Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak ( spr ) sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi W. W. na przewlekłość [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie ustalenia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku 1. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. w pozostałej części skargę oddala, 4. zasądza od [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

II SAB/Bd 77/20

UZASADNIENIE

P. z dnia [...] września 2020 r. W. W., na podstawie art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a.,, art. 54 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., art. 53 § 2b p.p.s.a. oraz art. 149 § 1a i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "ppsa"), wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w B. na przewlekłe prowadzenie przez Inspektor Nadzoru Budowlanego postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku nr [...] przy ul. [...] w Ś., mogącego zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, a polegającego na prawdopodobieństwie przedostawania się szkodliwych substancji do budynku nr [...] przy ul. [...] w Ś., zwłaszcza

w zakresie nierozpatrzenia wniosków dowodowych sformułowanych w piśmie z dnia [...] marca 2020 r. oraz piśmie z dnia [...] maja 2020 r.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisu art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. i wniósł o:

1. zobowiązanie Inspektor Nadzoru Budowlanego do dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę pismami z dnia [...] marca 2020 r. oraz z dnia [...] maja 2020 r., jednocześnie wyznaczając termin do załatwienia sprawy;

2. stwierdzenie dopuszczenia się przez Inspektor Nadzoru Budowlanego przewlekłości w prowadzeniu postępowania administracyjnego z jednoczesnym stwierdzeniem, że przewlekłość ta miała charakter rażący;

3. wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracji publicznej;

4. ustalenie na podstawie przepisu art. 38 k.p.a. odpowiedzialności pracownika organu administracji za przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego;

5. podjęcie środków zapobiegających przewlekłemu prowadzeniu postępowania administracyjnego w przyszłości;

6. orzeczenie o wymierzeniu organowi administracji publicznej na podstawie przepisu art. 149 § 2 p.p.s.a. grzywny w wysokości [...] zł;

7. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wywołanego wniesieniem przedmiotowej skargi, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi jej autor wyjaśnił, iż ponagleniem z dnia [...] lipca 2020 r. domagał się wydania przez organ wyższego stopnia postanowienia o stwierdzeniu dopuszczenia się przez Inspektor Nadzoru Budowlanego przewlekłości w prowadzeniu postępowania z jednoczesnym stwierdzeniem, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1) oraz o zobowiązanie Inspektor Nadzoru Budowlanego do przeprowadzenia czynności dowodowych wskazanych w piśmie z dnia [...] marca 2020 r. oraz piśmie z dnia [...] maja 2020 r. jako istotnych dla rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy (pkt 2).

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020r., znak: [...], Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w B. stwierdził, że Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.

Nawiązując do stanu faktycznego sprawy skarżący wskazał, że pismem skierowanym do Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2020 r. wniósł o:

1. przeprowadzenie na nieruchomości uczestnika postępowania - R. Z., położonej przy ul. [...] w Ś., przez wyspecjalizowanych pracowników organu nadzoru budowlanego, oględzin na okoliczność ustalenia usytuowania i ilości podłączonych przewodów kominowych, umiejscowienia ogniomuru, celem wykazania, że kominy znajdują się w innym miejscu, niż to wynika z zatwierdzonego przez kierownika budowy projektu budowy oraz że właściciel nieruchomości zaniechał wykonania ogniomuru dzielącego sąsiadujące ze sobą nieruchomości w zabudowie bliźniaczej, a także celem wykazania, że nieprawidłowości te, mogą mieć wpływ na przenikanie substancji szkodliwych do sąsiadującej nieruchomości położonej przy ul. [...], szczególnie w okresie grzewczym, kiedy dochodzi do zadymienia pomieszczeń w sąsiadującej nieruchomości, co skutkować powinno wydaniem decyzji o usunięciu nieprawidłowości stwierdzonych w obiekcie budowlanym położonym przy ul. [...];

2. przeprowadzenie na nieruchomości W. W., położonej przy ul. [...] w Ś., przez wyspecjalizowanych pracowników organu nadzoru budowlanego, pomiarów w zakresie występowania szkodliwych immisji z nieruchomości położonej przy ul. [...];

3. zobowiązanie R. Z., do przeprowadzenia, na koszt właściciela nieruchomości:

. inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych w zakresie ilości i sposobu ułożenia przewodów kominowych, umiejscowienia krat wentylacyjnych, stanu technicznego ogniomuru, celem wykazania nieprawidłowego usytuowania oraz zmniejszonej ilości przewodów kominowych, braku ogniomuru dzielącego sąsiadujące ze sobą nieruchomości, co skutkuje przedostawaniem się do nieruchomości położonej przy ul. [...] substancji szkodliwych;

. ekspertyzy technicznej z zakresie ilości ułożonych przewodów wentylacyjnych i kominowych przewodów dymnych oraz instalacji kominowej urządzenia grzewczego, celem ustalenia możliwego źródła przedostawania się do lokalu położonego przy ul. [...] w Ś. szkodliwych substancji mogących zagrażać życiu lub zdrowiu;

. ekspertyzy technicznej obejmującej stan techniczny elementów budynku

w postaci ściany oddzielenia przeciwpożarowego, na okoliczność tego, że dzieląca nieruchomości ściana oddzielenia przeciwpożarowego nie spełnia wymogów, o których mowa w § 235 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, celem wykazania, że nieprawidłowość ta wpływa na powstawanie szkodliwych dla zdrowia i życia wyziewów, w postaci dymu, emitowanego do nieruchomości położonej przy ul. [...] w Ś.,

4. przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków J. L., A. R., R. Z. na okoliczności wskazane szczegółowo

w niniejszym piśmie,

5. ponowiono jednocześnie wniosek o przeprowadzenie zgłoszonego już wcześniej eksperymentu oraz dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu immisji.

Z kolei w piśmie z dnia [...] maja 2020 r. sformułowano wnioski dowodowe

w przedmiocie dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z:

1. eksperymentu polegającego na przeprowadzeniu procesu spalania ekogroszku w budynku nr [...] na okoliczność powstających i przenikających do budynku nr [...] immisji tj. zanieczyszczeń, spalin, przyczyn powstawania immisji,

2. opinii biegłego z zakresu immisji na okoliczność przenikających z budynku nr [...] do budynku nr [...] immisji tj. zanieczyszczeń, spalin, ich źródeł, procesu ich powstawania,

3. dokonania pomiarów miernikiem CO2 w budynku nr [...] na okoliczność stężenia gazu CO2 w budynku nr [...] w wyniku immisji z budynku nr [...], które może powodować wysuszanie śluzówki nosa, gardła, oczu, a co za tym idzie zwiększone skłonności do infekcji, alergii, co może powodować również zakwaszenie organizmu, co może skutkować podwyższeniem poziomu glukozy we krwi (stany przedcukrzycowe i cukrzycę).

Skarżący podniósł, iż pomimo znacznego upływu czasu od dnia wniesienia do Inspektor Nadzoru Budowlanego pism zawierających wnioski dowodowe (23 marca 2020 r. oraz [...] maja 2020 r.), do dnia wniesienia przedmiotowej skargi, organ administracji publicznej nie przeprowadził większości zawnioskowanych przez W. W. dowodów. Wskazał przy tym, że poprzez wskazanie przez Inspektor Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia [...].04.2020r., znak: [...], że "strona postępowania administracyjnego wnioskując o podjęcie przez organ nadzoru budowlanego szeregu działań winna również czynnie przyczynić się do wyjaśnienia zgłaszanych zarzutów" doszło do całkowitego przerzucenia na stronę postępowania ciężaru udowodnienia wskazywanych w pismach z dnia [...] marca 2020 r. oraz z dnia [...] maja 2020 r. okoliczności, co jawi się jako rażąco sprzeczne z zasadami postępowania administracyjnego.

Skarżący zwrócił uwagę, że jedyną reakcją Inspektor Nadzoru Budowlanego na pismo z dnia [...] marca 2020 r. oraz pismo z dnia [...] maja 2020 r. było nakazanie R. Z. przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego budynku położonego przy ul. [...] nr [...] w Ś., natomiast R. Z. w dniu [...].07.2020 r. przedłożył w powiatowym inspektoracie nadzoru budowlanego - wyłącznie aktualny protokół kominiarski dla budynku nr [...] w Ś. przy ul. [...], z którego wynika jedynie ogólny stan techniczny przewodów i kanałów kominowych.

Skarżący podkreślił, że postępowanie w przedmiocie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku nr [...] położonego przy ul. [...] w Ś., polegające na prawdopodobieństwie przedostawania się szkodliwych substancji do budynku nr [...], przy ul. [...] w Ś. toczy się od 2018 roku. W związku z tak długim nierozpatrzeniem i niedopuszczeniem wniosków dowodowych skarżącego mających znaczenie dla rozpoznania istoty sprawy, w ocenie skarżącego Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania administracyjnego. Jednocześnie organ administracji publicznej zupełnie zignorował działania skarżącego przejawiające się w aktywności w zakresie dowodowym, których wynikiem miało być wyjaśnienie sprawy i zakończenie sprawy.

Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia

z przewlekłością o charakterze rażącym, bowiem poważne opóźnienia

w podejmowanych przez organ czynnościach, pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia. Zaniechanie przez Inspektor Nadzoru Budowlanego jest o tyle niedopuszczalne, że postępowanie w sprawie znak: PINB.SO 4241.Św.5-19/18 prowadzone jest w zakresie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku nr [...] przy ul. [...] w Ś., mogącego zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, a polegającego na prawdopodobieństwie przedostawania się szkodliwych substancji do budynku nr [...] przy ul. [...] w Ś.. Okoliczności te powinny tym bardziej motywująco działać na podejmowanie przez organ administracji publicznej czynności dowodowych zmierzających do wyjaśnienia zawisłej przed tym organem sprawy.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego z uwagi na jej bezzasadność, wniósł o jej odrzucenie.

Organ administracji wyjaśnił, iż w dniu [...].12.2018 r. zwrócono się do wnioskodawcy o uzupełnienie złożonego wniosku o wszczęcie postępowania, o przedłożenie dowodów wskazujących na opisane nieprawidłowości związane ze stanem technicznym budynku nr [...]. W piśmie z dnia [...].12.2018 r. J. L. poinformowała, że w inspektoracie znajduje się szereg dokumentów świadczących o nieodpowiednim stanie technicznym budynku nr [...] takich jak: dokumentacja fotograficzna, protokoły kominiarskie, protokół z dnia [...].11.2017 r., pismo WINB dotyczące prawa własności, dokument sporządzony przez specjalistę, lecz do powyższego pisma żadna dokumentacja nie została dołączona.

W dniu [...].03.2019 r. przeprowadzono kontrolę użytkowania budynku nr [...] na ul. [...] w Ś. (protokół znak: [...]). W niniejszym postępowaniu do akt sprawy załączono następujące protokoły z okresowych kontroli stanu technicznego budynku nr [...]:

. protokół budowlany pięcioletni z grudnia 2015 r.,

. protokół instalacji elektrycznej z dnia [...].10.2015 r.,

. protokół kominiarski z dnia [...].03.2019 r.,

. kserokopię projektu budowlanego (po przedłożeniu oryginału przez R. Z. ), kserokopie protokołu oględzin Urzędu M. w Ś.

w celu stwierdzenia jego zdatności do użytkowania.

W przedłożonych protokołach oceniający nie stwierdzili nieprawidłowości wskazujących przede wszystkim na zagrożenia życia i zdrowia np. spowodowane możliwością przedostawania się szkodliwych substancji.

Do akt niniejszego postępowania administracyjnego dołączono protokół

z kontroli w użytkowaniu przedmiotowego budynku z dnia [...].01.2018r.

Niniejsza sprawa zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczy nieodpowiedniego stanu technicznego budynku nr [...] na ul. [...] w Ś.. W trakcie kontroli stwierdzono wykonanie budynku w sposób odmienny od zatwierdzonego projektu budowlanego: zwiększono szerokość tarasu od strony ogrodu, zabudowano podcień wejściowy przed wejściem do budynku, zmieniono ilość i usytuowania przewodów kominowych oraz nie wykonano projektowanego ogniomuru. Powyższe niezgodności w ocenie organu należy wyjaśnić w odrębnym postępowaniu na podstawie art. 50 i 51 obowiązującej ustawy - Prawo budowlane.

Analizując wymóg dotyczący wysunięcia ściany ponad lico o co najmniej 0,3 m lub na całej wysokości ściany zewnętrznej zastosowania pionowego pasa z materiału niepalnego szerokości, co najmniej 2 m i klasie odporności ogniowej El 60 (§ 235 ust. 3 rozporządzania Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko wyrażone w artykule Inżynier budownictwa z dnia [...].02.2017r. pod tytułem: "Oddzielenia przeciwpożarowe

w budynkach mieszkalnych w zabudowie bliźniaczej i szeregowej", w którym stwierdzono, że powyższy wymóg jest zasadny z punktu widzenia zasad technicznych, a nie wymogów prawa. W przedmiotowym przypadku, kiedy budowa została zakończona w roku 1997 i organ przyjął zgłoszenie zakończenia budowy, nałożenie obowiązku wykonania projektowanych dwóch ścian oddzielonych dylatacją

i wyprowadzonych ponad lico o 0,3 m lub zastosowania pasa o szerokości 2 m

z materiałów niepalnych jest trudno wykonalne, a wymóg ten nie wynika wprost

z przepisów (autor wskazuje, aby zastanowić się nad zmianą przepisów lub ich logiczną interpretacją).

Mając powyższe na uwadze Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że nie powoduje to nieodpowiedniego stanu technicznego, a w związku z tym brak jest podstaw na ingerencję organu wobec nie wyprowadzenia ścian ponad lico o 0,3 m, dlatego ograniczono się do sprawdzenia stanu technicznego budynku zgodnie z rozdziałem szóstym obowiązującej ustawy - Prawo budowlane, lecz wnioskodawca nie przedłożył żadnych dowodów na sugerowane wyziewy,

a organ nie może opierać się na prawdopodobieństwie.

Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniach [...].05.2019 r., [...].08.2019 r., [...].10.2019 r. udzielił stronom postępowania możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się. Pełnomocnik W. W. - J. L. zapoznała się z aktami i złożyła szereg zastrzeżeń.

Odnosząc się do zgłoszonych uwag Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że niniejsze postępowanie dotyczy nieodpowiedniego stanu technicznego budynku oraz, że daje wiarę przedłożonym protokołom z okresowych kontroli i nie widzi potrzeby dalszej ingerencji - budowa była wykonana pod nadzorem kierownika budowy, a po ponad 20 latach od zakończenia budowy, stan techniczny budynku nie budzi wątpliwości. Wykonaną dokumentację fotograficzną uzupełniono o opisy tak, aby można było ocenić stan techniczny, przy czym zdaniem organu kontrola nie ma na celu wykonywania inwentaryzacji budynku. W wyniku zgłaszanych wniosków Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dołączył do akt postępowania projekt budowlany przedłożony przez R. Z.

i przeprowadził kolejną kontrolę w celu potwierdzenia wykonania prac remontowych w budynku nr [...] na ul. [...] w Ś..

Po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, że osoby przeprowadzające okresowe kontrole nie stwierdziły żadnych nieprawidłowości wskazywanych przez W. W. - podczas przeprowadzonej kontroli użytkowania w dniu [...].03.2019 r. stwierdzono ponadto, że budynek wybudowano, na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją pozwolenie na budowę nr [...] z dnia [...].06.1986r., roboty były prowadzone pod nadzorem kierownika budowy, a po zakończeniu robót zostało zgłoszone zakończenie budowy, na które organ właściwy w dacie zgłoszenia Urząd M. w Ś. nie zgłosił sprzeciwu (protokół z [...].07.1998 r.). Niniejsze postępowanie zdaniem organu nie rozstrzyga o legalności wykonanych robót, nie objętych zatwierdzonym projektem oraz robót wykonanych w trakcie użytkowania oraz rzetelności wykonanej i zatwierdzonej dokumentacji projektowej, co do której W. W. zgłasza zastrzeżenia (w piśmie z dnia [...].10.2019 r.).

Powyższe zdaniem Inspektor Nadzoru Budowlanego powoduje, że wszczęte postępowanie na wniosek w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku nr [...] na ul. [...] w Ś. (polegającego na prawdopodobieństwie przedostawania się szkodliwych substancji do budynku nr [...]), stało się bezprzedmiotowe. W dołączonych do akt postępowania protokołach, kontrolujący ocenili, że stan nie powoduje zagrożenia. Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał sprawdzenia stanu faktycznego a wnioskodawca nie przesłał żadnych dowodów świadczących o nieodpowiednim stanie technicznym budynku, tylko wskazywał na wykonanie budynku niezgodnie z projektem co powoduje, że dalsze prowadzenie niniejszego postępowania jest bezprzedmiotowe.

W dniu [...].10.2019 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją [...] umorzył postępowanie.

Z powyższymi rozstrzygnięciem nie zgodził się Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., który decyzją [...] z dnia [...].12.2019 uchylił decyzję wydaną przez organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...].03.2020r. przeprowadził kontrolę w budynku nr [...] należącym do R. Z., nr [...] należącym do W. W. oraz nr [...] należącym do J. B.. W trakcie kontroli we wszystkich budynkach dokonano pomiarów zanieczyszczeń detektorem będącym w posiadaniu inspektoratu. Podczas kontroli aplikant adwokacki zakwestionowała, że detektor nie posiada aktualnej kalibracji. Z uwagi na powyższe, zwrócono się Państwowej Straży Pożarnej w Ś. o dokonanie pomiarów. PSP w Ś. dokonała pomiarów dwoma detektorami i nie stwierdziła zanieczyszczeń. Ponadto podczas kontroli stwierdzono, że właściciel budynku nr [...] (R. Z.) nie użytkuje żadnych przewodów kominowych w ścianie pomiędzy budynkiem nr [...] Obecni podczas kontroli podpisali protokół i nie zgłosili zastrzeżeń.

Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...].08.2020 r. mając na uwadze uzasadnienie decyzji Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. uchylające decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia [...].06.2020 r., [...] nałożył obowiązek przedłożenia ekspertyzy budynku nr [...] na R. Z.. Postanowienie nie zostało zaskarżone.

Odnosząc się zarzutów wymienionych w skardze na przewlekłość Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował, że:

1. z uwagi na niedostarczenie ekspertyzy budynku nr [...] przez zobowiązanego R. Z., nie można zakończyć niniejszego postępowania, dalsze postępowanie będzie uzależnione od ocen zawartych w tym opracowaniu. W przypadku nieprzedłożenia ekspertyzy, organ będzie zobowiązany zlecić wykonanie jej na koszt zobowiązanego.

2. Wnioski złożone w pismach z dnia [...].03.2020 r. oraz [...].05.2020 r. w zakresie przesłuchania osób: J. L., A. R. oraz R. Z., przeprowadzenia eksperymentu procesu spalania zostaną rozpatrzone po dostarczeniu przez R. Z. ekspertyzy. Na sposób rozpatrzenia powyższych wniosków będą miały wpływ ustalenia dostarczonej ekspertyzy.

3. Wnioski złożone w powyższych pismach w zakresie:

. przeprowadzenia na nieruchomości R. Z. oględzin z uwagi na wybudowanie budynku niezgodnie z projektem, zostały rozpatrzone w odrębnym postępowaniu (zostało wszczęte postępowanie w sprawie wybudowania budynku niezgodnie z projektem, na obecnym etapie jest ono zawieszone), fakt wybudowania budynku niezgodnie z projektem jest udowodniony, a dostarczona ekspertyza powinna zawierać inwentaryzację ukazującą w sposób czytelny sposób wybudowania,

. przeprowadzenia na nieruchomości nr [...] pomiarów w zakresie występowania szkodliwych immisji z nieruchomości położonej przy ul. [...] został zrealizowany ponownie w dniu [...].03.2020 r. Dokonano w tym dniu pomiarów zarówno w budynku nr [...] i 9. Podczas kontroli z uwagi na zakwestionowaną nieaktualną kalibrację/legalizację detektora gazów będącego na stanie inspektoratu poproszono o dokonanie pomiarów przez Państwową Straż Pożarną w Ś., która dokonała pomiarów dwoma detektorami. Podczas pomiarów nie stwierdzono zanieczyszczeń. Do akt postępowania dołączono również pismo PSP Ś. o interwencjach wcześniejszych w budynku 7,

w których również nie odnotowano zadymienia. Podczas przeprowadzanych kontroli właściciele budynków przedkładali aktualne protokoły z okresowych kontroli, w których również nie stwierdzano zadymień, czy przenikań szkodliwych substancji. Na obecnym etapie organ stwierdził, że budynki nr [...] i 9 zostały wybudowane niezgodnie z projektem, a fakt zadymienia nie został udowodniony.

Przyczyną nie wydania decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie, zdaniem Inspektor Nadzoru Budowlanego jest konieczność zakończenia postępowania prowadzonego równolegle w sprawie: wybudowania budynku nr [...] na ul. [...] w Ś. niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Strony postępowania powiadomiono o przyczynach niezałatwienia sprawy w pismach: [...] z dnia [...].07.2019 r., PINB.SO-4241/Św.6-36/18, z dnia [...].01.2020 r., nr [...], z dnia [...].04.2020 r. i PINB.SO-4241/Św.6-57/18 z dnia [...].10.2020 r.

Analizując akta postępowania organ administracji zwrócił uwagę, że na długość prowadzonego postępowania mają istotny wpływ kierowane do inspektoratu pisma, wnioski przede wszystkim J. L., na które organ jest zobowiązany odpowiedzieć, brak dowodów na wskazane nieprawidłowości (prawdopodobieństwo przedostawania się szkodliwych substancji), brak współpracy W. W.. Organ zwrócił też uwagę, że właściciel budynku nr [...] posiada protokoły z okresowych kontroli stanu technicznego oraz właściciel budynku nr [...] również przedłożył protokoły z okresowych kontroli, w których nie stwierdzono żadnego zagrożenia.

Rozpatrując powyższą skargę organ administracji wniósł o uwzględnienie, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odnośnie budynków nr [...] i 9 na ul. [...] w Ś. prowadzi 10 postępowań administracyjnych. Zdaniem organu prawdopodobieństwo przenikania powinno być rozpatrzone w Sądzie Powszechnym (Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego był przesłuchiwany w charakterze świadka w Sądzie Okręgowym, stąd posiada wiedzę, że takie postępowanie się toczyło) - Inspektor Nadzoru Budowlanego sprawdził podczas kontroli, czy właściciele przeprowadzają okresowe kontrole. Zdaniem organu W. W. powinien przedstawić problem osobom przeprowadzającym kontrolę, w przypadku stwierdzenia zagrożenia, osoby te powinny zawiadomić Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (art. 70 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane). Do akt postępowania dołączono pismo Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej o interwencjach, w których nie potwierdzono zadymienia oraz dokumentację fotograficzną z zatkanych kominów W. W., zgromadzonych w odrębnym postępowaniu.

Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że jest związany decyzją Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., którą nakazano uzupełnić postępowanie dowodowe o przedłożenie ekspertyzy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniesiona skarga jest zasadna.

W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej przywoływana jako p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Tym samym przedmiotem sądowej kontroli – w odniesieniu do tego typu skarg – nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skarga na przewlekłość postępowania stanowi środek prawny mający na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego likwidację stanu opieszałości występującą po stronie tego organu. Podkreślić w tym miejscu należy, że w sprawach, w których przedmiotem badania sądu administracyjnego jest przewlekłość organu w prowadzonym postępowaniu, sąd kontroluje jedynie, czy organ administracji w terminie zakreślonym przepisami prawa procesowego rozpatrzył wniosek strony, czy też nie. Nie jest objęte tym postępowaniem zobowiązanie organu do dokonania wnioskowanych przez stronę środków dowodowych. Także sposób załatwienia wniosku, a zatem jego uwzględnienie, bądź odmowa uwzględnienia, nie jest przedmiotem oceny sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania. W tym przypadku chodzi bowiem o formalną kontrolę, czy w terminie określonym ustawą organ wydał akt lub podjął czynność, zasadniczo bez badania materialnoprawnych aspektów tych aktów lub/i czynności.

Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że przedmiotem postępowania jest kwestia stwierdzenia przewlekłego prowadzenia przez Inspektor Nadzoru Budowlanego postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku nr [...] przy ul. [...] w Ś., mogącego zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, a polegającego na prawdopodobieństwie przedostawania się szkodliwych substancji do budynku nr [...] przy ul. [...] w Ś..

Niewątpliwie jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego jest zasada szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.). Zasada ta jest równocześnie jedną

z gwarancji realizacji zasady zaufania do działań organów administracji publicznej

(art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP). Realizacji zasady szybkości postępowania służy m.in. określenie terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Treść obowiązku płynącego z powyższego przepisu oznacza zakaz nieuzasadnionego przetrzymywania spraw bez nadawania im właściwego biegu oraz obowiązek prowadzenia postępowania bez niepotrzebnych zahamowań. W myśl art. 35 § 2 k.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Z kolei w art. 35 § 3 k.p.a. przewidziano, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później, niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

Chronologiczny tok postępowania w niniejszej sprawie przedstawia się następująco:

. w dniu [...].10.2018 r. wpłynął do organu wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego,

. w dniu [...].12.2018 r. zwrócono się do wnioskodawcy o uzupełnienie złożonego wniosku o wszczęcie postępowania, o przedłożenie dowodów wskazujących na opisane nieprawidłowości związane ze stanem technicznym budynku nr [...],

. w piśmie z dnia [...].12.2018 r. pełnomocnik skarżącego złożyła odpowiedź na wezwanie o uzupełnienie wniosku,

. w dniu [...].03.2019 r. przeprowadzono kontrolę użytkowania budynku nr [...] na ul. [...] w Ś. (protokół znak: [...]),

. w dniach [...].05.2019 r., [...].08.2019 r., [...].10.2019 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego umożliwiał stronom postępowania zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenie się w sprawie,

. w dniu [...].10.2019 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją [...] umorzył postępowanie,

. K. - P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., decyzją [...] z dnia [...].12.2019 r. uchylił decyzję wydaną przez organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia,

. Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...].03.2020r. przeprowadził kontrolę w budynku nr [...] należącym do R. Z. i nr [...] należącym do W. W. oraz 5 należącym do J. B.,

. Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].06.2020 r., [...] nałożył obowiązek przedłożenia ekspertyzy budynku nr [...] na R. Z. w terminie do dnia [...].01.2021 r.

Zważywszy na przedstawiony powyżej przebieg postępowania, trudno zaakceptować stanowisko organu zaprezentowane w odpowiedzi na skargę, gdzie wskazuje się, że na długość prowadzonego postępowania, wszczętego w dniu [...].12.2018 r., mają istotny wpływ kierowane do inspektoratu pisma, wnioski- przede wszystkim J. L. (pełnomocnika skarżącego), na które organ jest zobowiązany odpowiedzieć, jak również brak dowodów na wskazane nieprawidłowości (prawdopodobieństwo przedostawania się szkodliwych substancji) oraz brak współpracy W. W.. Co do zasady bowiem organ administracyjny

w przypadku braku spełnienia wymogów formalnych, albo też zaistnienia negatywnych przesłanek materialnoprawnych, nie ma podstaw do przedłużania postępowania ze względu na – jak to wskazano w odpowiedzi na skargę – "związanie decyzją K. - P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., którą nakazano uzupełnić postępowanie dowodowe o przedłożenie ekspertyzy".

W takich okolicznościach bowiem powinno zapaść rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w sposób przewidziany przez przepisy prawa i w terminie określonym przez te przepisy.

W tym stanie rzeczy zarzut przewlekłego prowadzenia przez Inspektor Nadzoru Budowlanego postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku nr [...] przy ul. [...] w Ś., mogącego zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, a polegającego na prawdopodobieństwie przedostawania się szkodliwych substancji do budynku nr [...] przy ul. [...]

w Ś., Sąd uznał za uzasadniony. Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 w związku z art. 61 § 4 k.p.a. zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa.

W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu, jednakże przewlekłość ta nie miała charakteru rażącego, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan,

w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo

w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. O ile można zarzucić organowi bierność

i opieszałość po wniesieniu wniosku – co wypełnia znamiona przewlekłości - to należy uwzględnić fakt, że wpływ na tę okoliczność miała także postawa samej strony-wielość składanych wniosków czy czas oczekiwania na wykonanie nałożonego obowiązku przedłożenia ekspertyzy budynku nr [...]. Zatem w realiach rozpatrywanej sprawy, mimo spóźnionego zainicjowania czynności sprawdzających, opieszałości w ich prowadzeniu, przewlekłość organu nie była znacznego stopnia, który uzasadniałby określenie jej jako rażącej. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w punktach I i II sentencji wyroku.

W ustalonych okolicznościach sprawy Sąd nie uznał za zasadne wymierzanie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Wpływ na ten fakt ma w szczególności brak uznania rażącego charakteru przewlekłości. Wyjaśnić przy tym trzeba, że w myśl przywołanego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Zważyć przy tym należy, że instytucja przewidziana w cyt. przepisie, jest dodatkowym środkiem dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, tj. gdy oceniając całokształt działań organu - w konkretnej sprawie - dojść można do przekonania, że noszą one znamiona niczym nieuzasadnionego unikania podjęcia rozstrzygnięcia. Z tych też przyczyn, orzeczono jak w pkt III sentencji wyroku o pozostałych roszczeniach.

O kosztach Sąd postanowił zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt IV sentencji wyroku).