciem nieruchomości i należnym odszkodowaniem cyt.: "stanowi jeden nierozerwalny ciąg postępowań prowadzonych przez Wojewodę", o czym świadczy fakt wskazania zarówno w ponagleniu, jak i w skardze, że dotyczy postępowania administracyjnego związanego z budową Obwodnicy Metropolii Trójmiejskiej, tj. węzeł C. (bez węzła) – węzeł Ż. (bez węzła).

Skarżący wyjaśnił ponadto, że z ostrożności procesowej w dniu 31 marca 2026 r. złożył odrębne ponaglenie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę postępowania odszkodowawczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Niedopuszczalność skargi z innych przyczyn obejmuje w szczególności sytuację, gdy skarga została wniesiona z naruszeniem art. 52 § 1 P.p.s.a., tj. gdy skarżący złożył skargę pomimo niewyczerpania środków zaskarżenia, jakie służyły mu w administracyjnym toku instancji. Stosownie do treści art. 52 § 2 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Ponadto, zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

Z przepisów art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.; dalej jako: "k.p.a."), wynika, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) (§ 1). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (§ 2), przy czym wnosi się je: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (§ 3).

Z przytoczonych powyżej regulacji wynika, że strona, która uważa, że organ działa przewlekle lub jest bezczynny, powinna wnieść ponaglenie, o jakim mowa w art. 37 k.p.a. Uprzednie wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu.

W przedmiotowej sprawie powyższy warunek nie został spełniony, na co zasadnie zwrócił uwagę Wojewoda w odpowiedzi na skargę.

Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby przed zainicjowaniem przez skarżącego, skargą z dnia 27 lutego 2026 r., postępowania w przedmiocie bezczynności i przewlekłości Wojewody w sprawie odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę towarzyszyło uprzednie złożenie ponaglenia w rozumieniu art. 37 k.p.a. Wprawdzie w złożonym do Sądu piśmie procesowym skarżący wskazuje, że w dniu 20 lutego 2026 r. zwrócił do Ministra Rozwoju i Technologii z ponagleniem, niemniej jednak – jak sam przyznaje – treść złożonego ponaglenia odnosiła się formalnie do postępowania w sprawie ZRID, nie zaś do postępowania odszkodowawczego. Dodatkowo skarżący wyjaśnił, że z ostrożności procesowej złożył w dniu 31 marca 2026 r. odrębne ponaglenie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę postępowania odszkodowawczego.

W związku z powyższym uznać należy, że skarżący nie wyczerpał trybu opisanego w art. 37 k.p.a. w zw. z art. 53 § 2b P.p.s.a., skutkiem czego jego skarga wniesiona do tutejszego Sądu jest niedopuszczalna. Następstwem niedopuszczalności skargi jest jej odrzucenie z uwagi na niemożność przyjęcia skargi przez sąd do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia (tak: NSA w postanowieniu z 28 października 2016 r. sygn. akt I OSK 125/15, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopiero wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed właściwymi organami administracji publicznej) może otworzyć skarżącemu drogę do skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ.

Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., odrzucił skargę. Uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł Sąd zwrócił skarżącemu na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.